
အဓ್ಯಾಯ ၄၇ တွင် ဗျာသ၏ မေးခွန်းဖြင့် စတင်သည်။ စစ်မြေပြင်အတွင်း အံ့ဩဖွယ်အကြောင်းအရာတစ်ခုအရ ဒိုင်တျာတို့၏ ဦးဆောင်သူနှင့် ပညာရှိဂုရုဖြစ်သော သုကရ (ဘားဂဝ) ကို တ్రိပုရာရီ (ရှီဝ) က “မျိုသောက်” ခဲ့သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ဗျာသသည် သုကရသည် ရှီဝ၏ ဝမ်းဗိုက်အတွင်း ရှိနေစဉ် မဟာယောဂီ ပိနာကင်က ဘာလုပ်ခဲ့သနည်း၊ ကမ္ဘာပျက်ကဲ့သို့ အင်အားကြီးသော ဝမ်းမီးက ဘာကြောင့် သုကရကို မလောင်ကျွမ်းစေသနည်း၊ ထို့နောက် သုကရသည် ရှီဝ၏ ဝမ်းဗိုက် “အကျဉ်းခန်း” မှ မည်သို့ ထွက်ပေါ်လာသနည်းဟု အသေးစိတ်ရှင်းပြရန် တောင်းဆိုသည်။ ထို့ပြင် သုကရ၏ နောက်ဆက်တွဲ ဘုရားပူဇော်မှု၏ အချိန်ကာလ၊ နည်းလမ်းနှင့် အကျိုးရလဒ်—အထူးသဖြင့် သေမင်းကို သက်သာစေ/တားဆီးစေသော မృတ்யု-ရှမနီ ဝိဒျာ (မန္တရ/ပညာ) ကို ရရှိခြင်း—ကိုလည်း မေးမြန်းသည်။ အန္ဓကသည် ဂဏပတျယ အဆင့်ကို မည်သို့ ရခဲ့သနည်းနှင့် ဤအကြောင်းအရာတွင် ရှူလ (သုံးခွ/ရှူလအင်အား) မည်သို့ ပေါ်ထွန်းလာသနည်းကိုလည်း မေးကာ ရှီဝ၏ လီလာကို အဓိကသော့ချက်အဖြစ် ထောက်ပြသည်။ ဇာတ်ဘောင်ပြောင်း၍ ဘြဟ္မာက ဗျာသကို ကြားပြီးနောက် စနတ်ကုမာရက အာဏာရှိသော အနက်ဖွင့်ချက်ကို စတင်ကြောင်း ပြောကာ ဤဖြစ်ရပ်ကို ရှင်ကရာ–အန္ဓက စစ်ပွဲနှင့် စစ်တပ်ဖွဲ့စည်းပုံများအတွင်း ထားရှိရှင်းလင်းသည်။ ထို့ကြောင့် ဤအခန်းသည် သဘောတရားနှင့် ဇာတ်ကြောင်းကို ချိတ်ဆက်ပေးသည့် အချက်အချာဖြစ်ပြီး “ဘုရားက မျိုသော်လည်း မဖျက်ဆီး” သော ပရဒေါက်စ်ကို ရှင်းလင်းကာ ဘက္တိနှင့် မန္တရပညာကို ကယ်တင်ရေးနည်းလမ်းအဖြစ် ထင်ရှားစေပြီး စစ်ဇာတ်ကြောင်းကို ရှိုင်ဝ ကောစမော်လော်ဂျီနှင့် သင်ကြားရေးအတွင်း ပြန်လည်ချိတ်ဆက်ပေးသည်။
Verse 1
व्यास उवाच । तस्मिन्महति संग्रामे दारुणे लोमहर्षणे । शुक्रो दैत्यपतिर्विद्वान्भक्षितस्त्रिपुरारिणा
ဗျာသ မဟာမုနိက မိန့်တော်မူသည်—အလွန်ကြီးမား၍ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော စစ်ပွဲ၌ ဒိုင်တျာတို့၏ အရှင် ပညာရှိ သုကရ (Śukra) ကို တ్రိပုရ၏ ရန်သူ ဖြစ်သော သီဝဘုရားက စားသုံးဖျက်ဆီးတော်မူ၏။
Verse 2
इति श्रुतं समासान्मे तत्पुनर्ब्रूहि विस्तरात । किं चकार महायोगी जठरस्थः पिनाकिनः
«ဤသို့ အကျဉ်းချုပ်အားဖြင့် ကျွန်ုပ်ကြားနာပြီးပြီ; ယခု ထပ်မံ၍ အသေးစိတ် ပြောပြပါ။ ပိနာကင် (ပိနာက လက်နက်ကိုင် သီဝဘုရား) မဟာယောဂီသည် ဝမ်းအတွင်း၌ တည်နေစဉ် ဘာကို ပြုတော်မူသနည်း?»
Verse 3
न ददाह कथं शभोश्शुक्रं तं जठरानलः । कल्पान्तदहनः कालो दीप्ततेजाश्च भार्गवः
သမ္ဘု (Śambhu) ၏ မျိုးစေ့ကို ဝမ်းဗိုက်မီး (jatharāgni) က မလောင်ကျွမ်းနိုင်ဘယ်လိုဖြစ်မလဲ။ ကလ္ပအဆုံးတွင် ကမ္ဘာကို လောင်ကျွမ်းစေသော အချိန် (ကာလ) ၏ မီးတောက်တောင်၊ တောက်ပသော တေဇရှိသည့် ဘာရ္ဂဝ (Bhārgava) တောင်လည်း မလောင်ကျွမ်းနိုင်ခဲ့။
Verse 4
विनिष्क्रांतः कथं धीमाच्छंभोर्जठरपंजरात् । कथमाराधयामास कियत्कालं स भार्गवः
ပညာရှိ ဘာရ္ဂဝ (Bhārgava) သည် သမ္ဘု (Śambhu) ၏ အကျဉ်းကဲ့သို့သော ဝမ်းဗိုက်အတွင်းမှ ဘယ်လို ထွက်ပေါ်လာသနည်း။ ထို့ပြင် သူသည် ထိုဘုရားကို အာရాధနာ (ārādhana) ဘယ်သို့ ပြုခဲ့သနည်း၊ အချိန်ကာလ မည်မျှကြာခဲ့သနည်း။
Verse 5
अथ च लब्धवान्विद्यां तां मृत्युशमनीं पराम् । का सा विद्या परा तात यथा मृत्युर्हि वार्यते
ထို့ပြင် သူသည် သေခြင်းကို သက်သာစေသော အမြင့်မြတ်ဆုံး ဗိဒ္ဓာ (vidyā) ကို ရရှိ하였다။ ချစ်ခင်ရသောသူရေ၊ သေခြင်းကို အမှန်တကယ် တားဆီးနိုင်စေသော အမြင့်ဆုံး ဗိဒ္ဓာသည် မည်သည့် ဗိဒ္ဓာနည်း။
Verse 6
लेभेन्धको गाणपत्यं कथं शूला द्विनिर्गतः । देवदेवस्य वै शंभोर्मुनेर्लीलाविहारिणः
အန္ဓက (Andhaka) သည် ဂဏ (Gaṇa) များအပေါ် အုပ်စိုးသူအဖြစ် ဂဏပတျ (gaṇapatya) အဆင့်နှင့် အာဏာကို ဘယ်လို ရရှိခဲ့သနည်း။ ထို့ပြင် တြိရှူလ (Śūla) သည် တြိရှူလကို ကိုင်ဆောင်သော ဒေဝဒေဝ သမ္ဘု (Śambhu) — သီဝ၊ မုနိကဲ့သို့ လီလာဖြင့် ကစားတော်မူသော ဘုရား — ထံမှ နှစ်မျိုးသဏ္ဌာန်ဖြင့် ဘယ်လို ထွက်ပေါ်လာသနည်း။
Verse 7
एतत्सर्वमशेषेण महाधीमन् कृपां कुरु । शिवलीलामृतं तात शृण्वत कथयस्व मे
အို မဟာဉာဏ်ရှိသော မုနိမြတ်၊ ကရုဏာပြု၍ ဤအရာအားလုံးကို မကျန်မလွတ် ပြည့်စုံစွာ ပြောပြပါ။ အို ဖခင်မြတ်၊ ကျွန်ုပ်က ရိုသေစွာ နားထောင်နေစဉ် ရှိဝ၏ သာသနာတော်လီလာအမృతကို ပြောကြားပါ။
Verse 8
ब्रह्मोवाच । इति तस्य वचः श्रुत्वा व्यासस्यामिततेजसः । सनत्कुमारः प्रोवाच स्मृत्वा शिवपदांबुजम्
ဗြဟ္မာက မိန့်ကြားသည်မှာ- အတိုင်းအဆမရှိသော တန်ခိုးတော်နှင့် ပြည့်စုံသော ဗျာသ၏ စကားကို ကြားရပြီးနောက်၊ သနတ္ကုမာရသည် အရှင်သျှိဝ၏ ကြာပန်းခြေတော်အစုံကို ဦးစွာအောက်မေ့လျက် စတင်ပြောကြားလေသည်။
Verse 9
सनत्कुमार उवाच । शृणु व्यास महाबुद्धे शिवलीलामृतं परम् । धन्यस्त्वं शैवमुख्योसि ममानन्दकरः स्वतः
သနတ်ကုမာရ မိန့်တော်မူသည်။ ဗျာသ မဟာပညာရှင်၊ သီဝ၏ လီလာအမృత အမြင့်မြတ်ဆုံးကို နားထောင်လော့။ သင်သည် သီဝဘက္တများအနက် အထွတ်အထိပ်ဖြစ်၍ ကံကောင်းမြတ်နိုးသူ၊ သဘာဝတရားအလိုလို ငါ့အား အာနန္ဒ ပေးသူဖြစ်၏။
Verse 10
प्रवर्तमाने समरे शंकरांधकयोस्तयोः । अनिर्भेद्यपविव्यूहगिरिव्यूहाधिनाथयोः
သီဝ (ရှင်ကရ) နှင့် အန္ဓက တို့အကြား စစ်ပွဲသည် ဆက်လက်ပြင်းထန်နေစဉ်၊ ထိုနှစ်ဦးသည် စစ်တန်းစီ (ဗျူဟ) များ၏ အုပ်စိုးသူ စစ်ခေါင်းဆောင်ကြီးများဖြစ်၍၊ သူတို့၏ စစ်အစီအမံများသည် မဖောက်ခွဲနိုင်သော ကာကွယ်တံတိုင်းကဲ့သို့၊ တောင်တန်းတန်းစီကဲ့သို့ ခိုင်မာလှ၏။
Verse 11
पुरा जयो बभूवापि दैत्यानां बलशालिनाम् । शिवप्रभा वादभवत्प्रमथानां मुने जयः
ယခင်က အင်အားကြီး ဒೈတျများအတွက် အောင်ပွဲရှိခဲ့သည်။ သို့သော် သီဝ၏ တောက်ပသော အာနုဘော်ကြောင့်၊ မုနိရေ၊ အောင်ပွဲသည် ပ్రమഥများထံသို့ ရောက်လာ၏။
Verse 12
तच्छुत्वासीद्विषण्णो हि महादैत्योंधकासुरः । कथं स्यान्मे जय इति विचारणपरोऽभवत्
ထိုသတင်းကို ကြားသော် မဟာဒೈတျ အန္ဓကာသူရ သည် အလွန်စိတ်ညစ်ညူးသွား၏။ ထို့နောက် “ငါ့အတွက် အောင်ပွဲ ဘယ်လို ဖြစ်နိုင်မလဲ” ဟု စဉ်းစားတွေးခေါ်ရာတွင် အပြည့်အဝ မျက်နှာမူလေ၏။
Verse 13
अपसृत्य ततो युद्धादंधकः परबुद्धिमान् । द्रुतमभ्यगमद्वीर एकलश्शुक्रसन्निधिम्
ထို့နောက် စစ်ပွဲမှ ဆုတ်ခွာ၍ ဉာဏ်ထက်မြက်သော အန္ဓကသည်၊ အို သူရဲကောင်း၊ တစ်ယောက်တည်း လျင်မြန်စွာ သုကြာ (Śukra) ၏ အနီးအနားသို့ သွားရောက်하였다။
Verse 14
प्रणम्य स्वगुरुं काव्यमवरुह्य रथाच्च सः । बभाषेदं विचार्याथ सांजलिर्नीतिवित्तमः
သူသည် ရထားမှ ဆင်း၍ မိမိ၏ ဂုရု ကာဗျ (Śukrācārya) ကို ဦးညွှတ်ပူဇော်하였다။ ထို့နောက် လက်အုပ်ချီကာ စဉ်းစားသေချာပြီးမှ ပြောဆိုခဲ့သည်—နိုင်ငံရေးနီတိနှင့် ဓမ္မအကျင့်၌ အလွန်သိမြင်သူဖြစ်၏။
Verse 15
अंधक उवाच । भगवंस्त्वामुपाश्रित्य गुरोर्भावं वहामहे । पराजिता भवामो नो सर्वदा जयशालिनः
အန္ဓကက ပြောသည်—“အို အလွန်မြတ်သောအရှင်၊ သင့်ကို အားကိုးခိုလှုံ၍ ကျွန်ုပ်တို့သည် ဂုရုအပေါ် တပည့်စိတ်ကို ထမ်းဆောင်ပါသည်။ ကျွန်ုပ်တို့ မည်သည့်အခါမျှ မရှုံးနိမ့်စေပါနှင့်၊ အမြဲတမ်း အောင်ပွဲနှင့် ပြည့်စုံစေပါ။”
Verse 16
त्वत्प्रभावात्सदा देवान्समस्तान्सानुगान्वयम् । मन्यामहे हरोषेन्द्रमुखानपि हि कत्तृणान्
သင်၏ တေဇောဓာတ်အာနုဘော်ကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့သည် နတ်အားလုံးကို သူတို့၏ အဖော်အပါများနှင့်တကွ အမြဲတမ်း မြက်တံလေးများကဲ့သို့သာ ထင်မြင်ကြသည်—ဟရီ (Viṣṇu) နှင့် အိန္ဒြ (Indra) တို့ကိုပါ အပါအဝင်။
Verse 17
अस्मत्तो बिभ्यति सुरास्तदा भवदनुग्रहात् । गजा इव हरिभ्यश्च तार्क्ष्येभ्य इव पन्नगाः
သင်၏ကရုဏာအနုဂ्रहကြောင့် ထိုအခါ ဒေဝတော်များသည် ကျွန်ုပ်တို့ကို ကြောက်ရွံ့ကြ၏—ဆင်တို့သည် ခြင်္သေ့ကို ကြောက်သကဲ့သို့၊ မြွေတို့သည် ဂရုဍကို ကြောက်သကဲ့သို့။
Verse 18
अनिर्भेद्यं पविव्यूहं विविशुर्दैत्य दानवाः । प्रमथानीकमखिलं विधूय त्वदनुग्रहात्
သင်၏ ကရုဏာတော်ကြောင့် ဒೈတျနှင့် ဒာနဝတို့သည် မဖောက်ထွင်းနိုင်သော ပဝီဗျူဟ (မိုးကြိုးတံခွန်ကဲ့သို့သော စစ်တန်းဖွဲ့စည်းမှု) ထဲသို့ အတင်းဝင်ရောက်ကာ ပရမထ စစ်တပ်အစုအဝေးအားလုံးကို လှုပ်ခါကာ ခွဲခြားပျံ့နှံ့စေခဲ့ကြသည်။
Verse 19
वयं त्वच्छरणा भूत्वा सदा गा इव निश्चलाः । स्थित्वा चरामो निश्शंकमाजावपि हि भार्गव
အရှင်၏ အရိပ်အာရုံကို ခိုလှုံပြီးနောက်၊ ကျွန်ုပ်တို့သည် အမြဲတမ်း တည်ငြိမ်ကာ မလွဲမသွားသော နွားများကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ မခိုင်မခန့် ရပ်တည်၍ စစ်မြေပြင်အလယ်၌ပင် ကြောက်ရွံ့ခြင်းမရှိ လှုပ်ရှားနိုင်၏၊ အို ဘာရ္ဂဝ။
Verse 20
रक्षरक्षाभितो विप्र प्रव्रज्य शरणागतान् । असुराञ्छत्रुभिर्वीरैरर्दितांश्च मृतानपि
အို ဗြာဟ္မဏ၊ “ကာကွယ်ပါ၊ ကာကွယ်ပါ” ဟု ထပ်ခါထပ်ခါ အော်ဟစ်ကာ ခိုလှုံသူတို့သည် အကာအကွယ်ကို ရှာဖွေရန် ထွက်ခွာကြ၏။ ရန်သူဗီရသူရဲများကြောင့် နှိပ်စက်ခံရသူများ၊ အဆုရတို့ကြောင့် သတ်ဖြတ်ခံရသူများပင် ပါဝင်၏။
Verse 21
प्रथमैर्भीमविक्रांतैः क्रांतान्मृत्युप्रमाथिभिः । सूदितान्पतितान्पश्य हुंडादीन्मद्गणान्वरान्
“ကြည့်ပါ—ဟုဏ္ဍာ စသည့် ကျွန်ုပ်၏ အထူးကောင်းမြတ်သော ဂဏများသည် ကြောက်မက်ဖွယ် အင်အားကြီးသော ရှေ့တန်းသူရဲကောင်းများကြောင့် ထိုးနှက်ခံရ၍ လဲကျသွားကြပြီ။ သူတို့သည် သေမင်းကို ပေးသော တိုက်ခိုက်သူများဖြစ်၍ ရှေ့ရှိသမျှကို နင်းချေသွားကြ၏။”
Verse 22
यः पीत्वा कणधूमं वै सहस्रं शरदां पुरा । त्वया प्राप्ता वरा विद्या तस्याः कालोयमागतः
ရှေးကာလ၌ ဆန်ခွံမီးခိုးကို ဆောင်းဦးတစ်ထောင်တိုင်တိုင် သောက်ခဲ့သူအတွက်—သင်က ပေးကမ်းသနားတော်မူ၍ ရရှိခဲ့သော အထူးမြတ်သော သာသနာဗိဒ္ဓာ (vidyā) ၏ အကျိုးပွင့်ချိန်သည် ယခု ရောက်လာပြီ။
Verse 23
अद्य विद्याफलं तत्ते सर्वे पश्यंतु भार्गव । प्रमथा असुरान्सर्वान् कृपया जीवयिष्यतः
«ယနေ့၊ ဘာရ္ဂဝရေ၊ သင်၏ သန့်ရှင်းသော ဗိဒ္ဓာပညာ၏ အကျိုးကို အားလုံးမြင်ကြစေ။ ကရုဏာကြောင့် ပရမဋ္ဌာတို့သည် အာသူရာအားလုံး၏ အသက်ကို ချန်ထားမည်»။
Verse 24
सनत्कुमार उवाच । इत्थमन्धकवाक्यं स श्रुत्वा धीरो हि भार्गवः । तदा विचारयामास दूयमानेन चेतसा
သနတ်ကူမာရက ပြော၏။ အန္ဓက၏ စကားကို ထိုသို့ ကြားပြီးနောက် တည်ငြိမ်ခိုင်မာသော ဘာရ္ဂဝသည် အေးဆေးတည်တံ့နေ၏။ သို့ရာတွင် အတွင်းစိတ် မီးလောင်သကဲ့သို့ ဖြစ်၍ ထိုအခါ အလေးအနက် စဉ်းစားလေ၏။
Verse 25
किं कर्तव्यं मयाद्यापि क्षेमं मे स्यात्कथं त्विति । सन्निपातविधिर्जीवः सर्वथानुचितो मम
«ယခုတောင် ငါ ဘာလုပ်ရမလဲ။ ငါ့အတွက် လုံခြုံချမ်းသာမှု ဘယ်လို ရနိုင်မလဲ» ဟု စဉ်းစားလျက်၊ ဤအရေးပေါ်တွင် ငါ့အတွက် အသက်ရှိသူ၏ သတ်မှတ်ထားသော လမ်းစဉ်သည် အစုံအလင် မသင့်လျော်ကြောင်း သိမြင်၏။
Verse 26
विधेयं शंकरात्प्राप्ता तद्गुणान् प्रति योजये । तद्रणे मर्दितान्वीरः प्रमथैश्शंकरानुगैः
ရှင်ကရမှ အမိန့်တော်ကို ရရှိပြီးနောက်၊ ထိုဂုဏ်တော်နှင့် အလိုတော်အတိုင်း ငါသည် ကိုယ်ကို ချိန်ညှိ၍ ဆောင်ရွက်မည်။ ထိုစစ်ပွဲတွင် သူရဲကောင်းသည် ရှင်ကရ၏ သစ္စာရှိ အစေခံများဖြစ်သော ပရမဋ္ဌာတို့ကြောင့် ဖိနှိပ်ချေမှုန်းခံရ၏။
Verse 27
शरणागतधर्मोथ प्रवरस्सर्वतो हृदा । विचार्य शुक्रेण धिया तद्वाणी स्वीकृता तदा
ထို့နောက် ခိုလှုံလာသူတို့ကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သည့် ဓမ္မ၌ အထွဋ်အမြတ်ဖြစ်၍ စိတ်နှလုံးအပြည့်ဖြင့် စဉ်းစားကာ—သန့်ရှင်းပြတ်သားသော ဉာဏ်ဖြင့် သေချာစိစစ်ပြီးနောက်—ထိုစကားတို့ကို လက်ခံတော်မူ하였다။
Verse 28
किंचित्स्मितं तदा कृत्वा सोऽब्रवीद्दानवाधिपम् । भार्गवश्शिवपादाब्जं सप्पा स्वस्थेन चेतसा
ထိုအခါ ဘာရ္ဂဝ (Bhārgava) သည် အနည်းငယ် ပြုံး၍ ဒာနဝတို့၏ အရှင်ထံ ပြော၏။ ရှိဝ (Śiva) ၏ ကြာပန်းတော်ခြေကို ရိုသေစွာ ပူဇော်ပြီး စိတ်တည်ငြိမ်သက်သက်ဖြင့် ပြောဆို하였다။
Verse 29
शुक्र उवाच । यत्त्वया भाषितं तात तत्सर्वं तथ्यमेव हि । एतद्विद्योपार्जनं हि दानवार्थं कृतं मया
သုက္ရ (Śukra) က ပြောသည်– «ချစ်လှစွာသောကလေးရေ၊ သင်ပြောသမျှ အားလုံးသည် အမှန်တကယ်ပင်။ ဤသန့်ရှင်းသော ဗိဒ္ယာကို ငါရယူခဲ့ခြင်းသည် ဒာနဝတို့ (Dānavas) အကျိုးအတွက်ပင် ဖြစ်သည်»။
Verse 30
दुस्सहं कणधूमं वै पीत्वा वर्षसहस्रकम् । विद्येयमीश्वरात्प्राप्ता बंधूनां सुखदा सदा
မခံနိုင်လောက်သော စပါးခွံမီးခိုးကို နှစ်တစ်ထောင်တိုင်အောင် ခံ၍ ရှူသွင်းပြီးနောက် ဤသန့်ရှင်းသော ဗိဒ္ယာကို အီශ්ဝရ (Īśvara) ထံမှ ရရှိခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ဆွေမျိုးသားချင်းတို့အတွက် အမြဲတမ်း ချမ်းသာပျော်ရွှင်မှု ပေးစွမ်းသူ ဖြစ်သည်။
Verse 31
प्रमथैर्मथितान्दैत्यान्रणेहं विद्ययानया । उत्थापयिष्ये म्लानानि शस्यानि जलभुग्यथा
«ဤစစ်မြေ၌ ပရမထာတို့က ချေမှုန်းထားသော ဒိုင်တျာတို့ကို ဤဝိဒ္ယာဖြင့် ငါ ပြန်လည်အသက်သွင်းမည်၊ ရေက ခြောက်သွေ့သီးနှံကို ပြန်လည်ထမြောက်စေသကဲ့သို့»။
Verse 32
निर्व्रणान्नीरुजः स्वस्थान्सुप्त्वेव पुन रुत्थितान् । मुहूर्तेस्मिंश्च द्रष्टासि दैत्यांस्तानुत्थितान्निजान्
«ခဏလေးအတွင်းမှာပင် သင်သည် ထိုဒာနဝတို့—သင်၏တပ်ဖွဲ့ကို—အိပ်ရာမှ နိုးထသကဲ့သို့ ပြန်လည်ထမြောက်လာသည်ကို မြင်ရမည်။ အနာမရှိ၊ နာကျင်မှုမရှိ၊ မူလအားအင်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိလိမ့်မည်»။
Verse 33
सनत्कुमार उवाच । इत्युक्त्वा सोधकं शुक्रो विद्यामावर्तयत्क विः । एकैकं दैत्यमुद्दिश्य स्मृत्वा विद्येशमादरात्
သနတ်ကုမာရက မိန့်တော်မူသည်— ထိုသို့ဆိုပြီးနောက် ပညာရှိသော သုက္ကရ (Śukra) သည် မိမိ၏ သာသနာတော်ဗိဒ္ဓာကို ခေါ်ယူကာ သန့်စင်ရေးအခမ်းအနားကို လှုပ်ရှားစေ하였다။ ဗိဒ္ဓေရှ (Vidyeśa) ကို ရိုသေစွာ သတိရလျက်၊ ဒိုင်တျာတို့ကို တစ်ယောက်ချင်းစီ သတ်မှတ်ကာ ထိုအာနုಭಾವကို ဦးတည်စေ하였다။
Verse 34
विद्यावर्तनमात्रेण ते सर्वे दैत्यदानवाः । उत्तस्थुर्युगपद्वीरास्सुप्ता इव धृतायुधाः
ထိုမဟာမန္တရားကို လှည့်ပတ်ခြင်းသာဖြင့် ဒိုင်တျာနှင့် ဒာနဝတို့ အားလုံး—သူရဲကောင်းများ—သည် တပြိုင်နက်တည်း ထ၍၊ အိပ်ပျော်ရာမှ နိုးထလာသော စစ်သူရဲများကဲ့သို့ လက်နက်ကို ကိုင်ဆောင်ပြီးသား ဖြစ်ကြသည်။
Verse 35
सदाभ्यस्ता यथा वेदास्समरे वा यथाम्बुदा । श्रदयार्थास्तथा दत्ता ब्राह्मणेभ्यो यथापदि
ဝေဒများကို အမြဲတမ်း လေ့ကျင့်သကဲ့သို့၊ စစ်ပွဲအချိန်တွင် မိုးတိမ်များ စုဝေးလာသကဲ့သို့၊ ထိုနည်းတူ ယုံကြည်ခြင်းဖြင့် ပေးအပ်သော ဒါနများကိုလည်း သင့်တော်သော အခါအားလုံးတွင် စည်းကမ်းတကျ ဘြာဟ္မဏတို့အား ဆက်ကပ်ပေးခဲ့ကြသည်။
Verse 36
उज्जीवितांस्तु तान्दृष्ट्वा हुंडादींश्च महासुरान् । विनेदुरसुराः सर्वे जलपूर्णा इवांबुदाः
သူတို့ ပြန်လည်အသက်ရှင်လာသည်ကိုလည်းကောင်း၊ ဟုဏ္ဍာမှစသော မဟာအသူရတို့ကိုလည်းကောင်း မြင်သော် အသူရအားလုံးသည် ရေပြည့်လေးလံသော မိုးတိမ်ကဲ့သို့ ဟိန်းဟောက်ကြ၏။
Verse 37
रणोद्यताः पुनश्चासन्गर्जंतो विकटान्रवान् । प्रमथैस्सह निर्भीता महाबलपराक्रमाः
ထို့နောက် သူတို့သည် စစ်ပွဲအတွက် ထပ်မံတက်ကြွစွာ ရပ်တည်၍ ကြောက်မက်ဖွယ် ဟိန်းသံများဖြင့် ဟိန်းဟောက်ကြ၏။ မကြောက်မရွံ့ဘဲ ပရမထများနှင့်အတူ ရှေ့တိုးကာ အင်အားကြီး၍ သတ္တိပရိယာယ်ပြည့်စုံကြ၏။
Verse 38
शुक्रेणोज्जीवितान्दृष्ट्वा प्रमथा दैत्यदानवान् । विसिष्मिरे ततस्सर्वे नंद्याद्या युद्धदुर्मदाः
သုကြာ (Śukra) ၏ အာဏာဖြင့် ဒိုင်တျနှင့် ဒာနဝတို့ အသက်ပြန်ရှင်လာသည်ကို မြင်သော် နန္ဒီတို့အပါအဝင် ပရမထာအားလုံး—စစ်ပွဲအဟန့်အတားမရှိဟု မာန်တက်နေသူများ—အံ့အားသင့်၍ တုန်လှုပ်သွားကြ၏။
Verse 39
विज्ञाप्यमेवं कर्मैतद्देवेशे शंकरेऽखिलम् । विचार्य बुद्धिमंतश्च ह्येवं तेऽन्योन्यमब्रुवन्
ဤသို့ အမှုအရာအားလုံးကို နတ်တို့၏ သခင် သင်္ကရ (Śaṅkara) ထံသို့ တင်ပြလျှောက်ထားကြ၏။ ထို့နောက် ဉာဏ်ပညာရှိသူတို့သည် စဉ်းစားသုံးသပ်ပြီး အချင်းချင်း ဤသို့ ပြောဆိုကြ၏။
Verse 40
आश्चर्यरूपे प्रमथेश्वराणां तस्मिंस्तथा वर्तति युद्धयज्ञे । अमर्षितो भार्गवकर्म दृष्ट्वा शिलादपुत्रोऽभ्यगमन्महेशम्
ဂဏာတို့၏ အရှင်များက ဦးဆောင်သော အံ့ဖွယ်စစ်ယဇ် ပွဲကြီး ဆက်လက်ဖြစ်နေစဉ်၊ ရှီလာဒ၏သား နန္ဒီသည် ဘာရ္ဂဝ (ပရရှုရာမ) ၏ လုပ်ရပ်ကို မြင်၍ ဒေါသထန်ကာ မဟာဒေဝထံ တန်းတန်းမတ်မတ် သွားရောက်하였다။
Verse 41
जयेति चोक्त्वा जययोनिमुग्रमुवाच नंदी कनकावदातम् । गणेश्वराणां रणकर्म देव देवैश्च सेन्द्रैरपि दुष्करं सत्
နန္ဒီသည် «အောင်ပွဲ! အောင်ပွဲ!» ဟု ကြွေးကြော်ပြီး ရွှေရောင်သန့်စင်တောက်ပသော ထိုကြမ်းတမ်းသည့် အရှင်ထံသို့ ပြော하였다—«အို ဒေဝ၊ ဂဏေရှဝရတို့၏ စစ်မှုထမ်းဆောင်ခြင်းသည် အမှန်တကယ် ခက်ခဲလှ၏၊ ဒေဝတို့အတွက်ပင်၊ အင်ဒြာနှင့်အတူပင် ခက်ခဲ၏»။
Verse 42
तद्भार्गवेणाद्य कृतं वृथा नस्संजीवतांस्तान्हि मृतान्विपक्षान् । आवर्त्य विद्यां मृतजीवदात्रीमेकेकमुद्दिश्य सहेलमीश
အို အရှင်၊ ယနေ့ ဘာရ္ဂဝ ပြုလုပ်သမျှသည် ကျွန်ုပ်တို့အတွက် အလဟသဖြစ်၏၊ သေပြီးသား ရန်သူစစ်သည်တို့ကို ပြန်လည်အသက်သွင်းနေသောကြောင့်ပင်။ သေသူကို အသက်ပြန်ပေးသော ဗိဒ္ယာကို ပြန်ခေါ်ယူ၍ သူသည် တစ်ယောက်ချင်းစီကို လွယ်ကူစွာ ပြန်လည်ထမြောက်စေ၏။
Verse 43
तुहुंडहुंडादिककुंभजंभविपा कपाकादिमहासुरेन्द्राः । यमालयादद्य पुनर्निवृत्ता विद्रावयंतः प्रमथांश्चरंति
အာသူရဘုရင်ကြီးများ—တုဟုဏ္ဍ၊ ဟုဏ္ဍ၊ ကုမ္ဘ၊ ဇမ္ဘ၊ ဝိပါက၊ ကပါက စသည်တို့—ယမမင်း၏ နေရာမှ ယနေ့ ပြန်လည်ထွက်လာကာ ယခု ပရမထာတပ်ကို မောင်းထုတ်လျက် လှည့်လည်နေကြသည်။
Verse 44
यदि ह्यसौ दैत्यवरान्निरस्तान्संजीवयेदत्र पुनः पुनस्तान् । जयः कुतो नो भविता महेश गणेश्वराणां कुत एव शांतिः
အကယ်၍ သူသည် ဤနေရာတွင် ပစ်ချခံထားရသော အကောင်းဆုံး ဒေမုန်များကို ထပ်ခါထပ်ခါ ပြန်လည်အသက်သွင်းနိုင်လျှင်၊ အို မဟေရှာ၊ ကျွန်ုပ်တို့အတွက် အောင်ပွဲသည် ဘယ်လို ဖြစ်နိုင်မည်နည်း။ ထို့ပြင် ဂဏေရှဝရများ—ရှီဝ၏ အဖော်တော်တပ်—အတွက် ငြိမ်းချမ်းမှုသည် ဘယ်က ရမည်နည်း။
Verse 45
सनत्कुमार उवाच । इत्येवमुक्तः प्रमथेश्वरेण स नंदिना वै प्रमथेश्वरेशः । उवाच देवः प्रहसंस्तदानीं तं नंदिनं सर्वगणेशराजम्
သနတ်ကုမာရက ပြောသည်—နန္ဒိန်၊ ပရမထာတို့၏ အရှင်က ဤသို့ လျှောက်ထားသဖြင့်၊ ထိုအခါ ဘုရားသခင်သည် ပြုံးရယ်လျက် ဂဏာအပေါင်းတို့၏ မင်းဖြစ်သော နန္ဒိန်အား မိန့်တော်မူ하였다။
Verse 46
शिव उवाच । नन्दिन्प्रयाहि त्वरितोऽति मात्रं द्विजेन्द्रवर्यं दितिनन्दनानाम् । मध्यात्समुद्धृत्य तथा नयाशु श्येनो यथा लावकमंडजातम्
ရှီဝဘုရား မိန့်တော်မူသည်—“နန္ဒိန်၊ အလွန်လျင်မြန်စွာ ချက်ချင်းသွားလော့။ ဒိတိ၏ သားများအလယ်မှ ဗြာဟ္မဏအထွတ်အထိပ်ကို ဆွဲထုတ်၍ အမြန်ဆုံး ဤနေရာသို့ ခေါ်လာလော့—သိမ်းငှက်က အုပ်စုထဲမှ ငှက်ကလေးကို ဆွတ်ယူသကဲ့သို့ပင်။”
Verse 47
इति श्रीशिव महापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखंडे अंधकयुद्धे शुक्रनिगीर्णनवर्णनं नाम सप्तचत्वारिंशोऽध्यायः
ဤသို့ဖြင့် သီဝ မဟာပုရာဏ၌ ဒုတိယစာအုပ် ရုဒြသံဟိတာ၏ ပဉ္စမပိုင်း ယုဒ္ဓခဏ္ဍ၌ အန္ဓကနှင့် စစ်ပွဲအတွင်း “သုကြ (ကာဝျ) ကို မျိုချခြင်း၏ ဖော်ပြချက်” ဟူသော အမည်ရှိ အခန်း ၄၇ ကို အဆုံးသတ်လေ၏။
Verse 48
तं रक्ष्यमाणं दितिजैस्समस्तैः पाशासिवृक्षोपलशैलहस्तैः । विक्षोभ्य दैत्यान्बलवाञ्जहार काव्यं स नन्दी शरभो यथेभम्
ဒိတိမှ မွေးဖွားသော ဒေမုန်တို့သည် ကြိုးပတ်၊ ဓား၊ သစ်ပင်၊ ကျောက်တုံး၊ တောင်ခေါင်များကို ကိုင်ဆောင်ကာ အရပ်ရပ်မှ ကာကွယ်နေသော်လည်း အင်အားကြီး နန္ဒီသည် ဆာရဘဟာက ဆင်ကို အနိုင်ယူသကဲ့သို့ စစ်မြေပြင်၌ ဒိုင်တျများကို လှုပ်ခတ်စေပြီး ကာဝျ (သုကြာစာရျ) ကို အင်အားဖြင့် ဆွဲယူသွားလေ၏။
Verse 49
स्रस्तांबरं विच्युतभूषणं च विमुक्तकेशं बलिना गृहीतम् । विमोचयिष्यंत इवानुजग्मुः सुरारयस्सिंहरवांस्त्यजंतः
အဝတ်အစား လျော့ကျ၍ အလှဆင်ပစ္စည်းများ ကျွတ်ကျသွားကာ ဆံပင်လည်း ဖြေလျော့နေသည့်အတိုင်း အင်အားကြီးသူက ဖမ်းဆီးယူခဲ့၏။ နတ်တို့၏ ရန်သူများသည် သူ့ကို လွှတ်ပေးမည်သကဲ့သို့ နောက်လိုက်ကြပြီး စင်္ဟာကဲ့သို့ ဟိန်းသံများ ထုတ်လွှတ်လျက်ရှိကြ၏။
Verse 50
दंभोलि शूलासिपरश्वधानामुद्दंडचक्रोपलकंपनानाम् । नंदीश्वरस्योपरि दानवेन्द्रा वर्षं ववर्षुर्जलदा इवोग्रम्
ကြမ်းတမ်းသောမုန်တိုင်းမိုးတိမ်များ မိုးကြီးသွန်းသကဲ့သို့ ဒာနဝမင်းများသည် နန္ဒီဤရှဝရအပေါ်သို့ ကြောက်မက်ဖွယ် အာယုဓမိုးကို သွန်းလောင်းကြ၏—ဝဇ္ဇရ၊ တြိရှူလ၊ ဓား၊ ပုဆိန်၊ လက်တံကြီး၊ စက်ရ၊ ကျောက်ပစ်တို့ကြောင့် စစ်မြေပြင်တုန်လှုပ်သွားသည်။
Verse 51
तं भार्गवं प्राप्य गणाधिराजो मुखाग्निना शस्त्रशतानि दग्ध्वा । आयात्प्रवृद्धेऽसुरदेवयुद्धे भवस्य पार्श्वे व्यथितारिपक्षः
ဘားဂဝ (ရှုကရ) ထံရောက်သော် ဂဏာဓိရာဇာသည် မျက်နှာမှ ထွက်သော မီးဖြင့် လက်နက်ရာချီကို လောင်ကျွမ်းပျက်စီးစေ၏။ ထို့နောက် အဆုရနှင့် ဒေဝတို့၏ စစ်ပွဲ ပြင်းထန်လာသော် ဘဝ (ရှီဝ) ၏ ဘေး၌ ရပ်ကာ ရန်သူတပ်ကို နာကျင်စေပြီး လာရောက်၏။
Verse 52
अयं स शुक्रो भगवन्नितीदं निवेदयामास भवाय शीघ्रम् । जग्राह शुक्रं स च देवदेवो यथोपहारं शुचिना प्रदत्तम्
ထို့ကြောင့် အဆုရာတို့၏ဂုရု သုကြာသည် ဤအကြောင်းကို ဘဝရှင် (သီဝ) ထံသို့ အလျင်အမြန် လျှောက်တင်하였다။ ထို့နောက် ဒေဝတို့၏ဒေဝ အရှင်သည် သုကြာကို သန့်ရှင်းစွာ ဆက်ကပ်ထားသော ပူဇော်သကာကို လေးစားစွာ လက်ခံသကဲ့သို့ လက်ခံတော်မူ하였다။
Verse 53
न किंचिदुक्त्वा स हि भूतगोप्ता चिक्षेप वक्त्रे फलवत्कवीन्द्रम् । हाहारवस्तैरसुरैस्समस्तैरुच्चैर्विमुक्तो हहहेति भूरि
စကားတစ်ခွန်းမျှ မပြောဘဲ၊ ဘူတဂိုပ္တာ—သတ္တဝါအစုအဖွဲ့တို့၏ ကာကွယ်ရှင်—သည် ကဗိအထွတ်အမြတ်ကို သီးမှည့်တစ်လုံးကဲ့သို့ သူ၏ပါးစပ်ထဲသို့ ပစ်ချလိုက်သည်။ ထိုအခါ အဆုရာတို့အားလုံးက “ဟာ! ဟာ!” ဟု ကြောက်လန့်အော်ဟစ်ကြပြီး၊ “ဟဟဟေ” ဟူသော အသံကြီးသော အကြိမ်ကြိမ်ရယ်မောသံသည် များစွာ ပေါက်ကွဲထွက်လာ하였다။
The chapter centers on the episode where Śukra (Bhārgava), daitya-leader and guru, is ‘consumed’ by Śiva during the Andhaka war, prompting questions about his survival, release, and subsequent acquisition of a death-pacifying vidyā.
It explores a Shaiva paradox: divine ‘ingestion’ does not imply ordinary destruction. Śiva’s jaṭharānala is invoked as cosmic fire, yet the devotee/agent is preserved—signaling yogic control, grace, and the distinction between divine action and material causality.
Śiva is highlighted as Tripurāri and Pinākin (wielder of the bow), as Mahāyogin with an internal cosmic fire, alongside the appearance of śūla-power and the institutional motif of gaṇapatya connected with Andhaka and Śiva’s līlā.