
အဓ್ಯಾಯ ၂၉ တွင် သီရိကృష్ణက ဥပမညုကို မေးမြန်းသည်—ရှီဝဓမ္မကို လိုက်နာသူများ (śivadharmādhikāriṇaḥ) သည် ယခင်သင်ကြားပြီးသော နိတျ/နိမိတ္တိက ကర్తဝျများအပြင် ကာမျကర్మ (လိုအင်အခြေပြု ရှီဝပူဇာ/ကရိယာ) များရှိသလားဟု။ ဥပမညုက အကျိုးရလဒ်ကို အိုင်ဟိက (ဤလောက), အာမူෂ္မိက (နောက်လောက) နှင့် နှစ်မျိုးပေါင်းစပ်ဟူ၍ ခွဲခြားပြီး၊ လုပ်ဆောင်ပုံကို မော်ဒယ်အလိုက် ၅ မျိုး—(၁) ကရိယာမယ (ပူဇာ/ကရိယာ), (၂) တပဟ်မယ (တပသ), (၃) ဇပ–ဓျာနမယ (မန္တရဇပနှင့် ဓျာန), (၄) သర్వမယ (ပေါင်းစည်းလုပ်ဆောင်မှု) စသည်ဖြင့် ဖော်ပြကာ ကရိယာကို ဟောမ၊ ဒါန၊ အာရ္စနာ စသည့် အစဉ်လိုက်ဖြင့် ခွဲပြသည်။ ထို့နောက် ကရိယာသည် śakti (အရည်အချင်း/အာဏာပေးခြင်း) ရှိသူများအတွက်သာ အပြည့်အဝ အကျိုးပေးကြောင်း၊ śakti သည် ပရမಾತ္မန် ရှီဝ၏ အာဇ္ဉာ (အမိန့်/ခွင့်ပြုချက်) နှင့် တူကြောင်းကြောင့် ရှီဝ၏ ခွင့်ပြုချက်ကို ကိုင်ဆောင်သူက ကာမျကရိယာများကို ဆောင်ရွက်သင့်ကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့ပြင် ဤလောကနှင့် နောက်လောက နှစ်ဖက်လုံး အကျိုးပေးသော ရိတုများကို Śaiva နှင့် Māheśvara တို့က အတွင်း/အပြင် အစဉ်ဖြင့် ဆောင်ရွက်ကြောင်း မိတ်ဆက်သည်။ “ရှီဝ” နှင့် “မဟေရှ္ဝရ” သည် အဆုံးစွန် မကွာခြားသကဲ့သို့ Śaiva နှင့် Māheśvara လည်း အနှစ်သာရအားဖြင့် မခွဲခြားကြောင်း၊ Śaiva သည် ရှီဝကို အားကိုး၍ jñāna-yajña (ပညာယဇ္ဉ) ကို အဓိကထားသူ၊ Māheśvara သည် karma-yajña (ကရိယာယဇ္ဉ) ကို အဓိကထားသူဟု ရှင်းလင်းသည်။ ထို့ကြောင့် Śaiva သည် အတွင်းပိုင်း၊ Māheśvara သည် အပြင်ပိုင်းကို အလေးပေးသော်လည်း ရိတု၏ အခြေခံလုပ်ထုံးလုပ်နည်းမှာ တူညီပြီး အလေးပေးချက် (antar/bahiḥ) သာ ကွာခြားသည်။
Verse 1
श्रीकृष्ण उवाच । भगवंस्त्वन्मुखादेव श्रुतं श्रुतिसमं मया । स्वाश्रितानां शिवप्रोक्तं नित्यनैमित्तिकं तथा
သီရိကృష్ణက မိန့်တော်မူသည်—«အို အလေးအနက်ထားရသော ဆရာတော်၊ သင်၏နှုတ်မှ တိုက်ရိုက်ကြားနာရသဖြင့် ဝေဒနှင့်တူညီသော အာဏာရှိသည့် သဒ္ဓမ္မကို ငါကြားသိပြီးပြီ။ ရှိဝဘုရားထံ ခိုလှုံသူတို့အတွက် ရှိဝက သတ်မှတ်ထားသော နေ့စဉ်ကျင့်ဝတ်နှင့် အခါအားလျော်စွာ ပြုရသော ကရမများကိုလည်း»။
Verse 2
इदानीं श्रोतुमिच्छामि शिवधर्माधिकारिणाम् । काम्यमप्यस्ति चेत्कर्म वक्तुमर्हसि साम्प्रतम्
ယခုအခါ ရှိဝဓမ္မကို ခံယူရန် အရည်အချင်းရှိသူတို့အကြောင်းကို ငါကြားလိုသည်။ ထို့ပြင် သူတို့အတွက် ဆန္ဒအလိုတရားဖြင့် ပြုလုပ်သော ကာမျကရမများ ရှိပါက ယခုတင်ပင် ရှင်းလင်းပြောကြားသင့်သည်။
Verse 3
उपमन्युरुवाच । अस्त्यैहिकफलं किञ्चिदामुष्मिकफलं तथा । ऐहिकामुष्मिकञ्चापि तच्च पञ्चविधं पुनः
ဥပမန်ယူက ပြောသည်– “ဤဘဝ၌ ရရှိသော လောကီအကျိုးတစ်မျိုး ရှိသကဲ့သို့၊ နောက်ဘဝ၌ ရရှိသော လောကုတ္တရာအကျိုးတစ်မျိုးလည်း ရှိသည်။ လောကီနှင့် လောကုတ္တရာ နှစ်မျိုးလုံးပါဝင်သော အကျိုးလည်း ရှိပြီး၊ ထိုအကျိုးသည် ထပ်မံ၍ ငါးမျိုးရှိသည်။”
Verse 4
किंचित्क्रियामयं कर्म किंचित्कर्म तपो मयम् । जपध्यानमयं किंचित्किंचित्सर्वमयं तथा
ကမ္မအချို့သည် ပူဇော်ပွဲအကျင့်ကဲ့သို့ ကိရိယာအလုပ်ကို အဓိကထားသည်။ ကမ္မအချို့သည် တပသ (အာသီတ) ကို အဓိကထားသည်။ အချို့သည် ဇပ (မန္တရားထပ်ဆိုခြင်း) နှင့် ဓျာန (သမาธိ) ဖြင့် ပြည့်စုံပြီး၊ အချို့သည် အရာအားလုံးကို ခြုံငုံသည့် အလုံးစုံမယ ဖြစ်သည်။
Verse 5
क्रियामयं तथा भिन्नं होमदानार्चनक्रमात् । सर्वशक्तिमतामेव नान्येषां सफलं भवेत्
ကိရိယာအခြေပြု ပူဇော်ဝတ်ပြုခြင်းသည်—ဟိုးမ (မီးပူဇော်), ဒါန (လှူဒါန်း), အာရ္စန (ပူဇော်အာရాధနာ) ဟူသော အစဉ်အလာအလိုက် ခွဲခြားထားသော်လည်း—အင်အားပြည့်ဝသော ဝိညာဉ်ရေးသတ္တိရှိသူတို့အတွက်သာ အကျိုးဖြစ်ထွန်းသည်။ အခြားသူတို့အတွက်တော့ တကယ့်အကျိုးမဖြစ်နိုင်။
Verse 6
शक्तिश्चाज्ञा मदेशस्य शिवस्य परमात्मनः । तस्मात्काम्यानि कर्माणि कुर्यादाज्ञाधरोद्विजः
శక్తి (Śakti) နှင့် အာဇ္ညာ (ājñā) သည် ငါ—အမြင့်ဆုံး အတ္တမန်ဖြစ်သော သီဝ (Śiva) ၏ အမိန့်တော်ပင် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အို ဒွိဇ၊ အမိန့်တော်ကို ထိန်းသိမ်းသူသည် ထိုအမိန့်တော်အတိုင်း ကာမ်ယ ကర్మများကို ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 7
अथ वक्ष्यामि काम्यं हि चेहामुत्र फलप्रदम् । शैवैर्माहेश्वरैश्चैव कार्यमंतर्बहिः क्रमात्
ယခု ငါသည် ဒီလောကနှင့် နောက်လောက နှစ်ပါးလုံးတွင် အကျိုးပေးသော ကာမ်ယ သာဓနာကို ရှင်းလင်းမည်။ ၎င်းကို သైవ (Śaiva) နှင့် မာဟေရှဝရ (Māheśvara) တို့က အတွင်းနှင့် အပြင်ကို အစဉ်လိုက် လေ့ကျင့်ရမည်။
Verse 8
शिवो महेश्वरश्चेति नात्यंतमिह भिद्यते । यथा तथा न भिद्यंते शैवा माहेश्वरा अपि
ဤနေရာ၌ “ရှီဝ” နှင့် “မဟေရှွရ” ဟူသော အမည်များသည် အနှစ်သာရအရ အမှန်တကယ် မကွဲပြား။ ထိုနည်းတူပင် ရှိုင်ဝများနှင့် မာဟေရှွရများကိုလည်း ကွဲပြားသူများဟု မယူဆသင့်။
Verse 9
शिवाश्रिता हि ते शैवा ज्ञानयज्ञरता नराः । माहेश्वरास्समाख्याता कर्मयज्ञरता भुवि
ရှီဝကို အားကိုးခိုလှုံထားပြီး ဉာဏ်ယဇ్ఞ (jñāna-yajña) တွင် စိတ်အားထက်သန်သော ရှိုင်ဝများသည် အမှန်တကယ် ကံကောင်းမြတ်နိုးသူများဖြစ်သည်။ ဤလောက၌ ကမ္မယဇ్ఞ (karma-yajña) အဖြစ် ရိုးရာကာယကံပူဇော်မှုတွင် စိတ်အားထက်သန်သူတို့ကို မာဟေရှွရများဟု ခေါ်ကြသည်။
Verse 10
तस्मादाभ्यन्तरे कुर्युः शैवा माहेश्वरा वहिः । न तु प्रयोगो भिद्येत वक्ष्यमाणस्य कर्मणः
ထို့ကြောင့် အတွင်းစိတ်၌ ရှိုင်ဝဖြစ်၍ အပြင်ပန်း၌ မာဟေရှွရဖြစ်ကြစေ။ သို့သော် ယခုနောက်တင်ပြမည့် ကာယကံပူဇော်မှု၏ သတ်မှတ်ထားသော လုပ်ထုံးလုပ်နည်းကို မပြောင်းလဲ မဖျက်ဆီးရ။
Verse 11
परीक्ष्य भूमिं विधिवद्गंधवर्णरसादिभिः । मनोभिलषिते तत्र वितानविततांबरे
မြေပြင်ကို အနံ့၊ အရောင်၊ အရသာ စသဖြင့် စည်းကမ်းတကျ စိစစ်ပြီး စိတ်နှစ်သက်ရာနေရာ၌ မဏ္ဍပ်ကာနိုပီကို ဖြန့်ခင်းကာ အပေါ်မှ အဝတ်အကာကို ကျယ်ပြန့်စွာ စီမံတင်ဆင်ရမည်။
Verse 12
सुप्रलिप्ते महीपृष्ठे दर्पणोदरसंनिभे । प्राचीमुत्पादयेत्पूर्वं शास्त्रदृष्टेन वर्त्मना
မြေပြင်ကို ကောင်းစွာလိမ်းညှိ၍ ညီညာသန့်ရှင်းကာ မှန်အတွင်းမျက်နှာပြင်ကဲ့သို့ ချောမွေ့အောင် ပြုလုပ်ထားသည့်နေရာ၌၊ ကျမ်းစာညွှန်ပြသည့်နည်းလမ်းအတိုင်း အရှေ့ဘက်ဦးတည်ချက်ကို အရင်ဆုံး သတ်မှတ်ရမည်။
Verse 13
एकहस्तं द्विहस्तं वा मण्डलं परिकल्पयेत् । आलिखेद्विमलं पद्ममष्टपत्रं सकर्णिकम्
လက်တစ်ဆန့် သို့မဟုတ် လက်နှစ်ဆန့် အရွယ်ရှိသော ပူဇော်ရေး မဏ္ဍလ (maṇḍala) ကို စီမံရေးဆွဲရမည်။ ထိုအတွင်း၌ အညစ်အကြေးကင်းသော ကြာပန်းကို ရှစ်ပွင့်အရွက်နှင့် အလယ်ဗဟို (ကဏ္ဏိကာ) ပါအောင် ရေးဆွဲရမည်။
Verse 14
रत्नहेमादिभिश्चूर्णैर्यथासंभवसंभृतैः । पञ्चावरणसंयुक्तं बहुशोभासमन्वितम्
ရတနာ၊ ရွှေ စသည့်အရာများမှ ထုတ်ယူထားသော အမှုန့်များကို ကိုယ့်အင်အားအလျောက် စုဆောင်း၍ အသုံးပြုကာ၊ အဝရဏ (āvaraṇa) ငါးထပ်ဖြင့် ပြည့်စုံပြီး အလှတရားတောက်ပစွာ စီမံပြင်ဆင်ရမည်။
Verse 15
दलेषु सिद्धयः कल्प्याः केसरेषु सशक्तिकाः । रुद्रा वामादयस्त्वष्टौ पूर्वादिदलतः क्रमात्
ပန်းအရွက်များတွင် စိဒ္ဓိ (siddhi) များကို စိတ်ဖြင့် တည်ဆောက်ကာ၊ ပန်းဖျားအမွှေး (kesara) များတွင် ထိုစိဒ္ဓိတို့နှင့်အတူ ရှက္တိ (Śakti) များကိုလည်း စိတ်ကူးပုံဖော်ရမည်။ အရှေ့ဘက် အရွက်မှ စ၍ အစဉ်လိုက် သွားကာ၊ ဝာမ (Vāma) မှ စတင်သော ရုဒ္ရ (Rudra) ရှစ်ပါးကို အစဉ်တကျ သမားတော်စွာ စဉ်းစားပူဇော်ရမည်။
Verse 16
कर्णिकायां च वैराग्यं बीजेषु नव शक्तयः । स्कन्दे शिवात्मको धर्मो नाले ज्ञानं शिवाश्रयम्
ကြာပန်း၏ ကဏ္ဏိကာ၌ ဝိရာဂျ (မကပ်မငြိ) ရှိ၏။ မန္တရဘီဇအက္ခရာများ၌ အင်အားကိုးပါး ရှိ၏။ တံတောင်၌ သီဝသတ္တဝါဖြစ်သော ဓမ္မ ရှိပြီး၊ နာဒီလမ်းကြောင်း၌ သီဝကိုသာ အားထားသော ဉာဏ် ရှိ၏။
Verse 17
कर्णिकोपरि चाग्नेयं मंडलं सौरमैन्दवम् । शिवविद्यात्मतत्त्वाख्यं तत्त्वत्रयमतः परम्
ကဏ္ဏိကာအပေါ်၌ အဂ္နိမဏ္ဍလ ရှိပြီး နေရောင်ဝိုင်းနှင့် လဝိုင်းတို့လည်း ပါဝင်၏။ ထိုအရာများကို ကျော်လွန်၍ သီဝတတ္တဝ၊ ဝိဒျာတတ္တဝ၊ အာတ္မတတ္တဝ ဟူသော တတ္တဝ သုံးပါးသည် အောက်တန်းအဆင့်များထက် အလွန်မြင့်မြတ်၏။
Verse 18
सर्वासनोपरि सुखं विचित्रकुसुमान्वितम् । पञ्चावरणसंयुक्तं पूजयेदंबया सह
ထိုင်ခုံအားလုံးထဲမှ အကောင်းဆုံးသော အာသနပေါ်တွင် သက်တောင့်သက်သာဖြစ်၍ အရောင်စုံပန်းများဖြင့် အလှဆင်ထားသကဲ့သို့၊ ငါးထပ်အဝိုင်း (ပဉ္စအာဝရဏ) ဖြင့် စီစဉ်ကာ အမ္ဗာ (မိခင်ဒေဝီ) နှင့်အတူ (သီဝ) ကို ပူဇော်ရမည်။
Verse 19
शुद्धस्फटिकसंकाशं प्रसन्नं शीतलद्युतिम् । विद्युद्वलयसंकाशजटामुकुटभूषितम्
အပြစ်ကင်းစင်သော စဖတိက (ကြည်လင်သလင်းကျောက်) ကဲ့သို့ ထင်ရှား၍ စိတ်ငြိမ်သက် သန့်ရှင်းကာ အေးမြသက်သာသော တောက်ပမှုဖြင့် ရောင်လင်းနေပြီး၊ မိုးကြိုးဝိုင်းကဲ့သို့ တောက်ပသည့် ဇဋာမုကုတ်ဖြင့် အလှဆင်ထားတော်မူ၏။
Verse 20
शार्दूलचर्मवसनं किञ्चित्स्मितमुखांबुजम् । रक्तपद्मदलप्रख्यपादपाणितलाधरम्
ကျားအရေကို ဝတ်ဆင်တော်မူ၍၊ မျက်နှာကြာပန်းကဲ့သို့၌ အနည်းငယ်ပြုံးနေတော်မူ၏။ ခြေဖဝါး၊ လက်ဖဝါးနှင့် နှုတ်ခမ်းတို့သည် အနီရောင်ကြာပန်းအရွက်ကဲ့သို့ တောက်ပလင်းလက်၏။
Verse 21
सर्वलक्षणसंपन्नं सर्वाभरणभूषितम् । दिव्यायुधवरैर्युक्तं दिव्यगंधानुलेपनम्
မင်္ဂလာလက္ခဏာအပေါင်းနှင့် ပြည့်စုံ၍ အလှဆင်အာဘရဏာအပေါင်းဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားကာ၊ အထူးမြတ်သော ဒိဗ္ဗအာယုဓများကို ကိုင်ဆောင်ပြီး၊ ကောင်းကင်ဘုံ၏ မွှေးကြိုင်သော လိမ်းဆေးများဖြင့် လိမ်းကျံထားတော်မူ၏။
Verse 22
पञ्चवक्त्रं दशभुजं चन्द्रखण्डशिखामणिम् । अस्य पूर्वमुखं सौम्यं बालार्कसदृशप्रभम्
ထိုရှီဝသည် မျက်နှာငါးပါး၊ လက်တစ်ဆယ်ပါးရှိ၍ လဆန်းအမှတ်တံဆိပ်ကို မဏိကရုဏာကဲ့သို့ ခေါင်းပေါ်တွင် ဆင်မြန်းထားသည်။ အရှေ့မျက်နှာသည် နူးညံ့မင်္ဂလာရှိ၍ နေထွက်သစ်၏ အလင်းကဲ့သို့ တောက်ပသည်။
Verse 23
त्रिलोचनारविंदाढ्यं कृतबालेंदुशेखरम् । दक्षिणं नीलजीमूतसमानरुचिरप्रभम्
ထိုသန့်ရှင်းသောရုပ်၏ တောင်ဘက်၌ သူသည် သုံးမျက်စိသည် ကြာပန်းကဲ့သို့ လှပ၍ နူးညံ့သော လဝက်ကို မျက်နှာဖုံးအလှအဖြစ် ဆောင်ထားသော သခင်ကို မြင်၏။ အနက်ပြာမိုးတိမ်ကဲ့သို့ သာယာသော တောက်ပမှုရှိ၍ မင်္ဂလာနှင့် ကရုဏာပြည့်ဝကာ ပတိ (Śiva) ၏ ကရုဏာကို ရှာသော ချည်နှောင်ခံဝိညာဉ်အတွက် သမాధိဖြင့် ဆင်ခြင်ရန် သင့်တော်၏။
Verse 24
भ्रुकुटीकुटिलं घोरं रक्तवृत्तेक्षणत्रयम् । दंष्ट्राकरालं दुर्धर्षं स्फुरिताधरपल्लवम्
မြင်ရသည်မှာ ကြောက်မက်ဖွယ်၊ မျက်ခုံးများက ကြမ်းတမ်းစွာ ချိုးကွေး၍ မာန်ထန်သော မျက်နှာချိုင့်ရှိ၏။ သွေးနီဝိုင်းဝိုင်း သုံးမျက်စိကို ဆောင်၍၊ ထွက်ပေါ်နေသော သွားစွယ်များက ကြောက်လန့်ဖွယ်၊ မအနိုင်ယူနိုင် မချဉ်းကပ်နိုင်သော အင်အားရှိ၏။ နှုတ်ခမ်းပန်းကလေးများသည် တက်ကြွသော အာနုဘော်ကြောင့် တုန်ခါလှုပ်ရှားနေ၏။
Verse 25
उत्तरं विद्रुमप्रख्यं नीलालकविभूषितम् । सविलासं त्रिनयनं चन्द्राभरणशेखरम्
သူ၏ မြောက်ဘက်ရုပ်သဏ္ဌာန်သည် အနီရောင် ပုလဲကျောက် (ကော်ရယ်) ကဲ့သို့ တောက်ပ၍ အနက်ပြာကောက်ကွေးသော ဆံပင်လိပ်များဖြင့် အလှဆင်ထား၏။ လှုပ်ရှားသက်သာ၍ လှပကာ သုံးမျက်စိရှိပြီး လဝက်ကို ခေါင်းထိပ်အလှအဖြစ် ဆောင်ထား၏။
Verse 26
पश्चिमं पूर्णचन्द्राभं लोचनत्रितयोज्ज्वलम् । चन्द्ररेखाधरं सौम्यं मंदस्मितमनोहरम्
အနောက်ဘက်သို့ မျက်နှာမူ၍ ပြည့်လမင်းကဲ့သို့ တောက်ပလင်းလက်ကာ သုံးမျက်စိ၏ ရောင်ခြည်ဖြင့် ထွန်းလင်းတော်မူသည်။ လမင်းလက်ရာ (လဝက်) ကို ဆောင်ထား၍ နူးညံ့သိမ်မွေ့၊ မင်္ဂလာပြည့်ဝကာ နူးညံ့သော အပြုံးဖြင့် စိတ်နှလုံးကို ဆွဲဆောင်တော်မူ၏။
Verse 27
पञ्चमं स्फटिकप्रख्यमिंदुरेखासमुज्ज्वलम् । अतीव सौम्यमुत्फुल्ललोचनत्रितयोज्ज्वलम्
ပဉ္စမရုပ်တော်သည် စဖတိက (ကြည်လင်သလင်း) ကဲ့သို့ ရောင်ခြည်တောက်ပ၍ လဝက်အမှတ်အသားဖြင့် ထင်ရှားစွာ တန်ဆာဆင်ထားသည်။ အလွန်နူးညံ့သိမ်မွေ့၍ မင်္ဂလာပြည့်ဝကာ ဖွင့်လှစ်တောက်ပသော သုံးမျက်စိ၏ အလင်းဖြင့် ထွန်းလင်းသည်။
Verse 28
दक्षिणे शूलपरशुवज्रखड्गानलोज्ज्वलम् । सव्ये च नागनाराचघण्टापाशांकुशोज्ज्वलम्
ညာလက်များတွင် သုံးခွ (ตรีशूल)၊ ပုဆိန် (परशु)၊ ဝဇ္ရ (vajra)၊ ဓား (खड्ग) နှင့် လောင်ကျွမ်းသော မီးတောက်တို့ဖြင့် ထွန်းလင်းတော်မူသည်။ ဘယ်လက်များတွင် မြွေ၊ သံမြှား၊ ခေါင်းလောင်း၊ ကြိုးချည် (ပာရှ) နှင့် အင်္ကူရှ (goad) တို့ဖြင့်လည်း ထွန်းလင်းတော်မူ၏။
Verse 29
निवृत्त्याजानुसंबद्धमानाभेश्च प्रतिष्ठया । आकंठं विद्यया तद्वदाललाटं तु शांतया
ဒူးမှ နာဗီ (ဗိုက်ခေါင်း) အထိ သန့်ရှင်းသော ပြာ (ဗိဘူတိ) ကို လောကီရေးရာမှ နုတ်ထွက်ခြင်း၏ စိတ်ဓာတ် (နိဗృတ္တိ) ဖြင့် တည်စေရာ၏။ နာဗီမှ အထက်သို့ သတ္တိတည်ကြည်မှု (ပရတိષ્ઠာ) ဖြင့် လိမ်းရာ၏။ လည်ချောင်းအထိ ဝိဒ္ယာ (ဉာဏ်ပညာ) ဖြင့်၊ ထို့အတူ နဖူးပေါ်တွင် ငြိမ်းချမ်းသော သာန္တိဖြင့် လိမ်းရာ၏။
Verse 30
तदूर्ध्वं शांत्यतीताख्यकलया परया तथा । पञ्चाध्वव्यापिनं साक्षात्कलापञ्चकविग्रहम्
ထို့အထက်တွင် «ရှာန္တျတီတာ» ဟု ခေါ်သော အလွန်မြင့်မြတ်၍ လောကီငြိမ်းချမ်းမှုကိုလည်း ကျော်လွန်သည့် ပရဘုတိ (အာနုဘော်) ဖြင့်၊ ပဉ္စအဓွ (ပေါ်ထွန်းခြင်း၏ လမ်းငါးပါး) အနှံ့ ပျံ့နှံ့တော်မူသော သခင်ကို တိုက်ရိုက် သိမြင်ရသည်—အရှင်၏ ကိုယ်တော်သည် ကလာ (kalā) အာနုဘော်ငါးပါး၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်တည်း။
Verse 31
ईशानमुकुटं देवं पुरुषाख्यं पुरातनम् । अघोरहृदयं तद्वद्वामगुह्यं महेश्वरम्
ဤမဟေရှဝရသည် ဣရှာနကို မကူဋအဖြစ် ဆောင်းထားသော ဘုရား၊ ပုရုෂဟု ခေါ်သော ရှေးဦးပုရားတော် ဖြစ်၏။ ထို့အတူ သူ၏နှလုံးသည် အဃောရ၊ ဘယ်ဘက်၏ လျှို့ဝှက်အာရုံသည် ဝါမ ဖြစ်၏။
Verse 32
सद्यपादं च तन्मूर्तिमष्टत्रिंशत्कलामयम् । मातृकामयमीशानं पञ्चब्रह्ममयं तथा
သူကို စဒျယပာဒ ဟုလည်း ခေါ်ကြ၏။ ထိုရုပ်သဏ္ဍာန်သည် ကလာ သုံးဆယ့်ရှစ် ပါဝင်သော အာနုဘော်တော် ဖြစ်၏။ သူသည် မာတෘကာများ (သဒ္ဒါမတ်ရစ်) ဖြင့် ပြည့်ဝသော ဣရှာန ဖြစ်ပြီး၊ ထို့အတူ ပဉ္စဗြဟ္မ (ရှီဝ၏ ငါးမျက်နှာတရား) ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထား၏။
Verse 33
ओंकाराख्यमयं चैव हंसशक्त्या समन्वितम् । तथेच्छात्मिकया शक्त्या समारूढांकमंडलम्
၎င်းသည် အိုမ် (Oṁ) ဟူသော သဘာဝတရားဖြစ်၍ ဟံသ-ရှက္တိ (Haṁsa-Śakti) နှင့် ပေါင်းစည်းထားသည်။ ထို့ပြင် အိစ္ဆာ-ရှက္တိ (icchā-śakti) အလိုတော်၏ အင်အားပေါ် တက်ရောက်ကာ တောက်ပသော မဏ္ဍလ (maṇḍala) ကို ပေါင်ပေါ်တွင် ဆောင်ထားသည်။
Verse 34
ज्ञानाख्यया दक्षिणतो वामतश्च क्रियाख्यया । तत्त्वत्रयमयं साक्षाद्विद्यामूर्तिं सदाशिवम्
အရှင်၏ ညာဘက်တွင် ဉာဏ် (jñāna) ဟုခေါ်သော ရှက္တိရှိပြီး၊ ဘယ်ဘက်တွင် ကရိယာ (kriyā) ဟုခေါ်သော ရှက္တိရှိသည်။ သူသည် တိုက်ရိုက် စဒါရှီဝ (Sadāśiva) ဖြစ်၍—သန့်ရှင်းသော ဝိဒျာ (Vidyā) အဖြစ်တော်—ပတိ၊ ပရှု၊ ပာရှ (Pati, Paśu, Pāśa) တတ္တဝသုံးပါးကို ကိုယ်တိုင်ထင်ဟပ်ထားသည်။
Verse 35
मूर्तिमूलेन संकल्प्य सकलीकृत्य च क्रमात् । संपूज्य च यथान्यायमर्घान्तं मूलविद्यया
သန့်ရှင်းသော မူလရုပ်သဏ္ဍာန်၏ အမြစ်အားဖြင့် (ရှီဝ) ကို စိတ်ဖြင့် ဖိတ်ခေါ်ကာ၊ အဆင့်လိုက် အမြင်ကို ပြည့်စုံအောင် ပြုလုပ်ပြီးနောက်၊ သတ်မှတ်ထားသည့် နည်းလမ်းအတိုင်း အရ္ဃျ (arghya) ပူဇော်ခြင်းအထိ မူလမန္တရ (mūla-vidyā) ဖြင့် ပူဇော်ရမည်။
Verse 36
मूर्तिमन्तं शिवं साक्षाच्छक्त्या परमया सह । तत्रावाह्य महादेवं सदसद्व्यक्तिवर्जितम्
ထိုနေရာ၌ ရုပ်သဏ္ဍာန်ဖြင့် တကယ်တည်ရှိသော သခင်ရှီဝကို အမြင့်မြတ်ဆုံး ရှက္တိနှင့်အတူ ဖိတ်ခေါ်၍၊ ထင်ရှားသောအရာနှင့် မထင်ရှားသောအရာတို့ကိုလည်း ကျော်လွန်ကာ၊ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးကန့်သတ်မှု အားလုံးမှ လွတ်မြောက်သော မဟာဒေဝ (Mahādeva) ကို ပူဇော်ရမည်။
Verse 37
पञ्चोपकरणं कृत्वा पूजयेत्परमेश्वरम् । ब्रह्मभिश्च षडङ्गैश्च ततो मातृकया सह
ပဉ္စောပကရဏ (pañcopakaraṇa) ဟူသော ပူဇော်ရေးလိုအပ်ပစ္စည်း ငါးမျိုးကို စီစဉ်ပြီးနောက်၊ ပရမေရှွရ (Parameśvara) ကို ပူဇော်ရမည်။ ထို့နောက် ဗြဟ္မ-မန္တရများ (Brahma-mantras) နှင့် ဆဒင်္ဂ (ṣaḍaṅga) အကူအညီခြောက်ပါးဖြင့်၊ ထို့ပြင် မာတೃကာ (Mātṛkā) အက္ခရာမဏ္ဍလနှင့်အတူ ပူဇော်မှုကို ဆက်လက်ပြုလုပ်ရမည်။
Verse 38
प्रणवेन शिवेनैव शक्तियुक्तेन च क्रमात् । शांतेन वा तथान्यैश्च वेदमन्त्रैश्च कृत्स्नशः
အစဉ်အတိုင်း ကర్మကို ပြုလုပ်ရာတွင် ပရဏဝ «အိုးမ်» နှင့် «ရှီဝ» မန္တရကိုလည်း ရှက္တိနှင့် ပေါင်းစည်း၍ အသုံးပြုရမည်။ သို့မဟုတ် «ရှာန္တိ» မန္တရနှင့် အခြား ဝေဒ မန္တရများကိုလည်း အပြည့်အစုံဖြင့် ပြုလုပ်ရမည်။
Verse 39
पूजयेत्परमं देवं केवलेन शिवेन वा । पाद्यादिमुखवासांतं कृत्वा प्रस्थापनं विना
အမြင့်မြတ်ဆုံး ဘုရားကို—အဘိဓမ္မတရားအဖြစ် အတိအကျသော ဒေဝတော်ကိုဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် ရှီဝတော်တစ်ပါးတည်းကိုဖြစ်စေ—ပူဇော်ရမည်။ ခြေသုတ်ရေ (pādya) မှ စ၍ ပါးစပ်အနံ့အသာ (mukhavāsa) အထိ အပူဇော်ပစ္စည်းများကို ဆောင်ရွက်သော်လည်း ဒေဝတော်ကို ပြန်လွှတ်သည့် visarjana ကို မပြုရ။
Verse 40
पञ्चावरणपूजां तु ह्यारभेत यथाक्रमम्
ထို့နောက် သတ်မှတ်ထားသော အစဉ်အတိုင်း ပဉ္စအာဝရဏ ပူဇာ (pañcāvaraṇa-pūjā) ကို စတင်ပြုလုပ်ရမည်။
No standalone mythic episode dominates the sampled passage; the chapter is framed as a didactic dialogue where Kṛṣṇa questions Upamanyu about kāmya rites within Śiva-dharma.
The chapter correlates ritual efficacy with śakti understood as Śiva’s ājñā (authorization), implying that correct empowerment/qualification is the hidden condition behind successful kāmya practice.
Śiva and Maheśvara are treated as non-different at the level of ultimate reality; the ‘Śaiva’ and ‘Māheśvara’ identities are presented as functional emphases (inner jñāna-yajña vs. outer karma-yajña) rather than separate manifestations.