Sarga 49

Verse 1

रामोऽपि रात्रिशेषेण तेनैव महदन्तरम्।जगाम पुरुषव्याघ्रः पितुराज्ञामनुस्मरन्।।।।

ရာမလည်း—လူတို့အနက် ကျားသတ္တဝါကဲ့သို့ အထက်မြတ်သူ—ည၏ ကျန်ချိန်အတွင်း အလွန်ဝေးကွာသည့် ခရီးကို ဆက်လက်သွားခဲ့ပြီး၊ ဖခင်၏ အမိန့်ကို အစဉ်မပြတ် စိတ်တွင် သတိရနေ하였다။

Verse 2

तथैव गच्छतस्तस्य व्यपायाद्रजनी शिवा।उपास्य शिवां सन्ध्यां विषयान्तं व्यगाहत।।।।

ထိုနည်းတူ ဆက်လက်ခရီးသွားစဉ် မင်္ဂလာရాత్రီသည် ကုန်ဆုံးသွား하였다။ မင်္ဂလာမနက်စန္ဓျာကို ပူဇော်ပြီးနောက် နိုင်ငံ၏ နယ်စပ်ဒေသသို့ ဝင်ရောက်하였다။

Verse 3

ग्रामान् विकृष्टसीमान्तान् पुष्पितानि वनानि च।पश्यन्नतिययौ शीघ्रं शनैरिव हयोत्तमैः।।।।शृण्वन् वचो मनुष्याणां ग्रामसंवासवासिनाम्।

နယ်စပ်အနီးအနား မြေယာများကို အသစ်ထွန်ယက်ထားသော ရွာများနှင့် ပန်းပွင့်လန်းဆန်းသော တောအုပ်များကို ကြည့်ရှုလျက်၊ ရွာအစုအဝေးတွင် နေထိုင်သူတို့၏ စကားသံများကို နားထောင်လျက်၊ အကောင်းဆုံးမြင်းများဖြင့် လျင်မြန်စွာ သွားခဲ့သော်လည်း မိမိအတွက်တော့ နှေးကွေးသကဲ့သို့ ခံစားရ하였다။

Verse 4

राजानं धिग्दशरथं कामस्य वशमागतम्।।।।हा नृशंसाद्य कैकेयी पापा पापानुबन्धिनी।तीक्ष्णा सम्भिन्नमर्यादा तीक्ष्णकर्मणि वर्तते।।।।या पुत्रमीदृशं राज्ञः प्रवासयति धार्मिकम्।वनवासे महाप्राज्ञं सानुक्रोशं जितेन्द्रियम्।।।।

ကာမတဏှာ၏ အာဏာအောက်သို့ ကျရောက်သွားသော ဒဿရထ မင်းကြီးကို အရှက်တရားဖြင့် ရှုတ်ချရမည်! အို—ယနေ့တွင် ကြမ်းတမ်းရက်စက်သော ကေကေယီသည် အပြစ်ရှိသူ၊ အပြစ်နှင့်ပင် ဆက်နွယ်နေသူဖြစ်၍ သင့်လျော်မှု၏ စည်းကမ်းကန့်သတ်အားလုံးကို ချိုးဖောက်ကာ ရက်စက်သော အမှုကို ပြုရန် တင်းတိမ်နေသည်။ ထိုမင်းကြီး၏ သားတော်—ဓမ္မကိုစောင့်ထိန်းသူ၊ ပညာကြီးမားသူ၊ ကရုဏာပြည့်ဝသူ၊ အင်ဒြိယကို အနိုင်ယူသူ—ကို တောဝင်နေထိုင်ရန် အဝေးပြေးအနေနှင့် ပို့လွှတ်နေသည်။

Verse 5

राजानं धिग्दशरथं कामस्य वशमागतम्।।2.49.4।।हा नृशंसाद्य कैकेयी पापा पापानुबन्धिनी।तीक्ष्णा सम्भिन्नमर्यादा तीक्ष्णकर्मणि वर्तते।।2.49.5।।या पुत्रमीदृशं राज्ञः प्रवासयति धार्मिकम्।वनवासे महाप्राज्ञं सानुक्रोशं जितेन्द्रियम्।।2.49.6।।

အို—ယနေ့တွင် မေတ္တာကရုဏာမဲ့သော ကေကေယီသည် အပြစ်ရှိသူ၊ အပြစ်နှင့်ပင် ဆက်နွယ်နေသူဖြစ်၍ သင့်လျော်မှု၏ စည်းကမ်းကန့်သတ်အားလုံးကို ချိုးဖောက်ကာ ရက်စက်သော အမှုကို ပြုရန် တင်းတိမ်နေသည်။

Verse 6

राजानं धिग्दशरथं कामस्य वशमागतम्।।2.49.4।।हा नृशंसाद्य कैकेयी पापा पापानुबन्धिनी।तीक्ष्णा सम्भिन्नमर्यादा तीक्ष्णकर्मणि वर्तते।।2.49.5।।या पुत्रमीदृशं राज्ञः प्रवासयति धार्मिकम्।वनवासे महाप्राज्ञं सानुक्रोशं जितेन्द्रियम्।।2.49.6।।

ထိုနန်းမိဖုရားပင် ဖြစ်သည်—မင်းကြီး၏ သားတော်၊ ဓမ္မကိုစောင့်ထိန်းသူ၊ ပညာကြီးမားသူ၊ ကရုဏာပြည့်ဝသူ၊ အင်ဒြိယကို အနိုင်ယူသူကို—အဝေးပြေးနိရသဖြင့် တောတွင်နေထိုင်ရန် ပို့လွှတ်သူ။

Verse 7

कथं नाम महाभागा सीता जनकनन्दिनी।सदा सुखेष्वभिरता दुःखान्यनुभविष्यति।।।।

အမြဲတမ်း သုခသာယာမှုများနှင့်သာ ရင်းနှီးနေသော ကံကောင်းမြတ်သော ဇနကမင်း၏ သမီးတော် စီတာမယ်တော်သည် ဒုက္ခခက်ခဲမှုများကို မည်သို့ ခံနိုင်ပါမည်နည်း။

Verse 8

अहो दशरथो राजा निस्नेहः स्वसुतं प्रियम्।प्रजानामनघं रामं परित्यक्तुमिहेच्छति।।।।

အို မဟာဒုက္ခပါပဲ! ဒဿရထ မင်းကြီးသည် မေတ္တာကင်းမဲ့သကဲ့သို့ ဖြစ်၍ ယခု ဤနေရာတွင် မိမိ၏ချစ်လှစွာသော သားတော်—ပြည်သူတို့ချစ်ခင်ကြသော အပြစ်ကင်းသန့်ရှင်းသည့် ရာမကို စွန့်ပစ်လိုသည်။

Verse 9

एता वाचो मनुष्याणां ग्रामसंवासवासिनाम्।शृण्वन्नतिययौ वीरः कोसलान् कोसलेश्वरः।।।।

ကျေးရွာနှင့် အိမ်စုအစုများတွင် နေထိုင်သူတို့ ပြောဆိုသံများကို ကြားနာရင်း၊ ကောသလ၏ အရှင်ဖြစ်သော သူရဲကောင်းသည် ကောသလပြည်၏ နယ်နိမိတ်ကို ကျော်လွန်သွား하였다။

Verse 10

ततो वेदश्रुतिं नाम शिववारिवहां नदीम्।उत्तीर्याभिमुखः प्रायादगस्त्याध्युषितां दिशम्।।।।

ထို့နောက် မင်္ဂလာရေကို သယ်ဆောင်သော “ဝေဒသြုတိ” ဟူသော မြစ်ကို ဖြတ်ကူးပြီး၊ အဂஸ္တျ ရှင်ရသေ့ နေထိုင်ရာ အရပ်သို့ မျက်နှာမူကာ ဆက်လက်ထွက်ခွာသွား하였다။

Verse 11

गत्वा तु सुचिरं कालं ततः शीतजलां नदीम्।गोमतीं गोयुतानूपामतरत्सागरङ्गमाम्।।।।

အချိန်ကြာမြင့်စွာ ခရီးသွားပြီးနောက် အေးမြသောရေရှိသည့် ဂိုမတီမြစ်သို့ ရောက်ကာ၊ နွားများစွာရှိသော စိုစွတ်လွင်ပြင်ကမ်းပါးများနှင့်တကွ၊ ပင်လယ်သို့ ဆက်လက်စီးဆင်းရာ နေရာတွင် ထိုမြစ်ကို ဖြတ်ကူး하였다။

Verse 12

गोमतीं चाप्यतिक्रम्य राघवः शीघ्रगैर्हयैः।मयूरहंसाभिरुतां ततार स्यन्दिकां नदीम्।।।।

ဂိုမတီမြစ်ကို ဖြတ်ကူးပြီးနောက် ရာဃဝသည် လျင်မြန်သောမြင်းများဖြင့် သယ်ဆောင်လျက်၊ မယုရနှင့် ဟင်္သာတို့၏ အော်သံများကြောင့် သံလွင်လွင်မြည်နေသော စျန္ဒိကာမြစ်ကိုလည်း ဖြတ်ကူး하였다။

Verse 13

स महीं मनुना राज्ञा दत्तामिक्ष्वाकवे पुरा।स्फीतां राष्ट्रावृतां रामो वैदेहीमन्वदर्शयत्।।।।

မင်းရာမသည် ဝိုင်ဒေဟီအား နိုင်ငံများဖြင့် ဝန်းရံထားသော စည်ပင်ချမ်းသာသည့် မြေပြင်ကို ပြသတော်မူ၏—ယခင်က မင်းမနုက အိက္ခ္ဝာကုအား ပေးအပ်ခဲ့သော မြေပြင်တည်း။

Verse 14

सूत इत्येव चाभाष्य सारथिं तमभीक्ष्णशः।हंसमत्तस्वरश्श्रीमानुवाच पुरुषर्षभः।।2.19.14।।

သူသည် “စူတ” ဟုသာ ခေါ်ကာ ထိုရထားမောင်းကို မကြာခဏ ခေါ်ဆိုလေ၏။ ထို့နောက် ဂုဏ်သရေတော်ပြည့်ဝသော လူတို့အထွတ်အမြတ်—အသံသည် မူးယစ်ဟင်္သာငှက်ကဲ့သို့—စကားတော်ဆိုလေ၏။

Verse 14

सूत इत्येव चाभाष्य सारथिं तमभीक्ष्णशः।हंसमत्तस्वरश्श्रीमानुवाच पुरुषर्षभः।।2.19.14।।

သူသည် “စူတ” ဟုသာ ခေါ်ကာ ထိုရထားမောင်းကို မကြာခဏ ခေါ်ဆိုလေ၏။ ထို့နောက် ဂုဏ်သရေတော်ပြည့်ဝသော လူတို့အထွတ်အမြတ်—အသံသည် မူးယစ်ဟင်္သာငှက်ကဲ့သို့—စကားတော်ဆိုလေ၏။

Verse 15

कदाऽहं पुनरागम्य सरय्वा पुष्पिते वने।मृगयां पर्यटिष्यामि मात्रा पित्रा च सङ्गतः।।।।

ငါသည် မည်သည့်အခါ ပြန်လည်ရောက်လာမည်နည်း။ မိခင်နှင့် ဖခင်တို့နှင့် ပြန်လည်ဆုံစည်းကာ စရယူးမြစ်ကမ်းဘေး ပန်းပွင့်ဝေနေသော တောအုပ်၌ အမဲလိုက်၍ လှည့်လည်မည်နည်း။

Verse 16

नात्यर्थमभिकाङ्क्षामि मृगयां सरयूवने।रतिर्ह्येषातुला लोके राजर्षिगणसम्मता।।।।

ငါသည် စရယူးကမ်းဘေးတော၌ အမဲလိုက်ခြင်းကို အလွန်အကျွံ မလိုလားပါ။ သို့သော် ဤကစားနည်းသည် လောက၌ မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော ပျော်ရွှင်မှုတစ်ရပ်ဖြစ်၍ ရာဇဣသီတို့၏ အစုအဝေးကလည်း လက်ခံချီးမွမ်းထားသည်။

Verse 17

राजर्षीणां हि लोकेऽस्मिन् रत्यर्थं मृगया वने।काले कृतां तां मनुजैर्घन्विनामभिकाङ्क्षिताम्।।।।

အကြောင်းမူကား ဤလောက၌ ရာဇဣသီတို့သည် ပျော်ရွှင်မှုအတွက် သင့်တော်သောအချိန်၌ တောအုပ်တွင် အမဲလိုက်ကြသည်။ ဤသည်မှာ မြားပစ်သမားတို့ လိုလားသော လုပ်ရပ်ဖြစ်ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် အခြားလူတို့လည်း လိုက်နာကျင့်သုံးလာကြသည်။

Verse 18

स तमध्वानमैक्ष्वाकस्सूतं मधुरया गिरा।तं तमर्थमभिप्रेत्य ययौ वाक्यमुदीरयन्।।।।

ထို့နောက် အိက္ခဝါကု မင်းမျိုးမင်းသားသည် ရထားမောင်းသူအား ချိုမြိန်သောအသံဖြင့် ပြောကြား၍၊ မိမိစိတ်ထဲ ပေါ်လာသော အဓိပ္ပါယ်ကို နားလည်သဘောပေါက်ကာ ထိုလမ်းကြောင်းအတိုင်း ဆက်လက်သွားရင်း စကားတော်ကို ထုတ်ဖော်မိန့်ကြားလေ၏။