Adhyaya 38

Verse 1

व्यास उवाच । ततः प्रभाते विमले कृतपूर्वाह्निकक्रियाः । शुभवस्त्रपरीधानाः फल हस्ताः पृथक्पृथक्

ဗျာသ မဟာရ္ဓိက မိန့်တော်မူသည်— ထို့နောက် သန့်ရှင်းကြည်လင်သော နံနက်ခင်း၌ နံနက်ဝတ်ပြုကိစ္စများကို ပြီးစီးကာ မင်္ဂလာဝတ်စုံများ ဝတ်ဆင်၍ လက်ထဲတွင် သစ်သီးများကို ကိုင်လျက်—တစ်ဦးချင်း သီးသန့်—ရှေ့သို့ ထွက်ခွာကြ၏။

Verse 2

रत्नांगदाढ्यदोर्दंडा अंगुलीयकभूषिताः । कर्णाभरणसंयुक्ताः समाजग्मुः प्रहर्षिताः

သူတို့၏ လက်မောင်းများမှာ ရတနာတပ် လက်မောင်းကွင်းများဖြင့် အလွန်တင့်တယ်၍ လက်ချောင်းများတွင် လက်စွပ်များ တန်ဆာဆင်ထားကာ နားတွင် နားကပ်များလည်း တပ်ဆင်ထားသည်။ ဝမ်းမြောက်ပျော်ရွှင်စွာ စုဝေးလာပြီး ရှေ့သို့ တိုးလာကြ၏။

Verse 3

राजद्वारं तु संप्राप्य संत स्थुर्ब्रह्मवादिनः । तान्दृष्ट्वा राजपुत्रस्तु ईषत्प्रहसितो बली

နန်းတော်တံခါးသို့ ရောက်သော် ဘြဟ္မဝါဒကို ဟောကြားသူတို့သည် တည်ငြိမ်စွာ ရပ်နေကြ၏။ သူတို့ကို မြင်သော် အင်အားကြီးမားသော မင်းသားသည် အနည်းငယ် ပြုံးယဉ်ယဉ်ဖြစ်၏။

Verse 4

रामं च हनुमंतं च गत्वा विप्राः समागताः । श्रूयतां मंत्रिणः सर्वे दृश्यंतो द्विज सत्तमान्

ဗိပၸရဟ္မဏများသည် ရာမနှင့် ဟနုမာန်ထံသို့ သွားရောက်၍ စုဝေးလာကြ၏။ “ဝန်ကြီးအပေါင်းတို့ ကြားနာကြပါ—ဤနေရာ၌ ဒွိဇအမြတ်တို့ ပေါ်ထွန်းလာကြပြီ” ဟုဆို၏။

Verse 5

एतदुक्त्वा तु वचनं तूष्णीं भूत्वा स्थितो नृपः । ततो द्वित्रा द्विजाः सर्वे उपविष्टाः क्रमात्ततः

ထိုစကားကို ဆိုပြီးနောက် မင်းကြီးသည် တိတ်ဆိတ်စွာ နေ၏။ ထို့နောက် အစဉ်အလာအတိုင်း ဒွိဇအားလုံးသည် အလှည့်ကျ ထိုင်ကြ၏—နှစ်ဦး သို့မဟုတ် သုံးဦးစီ။

Verse 6

क्षेमं पप्रच्छुर्नृपतिं हस्तिरथपदातिषु । ततः प्रोवाच नृपतिर्विप्रान्प्रति महामनाः

သူတို့သည် ရှင်ဘုရင်ထံ၌ စစ်တပ်၏ ချမ်းသာကောင်းကျိုးကို—ဆင်တပ်၊ ရထားတပ်နှင့် ခြေလျင်တပ်တို့အကြောင်း—မေးမြန်းကြ၏။ ထို့နောက် စိတ်ဓာတ်ကြီးမြတ်သော ရှင်ဘုရင်သည် ဗြာဟ္မဏများအား မိန့်ကြားလေ၏။

Verse 7

अरिहंतप्रसादेन सर्वत्र कुशलं मम । सा जिह्वा या जिनं स्तौ ति तौ करौ यौ जिनार्चनौ

အရိဟန္တ၏ ကရုဏာတော်ကြောင့် ကျွန်ုပ်သည် နေရာတိုင်း၌ ကောင်းကျိုးချမ်းသာရှိ၏။ ဂျိနကို ချီးမွမ်းသော လျှာသည် မင်္ဂလာရှိ၏၊ ဂျိနကို ပူဇော်သော လက်နှစ်ဖက်လည်း မင်္ဂလာရှိ၏။

Verse 8

सा दृष्टिर्या जिने लीना तन्मनो यज्जिने रतम् । दया सर्वत्र कर्तव्या जीवात्मा पूज्यते सदा

ဂျိန၌ လုံးဝစိမ့်ဝင်နေသော မျက်မြင်သည် မင်္ဂလာရှိ၏၊ ဂျိန၌ ပျော်မွေ့သော စိတ်သည်လည်း မင်္ဂလာရှိ၏။ နေရာတိုင်း၌ ကရုဏာကို ကျင့်သုံးရမည်၊ သက်ရှိတို့၏ ဇီဝအတ္မာသည် အမြဲတမ်း ပူဇော်ထိုက်၏။

Verse 9

योगशाला हि गंतव्या कर्त्तव्यं गुरुवंदनम् । न चकारं महामंत्रं जपितव्यमहर्निशम्

ယောဂရှာလာသို့ သွားရမည်၊ ဂုရုဝန္ဒနာ—ဆရာတော်အား ရိုသေကန်တော့ခြင်း—ကို ပြုရမည်။ ထို့ပြင် မဟာမန္တရ ‘န-စကာရ’ ကို နေ့ည မပြတ် ဂျပ်ရမည်။

Verse 10

पंचूषणं हि कर्त्तव्यं दातव्यं श्रमणे सदा । श्रुत्वा वाक्यं ततो विप्रास्तस्य दंतानपीडयन्

ပဉ္စူရှဏ အနုဋ္ဌာန်ကို မဖြစ်မနေ ဆောင်ရွက်ရမည်၊ ရှရမဏအား အမြဲတမ်း ဒါနပေးရမည်။ ဤစကားကို ကြားသော် ဗြာဟ္မဏတို့သည် စိတ်လှုပ်ရှား၍ သွားကြိတ်ကြ၏။

Verse 11

विमुच्य दीर्घनिश्वासमूचुस्ते नृपतिं प्रति । रामेण कथितं राजन्धीमता च हनूमता

အသက်ရှည်ရှည်ရှူထုတ်ကာ သူတို့သည် မင်းထံသို့ ပြောကြသည်– “အို မင်းကြီး၊ ဤစကားကို သီရိရာမက မိန့်ကြားခဲ့ပြီး ပညာရှိ ဟနုမာန်ကလည်း ဆိုခဲ့သည်။”

Verse 12

दीयतां विप्रवृत्तिं च धर्मिष्ठोऽसि धरातले । ज्ञायते तव द्दत्ता स्यान्मदत्ता नैव नैव च

“ဗြာဟ္မဏတို့အတွက် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းကိုလည်း ပေးတော်မူပါ; သင်သည် မြေပြင်ပေါ်တွင် ဓမ္မတည်သူဖြစ်သည်။ ဤဒါနသည် သင်ပေးသည့်အဖြစ်သာ လူသိပါစေ—မဟုတ်ပါ၊ မဟုတ်ပါ၊ ငါပေးသကဲ့သို့ မဖြစ်စေပါနှင့်။”

Verse 13

रक्षस्व रामवाक्यं त्वं यत्कृत्वा त्वं सुखी भव

“ရာမ၏ စကားတော်ကို ထိန်းသိမ်းကာကွယ်ပါ; ထိုသို့ပြုလျှင် သင်သည် ပျော်ရွှင်ချမ်းသာမည်။”

Verse 14

राजोवाच । यत्र रामहनूमंतौ यांतु सर्वेऽपि तत्र वै । रामो दास्यति सर्वस्वं किं प्राप्ता इह वै द्विजाः

မင်းကြီးက ပြောသည်– “ရာမနှင့် ဟနုမာန် ရှိရာသို့ သင်တို့အားလုံး သွားကြလော့။ ရာမက အရာအားလုံး ပေးတော်မူမည်—အို ဒွိဇတို့၊ သင်တို့ ဒီမှာ ဘာကို ရယူရန် လာကြသနည်း?”

Verse 15

न दास्यामि न दास्यामि एकां चैव वराटिकाम् । न ग्रामं नैव वृत्तिं च गच्छध्वं यत्र रोचते

“ငါ မပေးဘူး၊ မပေးဘူး—တစ်ကျပ်တစ်ပြားတောင် မပေးဘူး; ရွာလည်း မပေးဘူး၊ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းလည်း မပေးဘူး။ သင်တို့နှစ်သက်ရာသို့ သွားကြလော့။”

Verse 16

तच्छ्रुत्वा दारुणं वाक्यं द्विजाः कोपाकुलास्तदा । सहस्व रामकोपं हि साम्प्रतञ्च हनूमतः

ထိုကြမ်းတမ်းသောစကားကို ကြားသော် ဗြာဟ္မဏတို့သည် ဒေါသဖြင့် တုန်လှုပ်ကြ၏။ ထို့နောက် “ယခု သီရိရာမ၏ အမျက်ကို ခံယူလော့၊ ထိုခဏတည်းမှာပင် ဟနုမာန်၏ အမျက်ကိုလည်း ခံယူလော့” ဟု ဆိုကြ၏။

Verse 17

इत्युक्त्वा हनुमद्दत्ता वामकक्षोद्भवा पुटी । प्रक्षिप्ता चास्य निलये व्यावृत्ता द्विजसत्तमाः

ထိုသို့ဆိုပြီးနောက် အထူးမြတ်သော ဗြာဟ္မဏတို့သည် ဟနုမာန်ပေးအပ်သော အထုပ်ငယ်တစ်ထုပ်—သူ၏ ဘယ်ဘက်လက်ခေါက်အောက်မှ ပေါ်ထွန်းလာသော—ကိုယူ၍ ထိုသူ၏ အိမ်အတွင်းသို့ ပစ်ချကာ ထို့နောက် ပြန်လှည့်၍ ဆုတ်ခွာသွားကြ၏။

Verse 18

गते तदा विप्रसंघे ज्वालामालाकुलं त्वभूत् । अग्निज्वालाकुलं सर्वं संजातं चैव तत्र हि

ဗြာဟ္မဏအစုအဖွဲ့ ထွက်ခွာသွားသောအခါ ထိုနေရာသည် ချက်ချင်း မီးလျှံပန်းကုံးများဖြင့် ပြည့်နှက်သွား၏။ အမှန်တကယ် ထိုနေရာရှိ အရာအားလုံးသည် လောင်ကျွမ်းသော မီးတောက်အစုကြီး ဖြစ်လာ၏။

Verse 19

दह्यंते राजवस्तूनिच्छत्राणि चामराणि च । कोशागाराणि सर्वाणि आयुधागारमेव च

မင်းရဲ့ ပစ္စည်းဥစ္စာများ လောင်ကျွမ်းနေ၏—မိုးကာတော်နှင့် ယက်အမြီးပန်ကာတို့ပါ။ ဘဏ္ဍာတိုက်အားလုံးနှင့် လက်နက်တိုက်တောင် မီးဖြင့် လောင်ပျက်သွား၏။

Verse 20

महिष्यो राजपुत्राश्च गजा अश्वा ह्यनेकशः । विमानानि च दह्यंते दह्यंते वाहनानि च

ကျွဲများ၊ မင်းသားများ၊ ဆင်များနှင့် မြင်းများစွာလည်း လောင်ကျွမ်းနေ၏။ ဗိမာန်ယာဉ်များနှင့် ယာဉ်အားလုံးပါ မီးလောင်တောက်လျက်ရှိ၏။

Verse 21

शिबिकाश्च विचित्रा वै रथाश्चैव सहस्रशः । सर्वत्र दह्यमानं च दृष्ट्वा राजापि विव्यथे

အလှဆင်ထားသော စီးတော်ပလင်ကင်များနှင့် ရထားတော်ထောင်ပေါင်းများစွာပါ မီးလောင်နေ하였다။ နေရာတိုင်း မီးတောက်မြင်သဖြင့် မင်းတော်တိုင်ပင် ဝမ်းနည်းကြောက်ရွံ့၍ တုန်လှုပ်သွားသည်။

Verse 22

न कोपि त्राता तस्यास्ति मानवा भयविक्लवाः । न मंत्रयंत्रैर्वह्निः स साध्यते न च मूलिकैः

သူ့အတွက် ကယ်တင်သူမရှိခဲ့၍ လူတို့သည် ကြောက်ရွံ့ကာ မတည်မငြိမ်ဖြစ်ကြသည်။ ထိုမီးကို မန္တရားများ၊ ယန္တရားများဖြင့်လည်း မထိန်းနိုင်၊ ဆေးမြစ်ဆေးပင်များဖြင့်လည်း မအောင်မြင်။

Verse 23

कौटिल्यकोटिनाशी च यत्र रामः प्रकुप्यते । तत्र सर्वे प्रणश्यंति किं तत्कुमारपालकः

ရာမ မာန်ထန်သည့်နေရာ၌ ကောက်ကျစ်သော မဟာဗျူဟာများ သန်းပေါင်းများစွာပင် ပျက်စီးသွားသည်။ ထိုနေရာ၌ အားလုံးပျက်စီးရာ—မင်းသားကိုစောင့်ရှောက်သူတစ်ဦးက ဘာကိုလုပ်နိုင်မည်နည်း။

Verse 24

सर्वं तज्जवलितं दृष्ट्वा नग्नक्षपणकास्तदा । धृत्वा करेण पात्राणि नीत्वा दंडाञ्छुभानपि

အားလုံး မီးလောင်နေသည်ကိုမြင်သဖြင့် ထိုအချိန်၌ အဝတ်မဝတ်သော က္ෂပဏက တပသီတို့သည် လက်ထဲတွင် ဘိက္ခာပန်းကန်ကိုကိုင်၍ မင်္ဂလာတံတောင်ကိုပါယူကာ အမြန်ထွက်ခွာသွားကြသည်။

Verse 26

रक्तकंबलिका गृह्य वेपमाना मुहुर्मुहुः । अनुपानहिकाश्चैव नष्टाः सर्वे दिशो दश

အနီရောင်စောင်ကိုဆုပ်ကိုင်ကာ မကြာခဏတုန်ယင်၍ ဖိနပ်မပါဘဲပင် သူတို့အားလုံးသည် တစ်ဆယ်ဦးတည်ရာသို့ ပြန့်ကျဲကာ ပျောက်ကွယ်သွားကြသည်။

Verse 27

केचिच्च भग्नपात्रास्ते भग्नदं ण्डास्तथापरे । प्रनष्टाश्च विवस्त्रास्ते वीतरागमिति ब्रुवन्

အချို့မှာ ဆွမ်းခံအိုးကွဲနေကြပြီး၊ အချို့မှာ တောင်ဝှေးကျိုးနေကြသည်။ အချို့က လမ်းပျောက်ကာ အဝတ်အစားမရှိသော်လည်း “ကျွန်ုပ်တို့သည် ဝီတရာဂ—ကပ်ငြိမှုကင်းသူ” ဟု ဆက်လက်ကြွေးကြော်နေကြသည်။

Verse 28

अर्हतमेव केचिच्च पलायनपरायणाः । ततो वायुः समभवद्वह्निमांदोलयन्निव

အချို့က ထွက်ပြေးခြင်းကိုသာ အားထားလျက် “အရဟတ်သာလျှင်!” ဟု အော်ကြသည်။ ထို့နောက် လေတစ်စင်း ပေါ်လာ၍ မီးကိုပင် လှုပ်ယမ်းလှိုင်းယိမ်းစေသကဲ့သို့ ဖြစ်လာသည်။

Verse 29

प्रेषितो वै हनुमता विप्राणां प्रियकाम्यया । धावन्स नृपतिः पश्चादितश्चेतश्च वै तदा

ဟနုမာန်က အမှန်တကယ် စေလွှတ်ခဲ့သည်၊ ဗြာဟ္မဏတို့ကို နှစ်သက်စေလိုသော ဆန္ဒကြောင့်ပင်။ ထိုအခါ မင်းကြီးသည် သူတို့နောက်သို့ ပြေးလိုက်ကာ ဒီဘက်ဟိုဘက် လှုပ်ရှားလျက် ရှာဖွေသည်။

Verse 30

पदातिरेकः प्ररुदन्क्व विप्रा इति जल्पकः । लोकाच्छ्रुत्वा ततो राजा गतस्तत्र यतो द्विजाः

ခြေလျင်တပ်သားများသာ ကျန်ရစ်ပြီး မျက်ရည်ကျကာ “ဗြာဟ္မဏတွေ ဘယ်မှာလဲ” ဟု မပြတ်မပြောကြသည်။ လူထုထံမှ ထိုစကားကို ကြားသိသဖြင့် မင်းကြီးသည် ဒွိဇတို့ သွားရာအရပ်သို့ သွားလေသည်။

Verse 31

गत्वा तु सहसा राजन्गृहीत्वा चरणौ तदा । विप्राणां नृपतिर्भूमौ मूर्च्छितो न्यपत त्तदा

အဲဒီနေရာသို့ အလျင်အမြန် ရောက်သွားပြီး၊ အို မင်းကြီး၊ ဗြာဟ္မဏတို့၏ ခြေတော်ကို ဆုပ်ကိုင်လျက် မင်းအုပ်ချုပ်သူသည် ထိုခဏချင်း မြေပြင်ပေါ်သို့ မူးလဲကျသွားသည်။

Verse 32

उवाच वचनं राजा विप्रान्विनयतत्परः । जपन्दाशरथिं रामं रामरामेति वै पुनः

မင်းကြီးသည် ဗြာဟ္မဏတို့အား ရိုသေသန့်ရှင်းသော ဘက္တိနှင့် စကားဆိုကာ၊ ဒဿရထ၏ သား ရာမ၏ နာမကို ထပ်ခါထပ်ခါ ဂျပ်လျက်—“ရာမ၊ ရာမ” ဟု ဆက်လက်ရွတ်ဆို၏။

Verse 33

तस्य दासस्य दासोहं रामस्य च द्विज स्य च । अज्ञानतिमिरांधेन जातोस्म्यंधो हि संप्रति

“ကျွန်ုပ်သည် ထိုကျွန်၏ ကျွန်—ရာမ၏ ကျွန်လည်း ဖြစ်ပြီး ဒွိဇ (ဗြာဟ္မဏ) ၏ ကျွန်လည်း ဖြစ်သည်။ အဇ္ဈာန၏ အမှောင်ကြောင့် မျက်ကန်းဖြစ်၍ ယခုအခါ အမှန်တကယ် မျက်ကန်းဖြစ်နေပြီ”။

Verse 34

अंजनं च मया लब्धं रामनाममहौषधम् । रामं मुक्त्वा हि ये मर्त्या ह्यन्यं देव मुपासते । दह्यंते तेऽग्निना स्वामिन्यथाहं मूढचेतनः

“ကျွန်ုပ်သည် အန်ဇန (မျက်ဆေး) ကို ရရှိခဲ့ပြီ—ရာမနာမ မဟာဆေးတော်ပင် ဖြစ်သည်။ ရာမကို စွန့်၍ အခြားဒေဝကို ကိုးကွယ်သော လူသားတို့သည် မီးဖြင့် လောင်ကျွမ်းကြသည်၊ အရှင်—မိုက်မဲသော စိတ်ကြောင့် ကျွန်ုပ်လည်း ထိုသို့ လောင်ခဲ့သကဲ့သို့”။

Verse 35

हरिर्भागीरथी विप्रा विप्रा भागीरथी हरिः । भागीरथी हरिर्विप्राः सारमेकं जगत्त्रये

“ဗြာဟ္မဏတို့ရေ၊ ဟရိသည် ဘာဂီရထီ ဖြစ်၏; ဗြာဟ္မဏတို့လည်း ဘာဂီရထီ ဖြစ်၏; ဘာဂီရထီသည် ဟရိပင် ဖြစ်၏။ ဗြာဟ္မဏတို့ရေ၊ လောကသုံးပါး၌ အနှစ်သာရ တစ်ပါးတည်း ဤတည်း”။

Verse 36

स्वर्गस्य चैत्र सोपानं विप्रा भागीरथी हरिः । रामनाममहारज्ज्वा वैकुंठे येन नीयते

“ဗြာဟ္မဏတို့ရေ၊ ဘာဂီရထီနှင့် ဟရိသည် ကောင်းမြတ်သော ကောင်းကင်သို့ တက်ရာ လှေကားဖြစ်၏။ ရာမနာမ မဟာကြိုးဖြင့် လူကို ဝိုင်ကుంఠသို့ ခေါ်ဆောင်သွားသည်”။

Verse 37

इत्येवं प्रणमन्राजा प्रांजलिर्वाक्यमब्रवीत् । वह्निः प्रशाम्यतां विप्राः शासनं वो ददाम्यहम्

ဤသို့ ဦးညွှတ်ပူဇော်ပြီးနောက် မင်းကြီးသည် လက်အုပ်ချီ၍ မိန့်တော်မူသည်— “အို ဗြာဟ္မဏတို့၊ မီးကို ငြိမ်းအေးစေကြပါ။ ငါသည် သင်တို့၏ အမိန့်အောက်၌ ကိုယ်ကို ထား၍ အာဏာကိုလည်း သင်တို့အား အပ်နှံ၏။”

Verse 38

दासोऽस्मि सांप्रतं विप्रा न मे वागन्यथा भवेत् । यत्पापं ब्रह्महत्यायाः पर दाराभिगामिनाम्

“အို ဗြာဟ္မဏတို့၊ ယခုမှစ၍ ငါသည် သင်တို့၏ ကျွန်ဖြစ်၏။ ငါ၏စကား မည်သည့်အခါမျှ မလွဲမသွေ ဖြစ်မည်မဟုတ်။ ဤသစ္စာကို ချိုးဖောက်ပါက ဗြာဟ္မဏသတ်မှု၏ အပြစ်နှင့် သူတစ်ပါး၏ ဇနီးကို လွန်ကျူးသူတို့၏ အပြစ်တို့ ငါ့အပေါ် ကျရောက်ပါစေ။”

Verse 39

यत्पापं मद्यपानां च सुवर्णस्तेयिनां तथा । यत्पापं गुरुघातानां तत्पापं वा भवेन्मम

“ထို့ပြင် မူးယစ်သောက်သူတို့၏ အပြစ်၊ ရွှေခိုးသူတို့၏ အပြစ်၊ ဆရာဂုရုကို သတ်သူတို့၏ အပြစ်—ထိုအပြစ်တည်းဟူ၍ ငါက အခြားသို့ ပြုလျှင် ငါ့အပေါ် ကျရောက်ပါစေ။”

Verse 40

यंयं चिंतयते कामं तं तं दास्याम्यहं पुनः । विप्रभक्तिः सदा कार्या रामभक्तिस्तथैव च

“သင်တို့ စိတ်၌ မည်သည့် ဆန္ဒကိုမဆို တွေးတောပါက ထိုထိုဆန္ဒကို ငါသည် ထပ်ခါထပ်ခါ ပေးအပ်မည်။ ဗြာဟ္မဏတို့အပေါ် ဘက္တိကို အမြဲပြုရမည်၊ ရာမအပေါ် ဘက္တိလည်း ထိုနည်းတူပင် ဖြစ်ရမည်။”

Verse 41

अन्यथा करणीयं मे न कदाचि द्द्विजोत्तमाः

“အို ဒွိဇတို့အနက် အမြတ်ဆုံးတို့၊ ငါသည် မည်သည့်အခါမျှ—ဘယ်အချိန်မဆို—ဤအတိုင်းမဟုတ်သကဲ့သို့ မပြုမည်။”

Verse 42

व्यास उवाच । तस्मिन्नवसरे विप्रा जाता भूप दयालवः । अन्या या पुटिका चासीत्सा दत्ता शापशांतये

ဗျာသ မိန့်တော်မူသည်– ထိုအခါ၊ အို မင်းကြီး၊ ဗြာဟ္မဏတို့သည် ကရုဏာစိတ် ပေါ်ပေါက်လာကြ၏။ ထို့ပြင် ရှိနေသော အခြား ‘ပုဋိကာ’ (အထုပ်ငယ်) ကိုလည်း ကျိန်စာငြိမ်းစေရန် ဒါနအဖြစ် ပေးအပ်ခဲ့၏။

Verse 43

जीवितं चैव तत्सैन्यं जातं क्षिप्तेषु रोमसु । दिशः प्रसन्नाः संजाताः शांता दिग्जनितस्वनाः

ရောမ (ဆံ/မွှေး) များကို ပစ်ချလိုက်သောအခါ ထိုစစ်တပ်သည် ပြန်လည်အသက်ဝင်လာ၏။ အရပ်အနှံ့သည် ကြည်လင်၍ သာယာလာကာ၊ လေးဘက်မှ ထွက်ပေါ်ခဲ့သော ဆူညံသံလည်း ငြိမ်းသက်သွား၏။

Verse 44

प्रजा स्वस्था ऽभवत्तत्र हर्षनिर्भरमानसा । अवतस्थे यथापूर्वं पुत्रपौत्रादिकं तथा

ထိုနေရာ၌ ပြည်သူတို့သည် ကျန်းမာချမ်းသာ၍ လုံခြုံသွားကာ စိတ်နှလုံးသည် ဝမ်းမြောက်ပီတိဖြင့် ပြည့်နှက်၏။ သား၊ မြေး စသည့်အရာတို့လည်း ယခင်ကဲ့သို့ ပြန်လည်တည်မြဲလာ၏။

Verse 45

विप्राज्ञाकारिणो लोकाः संजाताश्च यथा पुरा । विष्णुधर्मं परित्यज्य नान्यं जानंति ते वृषम्

လူထုသည် ယခင်ကဲ့သို့ ဗြာဟ္မဏတို့၏ အမိန့်ကို နာခံလာကြ၏။ ထို့ပြင် ဗိဿ္ဏုဓမ္မကို မစွန့်ပစ်ဘဲ၊ ထိုဓမ္မမှတပါး အခြား ‘ဝೃષဘ’—ဓမ္မ၏ စံနှုန်း—ကို မသိမမှတ်ကြတော့၏။

Verse 46

नवीनं शासनं कृत्वा पूर्ववद्विधिपूर्वकम् । निष्कासितास्तु पाषंडाः कृतशास्त्रप्रयोजकाः

အုပ်ချုပ်ရေးအသစ်ကို တည်ထောင်၍ ယခင်ကဲ့သို့ စည်းကမ်းနည်းလမ်းအတိုင်း ဆောင်ရွက်ပြီးနောက်၊ တီထွင်ထားသော သဘောတရားစာတမ်းများကို မမှန်ကန်စွာ အသုံးချသူ ပာရှဏ္ဍ (မတရားဝါဒ) တို့ကို ထုတ်ပယ်နှင်ထုတ်ခဲ့၏။

Verse 47

वेदबाह्याः प्रनष्टास्ते उत्तमाधममध्यमाः । षट्त्रिंशच्च सहस्राणि येऽभूवन्गोभुजाः पुरा

ဝေဒ၏လမ်းမှ ပြင်ပသို့ လွဲချော်၍ ပျက်စီးသွားသူတို့သည်—အမြင့်၊ အနိမ့်၊ အလယ် မည်သို့ပင်ဆိုစေ—ရှေးကာလ၌ သုံးသောင်းခြောက်ထောင်ရှိ၍ နွားထိန်းသူများကဲ့သို့ အသက်မွေးခဲ့ကြသည်။

Verse 48

तेषां मध्यात्तु संजाता अढवीजा वणिग्जनाः । शुश्रूषार्थं ब्राह्मणानां राज्ञा सर्वे निरूपिताः

သူတို့အလယ်မှ အဓဝီဇာ ဟုခေါ်သော ကုန်သည်အစု ပေါ်ပေါက်လာ၍၊ ဘြာဟ္မဏတို့ကို ပြုစုဝန်ဆောင်ရန် ရာဇာက သူတို့အားလုံးကို ခန့်အပ်하였다။

Verse 49

सदाचाराः सुनिपुणा देवब्राह्मणपूजकाः । त्यक्त्वा पाखण्डमार्गं तु विष्णुभक्तिपरास्तु ते

သူတို့သည် စည်းကမ်းကောင်းမွန်၍ ကျွမ်းကျင်ထူးချွန်ကာ၊ ဒေဝတားများနှင့် ဘြာဟ္မဏတို့ကို ပူဇော်သူများဖြစ်သည်။ ပाखဏ္ဍ လမ်းကို စွန့်၍ ဝိෂ္ဏု-ဘက္တိ၌ အလုံးစုံအပ်နှံသူများ ဖြစ်လာကြသည်။

Verse 50

जाह्नवीतीरमासाद्य त्रैविद्येभ्यो ददौ नृपः । शासनं तु यदा दत्तं तेषां वै भक्तिपूर्वकम्

ဇာဟ္နဝီ (ဂင်္ဂါ) မြစ်ကမ်းသို့ ရောက်သောအခါ ရာဇာသည် သုံးဝေဒ ပညာရှင်တို့အား လှူဒါန်းပေးအပ်하였다။ ထို့ပြင် သူတို့အတွက် ရာဇအမိန့်စာ ထုတ်ပေးသည့်အခါလည်း ဘက္တိဖြင့် ထုတ်ပေး하였다။

Verse 51

स्थानधर्मात्प्रचलिता वाडवास्ते समागताः । नृपो विज्ञापितो विप्रैस्तैरेवं क्लेशकारिभिः

ထို ဝာဍဝ များသည် မိမိတို့နေရာ၏ သင့်တော်သော ဓမ္မမှ လွဲချော်ကာ စုဝေးလာကြသည်။ ထိုကဲ့သို့ ကလေးရှ် ဖြစ်စေသူတို့အကြောင်းကို ဘြာဟ္မဏတို့က ရာဇာအား ဤသို့ လျှောက်တင်하였다။

Verse 52

ये त्यक्तवाचो विप्रेंद्रास्तान्निःसारय भूपते । परस्परं विवादास्तु संजाता दत्तवृत्तये

ဗြာဟ္မဏတို့အနက် အမြတ်ဆုံးသူရေ၊ ဘုရင်မင်းမြတ်ရေ—ကတိစကားကို ချိုးဖောက်၍ ဝါစတိကို စွန့်ပစ်သူတို့ကို နန်းတော်မှ ထုတ်ပယ်ပါ။ ပေးအပ်ထားသော အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းအကြောင်းကြောင့် အပြန်အလှန် အငြင်းပွားမှုများ ပေါ်ပေါက်လာပြီ။

Verse 53

न्याय प्रदशनार्थं च कारितास्तु सभासदः । हस्ताक्षरेषु दृष्टेषु पृथक्पृथक्प्रपादितम्

တရားမျှတမှုကို ထင်ရှားစေရန် အစည်းအဝေးအဖွဲ့ဝင်များကို ခေါ်ယူစည်းဝေးစေ하였다။ လက်မှတ်များကို စစ်ဆေးမြင်တွေ့သောအခါ အမှုကိစ္စကို တစ်ခုချင်းစီ သီးသန့်ခွဲ၍ ရှင်းလင်းတင်ပြ하였다။

Verse 54

एतच्छ्रुत्वा ततो राजा तुलादानं चकार ह । दीयमाने तदा दाने चातुर्विद्या बभाषिरे

ဤအကြောင်းကို ကြားသိပြီးနောက် ဘုရင်သည် ထူလာဒါန (ချိန်တင်လှူ) ကို ပြုလုပ်하였다။ ထိုဒါနကို ပေးအပ်နေစဉ်တွင် လေးမျိုးသော ဗိဒ္ဓာကို ကျွမ်းကျင်သည့် အာစာရျများက ဝါစကို ထုတ်ပြော하였다။

Verse 55

अस्माभिर्हारिता जातिः कथं कुर्मः प्रतिग्रहम् । निवारितास्तु ते सर्वे स्थानान्मोहेरका द्विजाः

သူတို့က “ကျွန်ုပ်တို့၏ မျိုးရိုးသန့်ရှင်းမှု ပျက်စီးသွားပြီ—ဒါနကို (ပရတိဂ္ရဟ) ဘယ်လို လက်ခံနိုင်မလဲ” ဟု ဆို하였다။ ထို့ကြောင့် မိုဟေရကာ ဒွိဇများအားလုံးကို သူတို့၏ နေရာများမှ တားဆီး၍ ဖယ်ရှား하였다။

Verse 56

दशपंच सहस्राणि वेदवेदांगपारगाः । ततस्तेन तदा राजन्राज्ञा रामानुवर्तिना

တစ်သောင်းငါးထောင်—ဝေဒနှင့် ဝေဒာင်္ဂတို့၏ အဆုံးတိုင် ကျော်လွန်သိမြင်သော မဟာပဏ္ဍိတများကို—အို ရာဇန်၊ ရာမကို လိုက်နာသော ထိုဘုရင်က ထိုအခါ ဂုဏ်ပြု၍ အားပေးထောက်ပံ့하였다။

Verse 57

आहूता वाडवांस्तास्तु ज्ञातिभेदं चकार सः । त्रयीविद्या वाडवा ये सेतुबंधं प्रति प्रभुम्

ဝါဍဝတို့ကို ခေါ်ယူပြီးနောက် သူသည် ဆွေမျိုးအုပ်စုများကို ထင်ရှားစွာ ခွဲခြားသတ်မှတ်하였다။ သုံးဝေဒဗေဒပညာ (တရိုင်ဝိဒ္ယာ) ကို ကျွမ်းကျင်သော ဝါဍဝတို့ကို စေတုဗန္ဓ၌ရှိသော အရှင် (ရာမ) ထံသို့ ဦးတည်စေ하였다။

Verse 58

गतास्ते वृत्तिभाजः स्युर्नान्ये वृत्त्यभिभागिनः । तत्र नैव गता ये वै चातुर्विद्यत्वमागताः

အဲဒီနေရာသို့ သွားသူတို့သာ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းအပိုင်းအခြားများ၏ တရားဝင်အခွင့်ရှိသူများ ဖြစ်ကြပြီး အခြားသူများကို မျှဝေခွင့် မပေး하였다။ သို့သော် ‘ချာတုရဝိဒ္ယာ’ အဆင့်ကို ရရှိသူတို့သည် အဲဒီနေရာသို့ လုံးဝ မသွားခဲ့ကြ။

Verse 59

वणिग्भिर्न च संबंधो न विवाहश्च तैः सह । ग्रामवृत्तौ न संबंधो ज्ञातिभेदे कृते सति

ကုန်သည်များနှင့် မပေါင်းသင်းရ၊ သူတို့နှင့် အိမ်ထောင်ရေးဆက်နွယ်မှုလည်း မရှိရ။ ဆွေမျိုးအုပ်စုခွဲခြားမှု ပြီးစီးသည့်နောက်တွင် ရွာ၏ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းကိစ္စများတွင်ပါ အပြန်အလှန် ချိတ်ဆက်မှု မရှိစေရ။

Verse 60

द्विजभक्तिपराः शूद्राः ये पाखंडैर्न लोपिताः । जैन धर्मात्परावृत्तास्ते गोभूजास्तथोत्तमाः

ဒွိဇတို့ကို ဘက္တိနှင့် ဝန်ဆောင်မှု၌ တည်ကြည်သော ရှုဒ္ဒရများ၊ ပာခဏ္ဍလမ်းကြောင်းများကြောင့် မလွဲမှားသူများ၊ ဂျိန်ဓမ္မမှ ပြန်လှည့်လာသူများ—ထိုသူတို့ကို ‘ဂိုဘူဇ’ ဟုလည်းကောင်း အထူးကောင်းမြတ်သူဟုလည်းကောင်း သတ်မှတ်하였다။

Verse 61

ये च पाखंडनिरता रामशासनलोपकाः । सर्वे विप्रास्तथा शूद्रा प्रतिबंधेन योजिताः

ပာခဏ္ဍ၌ စွဲလမ်းကာ ရာမ၏ ဓမ္မသাসနကို ထိခိုက်ပျက်စီးစေသူများ—ဗိပၸရဖြစ်စေ ရှုဒ္ဒရဖြစ်စေ—အားလုံးကို ကန့်သတ်တားဆီးမှုနှင့် ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင် ချထား하였다။

Verse 62

सत्यप्रतिज्ञां कुर्वाणास्तत्रस्थाः सुखिनोऽभवन् । चातुर्विद्या बहिर्ग्रामे राज्ञा तेन निवासिताः

သစ္စာကတိကို ခိုင်မြဲစွာ ပြုလုပ်၍ ထိုနေရာ၌ နေထိုင်သူတို့သည် ပျော်ရွှင်ချမ်းသာ ဖြစ်ကြ၏။ ထိုမင်းသည် ‘ချာတုရဝိဒ္ယ’ တို့ကို ရွာပြင်ဘက်၌ နေရာချထား၏။

Verse 63

यथा रामो न कुप्येत तथा कार्यं मया ध्रुवम । पराङ्मुखा ये रामस्य सन्मुखानुगताः किल

သီရိရာမ မက怒မဖြစ်စေရန် ငါသည် သေချာစွာ ထိုသို့ ပြုရမည်။ ရာမကို မျက်နှာလှည့်ခဲ့သူတို့ပင် အမှန်တကယ် မျက်နှာမူကာ လိုက်နာလာကြ၏။

Verse 64

चातुर्विद्यास्ते विज्ञेया वृत्तिबाह्याः कृतास्तदा । कृतकृत्यस्तदा जातो राजा कुमारपालकः

ထို ‘ချာတုရဝိဒ္ယ’ တို့ကို ထိုအခါ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း အခွင့်အရေးမှ ဖယ်ရှားထားကြောင်း သိမှတ်ရမည်။ ထိုအချိန်တွင် မင်း ကုမာရပါလ သည် တာဝန်ပြီးမြောက်သူ ဖြစ်လာ၏။

Verse 65

विप्राणां पुरतः प्राह प्रश्रयेण वचस्तदा । ग्रामवृत्तिर्न मे लुप्ता एतद्वै देवनिर्मितम्

ထို့နောက် ဘြာဟ္မဏတို့၏ ရှေ့တွင် လေးစားနိမ့်ချစွာ ပြောကြားသည်— “ရွာ၏ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းကို ငါ မဖျက်ဆီးခဲ့။ ဤအစီအစဉ်သည် တကယ်တမ်း နတ်ဘုရား၏ အမိန့်တော်ဖြင့် ဖန်ဆင်းထားခြင်း ဖြစ်သည်။”

Verse 66

स्वयं कृतापराधानां दोषो कस्य न दीयते । यथा वने काष्ठवर्षाद्वह्निः स्याद्दैवयोगतः

ကိုယ်တိုင် ပြုလုပ်သော အပြစ်ရှိသူတို့အပေါ် အပြစ်တင်ခြင်း မကျရောက်သူ ဘယ်သူရှိမည်နည်း။ သစ်တော၌ ခြောက်သွေ့သော သစ်သားများ ကျရောက်သကဲ့သို့ ကံကြမ္မာ၏ ဆုံစည်းမှုကြောင့် မီးလောင်ထွက်နိုင်သည်။

Verse 67

भवद्भिस्तु पणः प्रोक्तो ह्यभिज्ञानस्य हेतवे । रामस्य शासनं कृत्वा वायुपुत्रस्य हेतवे

သင်တို့ကိုယ်တိုင်ပင် ဤလောင်းကြေးကို အသိအမှတ်ပြုရန် အကြောင်းအရာအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ဝါယုပุต్ర ဟနုမာန်၏ အကျိုးအတွက် သီရိရာမ၏ အမိန့်ကို လိုက်နာ၍ ငါသည် ထိုသို့ ပြုခဲ့သည်။

Verse 68

व्यावृत्ता वाडवा यूयं स दोषः कस्य दीयते । अवसाने हरिं स्मृत्वा महापापयुतोऽपि वा

အို ဗြာဟ္မဏတို့၊ သင်တို့ပင် ပြန်လှည့်သွားကြသည်; ထိုအပြစ်ကို ဘယ်သူ့အပေါ် တင်မည်နည်း။ မဟာအပြစ်များဖြင့် ပြည့်နှက်နေသူတောင် နောက်ဆုံးအခါ ဟရီကို သတိရလျှင် (ကယ်တင်ခြင်းရသည်)။

Verse 69

विष्णुलोकं व्रजत्याशु संशयस्तु कथं भवेत् । महत्पुण्योदये नॄणां बुद्धिः श्रेयसि जायते

သူသည် ချက်ချင်း ဗိෂ္ဏုလောကသို့ ရောက်သွားသည်—သံသယ ဘယ်လိုရှိနိုင်မည်နည်း။ လူတို့တွင် မဟာကုသိုလ် ပေါ်ထွန်းလာသော် ဉာဏ်သည် ရှ్రేయသ (အမြင့်ဆုံးကောင်းကျိုး) သို့ လှည့်မူတတ်သည်။

Verse 70

पापस्योदयकाले च विपरीता हि सा भवेत् । सकृत्पालयते यस्तु धर्मेणैतज्जगत्त्रयम्

သို့သော် အပြစ်၏ ပေါ်ထွန်းချိန်တွင် ထိုဉာဏ်သည် အမှန်တကယ် လွဲမှားသွားတတ်သည်။ သို့ရာတွင် ဓမ္မဖြင့် တစ်ကြိမ်တည်းပင် ဤသုံးလောကကို ထိန်းသိမ်းသူ၏ (ဂုဏ်သတင်း ပေါ်လွင်သည်)။

Verse 71

योंतरात्मा च भूतानां संशयस्तत्र नो हितः । इंद्रादयोऽमराः सर्वे सनकाद्यास्तपोधनाः

သတ္တဝါအားလုံး၏ အတွင်းအတ္တမန်ဖြစ်တော်မူသောသူအပေါ် သံသယထားခြင်းသည် အကျိုးမရှိ။ အိန္ဒြာနှင့် အခြားဒေဝတားအားလုံး၊ စနကတို့ကဲ့သို့ တပဿီဓန ရှိသည့် ရှိများလည်း (ဤအမှန်တရားကို လက်ခံကြသည်)။

Verse 72

मुक्त्यर्थमर्चयंतीह संशयस्तत्र नो हितः । सहस्रनाम तत्तुल्यं रामनामेति गीयते

ဤနေရာ၌ မောက္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) အတွက် ပူဇော်သူတို့အတွက် ထိုကိစ္စ၌ သံသယထားခြင်းသည် အကျိုးမရှိ။ “ရာမ” နာမတော်သည် ဘုရား၏ နာမတော်တစ်ထောင်နှင့် တူညီဟု ချီးမွမ်းသီဆိုကြသည်။

Verse 73

तस्मिन्ननिश्चयं कृत्वा कथं सिद्धिर्भवेदिह । मम जन्मकृतात्पुण्यादभिज्ञानं ददौ हरिः

ထိုအရာအပေါ် မသေချာမှုကို ထားလျှင် ဤနေရာ၌ စိဒ္ဓိ (အောင်မြင်မှု) မည်သို့ ဖြစ်နိုင်မည်နည်း။ ကျွန်ုပ်၏ မွေးကတည်းက စုဆောင်းလာသော ကုသိုလ်ကြောင့် ဟရီသည် အမှန်တရားကို ခွဲခြားသိမြင်ခြင်းကို ပေးတော်မူ၏။

Verse 74

पाखंडाद्यत्कृतं पापं मृष्टं तद्वः प्रणामतः । प्रसीदंतु भवंतश्च त्यक्त्वा क्रोधं ममाधुना

လိမ်လည်ဟန်ဆောင်မှု စသဖြင့် ပြုမိသော အပြစ်အားလုံးကို သင်တို့ထံ ကျွန်ုပ်၏ ပဏာမ (ဦးချ) ဖြင့် သန့်စင်ပျောက်ကင်းပါစေ။ ယခု ကျွန်ုပ်အပေါ် အမျက်ကို စွန့်၍ ကရုဏာပြုကြပါ။

Verse 75

ब्राह्मणा ऊचुः । राजन्धर्मो विलुप्तस्ते प्रापितानां तथा पुनः । अवश्यं भाविनो भावा भवंति महतामपि

ဗြာဟ္မဏတို့က ဆိုကြသည်– “အို မင်းကြီး၊ မင်း၏ ဓမ္မသည် ဖုံးကွယ်သွားပြီ။ ဤသို့သောအရာသည် လောက၏ အလှည့်အပြောင်းများအတွင်း အမြင့်သို့ ရောက်ပြီးသူတို့အပေါ်၌ပင် ထပ်တလဲလဲ ဖြစ်တတ်သည်။ ကံကြမ္မာက သတ်မှတ်ထားသော အဖြစ်အပျက်တို့သည် မဟာသူတော်ကောင်းတို့အပေါ်၌ပင် မလွဲမသွေ ဖြစ်ပေါ်တတ်သည်။”

Verse 76

नग्नत्वं नीलकण्ठस्य महाहिशयनं हरेः । एतद्दैवकृतं सर्वं प्रभुर्यः सुखदुःखयोः

နီလကဏ္ဌ (ရှီဝ) ၏ အဝတ်မဝတ် တပသီအခြေအနေ၊ ဟရီ၏ မဟာမြွေပေါ်၌ အိပ်စက်ခြင်း—ဤအရာအားလုံးသည် ကံကြမ္မာ၏ စီမံချက်ဖြစ်သည်။ သုခနှင့် ဒုက္ခတို့အပေါ် အာဏာပိုင်သော အရှင်သည် ထိုပရဘုဖြစ်၏။

Verse 77

सत्यप्रतिज्ञास्त्रैविद्या भजंतु रामशासनम् । अस्माकं तु परं देहि स्थानं यत्र वसामहे

သစ္စာကတိတည်သူ၊ ဝေဒသုံးပါးကို သိမြင်သူတို့သည် သီရိရာမ၏ ဓမ္မသဘောရှိသော ရာဇသတ်မှတ်ချက် (śāsana) အောက်၌ ဘဂ္ဂတိပြုကြပါစေ။ သို့သော် ကျွန်ုပ်တို့အတွက်တော့ ပိုမြင့်မြတ်သော နေရာတစ်ခု—တည်ငြိမ်စွာ နေထိုင်နိုင်မည့် အမြဲတမ်းအိမ်ရာကို ပေးသနားပါ။

Verse 78

तेषां तु वचनं श्रुत्वा सुखमिच्छुर्द्विजन्मनाम् । तेषां स्थानं तु दत्तं वै सुखवासं तु नामतः

သူတို့၏ တောင်းဆိုချက်ကို ကြားနာပြီး၊ ဒွိဇတို့၏ ကောင်းကျိုးချမ်းသာကို လိုလားသဖြင့်၊ အမှန်တကယ် နေထိုင်ရာတစ်ခုကို ပေးသနားခဲ့သည်။ ထိုနေရာသည် နာမတော်အားဖြင့် ‘သုခဝါသ’ (Sukhavāsa—အေးချမ်းနေရာ) ဟု လူသိများခဲ့သည်။

Verse 79

हिरण्यं पुष्पवासांसि गावः कामदुघा नृप । स्वर्णालंकरणं सर्वं नानावस्तुचयं तथा

အို မင်းကြီး၊ ရွှေ၊ ပန်းအလှဆင်အဝတ်အစားများ၊ ဆန္ဒပြည့်စေသော ကာမဒုဃာ နွားများ၊ ရွှေအလှဆင်ပစ္စည်း အမျိုးမျိုးနှင့် အရာဝတ္ထုစုံလင်သော စုပုံများလည်း ပါ၏။

Verse 80

श्रद्धया परया दत्त्वा मुदं लेभे नराधिपः । त्रयीविद्यास्तु ते ज्ञेयाः स्थापिता ये त्रिमूर्तिभिः

အမြင့်မြတ်ဆုံးသော သဒ္ဓါဖြင့် လှူဒါန်းပြီးနောက် မင်းကြီးသည် အလွန်ကြီးမားသော ပီတိကို ရရှိ하였다။ သိမှတ်ကြလော့—ထို ‘ဝေဒသုံးပါးကို သိမြင်သူ’ များသည် တြိမူရတိတို့ကပင် တည်ထောင်ထားသူများ ဖြစ်ကြသည်။

Verse 81

चतुर्थेनैव भूपेन स्थापिताः सुखवासने । ते बभूबुर्द्विजश्रेष्ठाश्चातुर्विद्याः कलौ युगे

စတုတ္ထမြောက် မင်းကြီးကပင် ‘သုခဝါသ’ တွင် သူတို့ကို တည်ထောင်ထား하였다။ ထိုဒွိဇအထူးမြတ်တို့သည် ကလိယုဂ၌ပင် စတုရ္ဗိဒျာ (လေးမျိုးပညာ) ကို ကျွမ်းကျင်သူများ ဖြစ်လာကြသည်။

Verse 82

चातुर्विद्याश्च ते सर्वे धर्मारण्ये प्रतिष्ठिताः । वेदोक्ता आशिषो दत्त्वा तस्मै राज्ञे महात्मने

ဗေဒပညာလေးမျိုးကို ကျွမ်းကျင်သော ဆရာတော်တို့အားလုံးသည် ဓမ္မာရဏ္ယ၌ တည်မြဲစွာ အခြေချနေကြပြီး၊ ဝေဒ၌ ဆိုထားသော အာသီရဝါဒကို ပေးကာ မဟာအတ္တမင်းကြီးအား ကောင်းချီးပေးကြ၏။

Verse 83

रथैरश्वैरुह्यमानाः कृतकृत्या द्विजातयः । महत्प्रमोदयुक्तास्ते प्रापुर्मोहेरकं महत्

ရထားများနှင့် မြင်းများပေါ် စီးနင်း၍ ကိစ္စပြီးမြောက်သော ဒွိဇတို့သည် မဟာပျော်ရွှင်မှုဖြင့် ပြည့်နှက်ကာ မဟာမိုဟေရကသို့ ရောက်ရှိကြ၏။

Verse 84

पौषशुक्लत्रयोदश्यां लब्धं शासनकं द्विजैः । बलिप्रदानं तु कृतमुद्दिश्य कुलदेवताम्

ပေါုရှလ၏ လင်းပက္ခ တရယောဒသီနေ့တွင် ဗြာဟ္မဏတို့သည် မင်းတော်အမိန့်စာကို လက်ခံရရှိကြပြီး၊ ကုလဒေဝတာကို ရည်ညွှန်း၍ နည်းလမ်းတကျ ဘလိပူဇာကို ပြုလုပ်ခဲ့ကြ၏။

Verse 85

वर्षेवर्षे प्रकर्त्तव्यं बलिदानं यथाविधि । कार्यं च मंगलस्नानं पुरुषेण महात्मना

နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း နည်းလမ်းအတိုင်း ဘလိဒါနကို ပြုလုပ်ရမည်; ထို့ပြင် မဟာအတ္တပုရုသသည် မင်္ဂလာစနာန်ကိုလည်း ဆောင်ရွက်ရမည်။

Verse 86

गीतं नृत्यं तथा वाद्यं कुर्वीत तद्दिने धुवम् । तन्मासे तद्दिने नैव वृत्तिनाशो भवेद्यथा

ထိုနေ့တွင် သီချင်းဆိုခြင်း၊ ကခြင်းနှင့် တူရိယာတီးခတ်ခြင်းကို မဖြစ်မနေ စီစဉ်ရမည်; ထိုလတွင် ထိုနေ့တည်းမှာပင် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းနှင့် ကောင်းကျိုးချမ်းသာ မလျော့နည်းစေရန်။

Verse 87

दैवादतीतकाले चेत्वृद्धिरापद्यते यदा । तदा प्रथमतः कृत्वा पश्चाद्वृद्धिर्विधीयते

ကံကြမ္မာကြောင့် သတ်မှတ်အချိန်ကျော်လွန်ပြီးနောက် ပူဇော်ပွဲ၏ သတ်မှတ်ပမာဏ သို့မဟုတ် အခကြေးငွေကို တိုးမြှင့်ရန် လိုအပ်လာပါက၊ အရင်ဆုံး မူလအတိုင်း ပေးဆောင်ရမည့်အရာကို ပြုလုပ်ပြီးမှ၊ ထို့နောက် တိုးမြှင့်ထားသော အပိုင်းကို ဝိဓိအတိုင်း ဆက်လက်ပြုလုပ်ရမည်။

Verse 88

ये च भिन्नप्रपाप्रायास्त्रैविद्या मोढवंशजाः । तथा चातुर्वेदिनश्च कुर्वंति गोत्रपूजनम्

ထို့ပြင် မတူညီသော မျိုးရိုးနှင့် ထုံးတမ်းစဉ်လာများကို လိုက်နာသူများ—သုံးဝေဒကို သိမြင်သော တြိဝေဒင်၊ မိုဍ္ဍ (Moḍha) မျိုးရိုးမှ မွေးဖွားသူများ—နှင့် လေးဝေဒလုံးကို သိသော ချာတုရဝေဒင်တို့သည် မိမိတို့၏ ဂိုတြ (ဘိုးဘွား ရိရှိ-မျိုးဆက်) ကို ဂုဏ်ပြု၍ ဂိုတြပူဇော်ပွဲကို ပြုလုပ်ကြသည်။

Verse 89

वर्षमध्ये प्रकुर्वीत तथा सुप्ते जनार्द्दने । पौषे च लुप्तं कृत्वा च श्रौतं स्मार्त्तं करोति यः

မိုးရာသီအလယ်ပိုင်းတွင်လည်းကောင်း၊ သို့မဟုတ် ဇနာရ္ဒန (ဗိဿဏု) သည် ယောဂနိဒ္ဒရာ၌ ‘အိပ်စက်’ နေသည်ဟု ယူဆသည့်ကာလတွင်လည်းကောင်း ဤသို့သော ကర్మများကို ပြုလုပ်သူ၊ ထို့ပြင် ပေါုရှ (Pauṣa) လတွင် အကျင့်သီလကို လပ်သွားပြီဟု သတ်မှတ်ပြီးတောင် ရှရောတနှင့် စမာရတ ကర్మများကို ဆက်လက်ပြုလုပ်သူသည်—အချိန်နှင့် စည်းကမ်းကို ဆန့်ကျင်၍ ပြုမူသူဖြစ်သည်။

Verse 90

तत्र क्रोधसमाविष्टा निघ्नंति कुलदेवताः । विवाहोत्सवकाले च मौंजीबंधादिकर्मणि

ဤသို့သောအခြေအနေများတွင် ကုလဒေဝတာ (မိသားစုကာကွယ်သည့် နတ်ဘုရားများ) သည် ဒေါသဖြင့် လွှမ်းမိုးကာ အန္တရာယ်ကို ဖြစ်စေတတ်သည်—အထူးသဖြင့် မင်္ဂလာဆောင်ပွဲအချိန်နှင့် မောဉ္ဇီ-ဘန္ဓ (သန့်ရှင်းသော ခါးပတ်ချည်ခြင်း) စသည့် သံස්ကာရများတွင် ဖြစ်သည်။

Verse 91

मुहूर्तं गणनाथस्य ततः प्रभृति शोभनम्

ဂဏနာထ (ဂဏေရှ) ၏ မုဟူရတသည် မင်္ဂလာရှိ၏; ထိုအချိန်မှစ၍ နောက်တစ်လျှောက်လုံး အရာအားလုံးသည် ကောင်းမြတ်၍ အလှပဖြစ်လာသည်။

Verse 92

निर्वासितास्तु ये विप्रा आमराज्ञा स्वशासनात् । पंचदशसहस्राणि ययुस्ते सुखवासकन्

မင်းအာမက မိမိနိုင်ငံအုပ်ချုပ်မှုမှ နှင်ထုတ်ခဲ့သော ဗြာဟ္မဏများ—တစ်သောင်းငါးထောင်—သည် ထွက်ခွာသွားကာ သက်သာချမ်းမြေ့သော နေရာ၌ အေးချမ်းစွာ နေထိုင်လာကြသည်။

Verse 93

पंचपञ्चाशतो ग्रामान्ददौ रामः पुरा स्वयम् । तत्रस्था वणिजश्चैव तेषां वृत्तिमकल्पयन्

ရှေးကာလ၌ ရာမသည် ကိုယ်တိုင် ရွာငါးဆယ်ငါးရွာကို ပေးအပ်တော်မူ၏; ထိုနေရာ၌ နေထိုင်သော ကုန်သည်တို့က သူတို့အတွက် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းကို စီမံပေးကြ၏။

Verse 94

अडालजा माण्डलीया गोभूजाश्च पवित्रकाः । ब्राह्मणानां वृत्तिदास्ते ब्रह्मसेवासु तत्पराः

အဍာလဇာ၊ မဏ္ဍလီယာ၊ ဂိုဘူဇာ နှင့် ပဝိတ္ရကာတို့သည် ဗြာဟ္မဏများအတွက် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းကို ပံ့ပိုးပေးသူများဖြစ်၍ ဘြဟ္မန်ကို ဆည်းကပ်သော ပရဟိတ-ဓမ္မစေဝာ၌ အလွန်တက်ကြွကြသည်။