
နာရဒသည် သနကအား သောဒါသဘုရင်၏ ကျိန်စာနှင့် လွတ်မြောက်မှုအကြောင်း မေးမြန်းသည်။ သနကက ပြန်ပြောပြသည်မှာ - ဘုရင်သည် ကျားမတစ်ကောင် (ဘီလူးမ) ကို သတ်ခဲ့သဖြင့် ၎င်း၏အဖော်က လက်စားချေရန် ကြံစည်သည်။ ဝသိဋ္ဌအဖြစ် ဟန်ဆောင်ကာ ဘီလူးက ဘုရင်အား အသားကပ်လှူရန် လှည့်စားခဲ့သည်။ ဝသိဋ္ဌအစစ်က ဘုရင်ကို ဘီလူးဖြစ်စေရန် ကျိန်စာတိုက်ခဲ့သည်။ မိဖုရား မဒယန္တီ တားမြစ်သဖြင့် ဘုရင်သည် ကျိန်စာကို လက်ခံခဲ့ရာ ခြေထောက်များတွင် ကျိန်စာရေစွန်းထင်းခဲ့သည် (ကလ်မာသပါဒ)။ ဘီလူးဘဝဖြင့် ဆင်းရဲဒုက္ခခံစားရပြီးနောက် သူတော်ကောင်း ပုဏ္ဏားတစ်ဦး ယူဆောင်လာသော ဂင်္ဂါရေစက်များဖြင့် သန့်စင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဗာရာဏသီသို့ သွားရောက်ကာ သဒါသိဝကို ကိုးကွယ်ပြီး ဟရိဘုရားအပေါ် ဆည်းကပ်မှုဖြင့် မုတ္တိ (လွတ်မြောက်မှု) ကို ရရှိခဲ့သည်။
Verse 1
नारद उवाच । शप्तः कथं वसिष्ठेन सौदासो नृपसत्तमः । गङ्गाबिन्दूभिषेकेण पुनः शुद्धोऽबवत्कथम् ॥ १ ॥
နာရဒ မဟာရိရှီ မိန့်တော်မူသည်— “မင်းတို့အထဲ အမြတ်ဆုံးသော စော်ဒာသ မင်းတော်ကို ဝသိဋ္ဌက မည်သို့ ကျိန်စာတင်ခဲ့သနည်း။ ထို့ပြင် ဂင်္ဂါရေ အစက်များဖြင့် အဘိသေက ခံယူရာမှ မည်သို့ ပြန်လည် သန့်စင်သနည်း။”
Verse 2
सर्वमेतदशेषेण भ्रातर्मे वक्तुमर्हसि । श्रृण्वतां वदतां चैव गङ्गाख्यानं शुभावहम् ॥ २ ॥
အစ်ကိုတော်၊ ဤအကြောင်းအရာအားလုံးကို မကျန်အောင် ပြောကြားပေးသင့်ပါသည်။ ဂင်္ဂါအကြောင်း ပုံပြင်တော်သည် နားထောင်သူတို့နှင့် ရွတ်ဆိုသူတို့အတွက် မင်္ဂလာကို ဆောင်ကြဉ်းပေး၏။
Verse 3
सनक उवाच । सौदासः सर्वधर्मज्ञः सर्वज्ञो गुणवाञ्छुचिः । बुभुजे पृथिवीं सर्वां पितृवद्रञ्जयन्प्रजाः ॥ ३ ॥
သနက မိန့်ကြားသည်– သော်ဒာသ မင်းသည် ဓမ္မအားလုံးကို သိမြင်သူ၊ အရာရာကို ခွဲခြားသိသူ၊ သီလဂုဏ်ပြည့်ဝ၍ သန့်ရှင်းသူ ဖြစ်ကာ မြေပြင်တစ်လောကလုံးကို အုပ်ချုပ်၍ ဖခင်က သားသမီးကို ပျော်ရွှင်စေသကဲ့သို့ ပြည်သူကို ရွှင်လန်းစေ하였다။
Verse 4
सगेरण यथा पूर्वं महीयं सप्तसागरा । रक्षिता तद्वदमुना सर्वधर्माविरोधिना ॥ ४ ॥
ယခင်က စဂရ မင်းက သမုဒ္ဒရာ ခုနစ်စင်းဝန်းရံထားသော ဤမြေကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သကဲ့သို့၊ ဓမ္မတစ်စုံတစ်ရာနှင့် မဆန့်ကျင်ဘဲ ကျင့်သုံးသူ အဲဒီမင်းလည်း ထိုနည်းတူ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်하였다။
Verse 5
पुत्रपौत्रसमायुक्तः सर्वैश्वर्यसमन्वितः । त्रिंशदष्टसहस्त्राणि बुभुजे पृथिवीं युवा ॥ ५ ॥
သားတော်မြေးတော်တို့နှင့် ပြည့်စုံ၍ အစွမ်းအာဏာနှင့် စည်းစိမ်အလုံးစုံကို ပိုင်ဆိုင်သော လူငယ်မင်းသည် မြေပြင်ကို သုံးဆယ့်ရှစ်ထောင်နှစ်တိုင်တိုင် အုပ်ချုပ်၍ ခံစားနေထိုင်하였다။
Verse 6
सौदासस्त्वेकदा राजा मृगयाभिरतिर्वनम् । विवेज्ञ सबलः सम्यक् शोधितं ह्यासमन्त्रिभिः ॥ ६ ॥
တစ်ခါက မုဆိုးလိုက်ခြင်းကို နှစ်သက်သော သော်ဒာသ မင်းသည် မိမိ၏ အဖွဲ့အင်အားနှင့်အတူ တောထဲသို့ ဝင်ရောက်하였다။ ထိုတောကို မင်း၏ အမတ်များက အရင်ကတည်းက စေ့စပ်စွာ စစ်ဆေးရှာဖွေ၍ လုံခြုံအောင် ပြုလုပ်ပြီးသား ဖြစ်သည်။
Verse 7
निषादैः सहितस्तत्र विनिघ्रन्मूगसंचयम् । आससाद नदीं रेवां धर्मज्ञः स पिपासितः ॥ ७ ॥
ထိုနေရာ၌ နိသာဒတို့နှင့်အတူ ရှိနေကာ သမင်အစုအဝေးကြီးကို ထိုးနှက်သတ်ဖြတ်ပြီးနောက်၊ ဓမ္မကို သိမြင်သော ထိုမင်းသည် ရေငတ်လွန်စွာဖြင့် ရေဝါ မြစ် (နရမဒါ) သို့ ရောက်လာ하였다။
Verse 8
सुदासतनयस्तत्र स्नात्वा कृत्वाह्निकं मुने । भुक्त्वा च मन्त्रिभिः सार्ध्दं तां निशां तत्र चावसत् ॥ ८ ॥
အို မုနိ၊ ထိုနေရာ၌ စုဒာသ၏သားသည် ရေချိုး၍ နေ့စဉ်ဝတ္တရားများကို ဆောင်ရွက်하였다။ ထို့နောက် မန္တရီတို့နှင့်အတူ အစာစားပြီး ထိုညကိုလည်း ထိုနေရာ၌ နေထိုင်ခဲ့သည်။
Verse 9
ततः प्रातः समुथाय कृत्वा पौर्वाह्णिकीं क्रियाम् । बभ्राम मन्त्रिसहितो नर्मदातीरजे वने ॥ ९ ॥
ထို့နောက် မနက်စောစော ထ၍ နံနက်ပိုင်းဝတ္တရားကို ဆောင်ရွက်ပြီး၊ မန္တရီတို့နှင့်အတူ နർമဒါမြစ်ကမ်းဘေးရှိ တောအုပ်ထဲ၌ လှည့်လည်သွားလာ하였다။
Verse 10
वनाद्वनान्तरं गच्छन्नेक एव महीपत्तिः । आकर्णकृष्टबाणः सत् कृष्णसारं समन्वगात् ॥ १० ॥
တောတစ်ခုမှ တောတစ်ခုသို့ တစ်ယောက်တည်း လျှောက်သွားသော မဟာဘုရင်သည် မြားကို နားတိုင်အောင် ဆွဲတင်၍ ကృష్ణသာရ အနက်ရောင်သမင်ကို လိုက်လံ追ခဲ့သည်။
Verse 11
दूरसैन्योऽश्वमारूढः स राजानुव्रजन्मृगम् । व्याघ्रद्वयं गुहासंस्थमपश्थमपश्यत्सुरते रतम् ॥ ११ ॥
စစ်တပ်ကို အဝေးတွင် ထားခဲ့ပြီး မြင်းစီးလျက် ဘုရင်သည် သမင်ကို လိုက်追하였다။ ထိုအခါ ဂူအတွင်း နေထိုင်သော ကျားနှစ်ကောင်ကို တွေ့မြင်ရပြီး၊ အေးချမ်းစွာ လဲလျောင်းကာ မေထုန်၌ မူးမြူးနေကြသည်။
Verse 12
मृगपृष्टं परित्यज्य व्याघ्रयोः संमुखं ययौ । धनुःसंहितबाणेन तेनासौ शरशास्त्रवित् ॥ १२ ॥
သမင်ကို လိုက်追ခြင်းကို စွန့်၍ ဘုရင်သည် ကျားနှစ်ကောင်၏ မျက်နှာချင်းဆိုင်သို့ တိုက်ရိုက် ချဉ်းကပ်하였다။ မြားကို ကြိုးပေါ်တွင် တင်ထားပြီးသားဖြင့်၊ မြားလက်နက်ပညာ ကျွမ်းကျင်သူဖြစ်သော သူသည် ၎င်းတို့ကို ရင်ဆိုင်하였다။
Verse 13
तां व्याघ्रीं पातयामास तीक्ष्णाग्रनतपर्वणा । पतमाना तु साव्याघ्री षट्रत्रिंशद्योजनायता ॥ १३ ॥
ချွန်ထက်သော အစွန်းနှင့် အဆစ်အပိုင်းပါသော လက်နက်ဖြင့် သူသည် ထိုကျားမကို လှဲချလိုက်သည်။ ကျားမသည် ကျသွားစဉ် အလျား သုံးဆယ်ခြောက် ယောဇနာရှိ၍ မြေပြင်သို့ အလွန်ပြင်းထန်စွာ ပြိုကျသွား၏။
Verse 14
तडित्वद्धोरनिर्घोषा राक्षसी विकृताभवत् । पतितां स्वप्रियां वीक्ष्य द्विषन्स व्याघ्रराक्षसः ॥ १४ ॥
လျှပ်တပြက်ကဲ့သို့ ကြောက်မက်ဖွယ် ဟုန်းဟုန်းမြည်သံဖြင့် ရာක්ෂသီသည် အလွန်အကျည်းတန်စွာ ပြောင်းလဲသွား၏။ မိမိချစ်သူ ကျသွားသည်ကို မြင်လျှင် ကျားသဏ္ဍာန် ရာක්ෂသသည် မုန်းတီးမှုဖြင့် တောက်လောင်ကာ ပြင်းထန်စွာ တုံ့ပြန်၏။
Verse 15
प्रतिक्रियां करिष्यामीत्युक्तवा चांतर्दधे तदा । राजा तु भयसंविग्नो वनेसैन्यं समेत्य च ॥ १५ ॥
“တုံ့ပြန်မည်” ဟုဆိုကာ ထိုအခါပင် မျက်စိရှေ့မှ ပျောက်ကွယ်သွား၏။ သို့ရာတွင် ဘုရင်သည် ကြောက်ရွံ့၍ တုန်လှုပ်ကာ တောတပ်များကိုလည်း စုစည်းလိုက်၏။
Verse 16
तद्रृत्तं कथयन्सर्वान्स्वां पुरीं स न्यवर्त्तत । शङ्कमानस्तु तद्रक्षःकृत्या द्राजा सुदासजः ॥ १६ ॥
ထိုဖြစ်ရပ်အားလုံးကို လူတိုင်းအား ပြောပြပြီးနောက် သူသည် မိမိမြို့တော်သို့ ပြန်လည်သွား၏။ သို့သော် စုဒာစ်၏ သားတော်ဘုရင်သည် ရာක්ෂသ၏ မန္တရားနှင့် မကောင်းကင်ပညာကို ကြောက်ရွံ့ကာ စိုးရိမ်နေဆဲဖြစ်၏။
Verse 17
परितत्याज मृगयां ततः प्रभृति नारद । गते बहुतिथे काले हयमेधमखं नृपः ॥ १७ ॥
ထိုအချိန်မှစ၍ အို နာရဒာ၊ ဘုရင်သည် အမဲလိုက်ခြင်းကို လုံးဝစွန့်လွှတ်လိုက်၏။ အချိန်အတော်ကြာပြီးနောက် အုပ်စိုးရှင်သည် အရှွမေဓ မဟာယဇ်ကို စတင်ကျင်းပ၏။
Verse 18
समारेभे प्रसन्नात्मा वशिष्टाद्यमुनीश्वरैः । तत्र ब्रह्मादिदेवेभ्यो हविर्दत्त्वा यथाविधि ॥ १८ ॥
စိတ်နှလုံးကြည်နူးသက်သာ၍ အေးချမ်းသောစိတ်ဖြင့်၊ ဝသိဋ္ဌကို ဦးဆောင်သော မဟာမုနိရှင်တို့နှင့်အတူ ယဇ္ဉပွဲကို စတင်하였다။ ထိုနေရာတွင် သတ်မှတ်ထားသော နည်းလမ်းအတိုင်း ဘြဟ္မာနှင့် အခြားဒေဝတားတို့အား ဟဝိရ်ကို ပူဇော်အပ်နှံ하였다။
Verse 19
समाप्य यज्ञनिष्क्रांतो वशिष्टः स्नातकोऽपि च । अत्रान्तरे राक्षसोऽसौ नृपहिम्सितभार्यकः । कर्तुं प्रतिक्रियां राज्ञे समायातोरुषान्वितः ॥ १९ ॥
ယဇ္ဉကို ပြီးစီးပြီးနောက် ဝသိဋ္ဌသည် စနာတက (snātaka) သန့်စင်ရေချိုးခြင်းကိုပါ ပြီးမြောက်ကာ ထွက်ခွာသွား하였다။ ထိုအချိန်အတွင်း မင်းကြီးကြောင့် မိမိဇနီး ထိခိုက်နာကျင်ခဲ့သော ရာක්ෂသသည် ဒေါသထွက်လျက် မင်းကြီးအား ပြန်လည်တုံ့ပြန်ရန် ရောက်လာ하였다။
Verse 20
स राक्षसस्तस्य गुरौ प्रयाते वशिष्टवेषं तु तदैव धृत्वा । राजानमभ्येत्य जगाद भोक्ष्ये मांसं समिच्छाम्यहमित्युवाच ॥ २० ॥
ဂုရုကြီး ထွက်ခွာသွားသောအခါ ရာක්ෂသသည် ချက်ချင်း ဝသိဋ္ဌ၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ဝတ်ဆင်ယူ하였다။ မင်းကြီးထံ ချဉ်းကပ်၍ “ငါ စားမည်၊ ငါ အသားကို လိုချင်သည်” ဟု ပြောဆို하였다။
Verse 21
भूयः समास्थाय स सूदवषं पक्त्वामिषं मानुपमस्य वादात् । स्थितश्च राजापि हरि यपात्रे धृत्वा गुरोरागमनं प्रतीक्षन् ॥ २१ ॥
ထို့နောက် ထပ်မံလိုက်နာကာ ချက်ပြုတ်သူ၏ အတင်းအကျပ် တောင်းဆိုမှုကြောင့် အသားကို ချက်ပြုတ်하였다။ မင်းကြီးလည်း အစားအစာတင်ပူဇော်ရာ ပန်းကန်တွင် ပူဇော်ပစ္စည်းကို ကိုင်ထား၍ ဂုရု၏ ရောက်လာခြင်းကို စောင့်ဆိုင်းကာ ရပ်နေ하였다။
Verse 22
तन्मांसं हेमपात्रस्थं सौदासो विनयान्वितः । समागताय गुरवे ददौ तस्मै ससादरम् ॥ २२ ॥
ထို့နောက် နှိမ့်ချမှုနှင့် ပြည့်စုံသော စောဒာသသည် ထိုအသားကို ရွှေခွက်တွင် ထည့်ကာ ရောက်လာသော ဂုရုအား လေးစားစွာဖြင့် ပူဇော်အပ်နှံ하였다။
Verse 23
तं दृष्ट्वा चिन्तयामास गुरुः किमिति विस्मितः ॥ २३ ॥
ဆရာသခင်သည် သူ့ကိုမြင်လျှင် အံ့ဩမှင်သက်လျက် “ဤအရာသည် အဘယ်အကြောင်းကြောင့် ဖြစ်ရသနည်း” ဟု တွေးတောဆင်ခြင်လေ၏။
Verse 24
अपश्यन्मानुषं मासं परमेण समाधिना । अहोऽस्य राज्ञो दौःशील्यमभक्ष्यं दत्तवान्मम ॥ २४ ॥
လူတို့၏ နေ့ရက် មួយလလုံးလုံး ငါသည် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော သမာဓိ ဈာန်ဝင်စားလျက် သတိမမူမိခဲ့ချေ။ ဤဘုရင်၏ ယုတ်မာမှုကား ကြီးမားလှပါတကား။ သူသည် ငါ့အား မစားအပ်သော အရာကို ပေးလှူခဲ့ပြီ။
Verse 25
इति विरमयमापन्नः प्रमन्युरभवन्मुनिः । अभोऽज्यं मद्विघाताय दत्त हि पृथिवीपते ॥ २५ ॥
ထိုသို့ ချုပ်တည်းရန် ကြိုးစားပြီးနောက် ရသေ့သည် အလွန် အမျက်ထွက်လေ၏။ “အို မြေပြင်ကို အစိုးရသော မင်းကြီး၊ ငါ့ကို ဖျက်ဆီးရန်အတွက် ဤမစားအပ်သော အရာကို ပေးခဲ့သည်မှာ အမှန်ပင်တကား။”
Verse 26
तस्मात्तवापि भवतु ह्येतदेव हि भोजनम् । नृमांसं रक्षसामेव भोज्यं दत्तं मम त्वया ॥ २६ ॥
“ထို့ကြောင့် ဤအရာသည် သင်၏ အစာလည်း ဖြစ်ပါစေ။ လူသားသည် ဘီလူး (Rakshasa) တို့အတွက်သာ အစာဖြစ်၏။ ၎င်းကို သင်သည် ငါ့အား ပေးလှူခဲ့ပြီ။”
Verse 27
तद्याहि राक्षसत्वं त्वं तदाहारोचितं नृपा । इति शापं ददत्यस्मिन्सौदासो भयविह्वूलः ॥ २७ ॥
“ထို့ကြောင့် အို မင်းကြီး၊ သင်သည် ထိုကဲ့သို့သော အစာနှင့် ထိုက်တန်သော ဘီလူး (Rakshasa) ဖြစ်စေသတည်း။” ဤသို့ ဆိုလျက် သောဒါသ မင်းကြီးသည် ကြောက်ရွံ့တုန်လှုပ်စွာဖြင့် ထိုကျိန်စာကို မြွက်ဆိုလေ၏။
Verse 28
आज्ञत्पो भवतैवेति सकंपोऽस्म व्यजिज्ञपत् । भूश्च चिन्तयामास वशिष्टस्तेन नोदितः ॥ २८ ॥
“သင်၏အမိန့်ကို အမှန်တကယ် လက်ခံရရှိပါသည်” ဟု တုန်လှုပ်စွာ လျှောက်တင်၏။ ထို့နောက် မြေမိခင် ဘူ (Bhū) သည် စဉ်းစားတော်မူ၍၊ သူ၏နှိုးဆော်မှုကြောင့် ဝသိဋ္ဌ (Vasiṣṭha) လည်း ထိုကိစ္စကို ဆင်ခြင်တော်မူ၏။
Verse 29
रक्षसा वंचितं भूपं ज्ञातवान् दिव्यचक्षुषा । राजापि जलमादाय वशिष्टं शप्तुमुद्यतः ॥ २९ ॥
သူ၏ ဒိဗ္ဗစက္ခုဖြင့် မင်းကြီးသည် ရာක්ෂသ (rākṣasa) တစ်ကောင်၏ လှည့်ဖြားခြင်းကို ခံရကြောင်း သိမြင်၏။ မင်းကြီးလည်း လက်ထဲတွင် ရေကိုယူကာ ဝသိဋ္ဌကို ကျိန်စာချရန် ပြင်ဆင်လျက်ရှိ၏။
Verse 30
समुद्यतं गुरुं शप्तं दृष्ट्वा भूयो रुपान्वितम् । मदयंती प्रियातस्य प्रत्युवाचाथ सुव्रता ॥ ३० ॥
အလွန်လေးစားထိုက်သော ဂုရုသည် ထ၍ ကျိန်စာဆိုနေသည်ကို—ထပ်မံ ရုပ်သဏ္ဌာန်ပြည့်စုံလျက်—မြင်သောအခါ၊ သီလဝတီ မဒယန္တီ (Madayantī) သည် သူ၏ချစ်မြတ်နိုးသူအဖြစ် ပြန်လည်ဖြေကြား၏။
Verse 31
मदयंत्युवाच । भो भो क्षत्रियदायाद कोप संहर्तुमर्हसि । त्वया यत्कर्म भोक्तव्यं तत्प्रात्पं नात्र संशयः ॥ ३१ ॥
မဒယန္တီက ပြောသည်—“ဟေ့ က္ଷတ္တရိယအမျိုးအနွယ်၏ အမွေဆက်ခံသူ၊ အမျက်ကို ထိန်းချုပ်သင့်၏။ သင်ခံစားရမည့် ကံ၏အကျိုးသည် ဤနေရာတွင် ရောက်ရှိပြီးသားဖြစ်သည်၊ သံသယမရှိပါ။”
Verse 32
गुरु तुम्कृत्य हुंम्कृत्य यो वदेन्मृढधीर्नरः । अरण्ये निर्जले देश स भवेद्बुह्यराक्षसः ॥ ३२ ॥
ဂုရုကို မထီမဲ့မြင်သံဖြင့် “tum” “hum” ဟု ပြောဆိုသော ဉာဏ်မိုက်သူသည် တောအတွင်း ရေမရှိသောဒေသ၌ နေထိုင်ရသော ဘုဟျ-ရာක්ෂသ (Buhya-rākṣasa) အဖြစ် ပြန်လည်မွေးဖွား၏။
Verse 33
जितेन्द्रिया जितक्रोधा गुरु शुश्रूषणे रताः । प्रयान्ति ब्रह्मसदनमिति शास्त्रेषु निश्चयः ॥ ३३ ॥
အာရုံတို့ကို အနိုင်ယူ၍ ဒေါသကို ချုပ်တည်းကာ ဂုရုအား သစ္စာရှိစွာ ဆည်းကပ်ဝန်ဆောင်မှု၌ ပျော်ရွှင်သူတို့သည် ဗြဟ္မာ၏ နေရာတော်သို့ ရောက်ကြသည်ဟု—ဓမ္မစာတမ်းတို့၏ အတည်ပြုဆုံးဖြတ်ချက် ဖြစ်သည်။
Verse 34
तयोक्तो भूपतिः कोपं त्यक्त्वा भार्यां ननन्द च । जलं कुत्र क्षिपामीति चिन्तयामास चात्मना ॥ ३४ ॥
သူတို့၏စကားကို ကြားသော် ဘုရင်သည် ဒေါသကို စွန့်၍ မိဖုရားအပေါ် ဝမ်းမြောက်လေ၏။ ထို့နောက် မိမိစိတ်ထဲတွင် “ဤရေကို ဘယ်မှာ သွန်ပစ်ရမလဲ” ဟု စဉ်းစားလေ၏။
Verse 35
तज्जलं यत्र संसिक्तं तद्भवेद्भस्म निश्चितम् । इति मत्वा जलं तत्तु पादयोर्न्यक्षिपत्स्वयम् ॥ ३५ ॥
ထိုရေကို မည်သည့်နေရာတွင် ပက်လျှင်လည်း အမှန်တကယ် ပြာဖြစ်သွားမည်ဟု သိမြင်သဖြင့်၊ ဘုရင်သည် ထိုရေကို ကိုယ်တိုင်ပင် မိမိခြေထောက်နှစ်ဖက်ပေါ်သို့ သွန်ချလေ၏။
Verse 36
तज्जलस्पर्शमात्रेण पादौ कल्माषतां गतौ । कल्माषपाद इत्येवं ततः प्रभृति विस्तृतः ॥ ३६ ॥
ထိုရေ၏ ထိတွေ့မှုသာဖြင့်ပင် ဘုရင်၏ ခြေထောက်နှစ်ဖက်သည် မဲညစ်၍ အညစ်အကြေးစွဲသွားလေ၏။ ထို့ကြောင့် ထိုအချိန်မှစ၍ “ကလ္မာရှပာဒ” (ခြေညစ်သူ) ဟူသော အမည်ဖြင့် ကျယ်ပြန့်စွာ သိကြလေ၏။
Verse 37
कल्माषपादो मतिमान् प्रिययाश्चासितस्तदा । मनसा सोऽतिभीतस्तु ववन्दे चरणं गुरोः ॥ ३७ ॥
ထိုအခါ “ကလ္မာရှပာဒ” သည် ဉာဏ်ရှိသူဖြစ်သော်လည်း မိမိချစ်သူ၏ သြဇာအောက်၌ လှုပ်ရှားသွားလေ၏။ စိတ်ထဲတွင် အလွန်ကြောက်ရွံ့ကာ ဂုရု၏ ခြေတော်ကို ဦးချကန်တော့လေ၏။
Verse 38
उवाच च प्रपन्नस्तं प्राञ्जलिर्नयकोविदः । क्षमस्व भगवन्सर्वं नापराधः कृतो मया ॥ ३८ ॥
ပညာရှိသူသည် ထိုသခင်ထံ အားကိုးခိုလှုံကာ လက်အုပ်ချီ၍ ပြောသည်– «အို ဘုရားသခင်မြတ်၊ အရာအားလုံးကို ခွင့်လွှတ်ပါ။ ကျွန်ုပ်ထံမှ အပြစ်မရှိပါ»။
Verse 39
तच्छुत्वोवाच भूपालं मुनिर्निःश्वस्य दुःखितः । आत्मानं गर्हयामास ह्यविवेकपरायणम् ॥ ३९ ॥
ထိုစကားကို ကြားသော် မုနိသည် ဝမ်းနည်း၍ သက်ပြင်းချကာ ဘုရင်အား ပြောပြီး၊ အမြင်ခွဲခြားမှုမရှိခြင်းကို အားထားခဲ့သဖြင့် ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကို အပြစ်တင်လေ၏။
Verse 40
अविवेको हि सर्वेषामापदां परमं पदम् । विवेकरहितो लोके पशुरेव न संशयः ॥ ४० ॥
အမြင်ခွဲခြားမှုမရှိခြင်းသည် အပဒ္ဒများအားလုံး၏ အမြင့်ဆုံး အရင်းအမြစ်ဖြစ်သည်။ လောက၌ ခွဲခြားသိမြင်မှုကင်းသူသည် သံသယမရှိဘဲ တိရစ္ဆာန်နှင့် မခြားနား။
Verse 41
राज्ञा त्वजानता नूनमेतत्कर्मोचितं कृतम् । विवेकरहितोऽज्ञोऽहं यतः पापं समाचरेत् ॥ ४१ ॥
ဘုရင်သည် သင့်လျော်ရာကို မသိဘဲ ဤအမှုကို ပြုခဲ့သည်မှာ အမှန်ပင်။ ငါသည် မသိနားမလည်၍ အမြင်ခွဲခြားမှုကင်းသူဖြစ်သဖြင့် အပြစ်ကို ကျူးလွန်သွားလေ၏။
Verse 42
विवेकनियतो याति यो वा को वापि निर्वृत्तिम् । इत्युक्तवा चात्मनात्मानं प्रत्युवाच मुनिर्नृपम् । नात्यन्तिंकं भवेदेतद्दादशाब्दं भविष्यति ॥ ४३ ॥
«ဗိဝေကဖြင့် ထိန်းညှိထားသူ မည်သူမဆို နိဗ္ဗြတ္တိ (ငြိမ်းချမ်းဆုံးခြင်း) သို့ ရောက်သည်» ဟုဆိုပြီးနောက်၊ မုနိသည် အတ္တမ၏အမြင်မှ ဘုရင်အား ပြန်လည်ဖြေကြားသည်– «ဤအရာသည် အဆုံးစွန်မဟုတ်; ဆယ့်နှစ်နှစ်ကြာလိမ့်မည်»။
Verse 43
गङ्गाबिन्दूभिषिक्तस्तु त्यक्त्त्वा वै राक्षसीं तनुम् । पूर्वरुपं त्वमापन्नो भोक्ष्यसे मेदिनीमिमाम् ॥ ४४ ॥
ဂင်္ဂါရေစက်များဖြင့် ပက်ဖျန်းခံရသော် သင်သည် ရက္ခသပုံစံကို အမှန်တကယ် စွန့်လွှတ်မည်။ မူလရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ပြန်ရပြီး ဤမြေပြင်ကို အုပ်စိုး၍ ခံစားမည်။
Verse 44
तद्बिंदुसेकसंभूतज्ञानेन गतकल्मषः । हरिसेवापरो भूत्वा परां शान्तिं गमिष्यसि ॥ ४५ ॥
အဲဒီရေစက်ပက်ဖျန်းခြင်းမှ ပေါ်ထွန်းလာသော ဉာဏ်ကြောင့် သင်၏အညစ်အကြေးများ ပျောက်ကင်းမည်။ ဟရီ၏ စေဝာ၌ အပြည့်အဝ အပ်နှံသူဖြစ်ကာ အမြင့်ဆုံး ငြိမ်းချမ်းမှုသို့ ရောက်မည်။
Verse 45
इत्युक्त्वाथर्वविद्भूपं वशिष्टः स्वाश्रमं ययौ । राजापि दुःखसंपन्नो राक्षसीं तानुमाश्रितः ॥ ४६ ॥
ဤသို့ဆိုပြီးနောက် အထရ္ဝဝေဒကို သိမြင်သူ ဝသိဋ္ဌသည် မိမိ၏ အာရှ్రమသို့ ထွက်ခွာသွားသည်။ ဘုရင်လည်း ဝမ်းနည်းမှုဖြင့် ပြည့်နှက်ကာ ရက္ခသီဆန်သော အခြေအနေ (ဒေမုန်အခြေအနေ) ထဲသို့ ကျရောက်하였다။
Verse 46
क्षुत्पपासाविशेषार्तो नित्यं क्रोधपरायणः । कृष्णक्षपाद्युतिर्भीमो बभ्राम विजने वने ॥ ४७ ॥
ဆာလောင်ခြင်းနှင့် ရေငတ်ခြင်းကြောင့် ပြင်းထန်စွာ ဒုက္ခရောက်ကာ အမြဲတမ်း ဒေါသကို အားထားသူဖြစ်သည်။ အနက်ရောင်ည၏ အလင်းရောင်ကဲ့သို့ မည်းမှောင်သော ဘီမသည် လူမရှိသော တောထဲတွင် လှည့်လည်သွားလာ하였다။
Verse 47
मृगांश्च विविधांस्तत्र मानुषांश्च सरीसृपान् । विहङ्गमान्प्लवङ्गांश्च प्रशस्तांस्तानभक्षयत् ॥ ४८ ॥
အဲဒီနေရာတွင် မျိုးစုံသော သမင်များကိုလည်း မစားဘဲ၊ လူသားများကိုလည်း မစားဘဲ၊ မြွေကောင်စသည့် တွားသွားသတ္တဝါများကိုလည်း မစားခဲ့။ ထို့ပြင် ငှက်များနှင့် မျောက်များ—လေးစားထိုက်သော သတ္တဝါများကိုလည်း မစားဘဲ ရှောင်ကြဉ်ခဲ့သည်။
Verse 48
अस्थिभिर्बहुभिर्भूयः पीतरक्तकलेवरैः । रक्तान्तप्रेतकेशैशअच चित्रासीद्भूर्भयंकरी ॥ ४९ ॥
မြေပြင်သည် ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော အရိုးများ၊ အဝါရောင်သန်း၍ သွေးစွန်းနေသော ခန္ဓာကိုယ်များ၊ သွေးလိမ်းကျံနေသော တစ္ဆေဆံပင်များဖြင့် ပြည့်နှက်နေပြီး ထိတ်လန့်ဖွယ်ရာ မြင်ကွင်းတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်နေသည်။
Verse 49
ऋतुत्रये स पृथिवीं शतयो जनविस्तृताम् । कृत्वातिदुःखितां पश्चाद्वनान्तरमुपागमत् ॥ ५० ॥
ရာသီဥတု သုံးခုကာလအတွင်း၊ ယူဇနာပေါင်း ရာနှင့်ချီ ကျယ်ဝန်းပြီး လူအများအပြား နေထိုင်သော ကမ္ဘာမြေကို အလွန်အမင်း ဆင်းရဲဒုက္ခ ရောက်စေခဲ့ပြီးနောက်၊ သူသည် တောနက်ထဲသို့ ဝင်ရောက်သွားခဲ့သည်။
Verse 50
तत्रापि कृतवान्नित्यं नरमांसाशनं सदा । जगाम नर्मदातीरं मुनिसिद्धनिषेवितम् ॥ ५१ ॥
ထိုနေရာ၌ပင် သူသည် နေ့စဉ်ရက်ဆက် လူသားအသားကို စားသောက်နေခဲ့သည်။ ထို့နောက် သူသည် ရသေ့များနှင့် သိဒ္ဓိရှင်များ မှီခိုရာ နာမဒါမြစ်ကမ်းပါးသို့ သွားရောက်ခဲ့သည်။
Verse 51
विचरन्नर्मदातीरे सर्वलोकभयंकरः । अपश्यत्कंचन मुनिं रमन्तं प्रियया सह ॥ ५२ ॥
ကမ္ဘာလောကတစ်ခုလုံးအတွက် ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော သူသည် နာမဒါမြစ်ကမ်းပါးတစ်လျှောက် လှည့်လည်သွားလာနေစဉ်၊ ချစ်သူနှင့်အတူ ပျော်ရွှင်နေသော ရသေ့တစ်ပါးကို မြင်တွေ့ခဲ့သည်။
Verse 52
क्षुधानलेन संतत्पस्तं मुनिं समुपाद्रवत् । जाग्राह चातिवेगेन व्याधो मृगशिशं यथा ॥ ५३ ॥
ဆာလောင်မွတ်သိပ်ခြင်း မီးတောက်လောင်ကျွမ်းနေသဖြင့်၊ မုဆိုးသည် သမင်ငယ်ကို ဖမ်းဆီးသကဲ့သို့၊ သူသည် ရသေ့ထံသို့ အလျင်အမြန် ပြေးဝင်ပြီး ဖမ်းဆီးလိုက်သည်။
Verse 53
ब्राह्मणी स्वपतिं वीक्ष्य निशाचरकरस्थितम् । शिरस्यञ्जलिमाधाय प्रोवाच भयविह्वला ॥ ५४ ॥
ညအချိန်လှည့်လည်သော ဒေဝါနတ်ဆိုး၏ လက်ထဲတွင် မိမိခင်ပွန်းကို ဖမ်းဆီးထားသည်ကို မြင်သော်၊ ဗြာဟ္မဏီမိန်းမသည် ကြောက်ရွံ့တုန်လှုပ်ကာ လက်အုပ်ချီ၍ ခေါင်းပေါ်တင်ပြီး ပြောလေ၏။
Verse 54
ब्राह्मण्युवाच । भो भो नृपतिशार्दूल त्राहि मां भयविह्वलाम् । प्राणप्रिय प्रदानेन कुरु पूर्णं मनोरथम् ॥ ५५ ॥
ဗြာဟ္မဏီမိန်းမက ပြောသည်– “အို မင်းတို့အနက် ကျားကြီးတော်မူသော မဟာဘုရင်၊ ကြောက်ရွံ့တုန်လှုပ်နေသော ကျွန်မကို ကယ်တင်ပါ။ အသက်ထက်ချစ်မြတ်နိုးသော အရာကို ပေးသနားခြင်းဖြင့် ကျွန်မ၏ ဆန္ဒကို ပြည့်စုံစေပါ။”
Verse 55
नाम्ना मित्रसहस्त्वं हि सूर्यवंशसमुद्भवः । न राक्षसस्ततोऽनाथां पाहि मां विजने वने ॥ ५६ ॥
အမှန်တကယ် သင်၏နာမည်မှာ “မိတ္တရ-သဟ” ဟူ၍ ထောင်ပေါင်းများစွာ၏ မိတ်ဆွေဖြစ်ပြီး နေရောင်မျိုးဆက် (စူရယဝంశ) မှ မွေးဖွားသူဖြစ်သည်။ သင်သည် ရက္ခသ မဟုတ်သဖြင့် ဤတောအလယ် လူမရှိရာ၌ အကူအညီမဲ့သော ကျွန်မကို ကာကွယ်ပါ။
Verse 56
या नारी भर्त्तृरहिता जीवत्यपि मृतोपमा । तथापि बालवैधव्यं किं वक्ष्याम्यरिमर्दन ॥ ५७ ॥
ခင်ပွန်းမရှိသော မိန်းမသည် အသက်ရှင်နေသော်လည်း သေသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ ထို့ပြင် ကလေးအရွယ်ကတည်းက မုဆိုးမဖြစ်ရခြင်းကို အို ရန်သူနှိမ်နင်းသူ၊ ကျွန်မ ဘာပြောနိုင်မည်နည်း။
Verse 57
न मातापितरौ जाने नापि बंधुं च कंचन । पतिरेव परो बंधुः परमं जीवनं मम ॥ ५८ ॥
ကျွန်မသည် မိခင်ဖခင်ကိုလည်း မသိ၊ အခြားဆွေမျိုးတစ်ဦးတစ်ယောက်ကိုလည်း မရှိပါ။ ကျွန်မအတွက် အမြင့်မြတ်ဆုံး ဆွေမျိုးမှာ ခင်ပွန်းတစ်ဦးတည်းသာ ဖြစ်ပြီး၊ အမှန်တကယ် သူသည် ကျွန်မ၏ အသက်ပင် ဖြစ်ပါသည်။
Verse 58
भवान्येत्त्यखिलान्धर्मान्योषितां वर्त्तनं यथा । त्रायस्व बन्धुरहितां बालापत्यां जनेश्वर ॥ ५९ ॥
အို လူတို့၏အရှင်၊ ဓမ္မအလုံးစုံနှင့် မိန်းမတို့၏ သင့်လျော်သော အကျင့်အကြံကို ကျွန်မအား သင်ကြားပေးပါ; ဆွေမျိုးမရှိဘဲ ကလေးငယ်ကို ထမ်းဆောင်နေရသော ကျွန်မကို ကာကွယ်ပါ။
Verse 59
कथं जीवामि पत्यास्मिन्हीना हि विजने वने । दुहिताहं भगवतस्त्राहि मां पतिदानतः ॥ ६० ॥
“ဤတောအိုက်အိုက် တိတ်ဆိတ်သောနေရာတွင် ခင်ပွန်းမရှိဘဲ ကျွန်မ ဘယ်လိုအသက်ရှင်မလဲ။ ကျွန်မသည် ဘုရားသခင်၏ သမီးဖြစ်သည်—အို အရှင်မြတ်၊ ကျွန်မကို ကယ်တင်၍ ခင်ပွန်းတစ်ဦးထံ ပေးအပ်ပါ”။
Verse 60
प्रणदानात्परं दानं न भूतं न भविष्यति । वदन्तीति महाप्राज्ञाः प्राणदानं कुरुष्व मे ॥ ६१ ॥
မဟာပညာရှိတို့က “ကာကွယ်ပေးခြင်း၏ ဒါနထက် မြင့်မားသော ဒါနသည် အတိတ်တွင်လည်း မရှိ၊ အနာဂတ်တွင်လည်း မရှိ” ဟု ဆိုကြသည်။ ထို့ကြောင့် ကျွန်မအား အသက်ပေးသော ဒါနကို ပြုပါ—ကယ်တင်ပါ။
Verse 61
इत्युक्तावा सा पपातास्य राक्षसस्य पदाग्रतः । एवं संप्रार्थ्यमानोऽपि ब्राह्मण्या राक्षसो द्विजम् ॥ ६२ ॥
ထိုသို့ပြောပြီးနောက် သူမသည် ရాక్షသ၏ ခြေဖျားရှေ့၌ လဲကျ၍ ဦးချခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် ဗြာဟ္မဏမိန်းမက အလွန်တောင်းပန်နေသော်လည်း ရाक्षသသည် ဒွိဇကို ဆွဲယူသွားခဲ့သည်။
Verse 62
अभक्षयकृष्णसारशिशुं व्याघ्रो यथा बलात् ॥ ६२ ॥
ကျားတစ်ကောင်က အင်အားသက်သက်ဖြင့် ကృష్ణသာရ သမင်ငယ်ကို အစာအဖြစ် ဆွဲယူသကဲ့သို့ပင်။
Verse 63
ततो विलप्य बहुधा तस्य पत्नी पतिव्रता । पूर्वशापहतं भूपमशपत्क्रोधिता पुनः ॥ ६३ ॥
ထို့နောက် နည်းလမ်းပေါင်းစုံဖြင့် ငိုကြွေးမြည်တမ်းပြီးနောက် ၎င်း၏ သစ္စာရှိသော ဇနီးသည်သည် ဒေါသထွက်ကာ ယခင်ကျိန်စာသင့်ပြီးသော ဘုရင်အား ထပ်မံ ကျိန်စာတိုက်လေသည်။
Verse 64
पतिं मे सुरतासक्तं यस्माद्धिंसितवान्बलात् । तस्मात्स्त्रीसङ्गमं प्रात्पस्त्वमपि प्राप्स्यसे मृतिम् ॥ ६४ ॥
ကာမဂုဏ်ခံစားနေစဉ် ငါ၏ခင်ပွန်းကို အသင်သည် အကြမ်းဖက်သတ်ဖြတ်ခဲ့သောကြောင့်၊ အမျိုးသမီးများနှင့် ပေါင်းသင်းဆက်ဆံချိန်တွင် အသင်သည်လည်း သေခြင်းတရားနှင့် ကြုံတွေ့ရလိမ့်မည်။
Verse 65
शप्त्वैवं ब्राह्मणी क्रुद्धा पुनः शापान्तरं ददौ । राक्षसत्वं ध्रुवं तेऽस्तु मत्पतिर्भक्षितो यतः ॥ ६५ ॥
ဤသို့ ကျိန်စာတိုက်ပြီးနောက် ဒေါသထွက်နေသော ပုဏ္ဏားမသည် နောက်ထပ် ကျိန်စာတစ်ခုကို ထပ်မံပြုလေသည် - "ငါ၏ခင်ပွန်းသည် စားသောက်ခြင်းခံရသောကြောင့် အသင်သည် ဘီလူး (Rakshasa) ဖြစ်ပါစေသား"။
Verse 66
सोऽपि शापद्वयं श्रुत्वा तया दत्तं निशाचरः । प्रमन्युः प्राहि विसृजन्कोपादङ्गारसंचयम् ॥ ६६ ॥
သူမ ပေးသော ကျိန်စာနှစ်ခုကို ကြားလိုက်ရသောအခါ၊ ထိုညဉ့်အခါ လှည့်လည်သွားလာသူ Pramanyu သည် ဒေါသကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော မီးခဲပုံကို စွန့်ပစ်လျက် ပြောဆိုလေသည်။
Verse 67
दुष्टे कस्मात्प्रदत्तं मेवृथा शापद्वयं त्वया । एकस्यैवापराधस्य शापस्त्वेको ममोचितः ॥ ६७ ॥
"အို ယုတ်မာသောမိန်းမ၊ အဘယ်ကြောင့် ငါ့ကို အချည်းနှီး ကျိန်စာနှစ်ခု ပေးသနည်း။ ပြစ်မှုတစ်ခုအတွက်၊ ကျိန်စာတစ်ခုသာလျှင် ငါ့အတွက် သင့်လျော်ပေသည်။"
Verse 68
यस्मात्क्षिपसि दुष्टाग्येमयि शापन्तरं ततः । पिशाचयोनिमद्यैव याहि पुत्रसमन्विता ॥ ६८ ॥
အကြမ်းမဲ့မိန်းမ၊ နင်က ငါ့အပေါ် ထပ်မံကျိန်စာပစ်သဖြင့်၊ ထို့ကြောင့်—နင့်သားနှင့်အတူ—ယနေ့ပင် ပိသာစ (သရဲဆိုး) ၏ ယောနီ၌ မွေးဖွားသွားလော့။
Verse 69
तेनैवं ब्रह्मणी शत्पा पिशाचत्वं तदा गता । क्षुधार्ता सुस्वरं भीमारुरोदापत्यसंयुता ॥ ६९ ॥
ထိုကျိန်စာကြောင့်ပင်၊ ဘြဟ္မာ၏ရှေ့တော်၌ ရှတ်ပာသည် ပိသာစီ (သရဲမ) ဖြစ်သွား၏။ ဆာလောင်မှုကြောင့် နှိပ်စက်ခံရကာ၊ ကြောက်မက်ဖွယ် အသံကြီးဖြင့် သားသမီးနှင့်အတူ အလွန်အမင်း ငိုကြွေးလေ၏။
Verse 70
राक्षसश्च पिशाची च क्रोशन्तौ निर्जने वने । जग्मतुर्नर्मदातीरे वनं राक्षससेवितम् ॥ ७० ॥
ရက္ခသတစ်ကောင်နှင့် ပိသာစီတစ်ယောက်သည် လူမရှိသောတောထဲတွင် အော်ဟစ်ငိုကြွေးကာ၊ နర్మဒါမြစ်ကမ်းနားရှိ ရက္ခသများ လာလည်လေ့ရှိသော တောအုပ်သို့ သွားကြ၏။
Verse 71
औदासीन्यं गुरौ कृत्वा राक्षसीं तनुमाश्रितः । तत्रास्ते दुःखसंतत्पः कश्चिल्लोकविरोधकृत् ॥ ७१ ॥
မိမိ၏ဆရာကို မလေးစားဘဲ အေးဆေးမူပြု၍၊ သူသည် ရက္ခသသဘောသဘာဝကို ခံယူသွား၏။ ထိုနေရာ၌ သူသည် အဆက်မပြတ်သော ဒုက္ခကြောင့် လောင်ကျွမ်းကာ၊ လောကနှင့် ဓမ္မတရားကို ဆန့်ကျင်ပြုမူသူတစ်ဦးအဖြစ် နေထိုင်လျက်ရှိ၏။
Verse 72
राक्षसं च पिशाचीं च दृष्ट्वा रववटमागतौ । उवाच क्रोधबहुलो वटस्थो ब्रह्मराक्षसः ॥ ७२ ॥
ရက္ခသနှင့် ပိသာစီတို့သည် ဗညန်ပင်အနီးသို့ ရောက်လာသည်ကို မြင်သော်၊ ထိုပင်ပေါ်တွင် နေထိုင်သော ဘြဟ္မရက္ခသသည် ဒေါသပြင်းထန်ကာ စကားဆိုလေ၏။
Verse 73
किमर्थमागतौ भीमौ युवां मत्स्थानमीप्सितम् । ईदृशौ केन पापेन जातौ मे ब्रुवतां ध्रुवम् ॥ ७३ ॥
«အဘယ်အကြောင်းကြောင့် ကြောက်မက်ဖွယ်ရုပ်သဏ္ဌာန်ရှိသော သင်တို့နှစ်ဦးသည် ငါ၏နေရာတော်ကို လိုလားကာ ဤသို့လာကြသနည်း။ မည်သည့်အပြစ်ကြောင့် ဤသို့ဖြစ်ပေါ်လာသနည်း။ အမှန်တကယ်ကို သေချာစွာ ပြောကြလော့»။
Verse 74
सौदासस्तद्वचः श्रुत्वातया यच्चात्मना कृतम् । सर्वं निवेदयित्वास्मै पश्चादेतदुवाच ह ॥ ७४ ॥
ဆော်ဒါသသည် ထိုစကားကိုကြားပြီးနောက်၊ သူမကပြုခဲ့သမျှနှင့် မိမိကိုယ်တိုင်ကပြုခဲ့သမျှ အားလုံးကို ထိုသူအား ပြည့်စုံစွာတင်ပြကာ၊ ထို့နောက် ဤသို့ဆို하였다။
Verse 75
सौदास उवाच । कस्त्वं वद महाभाग त्वया वै किं कृतं पुरा । सख्युर्ममाति स्नेहेन तत्सर्वं वक्तुमर्हसि ॥ ७५ ॥
ဆော်ဒါသက ဆိုသည်— «အို မဟာကံကောင်းသူ၊ သင်သည် မည်သူနည်း၊ ယခင်က သင်ဘာကို ပြုခဲ့သနည်း။ ငါ့အပေါ် မိတ်ဆွေတစ်ဦးကဲ့သို့ အလွန်ချစ်ခင်သဖြင့် ထိုအရာအားလုံးကို ပြောပြသင့်သည်»။
Verse 76
करोति वञ्चनं मित्रे यो वा को वापि दुष्टधीः । स हि पापपालं भुंक्ते यातनास्तु युगायुतम् ॥ ७६ ॥
မိတ်ဆွေကို လှည့်ဖြားသူ၊ မကောင်းသောဉာဏ်ရှိသူ မည်သူမဆို၊ အပြစ်၏အကျိုးကို မလွဲမသွေ ခံစားရပြီး၊ ယုဂအရေအတွက် သောင်းချီကြာအောင် ဒဏ်ရာဒုက္ခများကို ခံရ၏။
Verse 77
जन्तूनां सर्वदुःखानि क्षीयन्ते मित्रदर्शनात् । तस्मान्मित्रेषु मतिमान्न कुर्याद्वंचनं कदा ॥ ७७ ॥
သတ္တဝါတို့၏ ဒုက္ခအားလုံးသည် မိတ်ကောင်းတစ်ဦးကို တွေ့မြင်ရုံဖြင့် လျော့ပါးသွားသည်။ ထို့ကြောင့် ပညာရှိသူသည် မိတ်ဆွေတို့ကို မည်သည့်အခါမျှ မလှည့်ဖြားသင့်။
Verse 78
कल्माषपादेनेत्युक्तो वटस्थो ब्रह्मराक्षसः । उवाच प्रीतिमापन्नो धर्मवाक्यानि नारद ॥ ७८ ॥
ကလ္မာဿပါဒ၏ စကားဖြင့် ခေါ်ဆိုခံရသော ဗဿပင်အောက်နေသော ဗြဟ္မရာက္ခသသည် ဝမ်းမြောက်နှစ်သက်လာပြီး နာရဒ မုနိအား ဓမ္မစကားများကို မိန့်ကြား하였다။
Verse 79
ब्रह्मराक्षस उवाच । अहमासं पुरा विप्रो मागधो वेदपारगः । सोमदत्त इति ख्यातो नाम्ना धर्मपरायणः ॥ ७९ ॥
ဗြဟ္မရာက္ခသက ပြောသည်— “အတိတ်ကာလ၌ ငါသည် မဂဓဒေသမှ ဗြာဟ္မဏတစ်ဦး ဖြစ်၍ ဝေဒများကို အပြည့်အဝ ကျွမ်းကျင်သူ ဖြစ်하였다။ ငါ့နာမည်မှာ သောမဒတ္တ ဟုခေါ်ကြပြီး ဓမ္မကို အလေးထားသူ ဖြစ်하였다။”
Verse 80
प्रमत्तोऽहं महाभाग विद्यया वयसा धनैः । औदासीन्यं गुरोः कृत्वा प्रात्पवानीदृशीं गतिम् ॥ ८० ॥
အို မဟာဘဂျာရှိသူ၊ ငါသည် ပညာ၊ လူငယ်အရွယ်နှင့် ဥစ္စာကြောင့် မေ့လျော့ပျက်ကွက်ခဲ့သည်။ ဂုရုကို မလေးစားဘဲ အေးဆေးမူပြုသဖြင့် ယခုကဲ့သို့သော အခြေအနေသို့ ကျရောက်လာရသည်။
Verse 81
नलभेऽहं सुखं किं चिज्जिताहारोऽतिदुःखितः । मया तु भक्षिता विप्राः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ८१ ॥
ငါသည် အနည်းငယ်သာ စားသောက်အောင် ထိန်းချုပ်ထားသော်လည်း ပျော်ရွှင်မှု မရနိုင်ဘဲ အလွန်ဒုက္ခရောက်နေသည်။ အမှန်တကယ် ငါသည် ဗြာဟ္မဏများကို ရာချီ၊ ထောင်ချီ စားသုံးခဲ့သည်။
Verse 82
क्षुत्पिपासापरो नित्यमन्तस्तापेन पीडितः । जगत्रासकरो नित्यं मांसाशनपरायणः ॥ ८२ ॥
သူသည် အမြဲတမ်း ဆာလောင်ခြင်းနှင့် ရေငတ်ခြင်းတို့က လှုံ့ဆော်ခံရပြီး အတွင်းမီးပူပန်မှုကြောင့် နာကျင်တတ်သည်။ ကမ္ဘာလောကအတွက် အမြဲတမ်း ကြောက်ရွံ့စရာ ဖြစ်လာကာ အသားစားခြင်းကိုသာ လိုလားနေသည်။
Verse 83
गुर्ववज्ञा मनुष्याणां राक्षसत्वप्रदायिनी । मयानुभूतमेतद्धि ततः श्रीमान्न चाचरेत् ॥ ८३ ॥
ဆရာ (ဂုရု) ကို မလေးစားမခန့်ညားခြင်းသည် လူကို အာသုရသဘော၊ ရက္ခသသဘောသို့ ကျဆင်းစေသည်။ ဤအမှန်တရားကို ငါကိုယ်တိုင် ကြုံတွေ့သိမြင်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ပညာရှိ၍ ကံကောင်းသူသည် ထိုအပြစ်ကို မပြုသင့်။
Verse 84
कल्माषपाद उवाच । गुरुस्तु कीदृशः प्रोक्तः कस्त्वयाश्लाघितः पुरा । तद्वदस्व सरवे सर्वं परं कौतूहलं हि मे ॥ ८४ ॥
ကလ္မာရှပာဒက ပြောသည်— “အကောင်းဆုံးဟု ဆိုထားသော ဂုရုသည် မည်သို့သောသူနည်း။ မင်းက အရင်က ချီးမွမ်းခဲ့သူက ဘယ်သူနည်း။ ငါ့အား အကုန်လုံး ပြည့်စုံစွာ ပြောပြပါ; ငါ၏ စိတ်ကူးယဉ်စူးစမ်းလိုစိတ် အလွန်ပြင်းထန်သည်။”
Verse 85
ब्रह्मराक्षस उवाच । गुरवः सन्ति बहवः पूज्या वन्द्याश्च सादरम् । यातानहं कथयिष्यामि श्रृणुष्वैकमनाः सरवे ॥ ८५ ॥
ဗြဟ္မရက္ခသက ပြောသည်— “ဂုရုများသည် များစွာရှိကြပြီး လေးစားပူဇော်ထိုက်၊ ဂုဏ်ပြုနမස්ကာရပြုထိုက်ကြသည်။ ငါသွားရောက်ချဉ်းကပ်ခဲ့သော ဂုရုတို့အကြောင်းကို ငါပြောမည်—အားလုံးတို့ တစ်စိတ်တစ်မနာဖြင့် နားထောင်ကြလော့။”
Verse 86
अध्यापकश्च वेदानां वेदार्थयुतिबोधकः । शास्त्रवक्ता धर्मवक्ता नीतिशास्त्रोपदेशकः ॥ ८६ ॥
ထိုဂုရုသည် ဝေဒများကို သင်ကြားသူ၊ အကြောင်းပြချက်မှန်ကန်သော ယုတ္တိဖြင့် ဝေဒအဓိပ္ပါယ်ကို နားလည်စေသူ ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် သာသနာကျမ်း (ရှာစတြ) ကို ဟောပြောသူ၊ ဓမ္မကို ဟောပြောသူ၊ နီတိရှာစတြ—အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် ကျင့်ဝတ်ပညာကို သင်ပေးသူလည်း ဖြစ်သည်။
Verse 87
मन्त्रोपदेशव्याख्याख्याकृद्वेदसदंहहृत्तथा । व्रतोपदेशकश्चैव भयत्रातान्नदो हि च ॥ ८७ ॥
ထိုဂုရုသည် မန္တရသင်ကြားပေးသူနှင့် ၎င်း၏ အဓိပ္ပါယ်ရှင်းလင်းချက် ပေးသူ၊ သန့်ရှင်းသော ဂုဏ်သတင်းကို ပေးသနားသူ ဖြစ်သည်။ ဝေဒကို အလေးထားသူတို့၏ အပြစ်ပင် ဖယ်ရှားပေးသူ၊ ဝရတ (သစ္စာဝတ်) ကို သင်ပေးသူ၊ ကြောက်ရွံ့မှုမှ ကယ်တင်သူ၊ ထို့ပြင် အစာအဟာရ ပေးသနားသူလည်း ဖြစ်သည်။
Verse 88
श्वशुरो मातुलश्चैव ज्येष्ठभ्राता पिता तथा । उपनेता निषेक्ता च संस्कर्त्ता मित्रसत्तम ॥ ८८ ॥
ယောက္ခမ၊ မိခင်ဘက်ဦးလေး၊ အစ်ကိုအကြီးဆုံးနှင့် အဖေတော်; ထို့ပြင် ဥပနယန (သန့်ရှင်းကြိုးတပ်) ပေးသူ၊ မွေးဖွားပေးသူ၊ သန့်စင်ရေး စံစကာရများ ဆောင်ရွက်သူတို့သည် အမြတ်ဆုံး မိတ်ဆွေများ ဖြစ်ကြသည်။
Verse 89
एते हि गुरवः प्रोक्ताः पूज्या वन्द्यश्च सादरम् ॥ ८९ ॥
ဤသူတို့ကိုပင် စစ်မှန်သော ဂုရုများဟု ကြေညာထားသည်။ ထို့ကြောင့် ပူဇော်ကန်တော့၍ ရိုသေစွာ ဦးညွှတ်ဝတ်ပြုရမည်။
Verse 90
कल्माषपाद उवाच । गुरवो बहवः प्रोक्ता एतेषां कतमो वरः । तुल्याः सर्वेऽप्युत सरवे तद्यथावद्धि ब्रूहि मे ॥ ९० ॥
ကလ္မာෂပာဒက ပြောသည်– “ဂုရုအမျိုးမျိုးကို ဆိုထားကြသည်။ ထိုသူတို့အနက် အကောင်းဆုံးသည် မည်သူနည်း။ သို့မဟုတ် အားလုံးတူညီကြသလော။ အမှန်အတိုင်း မှန်ကန်စွာ ငါ့အား ပြောကြားပါ။”
Verse 91
ब्रह्मराक्षस उवाच । साधु साधु महाप्राज्ञ यत्पृष्टं तद्वदामि ते । गुरुमाहात्म्यकथनं श्रवणं चानुमोदनम् ॥ ९१ ॥
ဗြဟ္မရာက္ခသက ပြောသည်– “ကောင်းလှ၏၊ ကောင်းလှ၏၊ မဟာပညာရှိရေ။ သင်မေးသောအရာကို ငါပြောမည်။ ဂုရု၏ မဟာတန်ခိုးကို ပြောကြားခြင်း၊ ထိုအကြောင်းကို နားထောင်ခြင်း၊ ထို့နောက် အနုမောဒနာဖြင့် သဘောတူချီးမွမ်းခြင်းပင် ဖြစ်သည်။”
Verse 92
सर्वेषां श्रेय आधत्ते तस्माद्वक्ष्यामि सांप्रतम् । एते समानपूजार्हाः सर्वदा नात्र संशयः ॥ ९२ ॥
ဤအရာသည် အားလုံးအတွက် အမြင့်ဆုံး ကောင်းကျိုးကို ဆောင်ကြဉ်းပေးသဖြင့် ယခု ငါရှင်းပြမည်။ ဤဂုရုတို့သည် အမြဲတမ်း တူညီစွာ ပူဇော်ထိုက်ကြသည်—ဤအပေါ် သံသယမရှိ။
Verse 93
तथापि श्रुणु वक्ष्यामि शास्त्राणां सारनिश्चयम् । अध्यापकाश्च वेदानां मन्त्रव्याख्याकृतस्तथा ॥ ९३ ॥
သို့သော်လည်း နားထောင်လော့—ကျွန်ုပ်သည် သာသနာကျမ်းများ၏ အနှစ်သာရကို သေချာစွာ ဆုံးဖြတ်ထားသည့်အတိုင်း ကြေညာမည်။ ဗေဒ၏ ဆရာများနှင့် ဗေဒမန္တရားများကို အဓိပ္ပါယ်ဖော်ပြသူတို့လည်း ထိုအတိုင်းပင် ဖြစ်ကြသည်။
Verse 94
पिता च धर्मवक्ता च विशेषगुरवः स्मृताः । एतेषामपि भूपाल श्रृणुष्व प्रवरं गुरुम् ॥ ९४ ॥
အဖေတော်နှင့် ဓမ္မကို ဟောပြောသူတို့ကို အထူးဂုရုများဟု မှတ်ယူကြသည်။ သို့ရာတွင် အို မင်းကြီး၊ ထိုသူတို့အနက်မှပင် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော ဂုရုကို နားထောင်လော့။
Verse 95
सर्वशास्त्रार्थतत्वज्ञैर्भाषितं प्रवदामि ते । यः पुराणानि वदति धर्मयुक्तानि पणडितः ॥ ९५ ॥
သာသနာကျမ်းအားလုံး၏ အဓိပ္ပါယ်နှင့် သဘောတရားကို အမှန်တကယ် သိမြင်သူတို့ ပြောဆိုထားသမျှကို သင့်အား ငါကြေညာမည်။ ဓမ္မနှင့် ကိုက်ညီစွာ ပုရာဏများကို ဟောကြားသူ ပညာရှိသည် အမှန်တကယ် ပဏ္ဍိတ ဖြစ်၏။
Verse 96
संसारपाशविच्छेदकरणानि स उत्तमः । देवपूजार्हकर्माणि देवतापूजने फलम् ॥ ९६ ॥
ထိုလမ်းစဉ်/သင်္ကာရသည် အမြင့်မြတ်ဆုံး ဖြစ်၏၊ အကြောင်းမှာ သံသရာ၏ ချည်နှောင်မှုကို ဖြတ်တောက်ပေးသည်။ ထို့ပြင် ဒေဝတားတို့ကို ပူဇော်ရန် သင့်တော်သော ကုသိုလ်ကမ္မများသည် ဒေဝတားပူဇော်ခြင်းအားဖြင့် အကျိုးफलကို ရရှိစေသည်။
Verse 97
जायते च पुराणेभ्यस्तस्मात्तानीह देवताः । सर्ववेदार्थसाराणि पुराणानीति भूपते ॥ ९७ ॥
ထို့ပြင် ပုရာဏများမှပင် ဒေဝတားတို့ (နှင့် သူတို့အကြောင်း သိမြင်မှု) ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ထို့ကြောင့် အို မင်းကြီး၊ ပုရာဏများသည် ဗေဒအဓိပ္ပါယ်အားလုံး၏ အနှစ်သာရ ဖြစ်ကြသည်။
Verse 98
वदन्ति मुनयश्चैव तदूक्ता परमो गुरुः । यः संसारार्णत्वं तर्त्तुमुद्योगं कुरुते नरः ॥ ९८ ॥
ဉာဏ်ရှိသော မုနိတို့လည်း ဤသို့ဆိုကြ၏၊ အမြင့်မြတ်ဆုံး ဂုရုကလည်း သင်ကြားထား၏။ သံသရာပင်လယ်ကို ဖြတ်ကျော်ရန် စိတ်အားထက်သန်စွာ ကြိုးပမ်းသူသည် မောက္ခအတွက် သင့်တော်သူ ဖြစ်၏။
Verse 99
श्रुणुयात्स पुराणानि इति शास्त्रविभागकृत् । प्रोक्तवान्सर्वधर्माश्च पुराणेषु महीपते ॥ ९९ ॥
“ပုရာဏများကို နားထောင်စေ” ဟု သာသနာဗေဒခွဲခြားစီစဉ်သူက ကြေညာခဲ့၏။ အို မင်းကြီး၊ ပုရာဏများအတွင်း၌ ဓမ္မတာဝန်အားလုံးကို ပြည့်စုံစွာ ရှင်းလင်းဟောကြားခဲ့၏။
Verse 100
तर्कस्तु वादहेतुः स्यान्नीतिस्त्वैहिकसाधनम् । पुराणानि महाबुद्धे इहामुत्र सुखाय हि ॥ १०० ॥
တရ္က (အကြောင်းပြချက်ဆင်ခြင်ခြင်း) သည် အငြင်းပွားမှု၏ အခြေခံဖြစ်၏။ နီတိ (ကျင့်ဝတ်နှင့် အုပ်ချုပ်ရေး) သည် လောကီအောင်မြင်မှု၏ နည်းလမ်းဖြစ်၏။ သို့သော် အမြော်အမြင်ကြီးသူရေ၊ ပုရာဏများသည် ဤလောကနှင့် နောက်လောက နှစ်ပါးလုံး၏ ချမ်းသာအတွက် ဖြစ်၏။
Verse 101
यः श्रृणोति पुराणानि सततं भक्तिसंयुतः । तस्य स्यान्निर्मला बुद्धिर्भूयो धर्मपरायणः ॥ १ ॥
ပုရာဏများကို အမြဲတမ်း ဘက္တိနှင့်တကွ နားထောင်သူ၏ ဉာဏ်သည် သန့်ရှင်းကြည်လင်လာပြီး၊ ဓမ္မကို ပိုမိုအလေးထားလိုက်နာသူ ဖြစ်လာ၏။
Verse 102
पुराणश्रवणाद्भक्तिर्जायते श्रीपतौ शुभा । विष्णुभक्तनृणां भूप धर्मे बुद्धिः प्रवर्त्तते ॥ २ ॥
ပုရာဏကို နားထောင်ခြင်းကြောင့် လက္ရှ္မီ၏ အရှင် သရီပတိထံသို့ မင်္ဂလာရှိသော ဘက္တိ ပေါ်ပေါက်လာ၏။ အို မင်းကြီး၊ ဗိဿနုဘက္တိရှိသူတို့တွင် ဉာဏ်သည် ဓမ္မဘက်သို့ တက်ကြွစွာ လှည့်သွား၏။
Verse 103
धर्मात्पापानि नश्यन्ति ज्ञानं शुद्धं च जायते । धर्मार्थकाममोक्षाणां ये फलान्यभिलिप्सवः ॥ ३ ॥
ဓမ္မအားဖြင့် အပြစ်များ ပျောက်ကွယ်၍ သန့်ရှင်းသော ဉာဏ်ပညာ ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ဓမ္မ၏ အကျိုးဖြစ်သော အတ္ထ၊ ကာမ၊ မောက္ခကို လိုလားသူတို့သည် ဓမ္မကို အားကိုးသင့်သည်။
Verse 104
श्रुणुयुस्ते पुराणानि प्राहुरित्थं पुराविदः । अहं तु गौतममुनेः सर्वज्ञाद्ब्रह्यवादिनः ॥ ४ ॥
ပုရာဏသိပ္ပံပညာရှင်တို့က “ဤသို့ပင် သင်၏ ပုရာဏများကို နားထောင်မည်” ဟု ဆိုကြ၏။ သို့ရာတွင် ငါသည် အရာအားလုံးကို သိမြင်သော ဗြဟ္မဝါဒင် မဟာမုနိ ဂေါတမထံမှ ထိုအရာတို့ကို ရရှိခဲ့၏။
Verse 105
श्रुतवान्सर्वधर्मार्थ गङ्गातीरे मनोरमे । कदाचित्परमेशस्य पूजां कर्त्तुमहं गतः ॥ ५ ॥
ဓမ္မအားလုံး၏ အဓိပ္ပါယ်ကို နားလည်သိရှိပြီးနောက် လှပသော ဂင်္ဂါမြစ်ကမ်းပေါ်၌ တစ်ခါတလေ ငါသည် အမြင့်ဆုံးဘုရားသခင်ကို ပူဇော်ရန် ထွက်ခွာသွားခဲ့သည်။
Verse 106
उपस्थितायापि तस्मै प्रणामं न ह्यकारिषम् । स तु शान्तो महाबुद्धिर्गौतमस्तेजसां निधिः ॥ ६ ॥
သူသည် ငါ့ရှေ့တွင် လာရောက်ရပ်နေသော်လည်း ငါသည် ဦးညွှတ်ပူဇော်ခြင်း မပြုခဲ့။ သို့ရာတွင် ဂေါတမမုနိသည် စိတ်ငြိမ်းချမ်း၍ ဉာဏ်ကြီးမားကာ တေဇောဓာတ်၏ خز خز (အလင်းရောင်) သိုလှောင်ရာဖြစ်သဖြင့် တည်ငြိမ်စွာပင် နေခဲ့သည်။
Verse 107
मन्त्रोदितानि कर्मणि करोतीतिमुदं ययौ । यस्त्वर्चितो मया देवः शिवः सर्वजगद्गुरुः ॥ ७ ॥
သူသည် “မန်ထရများအတိုင်း အကျင့်အကြံများကို တိတိကျကျ ဆောင်ရွက်နေသည်” ဟု တွေးကာ ဝမ်းမြောက်하였다။ ငါပူဇော်ခဲ့သော ဒေဝသည် သီဝဘုရား၊ ကမ္ဘာလောကတစ်လုံး၏ ဂုရုဖြစ်တော်မူ၏။
Verse 108
गुर्ववज्ञा कृतायेन राक्षसंत्वे नियुक्तवान् । ज्ञानतोऽज्ञानतो वापि योऽवज्ञां कुरुते गुरोः ॥ ८ ॥
ဂုရုကို မထီမဲ့မြင်ပြုသူသည် ရာක්ෂသအဖြစ်သို့ ချမှတ်ခံရသည်။ သိလျက်ဖြစ်စေ မသိလျက်ဖြစ်စေ ဆရာတော်ကို မလေးစားသူသည် အလွန်ကြီးမားသော အကျိုးဆက်ကို ခံရသည်။
Verse 109
तस्यैवाशु प्रणश्यन्ति धीविद्यार्थात्मजक्रियाः । शुश्रूषां कुरुते यस्तु गुरुणां सादरं नरः ॥ ९ ॥
ထိုသူအတွက် ဉာဏ်ပညာ၊ ပညာသင်ယူမှု၊ စည်းစိမ်၊ သားသမီးနှင့် ကံ၏အကျိုးတို့သည် လျင်မြန်စွာ ပျက်စီးသွားသည်—ဂုရုတို့ကို အပြင်ပန်းသာ ချီးမြှောက်ပြသ၍ ဝန်ဆောင်သူဖြစ်လျှင်။
Verse 110
तस्य संपद्भवेद्भूप इति प्राहुर्विपश्चितः । तेन शापेन दग्धोऽहमन्तश्चैव क्षधाग्निना ॥ १० ॥
ပညာရှိတို့က «အို မင်းကြီး၊ သူ့ထံသို့ စည်းစိမ်လာမည်» ဟု ဆိုကြသည်။ သို့သော် ထိုကျိန်စာတော်ကြောင့်ပင် ငါသည် ဆာလောင်မှု၏ မီးဖြင့် အတွင်းအပြင် လောင်ကျွမ်းခံရ၏။
Verse 111
मोक्षं कदा प्रयास्यामि न जाने नृपसत्तम । एवं वदति विप्रेन्द्र वटस्थेऽस्मिन्निशाचरे ॥ ११ ॥
«မောက္ခကို ဘယ်အချိန်ရမလဲ မသိပါ၊ အို မင်းတို့ထဲက အမြတ်ဆုံး» ဟု အမြတ်ဆုံးသော ဗြာဟ္မဏက ဤနေရာ ဗဋ္ဌပင်အောက်၌ ညအခါ နေစဉ် ပြောလေ၏။
Verse 112
धर्मशास्त्रप्रसंगेन तयोः पापं क्षयं गतम् । एतस्मिन्नन्तरे प्राप्तः कश्चिद्विप्रोऽतिधार्मिकः ॥ १२ ॥
ဓမ္မရှာစတြာအကြောင်း ဆွေးနွေးခြင်းကြောင့် ထိုနှစ်ဦး၏ အပြစ်သည် ကုန်ခမ်းသွား၏။ ထိုအချိန်အတွင်းပင် အလွန်တရားတော်မူသော ဗြာဟ္မဏတစ်ဦး ရောက်လာ၏။
Verse 113
कलिङ्गदेशसम्भूतो नान्म्रा गर्ग इति स्मृतः । वहन्गङ्गाजलं स्कंधे स्तुवन् विश्वेश्वरं प्रभुम् ॥ १३ ॥
ကလိင်္ဂဒေသ၌ မွေးဖွားသူကို «ဂါရ္ဂ» ဟု မှတ်တမ်းတင်ကြပြီး «နာန်မရာ» ဟူသော နာမဖြင့်လည်း သိကြသည်။ ဂင်္ဂါရေကို ပခုံးပေါ်တင်ကာ အရှင် ဝိශ්ဝေရှ္ဝရ မဟာပရဘုကို ချီးမွမ်းလျက် သွားလေ၏။
Verse 114
गायन्नामानि तस्यैव मुदा हृष्टतनू रुहः । तमागतं मुनिं दृष्ट्वा पिशाचीराक्षसौ च तौ ॥ १४ ॥
ထိုအရှင်၏ နာမတော်များကို ပျော်ရွှင်စွာ သီဆိုကြသဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာတစ်လုံးလုံး ကြည်နူးတုန်လှုပ်လေ၏။ ထိုမုနိရောက်လာသည်ကို မြင်သော် ပိသာချီနှင့် ရာක්ෂသ တို့နှစ်ဦးက သူ့ကို လှည့်ကြည့်လေ၏။
Verse 115
प्राप्तं नः पारणेत्युक्त्वा प्राद्ववन्नूर्ध्वबाहवः । तेन कीर्तितनामानि श्रुत्वा दूरे व्यवस्थिताः । अशक्तास्तं धर्षयितुमिदमूचुश्च राक्षसाः ॥ १५ ॥
«ငါတို့ ပာရဏ (အစာဖျက်ပြီးနောက် စားသောက်ခြင်း) ရပြီ!» ဟု အော်ကာ လက်မြှောက်၍ ပြေးလာကြ၏။ သို့သော် သူက ကီර්တနာပြုသည့် နာမတော်များကို ကြားသော် အဝေးတွင်ပင် ရပ်နေကြ၏။ သူ့ကို မတိုက်ခိုက်နိုင်သဖြင့် ရာක්ෂသတို့က ဤစကားကို ပြောလေ၏။
Verse 116
अहो विप्र महाभाग नमस्तुभ्यं महात्मने । नामकीर्तनमाहात्म्याद्राक्षसा दूरगावयम् ॥ १६ ॥
အို ကံကောင်းသော ဗိပရ မဟာအာတ್ಮာ၊ သင့်အား နမස්ကာရပါ၏။ နာမကီර්တနာ၏ အာနုဘော်နှင့် မဟိမကြောင့် ငါတို့ ရာක්ෂသတို့သည် အဝေး၌သာ နေရလေ၏။
Verse 117
अस्माभिर्भक्षिताः पूर्वं विप्राः कोटिसहस्रशः । नामप्रावरणं विप्र रक्षति त्वां महाभयात् ॥ १७ ॥
အတိတ်ကာလ၌ ငါတို့သည် ဗြာဟ္မဏများကို သောင်းသောင်းကောဋိကောဋိ စားသောက်ခဲ့ဖူး၏။ သို့သော် အို ဗြာဟ္မဏ၊ နာမတော်၏ အကာအကွယ်သည် သင့်ကို မဟာကြောက်ရွံ့မှုမှ ကာကွယ်ပေးလေ၏။
Verse 118
नामश्रवणमात्रेण राक्षसा अपि भो वयम् । परां शान्तिं समापन्ना महिम्ना ह्यच्युतस्य वै ॥ १८ ॥
အို ရသီတော်၊ ရက္ခသများဖြစ်သော်လည်း ကျွန်ုပ်တို့သည် နာမတော်ကို ကြားရုံမျှဖြင့်ပင် အချျုတ (မလဲမခွာသော သခင်) ၏ မဟိမကြောင့် အမြင့်ဆုံး ငြိမ်းချမ်းမှုသို့ ရောက်ရှိခဲ့ပါသည်။
Verse 119
सर्वथा त्वं महाभाग रागादिरुहितोह्यसि । गंगाजलाभिषेकेण पाह्यस्मात्पातकोच्चयात् ॥ १९ ॥
အို မဟာဘဂါ၊ သင်သည် အရာရာတွင် ရာဂနှင့် အစရှိသည့် ကိလေသာများမှ လွတ်ကင်းသူဖြစ်သည်။ သို့သော် ဂင်္ဂါရေဖြင့် အဘိသေက (ရေချိုးပူဇော်) ပြုကာ ဤအပြစ်စုတင်မှုမှ ကျွန်ုပ်တို့ကို ကာကွယ်ပေးပါ။
Verse 120
हरिसे वापरो भूत्वा यश्चात्मानं तु तारयेत् । स तारयेज्जगत्सर्वमिति शंसन्ति सूरयः ॥ २० ॥
သုရိယ (ပညာရှိ) များက ကြေညာကြသည်—ဟရီကို အပြည့်အဝ အနုဂ္ဂဟ (ဘက္တိ) ဖြင့် ဆည်းကပ်ကာ မိမိကိုယ်ကို ကယ်တင်နိုင်သူသည် တကယ်ပင် ကမ္ဘာလောက အားလုံးကိုပါ ကယ်တင်နိုင်သူ ဖြစ်သည်။
Verse 121
अवहाय हरेर्नाम घोरसंसारभेषजम् । केनोपायेन लभ्येत मुक्तिः सर्वत्र दुर्लभा ॥ २१ ॥
ဟရီ၏ နာမတော်—ကြောက်မက်ဖွယ် သံသရာရောဂါ၏ ဆေးတော်—ကို ပယ်ချလိုက်လျှင်၊ နေရာတိုင်းတွင် ရခက်သော မုတ္တိ (လွတ်မြောက်ခြင်း) ကို မည်သည့်နည်းလမ်းဖြင့် ရနိုင်မည်နည်း။
Verse 122
लोहोडुपेन प्रतरन्निमजत्युदके यथा । ततैवाकृतपुण्यास्तु तारयन्ति कथं परान् ॥ २२ ॥
သံလှေဖြင့် ရေကို ဖြတ်ကူးရန် ကြိုးစားသူသည် ရေထဲတွင် နစ်မြုပ်သကဲ့သို့၊ ကုသိုလ်မစုဆောင်းထားသူတို့သည် အခြားသူများကို မည်သို့ကယ်တင်ကူးမြောက်စေနိုင်မည်နည်း။
Verse 123
अहो चरित्रं महतां सर्वलोकसुखा वहम् । यथा हि सर्वलोकानामानन्दाय कलानिधिः ॥ २३ ॥
အိုဟို! မဟာသူတော်ကောင်းတို့၏ အကျင့်အကြံသည် အံ့ဩဖွယ်—လောကအားလုံးသို့ ချမ်းသာပျော်ရွှင်မှုကို ဆောင်ကြဉ်းသည်။ အမృతကဲ့သို့ အလင်းရောင်၏ خز خزာ ဖြစ်သော လမင်းက သတ္တဝါအားလုံး၏ အာနန္ဒအတွက် ရှိသကဲ့သို့။
Verse 124
पृथिव्यां यानि तीर्थानि पवित्राणि द्विजोत्तम् । तानि सर्वाणि गङ्गायाः कणस्यापि समानि न ॥ २४ ॥
အို ဒွိဇောတ္တမ! မြေပြင်ပေါ်ရှိ သန့်ရှင်းစေသော တီရ္ထများ အားလုံးသည်ပင် ဂင်္ဂါမြစ်၏ အမှုန်တစ်မှုန်တောင် မတူညီမတန်းတူ။
Verse 125
तुलसीदलप्रदलसंम्मिश्रमपि सर्षपमात्रकम् । गङ्गाजलं पुनात्येव कुलानामेकविंशतिम् ॥ २५ ॥
တူလစီရွက်နှင့် ပန်းဖတ်တို့နှင့် ရောစပ်ထားသော မုန်ညင်းစေ့အရွယ် ဂင်္ဂါရေ အနည်းငယ်ပင် မိသားစု၏ မျိုးဆက် နှစ်ဆယ့်တစ်ဆက်ကို အမှန်တကယ် သန့်စင်ပေးသည်။
Verse 126
तस्माद्विप्र महाभाग सर्वशास्त्रार्थकोविद । गङ्गाजलप्रदानेन पाह्मस्मान्पापकर्मिणः ॥ २६ ॥
ထို့ကြောင့် အို ကံကောင်းသော ဗြာဟ္မဏ၊ သာස්တရားအဓိပ္ပါယ်အားလုံးကို သိမြင်သူ၊ ဂင်္ဂါရေကို ပူဇော်လှူဒါန်းခြင်းဖြင့် အပြစ်ကမ္မ၌ လုပ်ဆောင်နေသော ကျွန်ုပ်တို့ကို ကာကွယ်ပါ။
Verse 127
इत्याख्यातं राक्षसैस्तैर्गङ्गामाहात्म्यमुत्तमम् । निशम्य विस्मया विष्टो बभूव द्विजसतमः ॥ २७ ॥
ဤသို့ ရာක්ෂသတို့က ဂင်္ဂါ၏ အမြင့်မြတ်သော မဟာတန်ခိုးကို ပြောကြားခဲ့သည်။ ထိုကို ကြားသိသောအခါ ဒွိဇတို့အထွဋ်အမြတ်သည် အံ့ဩမှုဖြင့် ပြည့်နှက်သွားလေ၏။
Verse 128
एषामपीद्दशी भक्तिर्गङ्गायां लोकमातरि । किमु ज्ञानप्रभावाणां महतां पुण्यशालिनाम् ॥ २८ ॥
ဤသူတို့တောင် လောကမိခင် ဂင်္ဂါဒေဝီအပေါ် ဤသို့သော ဘက္တိရှိလျှင်၊ ဉာဏ်ဓမ္မအာနုဘော်မှ အင်အားပေါက်ဖွားသော ပုဏ္ဏဝန်ကြီးမားသူတို့ကို မည်သို့ မဆိုရမည်နည်း။
Verse 129
अथासौ मनसा धर्मं विनिश्चित्य द्विजोत्तमः । सर्वपूतहितो भक्तः प्राप्नोतीति परं पदम् ॥ २९ ॥
ထို့နောက် ထိုဒွိဇိုတ္တမသည် စိတ်၌ ဓမ္မကို တိတိကျကျ ဆုံးဖြတ်ကာ၊ သတ္တဝါအားလုံး၏ အကျိုးကို ရည်ရွယ်သော ဘက္တဖြစ်လာပြီး၊ ထို့ကြောင့် အမြင့်ဆုံးသော အခြေအနေသို့ ရောက်လေသည်။
Verse 130
ततो विप्रः कृपाविष्टो गङ्गाजलप्रनुत्तममम् । तुलसीदलसंमिश्रं तेषु रक्षःस्वसेचयत् ॥ ३० ॥
ထို့နောက် ဗြာဟ္မဏသည် ကရုဏာဝင်ရောက်ကာ၊ တူလစီရွက်နှင့် ရောစပ်ထားသော ဂင်္ဂါရေ အထူးမြတ်ကို ထိုရက္ခသများအပေါ် ပက်ဖျန်းလေသည်။
Verse 131
राक्षसास्तेन सिक्तास्तु सर्षपोपमबिंदुना । विमृज्य राक्षसं भावमभवन्देवतोपमाः ॥ ३१ ॥
ထိုရက္ခသများသည် မုန်ညင်းစေ့အရွယ် တစ်စက်မျှဖြင့် ပက်ဖျန်းခံရသော်လည်း၊ ရက္ခသစိတ်သဘောကို ဖျက်သိမ်းကာ ဒေဝတားတူ ဖြစ်လာကြသည်။
Verse 132
ब्राह्मणी पुत्र सम्यक्ते जग्मुर्हस्तथैव च । कोटिसूर्यप्रतीकाशा बभूवुर्विवुधर्पभाः ॥ ३२ ॥
ထိုဗြာဟ္မဏီနှင့် သူမ၏သားသည် ချက်ချင်း ထွက်ခွာသွားကြသည်။ ကုဋိသန်းသော နေများကဲ့သို့ တောက်ပ၍ ဒေဝတားတို့၏ အလင်းရောင်သည် အနှံ့အပြား ပေါ်ထွန်းလာသည်။
Verse 133
शंखचक्रगदाचिह्ना हरिसारुप्यमागताः । स्तुवंतो ब्राह्मणं सम्यक्ते जग्मुर्हरिमन्दिरम् ॥ ३३ ॥
သင်္ခ၊ စက္ကရ၊ ဂဒါ အမှတ်တံဆိပ်များဖြင့် အလှဆင်ထား၍ ဟရီ၏ သဏ္ဍာန်တူညီမှုကို ရရှိကြပြီး၊ ထိုဗြာဟ္မဏကို မှန်ကန်စွာ ချီးမွမ်းကာ ဟရီ၏ မန္ဒိရသို့ သွားကြ၏။
Verse 134
राजा कल्माषपादस्तु निजरुपं समास्थितः । जगाम महतीं चिन्तां दृष्ट्वा तान्मुक्तिगानधान् ॥ ३४ ॥
သို့ရာတွင် ဘုရင် ကလ္မာෂပာဒ သည် မိမိ၏ အမှန်တကယ်သော ရုပ်သဏ္ဍာန်သို့ ပြန်လည်တည်ရှိလာပြီး၊ မောက္ခသီချင်းကို အာရုံစိုက်နေသော မုနိတို့ကို မြင်သဖြင့် အလွန်အမင်း စိုးရိမ်ပူပန်လေ၏။
Verse 135
तस्मिन् राज्ञि सुदुःखार्ते गूढरुपा सरस्वती । धर्ममूलं महावाक्यं बभाषेऽगाधया गिरा ॥ ३५ ॥
ထိုဘုရင်သည် အလွန်အမင်း ဝမ်းနည်းပူဆွေးနေစဉ်၊ ရုပ်သဏ္ဍာန်ကို ဖုံးကွယ်ထားသော စရஸဝတီ သည် ဓမ္မ၏ အမြစ်ဖြစ်သော မဟာဝါကျကို အနက်မဆုံးသော အသံဖြင့် ပြောကြားလေ၏။
Verse 136
भो भो राजन्महाभाग न दुःखं गन्तुमर्हसि । राजस्तवापि भोगान्ते महच्छ्रेयो भविष्यति ॥ ३६ ॥
အို မဟာကံကောင်းသော ဘုရင်ကြီး၊ ဝမ်းနည်းခြင်းသို့ မဝင်သင့်ပါ။ အို ဘုရင်၊ သင်၏ လောကီအပျော်အပါးတို့ အဆုံးသတ်သည့်အခါ၌ပင် အလွန်ကြီးမားသော ကောင်းကျိုး—အမှန်တကယ်သော ချမ်းသာ—ပေါ်ထွန်းလာမည်။
Verse 137
सत्कर्मधूतपापा ये हरिभक्तिपरायणाः । प्रयान्ति नात्र संदेहस्तद्विष्णोः परमं पदम् ॥ ३७ ॥
ကောင်းမှုကံဖြင့် အပြစ်များကို ဆေးကြောသန့်စင်ပြီး ဟရီဘက္တိ၌ အပြည့်အဝ အားထားသူတို့သည် သံသယမရှိဘဲ ဗိෂ္ဏု၏ အမြင့်ဆုံးသော ပဒသို့ ရောက်ကြ၏။
Verse 138
सर्वभूतदयायुक्ता धर्ममार्गप्रवर्तिनः । प्रयान्ति परमं स्थानं गुरुपूजापरायणाः ॥ ३८ ॥
သတ္တဝါအားလုံးအပေါ် ကရုဏာမေတ္တာပြည့်ဝ၍ ဓမ္မလမ်းကြောင်းသို့ အခြားသူတို့ကို ဦးဆောင်ပို့ဆောင်သူ၊ ဂုရုပူဇာ၌ အလွန်အလေးထားသူတို့သည် အမြင့်မြတ်ဆုံး အဘောဒ်သို့ ရောက်ကြသည်။
Verse 139
इतीरितं समाकर्ण्य भारत्या नृपसतमः । मनसा निर्वृत्तिं प्राप्यसस्मार च गुरोर्वचः ॥ ३९ ॥
ဤသို့ ဘာရတီ၏စကားကို ကြားသိပြီးနောက် မင်းတို့အထဲ၌ အမြတ်ဆုံးသော မင်းသည် စိတ်အတွင်း ငြိမ်းချမ်းမှုကို ရရှိကာ ထို့နောက် ဂုရု၏ မိန့်ခွန်းကို သတိရလာ하였다။
Verse 140
स्तुवन्गुरुं च तं विग्नं हरिं चैवातिहर्षितः । पीर्ववृत्तं च विप्राय सर्वं तस्मै न्यवेदयत् ॥ ४० ॥
အလွန်ဝမ်းမြောက်လျက် မိမိ၏ ဆရာဂုရုကိုလည်းကောင်း၊ အတားအဆီးဖယ်ရှားသူ ဟရီကိုလည်းကောင်း ချီးမွမ်းပြီးနောက်၊ ယခင်က ဖြစ်ပျက်ခဲ့သမျှကို ဗြာဟ္မဏအား အကုန်လုံး တင်ပြ하였다။
Verse 141
ततो नृपस्तु कालिंगं प्रणम्य विधिर्वमुने । नामानि व्याहरन्विष्णोः सद्यो वाराणसीं ययौ ॥ ४१ ॥
ထို့နောက် ကာလိင်္ဂ မင်းသည် ဗိဓိရဝမုနိ ရသီကို ဦးညွှတ်ပူဇော်ကာ၊ ဗိဿဏု၏ နာမတော်များကို ရွတ်ဆိုလျက် ချက်ချင်းပင် ဝါရာဏသီသို့ ထွက်ခွာသွား하였다။
Verse 142
षण्मासं तत्र गङ्गायां स्नात्वा दृष्ट्वा सदाशिवम् । ब्राह्मणीदत्तश पात्तु मुक्तो मित्रसहोऽभवत् ॥ ४२ ॥
ထိုနေရာ၌ ဂင်္ဂါမြစ်တွင် ခြောက်လကြာ ရေချိုးကာ စဒါရှီဝကို ဖူးမြင်ပြီးနောက်၊ ချည်နှောင်မှုမှ လွတ်မြောက်하였다။ ဗြာဟ္မဏီက ပေးအပ်သော အလှူတော်၏ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှုကြောင့် မိတ်ဆွေတစ်ဦးနှင့် အတူရှိသူ ဖြစ်လာ하였다။
Verse 143
ततस्तु स्वपुरीं प्राप्तो वसिष्ठेन महात्मना । अभिषिक्तो मुनुश्रेष्ट स्वकं राज्यमपालयत् ॥ ४३ ॥
ထို့နောက် မဟာစိတ်ရှိသော ဝသိဋ္ဌနှင့်အတူ မိမိ၏ မြို့တော်သို့ ပြန်ရောက်လာသော မုနိအထွတ်အမြတ်သည် အဘိသိက္ခာခံ၍ ထို့နောက် မိမိနိုင်ငံကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ကာ အုပ်ချုပ်လေ၏။
Verse 144
पालयित्वा महीं कृत्स्त्रां भुक्त्वा भोगान्स्त्रियं विना । वशिष्टात्प्राप्य सन्तानं गतो मोक्षं नृपोत्तमः ॥ ४४ ॥
မြေပြင်တစ်လျှောက်လုံးကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ပြီး၊ မိန်းမတို့အပေါ် မကပ်ငြိဘဲ ရာဇသုခများကို ခံစားကာ၊ ဝသိဋ္ဌမှတစ်ဆင့် သားစဉ်မြေးဆက်ကို ရရှိပြီးနောက် ထိုအကောင်းဆုံးသော မင်းသည် မောက္ခသို့ ရောက်လေ၏။
Verse 145
नैतच्चित्रं द्विजश्रेष्ट विष्णोर्वाराणसीगुणान् । गृणञ्छृण्वन्स्मरन्गङ्गां पीत्वा मुक्तो भवेन्नरः ॥ ४५ ॥
ဤအရာသည် အံ့သြစရာမဟုတ်ပါ၊ ဒွိဇအထွတ်အမြတ်ရေ—ဝါရာဏသီ၌ ဗိဿဏု၏ ဂုဏ်တော်များကို ချီးမွမ်းခြင်း၊ နားထောင်ခြင်း၊ သတိရခြင်းတို့နှင့် ဂင်္ဂါရေကို သောက်ခြင်းဖြင့် လူသည် မုက္တိကို ရနိုင်၏။
Verse 146
तस्मान्माहिम्ने विप्रेन्द्र गङ्गायाः शक्यते नहि । पारं गन्तुं सुराधीशैर्ब्रह्मविष्णुशिवरपि ॥ ४६ ॥
ထို့ကြောင့် ဗြာဟ္မဏအထွတ်အမြတ်ရေ၊ ဂင်္ဂါ၏ မဟိမကို အဆုံးတိုင် သိမြင်နိုင်ခြင်း မရှိပါ—ဒေဝတို့၏ အရှင်များကပင် မရောက်နိုင်သကဲ့သို့၊ ဘြဟ္မာ၊ ဗိဿဏု၊ ရှိဝတို့ကပင်လည်း မပြည့်စုံစွာ မသိနိုင်ကြ။
Verse 147
यन्नामस्मरणादेव महापातककोटिभिः । विमुक्तो ब्रह्मसदनं नरो याति न संशयः ॥ ४७ ॥
သူမ၏ နာမကို သတိရရုံသာဖြင့်ပင် လူသည် မဟာအပြစ် ကုဋေကုဋာများမှ လွတ်မြောက်ကာ ဘြဟ္မာ၏ နေရာတော်သို့ ရောက်သွားသည်—သံသယမရှိ။
Verse 148
गङ्गा गङ्गेति यन्नाम सकृदप्युच्यते यदा । तदैव पापनिमुक्तो ब्रह्मलोके महीयते ॥ ४८ ॥
“ဂင်္ဂါ၊ ဂင်္ဂါ” ဟူသောနာမကို တစ်ကြိမ်တည်းပင် ရွတ်ဆိုသော်လည်း ထိုခဏတင် အပြစ်မှ လွတ်မြောက်ကာ ဘြဟ္မာလောက၌ ဂုဏ်ပြုချီးမြှောက်ခံရသည်။
Verse 149
इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे प्रथमपादे गङ्गा माहात्म्ये नवमोऽध्यायः ॥ ९ ॥
ဤသို့ဖြင့် သန့်ရှင်းမြတ်နိုးအပ်သော ဘృဟန်-နာရဒီယ ပုရာဏ၏ ပူರ್ವ-ဘားဂ၌ ပထမပာဒအတွင်း “ဂင်္ဂါ၏ မဟာတန်ခိုး” ဟူသော နဝမအခန်း ပြီးဆုံး၏။
Gaṅgā-jala functions as a śāstric prāyaścitta and a bhakti-saturated purifier: even a mustard-seed-sized drop (with tulasī) reverses rākṣasa/piśāca identity, exhausts accumulated pāpa, and reorients the redeemed toward Hari. The narrative frames Gaṅgā not merely as a river but as a salvific medium that operationalizes mokṣa-dharma.
Guru-apacāra is presented as a root cause of spiritual and social collapse: it precipitates demonic rebirth (brahmarākṣasa state), destroys learning and prosperity, and distorts discernment. Conversely, guru-sevā and restraint of anger are shown as stabilizing forces that preserve dharma and enable purification.
The king’s restoration culminates in Vārāṇasī and Gaṅgā practice: bathing, remembrance/praise of Viṣṇu, and darśana of Sadāśiva are treated as convergent liberative acts. The text thus aligns tīrtha-yātrā with bhakti and inner purification as a complete mokṣa-dharma pathway.