Adhyaya 32

Verse 1

व्यास उवाच । ततश्च रामदूतास्ते नत्वा राममथाब्रुवन् । रामराम महाबाहो वरनारी शुभानना

ဗျာသက မိန့်သည်– ထို့နောက် ရာမ၏ တမန်တို့သည် ရာမကို ဦးညွှတ်ပူဇော်ပြီး ပြောကြသည်– “ရာမ၊ ရာမ၊ မဟာဗာဟို အရှင်! ကျွန်ုပ်တို့သည် မျက်နှာသွင်ပြင်လှပသော အထူးမြတ်သည့် မိန်းမတစ်ဦးကို တွေ့မြင်ခဲ့ပါသည်…”

Verse 2

सुवस्त्रभूषाभरणां मृदुवाक्यपरायणाम् । एकाकिनीं क्रदमानाम दृष्ट्वा तां विस्मिता वयम्

သူတို့ကဆိုသည်—“ကျွန်ုပ်တို့သည် သူမကို မြင်ခဲ့သည်။ လှပသောဝတ်စုံနှင့် အလင်္ကာများဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားပြီး၊ နူးညံ့သောစကားကို အမြဲပြောတတ်သော်လည်း၊ တစ်ယောက်တည်း ငိုကြွေးနေသည်ကို မြင်ရ၍ ကျွန်ုပ်တို့ အံ့ဩသွားသည်။”

Verse 3

समीपवर्तिनो भूत्वा पृष्टा सा सुरसुन्दरी । का त्वं देवि वरारोहे देवी वा दानवी नु किम्

နီးကပ်သွားပြီး သူတို့သည် ကောင်းကင်နတ်သမီးကဲ့သို့ လှပသောမိန်းမကို မေးလေသည်—“အို ဒေဝီ၊ အင်္ဂါရပ်လှပသူ၊ သင်သည် မည်သူနည်း။ ဒေဝီလား၊ ဒါနဝီ (အဆုရမ) လား?”

Verse 4

रामः पृच्छति देवि त्वां ब्रूहि सर्वं यथातथम् । तच्छ्रुत्वा वचनं रामा सोवाच मधुरं वचः

“အို ဒေဝီ၊ ရာမသည် သင့်ကို မေးမြန်းနေသည်—ရှိသမျှကို အမှန်အတိုင်း ပြောပါ။” ထိုစကားကို ကြားပြီးနောက် ထိုမိန်းမသည် ချိုမြိန်သောစကားဖြင့် ပြောလေသည်။

Verse 5

रामं प्रेषयत भद्रं वो मम दुःखापहं परम्

“ရာမကို ကျွန်မဆီသို့ စေလွှတ်ပါ။ သင်တို့အပေါ် မင်္ဂလာရှိပါစေ—သူသည် ကျွန်မ၏ ဒုက္ခကို ဖယ်ရှားနိုင်သော အမြင့်မြတ်ဆုံးသူ ဖြစ်သည်။”

Verse 6

तदाकर्ण्य ततो रामः संभ्रमात्त्वरितो ययौ । दृष्ट्वा तां दुःखसंतप्तां स्वयं दुःखमवाप सः । उवाच वचनं रामः कृतांजलिपुटस्तदा

ထိုစကားကို ကြားသော် ရာမသည် စိတ်လှုပ်ရှား၍ ချက်ချင်း အလျင်အမြန် သွားလေသည်။ ဒုက္ခကြောင့် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်နေသော သူမကို မြင်၍ ရာမကိုယ်တိုင်လည်း ဝမ်းနည်းရသည်။ ထို့နောက် ရာမသည် လက်အုပ်ချီ၍ ရိုသေစွာ စကားဆိုလေသည်။

Verse 7

श्रीराम उवाच । का त्वं शुभे कस्य परिग्रहो वा केनावधूता विजने निरस्ता । मुष्टं धनं केन च तावकीनमाचक्ष्व मातः सकलं ममाग्रे

သီရိရာမက မိန့်တော်မူသည်– “မင်္ဂလာရှိသော မိန်းမရေ၊ သင်သည် မည်သူနည်း၊ မည်သူ၏ ဇနီးနည်း။ မည်သူက သင့်ကို ဤတောတိတ်နေရာ၌ ပယ်ချ၍ စွန့်ပစ်သနည်း။ ထို့ပြင် သင့်၏ လက်တစ်ဆုပ်စာ ဥစ္စာကို မည်သူက လုယူသနည်း။ အမေ၊ အရာအားလုံးကို ကျွန်ုပ်ရှေ့၌ ပြောကြားပါ”

Verse 8

इत्युक्त्वा चातिदुःखार्तो रामो मतिमतां वरः । प्रणामं दंडवच्चक्रे चक्रपाणिरिवापरः

ဤသို့ဆိုပြီးနောက် အလွန်ဝမ်းနည်းဒုက္ခကြီးစွာ ခံစားနေသော ရာမ—ပညာရှိတို့အနက် အမြတ်ဆုံး—သည် တုတ်တံကဲ့သို့ အပြည့်အစုံ စာဋ္ဌာင်္ဂပဏာမဖြင့် လဲကျကာ ဂရုတစိုက် ဦးချခဲ့သည်၊ ချက္ရကိုင် ဗိဿဏု၏ အခြားတစ်ပါးကဲ့သို့ပင်။

Verse 9

तयाभिवंदितो रामः प्रगम्य च पुनःपुनः । तुष्टया परया प्रीत्या स्तुतो मधुरया गिरा

သူမသည် အနီးသို့ တိုးလာကာ ထပ်ခါထပ်ခါ ရာမကို ဗန္ဒနာပြုခဲ့ပြီး၊ အမြင့်မားဆုံးသော ပီတိနှင့် ချစ်ခြင်းမေတ္တာဖြင့် ချိုမြိန်သော စကားလုံးများဖြင့် ချီးမွမ်းလေ၏။

Verse 10

परमात्मन्परेशान दुःखहारिन्सनातन । यदर्थमवतारस्ते तच्च कार्यं त्वया कृतम्

အို ပရမာတ္မန်၊ အို ပရေရှန်—အရှင်တို့၏ အရှင်၊ အို ဒုက္ခဖယ်ရှားသူ စနာတန! သင်၏ အဝတာရ ဆင်းသက်လာရခြင်း၏ ရည်ရွယ်ချက်ဖြစ်သော ကိစ္စတော်ကို သင်ကိုယ်တိုင် ပြီးမြောက်စေခဲ့ပြီ။

Verse 11

रावणः कुम्भकर्णश्च शक्रजित्प्रमुखास्तथा । खरदूषणत्रिशिरोमारीचाक्षकुमारकाः

ရာဝဏ၊ ကုမ္ဘကဏ္ဏ နှင့် အင်ဒြဇစ်ကို ဦးဆောင်သော အခြားသူတို့; ထို့အပြင် ခရ၊ ဒူෂဏ၊ တြိရှီရ၊ မာရီချ၊ အက္ခ နှင့် ရက္ခသ မင်းသားတို့—

Verse 12

असंख्या निर्जिता रौद्रा राक्षसाः समरांगणे

စစ်မြေပြင်၌ ကြမ်းတမ်းသော ရာක්ෂသ မရေမတွက်ကို အနိုင်ယူခဲ့သည်။

Verse 13

किं वच्मि लोकेश सुकीर्त्तिमद्य ते वेधास्त्वदीयांगजपद्मसंभवः । विश्वं निविष्टं च ततो ददर्श वटस्य पत्रे हि यथो वटो मतः

အို လောကေရှာ၊ ယနေ့ သင်၏ သန့်ရှင်းသော ကီർത്തိကို ငါ မည်သို့ ဆိုနိုင်မည်နည်း။ သင်၏ ကိုယ်မှ ပေါက်သော ပဒ္မမှ မွေးဖွားသည့် ဗေဓာ ဘြဟ္မာတော်ပင် သင်၏ အတွင်း၌ စကြဝဠာတစ်လုံးလုံး တည်နေသည်ကို မြင်ခဲ့သည်—တစ်ရွက်သော ဗန်ယန်ရွက်အတွင်း ဗန်ယန်ပင်တစ်ပင်လုံး မြင်ရသကဲ့သို့။

Verse 14

धन्यो दशरथो लोके कौशल्या जननी तव । ययोर्जातोसि गोविंद जगदीश परः पुमान्

ဤလောက၌ ဒဿရထသည်လည်း ကံကောင်းမြတ်နိုးသူ၊ သင်၏ မိခင် ကောသလျာလည်း ကံကောင်းမြတ်နိုးသူ ဖြစ်၏။ အကြောင်းမူ သင်သည် သူတို့ထံ၌ မွေးဖွားလာသောကြောင့်—အို ဂోవိန္ဒ၊ အို ဇဂဒီရှ၊ အမြင့်ဆုံး ပုရုಷ။

Verse 15

धन्यं च तत्कुलं राम यत्र त्वमागतः स्वयम् । धन्याऽयोध्यापुरी राम धन्यो लोकस्त्वदाश्रयः

အို ရာမ၊ သင်ကိုယ်တိုင် ကြွလာသော မျိုးရိုးကလည်း မင်္ဂလာရှိ၏။ အို ရာမ၊ အယောဓျာမြို့လည်း မင်္ဂလာရှိ၏။ သင်ကို အားကိုးခိုလှုံသော လောကလည်း မင်္ဂလာရှိ၏။

Verse 16

धन्यः सोऽपि हि वाल्मीकिर्येन रामायणं कृतम् । कविना विप्रमुख्येभ्य आत्मबुद्ध्या ह्यनागतम्

ဝါလ္မီကိလည်း အမှန်တကယ် မင်္ဂလာရှိသူ ဖြစ်၏၊ သူက ရာမယဏကို ရေးဖွဲ့ခဲ့သည်။ ထိုကဗီသည် မိမိအတွင်းမှ ပေါ်ထွန်းသော ဉာဏ်အလင်းဖြင့်—ပညာရှင်အထွဋ်အမြတ်တို့ထံ အပြည့်အဝ မသိရှိမီတိုင်အောင်ပင်—ဤကဗျာဂ్రন্থကို စီရင်ခဲ့သည်။

Verse 17

त्वत्तोऽभवत्कुलं चेदं त्वया देव सुपावितम्

ဤမျိုးရိုးသည် သင်ထံမှပင် ပေါ်ပေါက်လာ၏၊ အို သဗ္ဗဒေဝ! သင်၏ကရုဏာဖြင့် အပြည့်အဝ သန့်စင်ပူဇော်ခံရ၏။

Verse 18

नरपतिरिति लोकैः स्मर्यते वैष्णवांशः स्वयमसि रमणीयैस्त्वं गुणैर्विष्णुरेव । किमपि भुवनकार्यं यद्विचिंत्यावतीर्य तदिह घटयतस्ते वत्स निर्विघ्नमस्तु

လူတို့သည် သင့်ကို ဗိဿနု၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သော မင်းတရားဟု မှတ်မိကြ၏; သင်၏ လှပသော ဂုဏ်သတ္တိများကြောင့် သင်သည် ဗိဿနုတော်ကိုယ်တိုင်ပင် ဖြစ်၏။ လောကအကျိုးအတွက် စဉ်းစားကာ အဝတာရယူ၍ ဆင်းသက်လာပြီး ဆောင်ရွက်မည့် အလုပ်ဟူသမျှ—အို ချစ်သား၊ ဤနေရာ၌ အတားအဆီးမရှိဘဲ ပြီးမြောက်ပါစေ။

Verse 19

स्तुत्वा वाचाथ रामं हि त्वयि नाथे नु सांप्रतम् । शून्या वर्ते चिरं कालं यथा दोषस्तथैव हि

ဤသို့ ချီးမွမ်းပြီးနောက် ထိုဒေဝတော်သည် ရာမအား ပြော၏—“ယခု သင်သည် ကျွန်ုပ်၏ နာထာ ဖြစ်သော်လည်း၊ ကျွန်ုပ်သည် ကြာရှည်စွာ အလွတ်နှင့် တိတ်ဆိတ်ပျက်စီးနေခဲ့၏—အရင်ကကဲ့သို့ပင် ဒုက္ခအခြေအနေတူတူပင်”။

Verse 20

धर्मारण्यस्य क्षेत्रस्य विद्धि मामधिदेवताम् । वर्षाणि द्वादशेहैव जातानि दुःखि तास्म्यहम्

ဓမ္မာရဏ္ယ သန့်ရှင်းသော က္ෂೇತ್ರ၏ အဓိဒေဝတာဟု ကျွန်ုပ်ကို သိမှတ်ပါ။ ဤနေရာ၌ ဆယ့်နှစ်နှစ်တိုင်တိုင် ကျွန်ုပ်သည် ဒုက္ခတွင် နေခဲ့ရ၏။

Verse 21

निर्जनत्वं ममाद्य त्वमुद्धरस्व महामते । लोहासुरभयाद्राम विप्राः सर्वे दिशो दश

အို မဟာမတေ! ယနေ့ ကျွန်ုပ်ကို ဤလူမရှိသည့် အထီးကျန်မှုမှ ကယ်တင်ပါ။ အို ရာမ! လိုဟာသူရ၏ ကြောက်ရွံ့မှုကြောင့် ဗြာဟ္မဏအားလုံးသည် ဒిశတစ်ဆယ်သို့ ထွက်ပြေးသွားကြ၏။

Verse 22

गताश्च वणिजः सर्वे यथास्थानं सुदुःखिताः । स दैत्यो घातितो राम देवैः सुरभयंकरः

ကုန်သည်အားလုံးလည်း အလွန်ဝမ်းနည်းပူဆွေးကာ မိမိတို့နေရာသို့ ပြန်သွားကြ၏။ အို ရာမ၊ နတ်တို့အတွက်တောင် ကြောက်မက်ဖွယ်ဖြစ်သော ဒိုင်တျယကို ဒေဝတို့က သတ်ဖြတ်ပြီးပြီ။

Verse 23

आक्रम्यात्र महामायो दुराधर्षो दुरत्ययः । न ते जनाः समायांति तद्भयादति शंकिताः

ဤနေရာကို ဝင်ရောက်လုယူပြီးနောက် မဟာမာယာသူသည် တိုက်ခိုက်ရန်ခက်ကာ အနိုင်ယူရန်လည်းခက်၏။ ထိုသူကို ကြောက်ရွံ့လွန်စွာ စိုးရိမ်နေကြသဖြင့် သင်၏လူများသည် ဤနေရာသို့ မလာကြတော့။

Verse 24

अद्य वै द्वादश समाः शून्यागारमनाथवत् । यस्माच्च दीर्घिकायां मे स्नानदानोद्यतो जनः

ယနေ့မှာ ပြည့်စုံသော ဆယ့်နှစ်နှစ်တိုင်အောင် ဤနေရာသည် ကာကွယ်သူမရှိသကဲ့သို့ အိမ်လွတ်တစ်လုံးကဲ့သို့ ဖြစ်နေ၏။ အကြောင်းမှာ ယခင်က ကျွန်ုပ်၏ ဒီဃိကာသို့ ရေချိုးပူဇော်၍ ဒါနပြုရန် စိတ်အားထက်သန်စွာ လာကြသူများ ယခုမလာကြတော့သဖြင့် ဖြစ်သည်။

Verse 25

राम तस्यां दीर्घिकायां निपतंति च शूकराः । यत्रांगना भर्तृयुता जलक्रीडापरायणाः

အို ရာမ၊ ယခုတော့ ထိုဒီဃိကာထဲသို့ ဝက်တောများ ကျရောက်လဲကျနေကြ၏။ ယခင်က ထိုနေရာတွင် မိန်းမများသည် ခင်ပွန်းတို့နှင့်အတူ ရေကစားပျော်မြူးနေကြသည့်နေရာပင် ဖြစ်သည်။

Verse 26

चिक्रीडुस्तत्र महिषा निपतंति जलाशये । यत्र स्थाने सुपुष्पाणां प्रकरः प्रचुरोऽभवत्

ယခုတော့ ထိုနေရာတွင် ကျွဲများက ကစားမြူး၍ ရေကန်ထဲသို့ ခုန်ချဝင်ကြ၏။ ယခင်က ထိုနေရာသည် လှပသောပန်းများ အစုအဝေး များပြားစွာ ပေါများနေသည့်နေရာဖြစ်ခဲ့သည်။

Verse 27

तद्रुद्धं कंटकैर्वृक्षैः सिंहव्याघ्रसमाकुलैः । संचिक्रीडुः कुमाराश्च यस्यां भूमौ निरंतरम्

ထိုဒေသသည် ဆူးပင်များဖြင့် တားဆီးကျပ်တည်းကာ ခြင်္သေ့နှင့် ကျားများဖြင့် ပြည့်နှက်နေသော်လည်း၊ ထိုမြေပေါ်တွင် ကလေးယောက်ျားများသည် မပြတ်မတောက် လှည့်လည်ကစားနေကြ၏။

Verse 28

कुमार्यश्चित्रकाणां च तत्र क्रीडं ति हर्षिताः । अकुर्वन्वाडवा यत्र वेदगानं तिरंतरम्

ထိုနေရာ၌ ပျော်ရွှင်သော မိန်းကလေးများသည် အရောင်စုံ အရုပ်ကစားစရာများနှင့် ကစားကြပြီး၊ ထိုအရပ်၌ပင် လူငယ်များသည် မပြတ်မတောက် ဝေဒဂါန (ဝေဒသံတော်) ကို ဆက်လက်သီဆိုရွတ်ဆိုနေကြ၏။

Verse 29

शिवानां तत्र फेत्काराः श्रूयंतेऽतिभयंकराः । यत्र धूमोऽग्निहोत्राणां दृश्यते वै गृहेगृहे

ထိုနေရာ၌ မြေခွေးတို့၏ အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ် အော်ဟစ်သံများ ကြားရသော်လည်း၊ ထိုအရပ်တည်းတည်း၌ အိမ်တိုင်းအိမ်တိုင်းမှ အဂ္နိဟောတရ (မီးယဇ်) ၏ မီးခိုးတန်းများ ထွက်ပေါ်နေသည်ကို မြင်ရ၏။

Verse 30

तत्र दावाः सधूमाश्च दृश्यंतेऽत्युल्बणा भृशम् । नृत्यंते नर्त्तका यत्र हर्षिता हि द्विजाग्रतः

ထိုနေရာ၌ မီးခိုးတန်းများနှင့်အတူ အလွန်ပြင်းထန်သော တောမီးများ ပေါ်ထွက်မြင်ရပြီး၊ ထိုအရပ်၌ပင် နတ်တကာ (အကသမား) များသည် ဒွိဇအဂ္ဂ (နှစ်ကြိမ်မွေး) အထက်မြတ်သူတို့၏ ရှေ့တွင် ပျော်ရွှင်စွာ ကပြနေကြ၏။

Verse 31

तत्रैव भूतवेताला प्रेताः नृत्यंति मोहिताः । नृपा यत्र सभायां तु न्यषीदन्मंत्रतत्पराः

ထိုနေရာ၌ပင် ဘူတ၊ ဝေတාල နှင့် ပရိတ်တို့သည် မောဟဖြစ်ကာ ကပြနေကြပြီး၊ ထိုအရပ်၌ ရာဇာများသည် စည်းဝေးခန်းမ၌ ထိုင်ကာ အကြံပေးဆွေးနွေးမှုနှင့် စဉ်းစားဆုံးဖြတ်မှုတို့၌ အာရုံစိုက်နေကြ၏။

Verse 32

तस्मिन्स्थाने निषीदंति गवया ऋक्षशल्लकाः । आवासा यत्र दृश्यन्ते द्विजानां वणिजां तथा

ထိုနေရာ၌ ဂေါ် (gaur)၊ ဝက်ဝံနှင့် ဆူးဝက်တို့ လာရောက် နားနေတတ်ကြ၏; ထိုအပြင် ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) များနှင့် ကုန်သည်များ၏ အိမ်ရာများလည်း မြင်ရ၏။

Verse 33

कुट्टिमप्रतिमा राम दृश्यंतेत्र बिलानि वै । कोटराणीह वृक्षाणां गवाक्षाणीह सर्वतः

အို ရာမ၊ ဤနေရာ၌ ကျောက်ခင်းအခန်းကဲ့သို့သော မြေတွင်းများကို မြင်ရ၏; ဤနေရာ၌ သစ်ပင်အတွင်း အပေါက်အိုများရှိပြီး အရပ်ရပ်တွင် ပြတင်းပေါက်ကဲ့သို့သော အဖွင့်များလည်း ရှိ၏။

Verse 34

चतुष्का यज्ञवेदिर्हि सोच्छ्राया ह्यभवत्पुरा । तेऽत्र वल्मीकनिचयैर्दृश्यंते परिवेष्टिताः

ယခင်က ဤနေရာ၌ လေးထောင့် ယဇ္ဉဝေဒိများသည် မြင့်မား၍ ထင်ရှားစွာ တည်ရှိခဲ့၏; ယခုမူ ဤနေရာ၌ ပုရွက်ဆိတ်တောင် (anthill) အစုအဝေးများက ဝိုင်းရံထားသည်ကို မြင်ရ၏။

Verse 35

एवंविधं निवासं मे विद्धि राम नृपोत्तम । शून्यं तु सर्वतो यस्मान्निवासाय द्विजा गताः

အို ရာမ၊ မင်းတို့အထဲ၌ အမြတ်ဆုံးသော မင်းကြီး၊ ငါ၏ နေထိုင်ရာသည် ဤသို့ဖြစ်ကြောင်း သိပါ—ယခုမူ အရပ်ရပ်၌ လွတ်လပ်ဗလာ ဖြစ်နေ၏၊ ဒွိဇများသည် အခြားနေရာ၌ နေထိုင်ရန် ထွက်ခွာသွားကြသောကြောင့် ဖြစ်၏။

Verse 36

तेन मे सुमहद्दुःखं तस्मात्त्राहि नरेश्वर । एतच्छ्रुत्वा वचो राम उवाच वदतां वरः

ထိုကြောင့် ငါ့အပေါ်၌ အလွန်ကြီးမားသော ဒုက္ခ ကျရောက်လာ၏—ထို့ကြောင့် ငါ့ကို ကာကွယ်ပါ၊ လူတို့၏ အရှင်တော်။ ဤစကားကို ကြားသော် မိန့်ခွန်း၌ အမြတ်ဆုံးသော ရာမသည် ပြန်လည် မိန့်ကြား၏။

Verse 37

श्रीराम उवाच । न जाने तावकान्विप्रांश्चतुर्दिक्षु समाश्रितान् । न तेषां वेद्म्यहं संख्यां नामगोत्रे द्विजन्मनाम्

သီရိရာမက မိန့်တော်မူသည်။ “လေးဘက်လုံး၌ ခိုလှုံနေသော သင်၏ ဗြာဟ္မဏများကို ငါမသိ။ သူတို့၏ အရေအတွက်ကိုလည်း မသိ၊ ထို ဒွိဇတို့၏ အမည်နှင့် ဂိုထရ (မျိုးရိုး) ကိုလည်း မသိ”။

Verse 38

यथा ज्ञातिर्यथा गोत्रं याथातथ्यं निवेदय । तत आनीय तान्सर्वान्स्वस्थाने वासयाम्यहम्

“သူတို့၏ ဆွေမျိုးဆက်နွယ်မှုနှင့် ဂိုထရကို အမှန်အတိုင်း တိတိကျကျ တင်ပြလော့။ ထို့နောက် သူတို့အားလုံးကို ခေါ်ဆောင်လာလျှင် ငါသည် တစ်ဦးချင်းစီကို သင့်လျော်ရာနေရာ၌ နေထိုင်စေမည်”။

Verse 39

श्रीमातोवाच । ब्रह्मविष्णुमहेशैश्च स्थापिता ये नरेश्वर । अष्टादश सहस्राणि ब्राह्मणा वेदपारगाः

မင်္ဂလာရှိသော မိခင်တော်က မိန့်တော်မူသည်။ “အို လူတို့၏ အရှင်မင်း၊ ဘြဟ္မာ၊ ဗိෂ္ဏု၊ မဟေရှတို့က တည်ထောင်ထားသော—ဝေဒကျမ်းတို့၌ ကျွမ်းကျင်ပိုင်နိုင်သော ဗြာဟ္မဏ တစ်သောင်းရှစ်ထောင် ရှိသည်”။

Verse 40

त्रयीविद्यासु विख्याता लोकेऽस्मिन्नमितद्युते । चतुष्षष्टिकगोत्राणां वाडवा ये प्रतिष्ठिताः

“အို အလင်းရောင်မတိုင်းတာနိုင်သူ၊ ဤလောက၌ သူတို့သည် သုံးဝေဒပညာ၌ ထင်ရှားကျော်ကြားကြသည်။ ထို့ပြင် ဂိုထရ ခြောက်ဆယ်လေး မျိုးအတွင်း ပါဝင်သော ဝာဍဝ အဖြစ် တည်မြဲစွာ စီမံတည်ထောင်ထားကြသည်”။

Verse 41

श्रीमातादात्त्रयीविद्यां लोके सर्वे द्विजोत्तमाः । षट्त्रिंशच्च सहस्राणि वैश्या धर्मपरायणाः

“မင်္ဂလာရှိသော မိခင်တော်သည် သုံးဝေဒပညာကို ပေးအပ်တော်မူ၏။ ဤလောက၌ ထို ဒွိဇအထွတ်အမြတ် အားလုံးသည် ထင်ရှားလျက်ရှိ၏။ ထို့ပြင် ဓမ္မကို အလေးထားလိုက်နာသော ဝိုင်ရှျ သုံးသောင်းခြောက်ထောင် ရှိသည်”။

Verse 42

आर्यवृत्तास्तु विज्ञेया द्विजशुश्रूषणे रताः । बहुलार्को नृपो यत्र संज्ञया सह राजते

သူတို့ကို မြင့်မြတ်သောအကျင့်ရှိသူများဟု သိမှတ်ရမည်၊ ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) များကို ဝတ်ပြုစေဝါတွင် ပျော်ရွှင်ရင်းနှီးသူများဖြစ်ကြသည်။ ထိုအရပ်၌ ဘဟုလာရ္က အမည်ရှိ မင်းသည် ဂုဏ်သတင်းနှင့်တကွ တောက်ပစွာ အုပ်စိုး၏။

Verse 43

कुमारावश्विनौ देवौ धनदो व्ययपूरकः । अधिष्ठात्री त्वहं राम नाम्ना भट्टारिका स्मृता

ကူမာရများနှင့် အရှ္ဝိန် အမြွှာဒေဝတို့သည် ဤနေရာ၏ ဒေဝတားများဖြစ်ကြ၏။ ဓနဒ (ကူဗေရ) သုံးစွဲသွားသမျှကို ပြန်လည်ဖြည့်တင်းပေး၏။ ထို့ပြင် ငါသည်၊ ဟေ ရာမ၊ ဤအရပ်၏ အဓိဋ္ဌာတရီ ဒေဝီဖြစ်၍ “ဘဋ္ဌာရိကာ” ဟူသော နာမဖြင့် မှတ်မိကြ၏။

Verse 44

श्रीसूत उवाच । स्थानाचाराश्च ये केचित्कुलाचारास्तथैव च । श्रीमात्रा कथितं सर्वं रामस्याग्रे पुरातनम्

သီရိ စူတ က ပြော၏—ရှိသမျှသော စ္ထာနာစာရ (ဒေသဓလေ့) များနှင့် ထိုနည်းတူ ကုလာစာရ (မိသားစုဓလေ့) များအားလုံးကို ရှေးဟောင်းအကြောင်းအရာအဖြစ် သီရိ မာတာက ရာမ၏ ရှေ့တွင် ရှင်းလင်းဟောကြားခဲ့၏။

Verse 45

तस्यास्तु वचनं श्रुत्वा रामो मुदमवाप ह । सत्यंसत्यं पुनः सत्यं सत्यं हि भाषितं त्वया

သူမ၏ စကားကို ကြားသော် ရာမသည် အလွန်ပီတိရရှိ၏။ “အမှန်—အမှန်—ထပ်မံ အမှန်! သင်သည် အမှန်တရားကိုပင် ပြောခဲ့သည်” ဟု ဆို၏။

Verse 46

यस्मात्सत्यं त्वया प्रोक्तं तन्नाम्ना नगरं शुभम् । वासयामि जगन्मातः सत्यमंदिरमेव च

သင်သည် အမှန်တရားကို ပြောခဲ့သောကြောင့်၊ ဟေ လောကမိခင်၊ ထိုနာမတော်ဖြင့် မင်္ဂလာမြို့တစ်မြို့ကို ငါ တည်ထောင်မည်။ ထို့ပြင် “သတ္ယမန္ဒိရ” (အမှန်တရား၏ ဗိမာန်) ဟူသော ဘုရားကျောင်းကိုလည်း တည်ဆောက်မည်။

Verse 47

त्रैलोक्ये ख्यातिमाप्नोतु सत्यमंदिरमु त्तमम्

ဤအမြတ်ဆုံး သစ္စာမဏ္ဍပ်တော်သည် သုံးလောကလုံး၌ ကျော်ကြားသတင်းပျံ့ပါစေ။

Verse 48

एतदुक्त्वा ततो रामः सहस्रशतसंख्यया । स्वभृत्यान्प्रेषयामास विप्रानयनहेतवे

ဤသို့ဆိုပြီးနောက် ရာမသည် မိမိ၏အမှုထမ်းများကို ရာချီထောင်ချီဖြင့် ပို့လွှတ်ကာ ဗြာဟ္မဏတို့ကို ခေါ်ယူလာစေ하였다။

Verse 49

यस्मिन्देशे प्रदेशे वा वने वा सरि तस्तटे । पर्यंते वा यथास्थाने ग्रामे वा तत्रतत्र च

မည်သည့်နိုင်ငံ၊ မည်သည့်ဒေသ၌မဆို—တောတွင်း၌ဖြစ်စေ၊ မြစ်ကမ်းနား၌ဖြစ်စေ၊ နယ်စပ်ဒေသ၌ဖြစ်စေ၊ မိမိတို့၏သင့်လျော်ရာနေရာ၌ဖြစ်စေ၊ ရွာရွာတစ်နေရာတစ်နေရာ၌ဖြစ်စေ—

Verse 50

धर्मारण्यनिवासाश्च याता यत्र द्विजोत्तमाः । अर्घपाद्यैः पूजयित्वा शीघ्रमानयतात्र तान्

ဓမ္မာရဏ္ယတွင် နေထိုင်သော အမြတ်ဆုံး ဗြာဟ္မဏတို့ မည်သည့်နေရာသို့ သွားရောက်နေပါစေ၊ အရ္ဃျနှင့် ခြေဆေးရေဖြင့် ပူဇော်ကာ အမြန်ဆုံး ဤနေရာသို့ ခေါ်ဆောင်လာပါ။

Verse 51

अहमत्र तदा भोक्ष्ये यदा द्रक्ष्ये द्विजोत्तमान्

အမြတ်ဆုံး ဗြာဟ္မဏတို့ကို မြင်တွေ့ပြီးမှသာ ငါသည် ဤနေရာ၌ စားသောက်မည်။

Verse 52

विमान्य च द्विजानेतानागमिष्यति यो नरः । स मे वध्यश्च दंड्यश्च निर्वास्यो विषयाद्बहिः

ဤဗြာဟ္မဏတို့ကို မလေးမစားပြု၍ မလာရောက်သောသူသည် သေဒဏ်နှင့် အပြစ်ဒဏ်ကို ခံထိုက်စေပြီး ငါ၏တိုင်းနိုင်ငံတော်ပြင်ပသို့ နှင်ထုတ်ခြင်း ခံရလတ္တံ့။

Verse 53

तच्छ्रुत्वा दारुणं वाक्यं दुःसहं दुःप्रधर्षणम् । रामाज्ञाकारिणो दूता गताः सर्वे दिशो दश

သည်းခံရန်ခက်ခဲ၍ လွန်ဆန်ရန်ခဲယဉ်းသော ထိုပြင်းထန်သော အမိန့်တော်ကို ကြားနာရလျှင် ရာမမင်း၏ အမိန့်တော်ကို နာခံသော တမန်တော်တို့သည် အရပ်ဆယ်မျက်နှာတို့သို့ ထွက်ခွာသွားကြကုန်၏။

Verse 54

शोधिता वाडवाः सर्वे लब्धाः सर्वे सुहर्षिताः । यथोक्तेन विधानेन अर्घपाद्यैरपूजयन्

ထိုဗြာဟ္မဏအပေါင်းတို့ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိ၍ အားလုံးတို့သည် များစွာ ဝမ်းမြောက်ကြကုန်၏။ ထို့နောက် ညွှန်ကြားထားသည့် နည်းလမ်းအတိုင်း အာဂါယနှင့် ခြေဆေးရေတို့ဖြင့် ပူဇော်ကြကုန်၏။

Verse 55

स्तुतिं चक्रुश्च विधिवद्विनयाचारपूर्वकम् । आमंत्र्य च द्विजान्सर्वान्रामवाक्यं प्रकाशयन्

ထိုတမန်တို့သည် ရိုသေခြင်း၊ ကောင်းမွန်သော အကျင့်တို့ဖြင့် နည်းလမ်းတကျ ချီးမွမ်းကြပြီးလျှင် ဗြာဟ္မဏအပေါင်းတို့ကို ဖိတ်ကြားလျက် ရာမမင်း၏ စကားတော်ကို ကြားပြောကြကုန်၏။

Verse 56

ततस्ते वाडवाः सर्वे द्विजाः सेवकसंयुताः । गमनायोद्यताः सर्वे वेदशास्त्रपरायणाः

ထို့နောက် အခြွေအရံများနှင့်တကွ ထိုဗြာဟ္မဏအပေါင်းတို့သည် ခရီးထွက်ရန် ပြင်ဆင်ကြကုန်၏။ ထိုသူအပေါင်းတို့သည် ဗေဒကျမ်းဂန်နှင့် သာသနာကျမ်းဂန်တို့၌ မွေ့လျော်သောသူများ ဖြစ်ကြကုန်၏။

Verse 57

आगता रामपार्श्वं च बहुमानपुरःसराः । समागतान्द्विजान्दृष्ट्वा रोमांचिततनूरुहः

ရိုသေမှုကို ရှေ့တန်းထား၍ သူသည် သီရိရာမ၏ဘေးသို့ ချဉ်းကပ်လာ하였다။ စုဝေးနေသော ဗြာဟ္မဏများကို မြင်သော် ကိုယ်တစ်လျှောက် ရောမန့်ဖြစ်ကာ ဘုရားဘက်တီပီတိဖြင့် တုန်လှုပ်하였다။

Verse 58

कृतकृत्यमिवात्मानं मेने दाशरथिर्नृपः । स संभ्रमात्समुत्थाय पदातिः प्रययौ पुरः

ဒဿရထ၏သား ရာဇာရာမသည် မိမိဘဝတာဝန် ပြည့်စုံသကဲ့သို့ ခံစား하였다။ စိတ်လှုပ်ရှားစွာ ချက်ချင်းထ၍ ခြေလျင်ဖြင့် ရှေ့သို့သွားကာ သူတို့ကို ကြိုဆို하였다။

Verse 59

करसंपुटकं कृत्वा हर्षाश्रु प्रतिमुञ्चयन् । जानुभ्यामवनिं गत्वा इदं वचनमब्रवीत्

လက်နှစ်ဖက်ကို ပူဇော်သကဲ့သို့ ချုပ်ကပ်၍ ပီတိမျက်ရည်ကျစေကာ ဒူးထောက်၍ မြေပြင်သို့ နိမ့်ချပြီး ဤစကားကို ပြော하였다။

Verse 60

विप्रप्रसादात्कमलावरोऽहं विप्रप्रसादाद्धरणीधरोऽहम् । विप्रप्रसादाज्जगतीपतिश्च विप्रप्रसादान्मम रामनाम

“ဗြာဟ္မဏတို့၏ အနုဂ्रहကြောင့် ငါသည် လက္ခ္မီ၏ ချစ်မြတ်နိုးခံရသူ ဖြစ်၏။ ဗြာဟ္မဏတို့၏ အနုဂ्रहကြောင့် ငါသည် မြေကြီးကို ထမ်းဆောင်သော အမှန်တကယ်သော အုပ်စိုးရှင် ဖြစ်၏။ ဗြာဟ္မဏတို့၏ အနုဂ्रहကြောင့် ငါသည် လောက၏ အရှင် ဖြစ်၏။ ထို့ပြင် ဗြာဟ္မဏတို့၏ အနုဂ्रहကြောင့်ပင် ငါ၏နာမ ‘ရာမ’ ဟူ၍ ဖြစ်လာ၏။”

Verse 61

इत्येवमुक्ता रामेण वाड वास्ते प्रहर्षिताः । जयाशीर्भिः प्रपूज्याथ दीर्घायुरिति चाब्रुवन्

ရာမက ဤသို့ မိန့်တော်မူသဖြင့် ထိုနေရာ၌ နေထိုင်သော သူတို့သည် အလွန်ပျော်ရွှင်하였다။ အောင်မြင်ခြင်း၏ အာရှီဝါဒများဖြင့် ပူဇော်ကာ “အသက်ရှည်ပါစေ” ဟု ဆို하였다။

Verse 62

आवर्जितास्ते रामेण पाद्यार्घ्यविष्टरादिभिः । स्तुतिं चकार विप्राणां दण्डवत्प्रणिपत्य च

ရာမသည် ပာဒျ၊ အာဃျ၊ ထိုင်ခုံ (ဝိဋ္ဌရ) စသည့် ရိုးရာပူဇော်ပစ္စည်းများဖြင့် သူတို့ကို ကြိုဆိုတော်မူ၏။ ထို့နောက် ဗြာဟ္မဏတို့ကို ချီးမွမ်းကာ ဒဏ္ဍဝတ်ပရဏာမ်ဖြင့် ကိုယ်တော်တိုင် လဲကျကန်တော့၏။

Verse 63

कृतांजलिपुटः स्थित्वा चक्रे पादाभिवंदनम् । आसनानि विचित्राणि हैमान्याभरणानि च

အန်ဇလီမုဒြာဖြင့် လက်အုပ်ကာ ရပ်တည်၍ သူတို့၏ ခြေတော်ကို ဂါရဝပြုကန်တော့၏။ ထို့ပြင် လှပသည့် ထိုင်ခုံများနှင့် ရွှေအလှဆင်ပစ္စည်းများကိုလည်း စီစဉ်ပေး၏။

Verse 64

समर्पयामास ततो रामो दशरथात्मजः । अंगुलीयकवासांसि उपवीतानि कर्णकान्

ထို့နောက် ဒသရထ၏ သားတော် ရာမသည် လက်စွပ်များ၊ အဝတ်အစားများ၊ ဥပဝီတ (သန့်ရှင်းကြိုး) နှင့် နားကပ်များကို ဆက်ကပ်ပေး၏။

Verse 65

प्रददौ विप्रमुख्येभ्यो नानावर्णाश्च धेनवः । एकैकशत संख्याका घटोध्नीश्च सवत्सकाः

အထူးမြတ်သော ဗြာဟ္မဏတို့အား အရောင်စုံ နွားမများကို ဒါနပြုတော်မူ၏—တစ်ဦးချင်းစီအတွက် တစ်ရာစီ—နို့အုံပြည့်ဝသော နို့ပေးနွားမများကို နွားကလေးများနှင့်အတူ ပေးအပ်၏။

Verse 66

सवस्त्रा बद्धघंटाश्च हेमशृंगविभूषिताः । रूप्यखुरास्ताम्रपृष्ठीः कांस्यपात्रसमन्विताः

နွားမများသည် အဝတ်ဖြင့်ဖုံးအုပ်ထားပြီး ခေါင်းလောင်းများချည်ထားကာ ရွှေချိုင့်များဖြင့် အလှဆင်ထား၏။ ခြေခွာများသည် ငွေရောင်၊ ကျောပြင်သည် ကြေးနီရောင်ဖြစ်ပြီး ကြေးဝါပန်းကန်များလည်း တွဲဖက်ပါရှိ၏။