
သနကာသည် နာရဒအား Śrāddha ၏ «အမြင့်မြတ်ဆုံး လုပ်ထုံးလုပ်နည်း» ကို သင်ကြားသည်။ အခန်းအစတွင် မတိုင်မီနေ့၏ စည်းကမ်းများ (တစ်ကြိမ်သာစားခြင်း၊ ဗြဟ္မစရိယ၊ မြေပြင်ပေါ်အိပ်ခြင်း၊ ခရီးသွား/ဒေါသ/ကာမကို ရှောင်ခြင်း) ကို ဖော်ပြပြီး ဖိတ်ကြားခံသူများက သန့်ရှင်းမှုကို ချိုးဖောက်လျှင် အပြစ်ကြီးကြောင်း သတိပေးသည်။ ထို့နောက် လက်ခံပူဇော်ခံရန် သင့်တော်သော ဘြာဟ္မဏ (śrotriya၊ Viṣṇu-bhakta၊ Smṛti နှင့် Vedānta ကျွမ်းကျင်၊ ကရုဏာရှိ) ကို သတ်မှတ်ကာ မသင့်တော်သူများ (ကိုယ်အင်္ဂါချို့ယွင်း၊ မသန့်ရှင်းသော အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း၊ မကျင့်ဝတ်၊ ဝေဒ/မန္တရား ရောင်းချခြင်း စသည်) ကို列ပြသည်။ အချိန်ကာလမှာ အပရာဟ္ဏ၌ Kutapa ဖြစ်ကြောင်းနှင့် kṣayāha၊ viddhā ထပ်လွှမ်းမှု၊ kṣaya/vṛddhi တိထိရွေးချယ်မှု၊ parā-tithi စည်းမျဉ်းများကို အသေးစိတ်ဆိုသည်။ ထို့နောက် ဖိတ်ခေါ်ခြင်း (Viśvedevas နှင့် Pitṛs)၊ မဏ္ဍလပုံစံများ၊ pādya/ācamanīya၊ နှမ်းဖြန့်ခြင်း၊ arghya အိုးများ၊ မန္တရားညွှန်ကြားချက်များ၊ ပူဇော်ခြင်း၊ ဟဝိစ်နှင့် မီးပူဇော် (မီးမရှိလျှင် palm-homa)၊ အစာကျွေးစည်းကမ်းနှင့် တိတ်ဆိတ်မှု၊ ရွတ်ဖတ်ခြင်း (Gāyatrī အရေအတွက်၊ Puruṣa Sūkta၊ Tri-madhu/Tri-suparṇa၊ Pāvamāna)၊ piṇḍa၊ svasti-vācana၊ akṣayya-udaka၊ dakṣiṇā နှင့် ပယ်ချမန်တရားတို့ကို ဖော်ပြသည်။ အဆုံးတွင် အရေးပေါ်အစားထိုးနည်းများနှင့် Vaiṣṇava သဘောတရားအနှစ်ချုပ်—အရာအားလုံးနှင့် ပူဇော်ပစ္စည်းအားလုံးကို Viṣṇu က ပြည့်နှက်ထားပြီး မှန်ကန်သော Śrāddha သည် အပြစ်ကို ဖျက်ကာ မျိုးရိုးတိုးတက်စေသည်—ဟု ဆိုသည်။
Verse 1
सनक उवाच । श्रृणुष्व मुनिशार्दूल श्राद्धस्य विधिमुत्तमम् । यच्छ्रुत्वा सर्वपापेभ्यो मुच्यते नात्र संशयः ॥ १ ॥
သနကက ပြော၏— «အို မုနိတို့အနက် ကျားကဲ့သို့ ရဲရင့်သောသူ၊ ရှရဒ္ဓ (Śrāddha) ၏ အမြင့်မြတ်ဆုံး နည်းလမ်းကို နားထောင်လော့။ ထိုကို ကြားနာရုံဖြင့် အပြစ်အားလုံးမှ လွတ်မြောက်သည်—ဤအပေါ် သံသယမရှိ»။
Verse 2
क्षयाहपूर्वदिवसे स्नात्वा चैकाशनो भवेत् । अधः शायी ब्रह्मचारी निशि विप्रान्निमंत्रयेत् ॥ २ ॥
ကṣယာဟ (အဓိကနေ့) မတိုင်မီနေ့တွင် ရေချိုးပြီးနောက် တစ်နေ့တစ်ကြိမ်သာ စားသင့်သည်။ မြေပြင်ပေါ်တွင် အိပ်၍ ဗြဟ္မစရိယကို ထိန်းသိမ်းကာ ညအချိန်တွင် ဗြာဟ္မဏများကို ဖိတ်ကြားရမည်။
Verse 3
दन्तधावनतांबूले तैलाभ्यंगं तथैव च । रत्योषधिपरान्नानि श्राद्धकर्त्ताविवर्जयेत् ॥ ३ ॥
ရှရဒ္ဓ ပြုလုပ်သူသည် သွားတိုက်ခြင်းနှင့် တမ်ဘူလာ (ကွမ်း) ကို မျိုချခြင်းကိုလည်းကောင်း၊ ဆီလိမ်းနှိပ်နယ်ခြင်းကိုလည်းကောင်း ရှောင်ကြဉ်ရမည်။ ထို့ပြင် ကာမရမဏ၊ ဆေးဝါးပြင်ဆင်မှုများနှင့် အလွန်အကျွံအရသာရှိသော အစားအစာများကိုလည်း မသုံးစွဲရ။
Verse 4
अध्वानं कलहं क्रोधं व्यवायं च धुरं तथा । श्राद्धकर्त्ता च भोक्ता च दिवास्वापं च वर्जयेत् ॥ ४ ॥
ခရီးသွားခြင်း၊ အငြင်းပွားခြင်း၊ ဒေါသထွက်ခြင်း၊ လိင်ဆက်ဆံခြင်းနှင့် အလေးအပင် ထမ်းပိုးခြင်းတို့ကို ရှောင်ကြဉ်ရမည်။ ထို့ပြင် ရှရဒ္ဓ ပြုလုပ်သူနှင့် အစားအစာကို လက်ခံစားသုံးသူတို့သည် နေ့ခင်းအိပ်ခြင်းကိုလည်း ရှောင်ရမည်။
Verse 5
श्राद्धे निमंत्रितो यस्तु व्यवायं कुरुते यदि । ब्रह्महत्यामवाप्नोति नरकं चापि गच्छति ॥ ५ ॥
ရှရဒ္ဓ အတွက် ဖိတ်ကြားခံထားရသူက လိင်ဆက်ဆံမှု ပြုလုပ်ပါက ဗြဟ္မဟတ္တျာ (ဗြာဟ္မဏကို သတ်ခြင်း) နှင့်တူသော အပြစ်ကို ခံယူရပြီး နရက (ငရဲ) သို့လည်း ကျရောက်သွားသည်။
Verse 6
श्राद्धे नियोजयेद्विप्रं श्रोत्रिय विष्णुतत्परम् । यथास्वाचारनिरतं प्रशांतं सत्कुलोद्भवम् ॥ ६ ॥
ရှရဒ္ဓ ပူဇော်ပွဲတွင် ဝိပရ (ဗြာဟ္မဏ) တစ်ဦးကို ခန့်ထားရာ၌ ဝေဒသင်ကြားတတ်မြောက်သော śrotriya ဖြစ်ပြီး ဗိṣṇုကို အလွန်အမင်း သဒ္ဓါရှိသူ၊ မိမိရိုးရာအကျင့်အတိုင်း စည်းကမ်းတကျ နေထိုင်သူ၊ စိတ်ငြိမ်သက်သူ၊ ကောင်းမြတ်သော မျိုးရိုးမှ ပေါက်ဖွားသူကို ရွေးချယ်သင့်သည်။
Verse 7
रागद्वेषविहीनं च पुराणार्थविशारदम् । त्रिमधुत्रिसुपर्णज्ञं सर्वभूतदयापरम् ॥ ७ ॥
ရာဂနှင့် ဒွေသကင်းစင်၍ ပုရာဏအဓိပ္ပါယ်မှန်ကို ကျွမ်းကျင်သိမြင်သူ၊ «မဓု သုံးပါး» နှင့် «သုပဏ္ဏ သုံးပါး» အယူဝါဒကို သိကျွမ်းသူ၊ သတ္တဝါအားလုံးအပေါ် ကရုဏာမေတ္တာ၌ တည်မြဲသူ။
Verse 8
देवपूजारतं चैव स्मृतितत्त्वविशारदम् । वेदांततत्त्वसंपन्नं सर्वलोकहिते रतम् ॥ ८ ॥
ဒေဝတားပူဇာ၌ အားထုတ်သူ၊ စမృతိတတ္တဝကို နက်နဲစွာ ကျွမ်းကျင်သူ၊ ဝေဒാന്തတတ္တဝဖြင့် ပြည့်စုံသူ၊ လောကအားလုံး၏ အကျိုးချမ်းသာအတွက် အမြဲတမ်း လုပ်ဆောင်သူ။
Verse 9
कृतज्ञं गुणसंपन्नं गुरुशुश्रूषणे रतम् । परोपदेशनिरतं सच्छास्त्रकथनैस्तथा ॥ ९ ॥
ကျေးဇူးသိတတ်သူ၊ ဂုဏ်သတ္တိပြည့်စုံသူ၊ ဂုရုကို ဝန်ဆောင်ခြင်း၌ စိတ်အားထက်သန်သူ၊ အခြားသူများကို သင်ကြားညွှန်ပြရန် အမြဲကြိုးပမ်းသူ၊ ထို့ပြင် သန့်ရှင်းမြတ်သော သာသနာစာတမ်းများကို ဟောပြောရှင်းလင်းသူ ဖြစ်သင့်သည်။
Verse 10
एते नियोजितव्या वै श्राद्धे विप्रा मुनीश्वर । श्राद्धे वर्ज्याप्रवक्ष्यामि श्रृणु तान्मुसमाहितः ॥ १० ॥
မုနိအရှင်မြတ်၊ ဤဗြာဟ္မဏပုရောဟိတ်တို့ကို သြာဒ္ဓပွဲအတွက် တကယ်တမ်း ခန့်အပ်ရမည်။ ယခု သြာဒ္ဓ၌ ရှောင်ကြဉ်ရမည့်သူတို့ကို ငါဆိုပြမည်—စိတ်တည်ငြိမ်စွာ အာရုံစိုက်၍ နားထောင်လော့။
Verse 11
न्पूनांगश्चाधिकांगश्च कदर्यो रोगितस्तथा । कुष्टी च कुनखी चैव लंबकर्णः क्षतव्रतः ॥ ११ ॥
လက်အင်္ဂါတစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ပျောက်နေသူ သို့မဟုတ် အင်္ဂါပိုရှိသူ၊ ကပ်စေးနည်းသူ၊ ရောဂါရှိသူ၊ ကုဋ္ဌရောဂါသည်၊ လက်သည်းပုံပျက်သူ၊ နားရှည်လျား၍ တွဲကျသူ၊ ထို့ပြင် ဝရတ/သီလကျင့်စဉ် ပျက်ကွက်သူ—ဤအခြေအနေတွင် မသင့်လျော်ဟု သတ်မှတ်ရသည်။
Verse 12
नक्षत्रपाठजीवी च तथा च शवदाहकः । कुवादी परिर्वत्ता च तथा देवलकः खलः ॥ १२ ॥
နက္ခတ်ဖတ်၍ အသက်မွေးသူ၊ အလောင်းမီးသဂြိုလ်သူ၊ ဓမ္မကိုလှည့်ကွက်ဖြင့် အငြင်းပွားသူ၊ ဘက်ပြောင်းလဲနေသူ၊ ထို့ပြင် ငွေအတွက် ဒေဝတားဝတ်ပြုလုပ်ငန်းလုပ်သူ (devalaka) — ထိုသူတို့သည် မကောင်းသောသူ ဖြစ်၏။
Verse 13
निंदकोऽमर्षणो धूर्तस्तथैव ग्रामयाजकः । असच्छास्त्राभिनिरतः परान्ननिगतस्तथा ॥ १३ ॥
အပြစ်တင်ပြောဆိုသူ၊ သည်းမခံနိုင်သူ၊ လှည့်စားတတ်သူ၊ ထို့ပြင် ရွာဘုန်းတော်ကြီးအဖြစ် ငွေအတွက်ပူဇော်ပွဲလုပ်သူ၊ မမှန်ကန်သော ကျမ်းစာများကို လိုက်စားသူ၊ အခြားသူတို့၏ အစာအဟာရပေါ် မူတည်၍ အသက်မွေးသူ—ဓမ္မရေးရာတွင် မသင့်လျော်သူများ ဖြစ်၏။
Verse 14
वृषलीसूति पोष्टा च वृषलीपतिरेव च । कुंडश्च गोलकश्चैव ह्ययाज्यानां च याजकः ॥ १४ ॥
ထို့အပြင် သုဒ္ဒရမိန်းမ (ဝೃṣလီ) မှ မွေးဖွားသောသား၊ ထိုမသင့်လျော်သော ပေါင်းသင်းမှုကို ထောက်ပံ့ထိန်းသိမ်းသူ၊ သုဒ္ဒရမိန်းမ၏ ခင်ပွန်း၊ ထို့ပြင် kuṇḍa နှင့် golaka ဟူသော အမျိုးအစားများ၊ နှင့် မယဇ္ဈနီယ (မသင့်လျော်သူ) များအတွက် ယဇ္ဈပြုလုပ်ပေးသော ပူဇော်ပွဲဆရာ—ဤတို့လည်း မသင့်သူများ ဖြစ်၏။
Verse 15
दंभाचारो वृथामुंडी ह्यन्यस्त्रीधनतत्परः । विष्णुभक्तिविहीनश्च शिवभक्तिपराड्मुखः ॥ १५ ॥
သူသည် ဟန်ဆောင်သော အကျင့်ကို ကျင့်၏; ပြသရန်သာ ခေါင်းရိတ်၏; အခြားသူ၏ မိန်းမနှင့် ဥစ္စာပစ္စည်းကို လိုလား၏; ဗိဿနု (Viṣṇu) အပေါ် ဘက္တိမရှိ၊ ရှိဝ (Śiva) ဘက္တိမှလည်း မျက်နှာလှည့်ထား၏။
Verse 16
वेदविक्रयिणश्चैव व्रतविक्रयिणस्तथा । स्मृतिविक्रयिणश्चैव मंत्रविक्रयिणस्तथा ॥ १६ ॥
ဝေဒကို ရောင်းစားသူ၊ ဝရတ (vrata) ကို ရောင်းစားသူ၊ စမృతိ (Smṛti) ကို ရောင်းစားသူ၊ မန္တရ (mantra) ကို ရောင်းစားသူ—ဤတို့လည်း ပြစ်တင်ရှုတ်ချခံရသူများ ဖြစ်၏။
Verse 17
गायकाः काव्यकर्त्तारो भिषक्छास्त्रोपजीविनः । वेदनिंदापरश्चैव ग्रामापण्यप्रदाहकः ॥ १७ ॥
သီချင်းဆိုသူ၊ ကဗျာရေးသူ၊ ဆေးပညာဖြင့် အသက်မွေးသူ၊ ဝေဒကို အပြစ်တင်ကဲ့ရဲ့သူ၊ ရွာဈေးကို မီးရှို့သူ—ဤသူတို့သည် ရှုတ်ချခံရသော အမျိုးအစားများဟု ဆိုသည်။
Verse 18
तथातिकामुकश्चैव रसविक्रयकारकः । कूटयुक्तिरतश्चैव श्राद्धे वर्ज्याः प्रयत्नतः ॥ १८ ॥
ထို့အတူ အလွန်ကာမလိုလားသူ၊ မူးယစ်သောက်စရာများကို ရောင်းဝယ်ကုန်သွယ်သူ၊ လှည့်စားသော အကြံအစည်များကို နှစ်သက်သူ—ဤသူတို့ကို ရှရဒ္ဓ အခမ်းအနား၌ အထူးသတိဖြင့် ရှောင်ကြဉ်ရမည်။
Verse 19
निंमत्रयीत पूर्वेद्युस्तस्मिन्नेव दिनेऽथवा । निमंत्रितो भवेद्विप्रो ब्रह्मचारी जितेंद्रियः ॥ १९ ॥
ဖိတ်ကြားခြင်းကို မနေ့တနေ့က သို့မဟုတ် ထိုနေ့တနေ့တည်းတွင် ပြုရမည်။ ဖိတ်ကြားခံရသော ဗြာဟ္မဏသည် ဗြဟ္မစရိယာကို ထိန်းသိမ်းသူ၊ ကိုယ်ကိုထိန်းချုပ်၍ အင်္ဒြိယတို့ကို အနိုင်ယူသူ ဖြစ်ရမည်။
Verse 20
श्राद्धे क्षणस्तु कर्त्तव्यः प्रसादश्चेति सत्तम । निमंत्रयेद्द्विजं प्राज्ञं दर्भपाणिर्जितेंद्रियः ॥ २० ॥
အို သီလဝါဒတို့အထဲမှ အမြတ်ဆုံးရေ၊ ရှရဒ္ဓ၌ သင့်လျော်သော အခိုက်အတန့်ကို စောင့်ထိန်း၍ ကြည်နူးသက်သာသော စိတ်ထားကို ထားရမည်။ အင်္ဒြိယတို့ကို ထိန်းချုပ်ကာ ဒರ್ಭမြက်ကို လက်တွင်ကိုင်၍ ပညာရှိ ဗြာဟ္မဏကို ဖိတ်ကြားရမည်။
Verse 21
ततः प्रातः समुत्थाय प्रातः कृत्यं समाप्य च । श्राद्धं समाचरेद्विद्वान्काले कुतपसंज्ञिते ॥ २१ ॥
ထို့နောက် မနက်စောစော ထ၍ မနက်ခင်းကိစ္စများကို စည်းကမ်းအတိုင်း ပြီးစီးကာ ပညာရှိသည် «ကူတပ» ဟု ခေါ်သော အချိန်၌ ရှရဒ္ဓကို ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 22
दिवसस्याष्टमे काले यदा मंदायते रविः । स कालः कुतपस्तत्र पितॄणां दत्तमक्षयम् ॥ २२ ॥
နေ့၏ အဋ္ဌမပိုင်းအချိန်၌ နေ၏အပူနှင့်အင်အား ပျော့လျော့လာသောအခါ ထိုအချိန်ကို «ကူတပ» ဟု ခေါ်သည်။ ထိုအချိန်တွင် ပိတೃ (ဘိုးဘွား) များအား ပူဇော်သော ဒါနသည် အကျိုးမပျက် အမြဲတည်၏။
Verse 23
अपराह्णः पितॄणां तु दत्तः कालः स्वयंभुवा । तत्काल एव दातव्यं कव्यं तस्माद्द्विजोत्तमैः ॥ २३ ॥
အပရာဟ္ဏ (နေ့လယ်နောက်ပိုင်း) ကို စွဝယံဘူ (ဗြဟ္မာ) က ပိတೃများအတွက် သင့်တော်သောအချိန်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ ထို့ကြောင့် ဘိုးဘွားအတွက် ကာဗျ (kavya) ပူဇော်ဒါနကို ဒွိဇအထွတ်အမြတ်တို့သည် ထိုအချိန်တိတိ၌ ပေးအပ်ရမည်။
Verse 24
यत्काव्यं दीयते द्वव्यैरकाले मुनिसत्तम । राक्षसं तद्धि विज्ञेयं पितॄणां नोपतिष्टति ॥ २४ ॥
အို မုနိအထွတ်အမြတ်၊ အချိန်မသင့်တော်သည့်အခါ ဒွိဇတို့က လူနှစ်ဦးအား ပေးအပ်သော ကာဗျ (श्राद्ध အလှူ) ကို «ရာက္ခသ» ဟု သိရမည်။ ထိုအလှူသည် ပိတೃများထံ မရောက်နိုင်။
Verse 25
काव्यं प्रत्तं तु सायाह्ने राक्षसं तद्भवेदपि । दाता नरकमाप्नोति भोक्ता च नरकं व्रजेत् ॥ २५ ॥
ကာဗျကို ညနေခင်း၌ ပေးအပ်လျှင်လည်း «ရာက္ခသ» သဘော ဖြစ်သွားသည်။ ပေးသူသည် နရကသို့ ရောက်ပြီး စားသူလည်း နရကသို့ သွားရသည်။
Verse 26
क्षयाहस्य तिथैर्विप्र यदि दंडमितिर्भवेत् । विद्धापराह्णि कायां तु श्राद्धं कार्यं विजानता ॥ २६ ॥
အို ဗြာဟ္မဏ၊ က္ෂယာဟ (တိထိပျောက်သည့်နေ့) တွင် တိထိများက ဒဏ္ဍအတိုင်းအတာမျှသာ အချိန်ရလျှင် စည်းကမ်းကို သိသူသည် ဗိဒ္ဓာ (ထပ်လွှမ်း) အပိုင်းပါဝင်သော အပရာဟ္ဏအချိန်၌ သြရဒ္ဓကို ပြုလုပ်ရမည်။
Verse 27
क्षयाहस्य तिथिर्या तु ह्यपराह्णद्वये यदि । पूर्वा क्षये तु कर्त्तव्या वृद्वौ कार्या तथोत्तरा ॥ २७ ॥
တိထိပျက်ခြင်း (kṣaya) ရှိသောနေ့တွင် သက်ဆိုင်ရာ တိထိသည် နေ့လယ်နောက်ပိုင်း အချိန်နှစ်ပိုင်းလုံးကို ဖြတ်ကျော်လျှင်၊ ပျက်ခြင်းအခါ၌ အစောတိထိအတိုင်း အကျင့်ကို ပြုရမည်။ သို့ရာတွင် တိထိတိုးခြင်း (vṛddhi) အခါ၌ နောက်တိထိအတိုင်း ပြုရမည်။
Verse 28
मुहूर्त्त द्वितये पूर्वदिने स्यादपरेऽहनि । तिथिः सायाह्नगा यत्र परा काव्यस्य विश्रुता ॥ २८ ॥
အရင်နေ့တွင် သက်ဆိုင်ရာ တိထိသည် ဒုတိယ မုဟူရ္တအတွင်း စတင်ပြီး၊ နောက်နေ့တွင် ထိုတိထိသည် နေ့လယ်နောက်ပိုင်းနှောင်းမှ ညနေထိ ဆက်လက်တည်ရှိလျှင်၊ ထိုတိထိကို ထုံးတမ်းအရ ကိစ္စအတွက် “ပရာ” (parā) ဟု အထူးကောင်းမြတ်သည့် တိထိဟု ချီးမြှောက်ကြသည်။
Verse 29
किंचित्पूर्वदिने प्राहुर्मुहूर्त्तद्वितये सति । नैतन्मतं हि सर्वेषां काव्यदाने मुनीश्वर ॥ २९ ॥
အချို့က ဒုတိယ မုဟူရ္တ ရောက်သည့်အခါ အရင်နေ့မှာပင် အနည်းငယ်စောစော ပြုလုပ်သင့်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ သို့သော် မုနိတို့၏ အရှင်ကြီးရေ၊ ကာဗျ (kāvya) ပေးလှူခြင်းအရေး၌ ဤအမြင်ကို အားလုံးက လက်မခံကြပါ။
Verse 30
निमंत्रितेषु विप्रेषु मिलितेषु द्विजोत्तम । प्रायश्चित्तविशुद्धात्मा तेभ्योऽनुज्ञां समाहरेत् ॥ ३० ॥
ဖိတ်ကြားထားသော ဗြာဟ္မဏများ စုဝေးလာကြသောအခါ၊ အို ဒွိဇတို့အထက်မြတ်သူ၊ အပြုသူသည် ပရాయရှ္စိတ္တဖြင့် အတွင်းစိတ်သန့်စင်ပြီးနောက်၊ ထိုသူတို့ထံမှ အဆုံးသတ်ရန် ခွင့်ပြုချက်ကို ရယူသင့်သည်။
Verse 31
श्राद्धार्थं समनुज्ञातो विप्रान्भूयो निमंत्रयेत् । उभौ च विश्वेदेवार्थं पित्रर्थं त्रीन्यथाविधि ॥ ३१ ॥
ရှ్రာဒ္ဓ (Śrāddha) အတွက် ခွင့်ပြုချက်ရပြီးနောက်၊ ဗြာဟ္မဏများကို ထပ်မံဖိတ်ကြားရမည်—ဝိශ්ဝေဒေဝ (Viśvedevas) အတွက် နှစ်ဦးနှင့်၊ ပိတೃ (Pitṛs) ဘိုးဘွားတို့အတွက် စည်းကမ်းအတိုင်း သုံးဦးကို ဖိတ်ရမည်။
Verse 32
देवतार्थं च पित्रर्थमेकैकं वा निमंत्रयेत् । श्राद्धार्थं समनुज्ञातः कारयेन्मंडलद्वयम् ॥ ३२ ॥
နတ်တို့အတွက်လည်းကောင်း၊ ပိတೃဘိုးဘွားတို့အတွက်လည်းကောင်း၊ နှစ်ဖက်လုံးကိုဖြစ်စေ တစ်ဖက်စီခွဲ၍ဖြစ်စေ ဖိတ်ကြားရမည်။ Śrāddha အတွက် ခွင့်ပြုချက်ရပြီးနောက် မဏ္ဍလ နှစ်ခုကို ပြင်ဆင်စေရာ၏။
Verse 33
चतुरस्त्रं ब्राह्मणस्य त्रिकोणं क्षत्रियस्य वै । वैश्यस्य वर्तुलं ज्ञेयं शूद्रस्याभ्याभ्युक्षणं भवेत् ॥ ३३ ॥
ဗြာဟ္မဏ၏ မဏ္ဍလပုံစံသည် လေးထောင့်ဖြစ်ရမည်၊ က္ଷတ္တရိယ၏သည် သုံးထောင့်ဖြစ်ရမည်။ ဝိုင်ရှျ၏သည် ဝိုင်းပုံဖြစ်ကြောင်း သိရမည်၊ သုဒ္ဒရအတွက်မူ သန့်စင်ရေဖြင့် ပက်ဖျန်း၍ ပြုလုပ်ရမည်။
Verse 34
ब्राह्मणानामभावे तु भ्रातरं पुत्रमेव च । आत्मानं वा नियुंजीत न विप्रं वेदवर्जितम् ॥ ३४ ॥
အရည်အချင်းပြည့်ဝသော ဗြာဟ္မဏ မရှိလျှင် ညီအစ်ကိုကိုဖြစ်စေ၊ ကိုယ့်သားကိုဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် ကိုယ့်ကိုယ်ကိုပင် တာဝန်ပေးနိုင်သည်။ သို့ရာတွင် ဝေဒမရှိသော “ဗြာဟ္မဏ” ဟုခေါ်သူကို မခန့်အပ်ရ။
Verse 35
प्रक्षाल्य विप्रपादांश्च ह्याचांनानुपवेश्य च । यथावदर्चनं कुर्यात्स्मरन्नारायणं प्रभुम् ॥ ३५ ॥
ဗြာဟ္မဏတို့၏ ခြေကို ဆေးကြောပြီး၊ အာစမန (သောက်ရေ) ပူဇော်ကာ ထိုင်စေပြီးနောက်၊ နာရာယဏ မဟာပရဘုကို သတိရလျက် အစဉ်အလာအတိုင်း ပူဇော်မှုကို မှန်ကန်စွာ ပြုလုပ်ရမည်။
Verse 36
ब्राह्मणानां तु मध्ये च द्वारदेशे तथैव च । अपहता इत्यृचा वै कर्त्ता तु विकिरेत्तिलान् ॥ ३६ ॥
ဗြာဟ္မဏတို့အလယ်တွင်လည်းကောင်း၊ တံခါးဝတွင်လည်းကောင်း၊ ကုသိုလ်ပြုသူသည် “apahatā …” ဟုအစပြုသော ရိဂ္ဝေဒ မန္တရကို ရွတ်ဆိုလျက် နှမ်းစေ့များကို ဖြန့်ကြဲရမည်။
Verse 37
यवैर्दर्भघैश्च विश्वेषां देवानामिदमासनम् । दत्त्वेति भूयो दद्यच्च दैवे क्षणप्रतीक्षणम् ॥ ३७ ॥
မုယောစေ့များနှင့် ဒರ್ಭမြက်အစုများဖြင့်၊ ဒေဝတော်အပေါင်းတို့အား ဤအာသနကို «ဤအာသနကို ပူဇော်အပ်သည်» ဟုဆိုကာ ပေးလှူရမည်။ ထို့နောက် ဒေဝပူဇာ၌ ခဏတိုင်း ခဏတိုင်း ထပ်မံပေးလှူနေစေရမည်။
Verse 38
अक्षय्यासनयोः षष्टी द्वितीयावाहने स्मृता । अन्नदाने चतुर्थी स्याच्छेषाः संपुद्धयः स्मृताः ॥ ३८ ॥
အက္ခယျ (မကုန်ခမ်း) ပူဇော်လှူဒါန်းခြင်းနှင့် အာသနလှူဒါန်းခြင်းအတွက် လဆန်း/လဆုတ် ခြောက်ရက်မြောက် (Ṣaṣṭhī) ကို သတ်မှတ်ထားသည်။ ဒုတိယယာဉ် (dvitīya-vāhana) အတွက် ဒုတိယနေ့ (Dvitīyā) ဟု မှတ်ယူကြသည်။ အန္နဒါန (အစာလှူ) အတွက် စတုတ္ထနေ့ (Caturthī) ကို အကြံပြုသည်။ ကျန်သည့်အရာများကို သင်ကြားထားသကဲ့သို့ «saṃpuddhayaḥ» ဟူသော ပြည့်စုံသန့်စင်ခြင်း/မင်္ဂလာပြည့်စုံခြင်းဟု နားလည်ရမည်။
Verse 39
आसाद्य पात्रद्वितयं दर्भशाखासमन्वितम् । तत्पात्रे सेचयेत्तोयं शन्नोदेवीत्यृचा ततः ॥ ३९ ॥
ဒર્ભမြက်ခက်များပါဝင်သည့် အိုး/ခွက် နှစ်လုံးကို ရှေ့သို့ယူလာပြီးနောက်၊ «śaṃ no devī…» ဟုအစပြုသော ရိဂ္ဝေဒ မန္တရကို ရွတ်ဆိုကာ ထိုအိုးထဲသို့ ရေကို လောင်းထည့်ရမည်။
Verse 40
यवोसीति ति यवान् क्षित्प्वा गंधपुष्पे च वाग्यतः । आवाहयेत्ततो देवान्विश्वे देवास्स इत्यृचा ॥ ४० ॥
«yavosi» ဟုရွတ်ဆိုကာ မုယောစေ့များကို ဖြန့်ချရမည်။ ထို့နောက် စကားကိုထိန်းသိမ်း၍ အနံ့သာနှင့် ပန်းများကို ပူဇော်ရမည်။ ထို့နောက် «viśve devāsaḥ» ဟုအစပြုသော ရိဂ္ဝေဒ မန္တရဖြင့် ဒေဝတော်တို့ကို အာဝါဟန (ဖိတ်ခေါ်) ရမည်။
Verse 41
या दिव्या इति मंत्रेण दद्यादर्घ्यं समाहितः । गंधैश्च पत्रपुष्पैश्च धूपैर्दीपैर्यजेत्ततः ॥ ४१ ॥
စိတ်ကိုတည်ငြိမ်စွာ စုစည်းထား၍ «yā divyā» ဟုအစပြုသော မန္တရဖြင့် အရ္ဃျ (ဂုဏ်ပြုရေအလှူ) ကို ပူဇော်ရမည်။ ထို့နောက် အနံ့သာ၊ ရွက်နှင့်ပန်း၊ မီးခိုး (ဓူပ) နှင့် မီးအလင်း (ဒီပ) တို့ဖြင့် ယဇ္ဉာပူဇာ ပြုရမည်။
Verse 42
देवैश्च समनुज्ञातो यजेत्पितृगणांस्तथा । तिलसंयुक्तदर्भैश्च दद्यात्तेषां सदासनम् ॥ ४२ ॥
နတ်တို့၏ ခွင့်ပြုချက်ကို ရရှိပြီးနောက် ပိတೃ (Pitṛ) များ၏ အစုအဝေးကို ထုံးတမ်းအတိုင်း ပူဇော်ရမည်။ ထို့ပြင် သံပုရာမြက် (darbha) ကို နှမ်းစေ့နှင့် ရောစပ်၍ သူတို့အတွက် သင့်လျော်သော အာသနကို ပေးရမည်။
Verse 43
पात्राण्यासादयेत्त्रीणि ह्यर्घाथ पूर्ववद्द्विजः । शन्नोदेव्या जलं क्षिप्त्वा तिलोसीति तिलाक्षिपेत् ॥ ४३ ॥
အဃျ (arghya) ပူဇော်ရန်အတွက် ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) သည် ယခင်ကဲ့သို့ အိုးခွက် သုံးလုံးကို စီစဉ်ထားရမည်။ «śaṃ no devyā…» ဟု ရွတ်ဆိုကာ ရေကို လောင်းထည့်ပြီး၊ ထို့နောက် «tilo ’si» ဟု ဆိုကာ နှမ်းစေ့ကို ထည့်ချရမည်။
Verse 44
उशन्त इत्यृचावाह्य पितॄन्विप्रः समाहितः । या दिव्या इति मंत्रेण दद्यादर्घ्यं च पूर्ववत् ॥ ४४ ॥
စိတ်တည်ငြိမ်သော ဗြာဟ္မဏ (vipra) သည် «uśanta…» ဖြင့်အစပြုသော ဋ္ဌာန (Ṛk) ဖြင့် ပိတೃ (Pitṛ) များကို ဖိတ်ခေါ်ရမည်။ ထို့နောက် «yā divyā…» မန္တရဖြင့် ယခင်ညွှန်ကြားသကဲ့သို့ အဃျ (arghya) ကို ပူဇော်ရမည်။
Verse 45
गंधैश्च पत्रपुष्पैश्च धूपैर्दीपैश्च सत्तम । वासोर्भिभूषणैश्वैव यथाविभवमर्चयेत् ॥ ४५ ॥
အကျင့်သီလကောင်းမြတ်သူတို့အထဲမှ အကောင်းဆုံးသောသူရေ— မိမိအင်အားအလိုက် (ယထာဝိဘဝ) သခင်ကို အర్చနာပြုရမည်။ အနံ့သာ၊ ရွက်နှင့်ပန်း၊ မီးခိုး (ဓူပ) နှင့် မီးအလင်း (ဒီပ) တို့ကိုလည်းကောင်း၊ အဝတ်အစားနှင့် အလှဆင်ပစ္စည်းတို့ကိုလည်းကောင်း ပူဇော်ရမည်။
Verse 46
ततोऽन्नाग्रं समादाय घृतयुक्तं विचक्षणः । अग्नौ करिष्य इत्युक्त्वा तेभ्योऽनुज्ञां समाहरेत् ॥ ४६ ॥
ထို့နောက် ပညာရှိသည် ဂီး (ghṛta) နှင့်ရောထားသော အစာ၏ အကောင်းဆုံးအပိုင်းကို ယူ၍ «ဤကို မီးထဲသို့ ပူဇော်မည်» ဟု ဆိုရမည်။ ထိုသို့ဆိုပြီးနောက် သူတို့ထံမှ ခွင့်ပြုချက်ကို ရယူရမည်။
Verse 47
करवै करवाणीति चापृष्टा ब्राह्मणा मुने । कुरुष्व क्रियतां वेति कुर्विति ब्रूयुरेव च ॥ ४७ ॥
အို မုနိရေ၊ «ကျွန်ုပ်လုပ်ရမလား» သို့မဟုတ် «လုပ်စေမလား» ဟု မေးလျှင် ဘြာဟ္မဏတို့သည် အမှန်တကယ် «လုပ်ပါ», «လုပ်စေပါ», သို့မဟုတ် «လုပ်» ဟုပင် ပြန်ဆိုကြ၏။
Verse 48
उपासनाग्निमाधाय स्वगृह्योक्तविधानतः । सामाय च पितृमते स्वधा नम इतीरयेत् ॥ ४८ ॥
မိမိ၏ ဂೃಹ்ய-সূတရ၌ ဆိုထားသည့် နည်းလမ်းအတိုင်း ဥပာသနာ မီးကို ထွန်းညှိပြီး၊ ပိတೃတို့အတွက် ရည်ရွယ်သော ကర్మ၌ «svadhā, namaḥ» ဟူသော မန္တရကို ရွတ်ဆိုရမည်။
Verse 49
अग्नये कव्यवाहनाय स्वधा नम इतीह वा । स्वाहांतेनापि वा प्राज्ञो जुहुयात्पितृयज्ञवत् ॥ ४९ ॥
ဤနေရာ၌ ပညာရှိသည် ပိတೃယဇ్ఞကဲ့သို့ အဟုတိကို ပူဇော်၍ «အဂ္နိ—ကဗျဝါဟနာယ၊ svadhā, namaḥ» ဟု ဆိုကာ ပူဇော်ရမည်၊ သို့မဟုတ် «svāhā» ဖြင့် အဆုံးသတ်ကာလည်း ပူဇော်နိုင်သည်။
Verse 50
आभ्यामेवाहुतिभ्यां तु पितॄणां तृप्तिरक्षया । अग्न्यभावे तु विप्रस्य पाणौ होमो विधीयते ॥ ५० ॥
ဤအဟုတိ နှစ်ပါးတည်းဖြင့်ပင် ပိတೃတို့သည် မကုန်ခန်းသော တృप्तိကို ရရှိကြ၏။ မီးမရှိသော် ဘြာဟ္မဏအတွက် လက်ဖဝါးထဲသို့ ဟောမ ပြုရန် သတ်မှတ်ထား၏။
Verse 51
यथाचारं प्रकुर्वीत पाणावग्नौ च वा द्विज । नह्यग्निर्दूरगः कार्यः पार्वणे समुपस्थिते ॥ ५१ ॥
အို ဒွိဇ၊ ထုံးတမ်းအတိုင်း ပြုလုပ်ရမည်—လက်ဖဝါးမီးဖြင့်ဖြစ်စေ၊ သန့်ရှင်းသော မီးဖြင့်ဖြစ်စေ။ ပာရ္ဝဏ အခမ်းအနား ရောက်လာသောအခါ မီးကို အဝေးတွင်ထားခြင်း သို့မဟုတ် အဝေးမှ သွားယူခြင်း မပြုရ။
Verse 52
संधायाग्निं ततः कार्यं कृत्वा तं विसृजेत्कृती । यद्याग्निर्दूरगो विप्र पार्वणे समुपस्थिते ॥ ५२ ॥
သန့်ရှင်းသော မီးကို ထွန်းညှိပြီးနောက် ပညာရှိသည် လိုအပ်သော ကర్మကို စည်းကမ်းတကျ ဆောင်ရွက်ကာ ထို့နောက် မီးကို လေးစားစွာ ပြန်လွှတ်ရမည်။ အို ဗြာဟ္မဏ၊ ပါရ္ဝဏ (Parvaṇa) ရိတုအခါ မီးသည် အဝေးတွင်ရှိ၍ မရရှိလွယ်ကူလျှင် ဤနည်းအတိုင်း ပြုလုပ်ရမည်။
Verse 53
भ्रातृभिः कारयेच्छ्राद्धं साग्निकैर्विधिवद्द्विजैः । क्षयाहे चैव संप्रात्पे स्वस्याग्निर्दूरगो यदि ॥ ५३ ॥
ဘိုးဘွားအတွက် ရှရဒ္ဓ (Śrāddha) ပြုသည့် က္ṣယာဟ (kṣaya-aha) နေ့ရောက်လာသော်လည်း ကိုယ့်သန့်ရှင်းမီးသည် အဝေးတွင်ရှိလျှင်၊ မိမိညီအစ်ကိုများအားဖြင့် စာအဂ္နိက (မီးထိန်း) ဒွိဇ ဗြာဟ္မဏများက စည်းကမ်းတကျ ရှရဒ္ဓကို ဆောင်ရွက်စေသင့်သည်။
Verse 54
तथैव भ्रातरस्तत्र लौकिकाग्नावपि स्थिताः । उपासनान्गौ दूरस्थे समीपेभ्रातरि स्थइते ॥ ५४ ॥
ထိုနည်းတူပင် အဲဒီနေရာ၌ ညီအစ်ကိုများသည် လောကီမီး (အိမ်သုံးမီး) အနီး၌ပင် တည်နေကြသည်။ ပူဇော်ရေးအကူအညီများ (upāsanā) ကို စီစဉ်ထားပြီး—အချို့ကို အဝေးတွင်ထားကာ၊ အနီးရှိညီအစ်ကိုကတော့ မိမိနေရာ၌ တည်နေ၏။
Verse 55
यद्यग्नौ जुहुयाद्वापि पाणौ वा स हि पातकी । उपासनाग्ना दूरस्थे केचिदिच्छंति वै द्विजाः ॥ ५५ ॥
မီးထဲသို့ ဟောမပူဇော်ခြင်းဖြစ်စေ၊ ကိုယ့်လက်ထဲသို့ပင် ပူဇော်ခြင်းဖြစ်စေ၊ ထိုသူသည် အမှန်တကယ် အပြစ်ရှိသူ ဖြစ်၏။ နေ့စဉ်ပူဇော်ရန် သန့်ရှင်းမီး (upāsanā-agni) ကို အဝေးတွင်ထားသော်လည်း ဒွိဇအချို့က ထိုမမှန်ကန်သောနည်းဖြင့် ဆက်လက်ပြုလိုကြသည်။
Verse 56
तच्छेष विप्रपात्रेषु विकिरेत्संस्मरन्हरिम् । भक्ष्यैर्भोज्यैश्च लेह्यैश्च स्वाद्यैर्विप्रान्प्रपूजयत् ॥ ५६ ॥
ဟရီ (Hari) ကို သတိရလျက် ကျန်ရှိသော ပူဇော်ပစ္စည်းများကို ဗြာဟ္မဏတို့၏ ပန်းကန်များထဲသို့ ခွဲဝေချထားရမည်။ ထို့ပြင် ချွေးစားရသော၊ စားသောက်ရသော၊ လိမ်းလျက်စားရသော၊ စုပ်သောက်ရသော အစားအစာများဖြင့် ဗြာဟ္မဏတို့ကိုလည်း ကောင်းစွာ ပူဇော်ဂုဏ်ပြုရမည်။
Verse 57
अन्नत्यागं ततः कुर्य्यादुभयत्र समाहितः । आगच्छंतु महाभागाविश्वेदेवा महाबलाः ॥ ५७ ॥
ထို့နောက် စိတ်ကိုတည်ငြိမ်စွာ စုစည်း၍ နှစ်ဖက်လုံးကို သတိထားကာ အစာကို ခွဲဝေ/ပူဇော်သည့် အခမ်းအနားကို ပြုလုပ်ရမည်။ «ကံကောင်းမြတ်သော အင်အားကြီး ဝိශ්ဝေဒေဝါတို့ လာကြပါစေ» ဟု ဖိတ်ခေါ်ရမည်။
Verse 58
ये यत्र विहिताः श्राद्धे सावधानां भवंतु ते । इति संप्रार्थयेद्देवान्ये देवास ऋचा नु वै ॥ ५८ ॥
ရှ్రာဒ္ဓ အခမ်းအနားတွင် ဂုဏ်ပြုလေးစားစွာ ဆုတောင်းရမည်— «နေရာနှင့် အခမ်းအနားအလိုက် သတ်မှတ်ထားသော ဒေဝတားတို့သည် အပြည့်အဝ သတိရှိစွာ ဤနေရာ၌ ရှိကြပါစေ» ဟု။ ထို့ကြောင့် ဗေဒ၏ သန့်ရှင်းသော ṛc (မంత్ర) ဖြင့် ဒေဝတားတို့ကို တောင်းပန်ရမည်။
Verse 59
तथासंप्रार्थयद्विप्रान्ये च हेति ऋचा पितॄन् । अमूर्तानां मूर्तानां च पितॄणां दीप्ततेजसाम् ॥ ५९ ॥
ထို့အတိုင်း သူသည် ဗြာဟ္မဏ ပညာရှိတို့ကို သင့်တော်စွာ တောင်းပန်ကာ၊ ထို့ပြင် Ṛg-veda မန္တရ «ဟေတိ» ဖြင့် ပိတೃ (Pitṛs) များကိုလည်း ဖိတ်ခေါ်하였다—တောက်ပသော တေဇောရှိသည့် ဘိုးဘွားများ၊ ရုပ်မဲ့သူများနှင့် ရုပ်ရှိသူများ အားလုံး။
Verse 60
नमस्यामि सदा तेषां ध्यानिनां योगचजक्षुषाम् । एवं पितॄन्नमस्कृत्य नारायण परायणः ॥ ६० ॥
ယောဂမျက်စိကို ပိုင်ဆိုင်သော သမาธိကျင့်သူတို့အား ကျွန်ုပ်သည် အမြဲတမ်း ဦးညွှတ်ပူဇော်ပါ၏။ ထို့အတိုင်း ပိတೃ (Pitṛs) များကို နမസ്കာပြုပြီးနောက် နာရာယဏ (Nārāyaṇa) ကိုသာ အားကိုးသူသည် တစ်စိတ်တစ်လုံးဖြင့် ထိုသခင်ထံသို့ ဆက်လက်သွားရမည်။
Verse 61
दत्तं हविश्च तत्कर्ण विष्णवे विनिवेदयेत् । ततस्ते ब्राह्मणाः सर्वे भुञ्जीरन्वाग्यता द्विजाः ॥ ६१ ॥
ဟဝိစ် (havis) ကို ပူဇော်ပြီးနောက် ထိုသန့်ရှင်းသော အပိုင်းကို သခင် ဗိෂ္ဏု (Viṣṇu) ထံ တရားဝင် ဆက်ကပ်ရမည်။ ထို့နောက် စကားကို စည်းကမ်းထား၍ ကိုယ်ကို ထိန်းချုပ်သော ဗြာဟ္မဏ ဒွိဇတို့ အားလုံးသည် အစာကို သုံးဆောင်ရမည်။
Verse 62
हसतो वदते कोऽपि राक्षघसं तद्भवेद्धविः । यथाचार प्रदेयं च मधुमांसादिकं तथा ॥ ६२ ॥
တစ်ယောက်ယောက်က ရယ်မောရင်း စကားပြောလျှင် ထိုစကားသည် ရက္ခသများအတွက် သင့်တော်သော ဟဝိစ် (ပူဇော်အာဟာရ) ဖြစ်သွားသည်။ ထို့ကြောင့် သတ်မှတ်ထားသော အာစာရ (ထုံးတမ်း) အတိုင်း ပူဇော်ပေးရမည်၊ ထိုနည်းတူ (ညွှန်ကြားထားသည့်နေရာတွင်) ပျားရည်၊ အသား စသည့်အရာများကိုလည်း ပေးရမည်။
Verse 63
पाकादिं च प्रशंसेरन् वाग्यता धृतभाजनाः । यदि पात्रं त्यजेत्कोऽपि ब्राह्मणः श्राद्धयोजितः ॥ ६३ ॥
ပန်းကန်ကို ကိုင်ထား၍ စကားကို ထိန်းသိမ်းကာ ချက်ပြီးသော ပူဇော်အာဟာရ စသည်တို့ကို ချီးမွမ်းရမည်။ အကယ်၍ ရှရဒ္ဓ (Śrāddha) အတွက် ခန့်အပ်ထားသော ဘြာဟ္မဏ တစ်ဦးဦးက အိုးခွက်ကို စွန့်ပစ်၍ ထားခဲ့လျှင်…
Verse 64
श्राद्धहंता स विज्ञेयो नरकायोपपद्यते । भुंजानेषु च विप्रेषु ह्यन्योन्यं संस्पुशेद्यदि ॥ ६४ ॥
သူကို ရှရဒ္ဓကို ဖျက်ဆီးသူဟု သိမှတ်ရမည်၊ ထိုသူသည် နရက (ငရဲ) သို့ ကျရောက်သည်။ ထို့ပြင် ဘြာဟ္မဏများ စားသောက်နေစဉ် အချင်းချင်း ထိတွေ့မိလျှင်လည်း ထိုကဲ့သို့ပင် အပြစ်ဖြစ်၍ ပွဲကို ပျက်စီးစေသည်။
Verse 65
तदन्नमत्यजन्भुक्त्वा गायत्र्यष्टशतं जपेत् । भुज्यमानेषु विप्रेषु कर्त्ता श्रद्धापरायणः ॥ ६५ ॥
ထိုအာဟာရကို မပယ်မချဘဲ စားပြီးနောက်၊ ကုသိုလ်ပြုသူသည် ဘြာဟ္မဏများကို ကျွေးမွေးနေစဉ် စရဒ္ဓာ (śraddhā) ကို အခြေခံ၍ ဂါယတြီ မန္တရကို ၈၀၀ ကြိမ် ဂျပ (ရွတ်ဖတ်) ရမည်။
Verse 66
स्मरेन्नारायणं देवमनंतमपराजितम् । रक्षोघ्नान्वैष्णवांश्चैव पैतृकांश्चविशेषतः ॥ ६६ ॥
အနန္တ (အဆုံးမရှိ) နှင့် အပရာဇိတ (မရှုံးနိုင်) ဖြစ်သော ဘုရား နာရာယဏ ကို သတိရရမည်။ အထူးသဖြင့် ရက္ခသဖျက် (ကာကွယ်ရေး) ပူဇော်ပွဲများ၊ ဝိုင်ෂ္ဏဝ အကျင့်အထုံးများနှင့် ပိတೃက (ဘိုးဘွား) ပူဇော်ပွဲများကို ဆောင်ရွက်ရာတွင် သတိရရမည်။
Verse 67
जपेच्च पौरुषं सूक्तं नाचिकेतत्रयं तथा । त्रिमधु त्रिसुपर्णं च पावमानं यजूंषि च ॥ ६७ ॥
ထို့ပြင် ပေါရုෂသုက္တကို ရွတ်ဆိုရမည်။ ထို့အတူ နာချိကေတ သုံးမျိုး၊ တြိမဓုနှင့် တြိသုပဏ္ဏ ပုဒ်များ၊ ပာဝမာန သုက္တများနှင့် ယဇုမန်တရများကိုလည်း ရွတ်ဆိုရမည်။
Verse 68
सामान्यपितथोक्तानि वदेत्पुण्यप्रदां स्तथा । इतिहासपुराणानि धर्मशास्त्राणि चैव हि ॥ ६८ ॥
ဘိုးဘွားတို့က ကြေညာထားသော အထွေထွေညွှန်ကြားချက်များကို ကုသိုလ်ပေးသောကြောင့် ပြောကြားသင်ကြားရမည်။ ထို့အတူ အိတိဟာသနှင့် ပုရာဏများ၊ ထို့ပြင် ဓမ္မရှာသ္တရများကိုလည်း ရှင်းလင်းဖော်ပြရမည်။
Verse 69
भुंजीरन्ब्रह्मणा यावत्तावदेताञ्जपेद्द्विज । ब्राह्मणेषु च भुक्तेषु विकिरं विक्षिपेत्तथा ॥ ६९ ॥
အို ဒွိဇ၊ ဗြာဟ္မဏများ စားသောက်နေသမျှကာလပတ်လုံး ဤမန်တရများကို ရွတ်ဆိုရမည်။ ဗြာဟ္မဏများ စားပြီးသွားသောအခါလည်း သတ်မှတ်ထားသကဲ့သို့ ဝိကိရ (ပူဇာအမှုန့်/အလှူအပစ်) ကို ဖြန့်ချရမည်။
Verse 70
शेषमन्नं वदेच्चैव मधुसूक्तं च वै जपेत् । स्वयं च पादौ प्रक्ाल्य सम्यगाचम्य नारद ॥ ७० ॥
ကျန်နေသော အစာအပေါ် မန်တရကိုလည်း ဆိုရမည်၊ မဓုသုက္တကိုလည်း ရွတ်ဆိုရမည်။ ထို့နောက် အို နာရဒ၊ ကိုယ်တိုင် ခြေထောက်ကို ဆေးကြောပြီး အာစမနကို မှန်ကန်စွာ ပြုလုပ်ရမည်။
Verse 71
आचांतेषु च विप्रेषु पिंडं निर्वापयेत्ततः । स्वस्तिवा चनकं कुर्यादक्षय्योदकमेव च ॥ ७१ ॥
ဗြာဟ္မဏများ အာစမန ပြုလုပ်ပြီးသောအခါ ပိဏ္ဍကို ထား၍ ပူဇာတင်ရမည်။ ထို့နောက် သုခမင်္ဂလာ ဆုတောင်းစာ (svasti-vācana) ကို ရွတ်ဆိုစေပြီး အကုန်မခန်းသော ရေကန်တော့ပူဇာ (akṣayya-udaka) ကိုလည်း ပြုလုပ်ရမည်။
Verse 72
दत्त्वा समाहितः कुर्यात्तथा विप्राभिवादनम् । अचालयित्वा पात्रं तु स्वस्ति कुर्वंति ये द्विजाः ॥ ७२ ॥
လှူဒါန်းပြီးနောက် စိတ်တည်ငြိမ်စွာနေ၍ ဗြာဟ္မဏများအား ရိုသေစွာ နမಸ್ಕာရ ပြုရမည်။ ပူဇော်ပန်းကန်ကို မလှုပ်မယှက်ထားလျက်၊ ဒွိဇတို့သည် “သွဝတ္စတိ” အမင်္ဂလာကင်းစေသော ကောင်းချီးစကားများကို ရွတ်ဆိုကြသည်။
Verse 73
वत्सरं पितरस्तेषां भवंत्युच्छिष्टभोजिनः । दातारो नोऽभिवर्द्धंतामित्याद्यैः स्मृतिभाषितैः ॥ ७३ ॥
တစ်နှစ်ပတ်လုံး ထိုသူတို့၏ ပိတೃ (ဘိုးဘွားဝိညာဉ်) များသည် အကြွင်းအကျန် (မသန့်) အစာပေါ်တွင်သာ အားထားနေကြသည်ဟု၊ “ကျွန်ုပ်တို့၏ အလှူရှင်တို့ တိုးတက်ပါစေ” ဟူသော စမృతిဝါကျများတွင် ဖော်ပြထားသည်။
Verse 74
आशीर्वचो लभेत्तेभ्यो नमस्कारं चरेत्ततः । दद्याच्च दक्षिणां शक्त्या तांबूलं गंधसंयुतम् ॥ ७४ ॥
သူတို့ထံမှ ကောင်းချီးမင်္ဂလာစကားကို လက်ခံယူပြီးနောက် နမಸ್ಕာရ ပြုရမည်။ ထို့နောက် ကိုယ့်စွမ်းအားအတိုင်း ဒက္ခိဏာ (ဂုဏ်ပြုလက်ဆောင်) ကိုပေး၍ သနပ်ခါးနံ့သာတို့နှင့်အတူ တာမ္ဘူလ (ကွမ်း) ကိုလည်း ပူဇော်ရမည်။
Verse 75
न्युब्जपात्रमथानीय स्वधाकारमुदीरयेत् । वाजेवाजे इति ऋचा पितॄन्देवान्विसर्जयेत् ॥ ७५ ॥
ထို့နောက် အောက်မောင်းထားသော ပန်းကန်ကို ယူလာ၍ “သွဓာ” မန္တရကို မြွက်ဆိုရမည်။ ထို့ပြင် “vāje-vāje” ဟူ၍ စတင်သော ရိဂ္ဝေဒ ဂါထာဖြင့် ပိတೃတို့နှင့် ဒေဝတို့ကို ထုံးတမ်းအတိုင်း ပြန်လွှတ်ရမည်။
Verse 76
भोक्ता च श्राद्धकृत्तस्यां रजन्यां मैथुनं त्यजेत् । तथा स्वाध्यायमध्वानं प्रयत्नेन परित्यजेत् ॥ ७६ ॥
ထိုညတွင် ရှရဒ္ဓ အစာကို စားသုံးသူနှင့် ရှရဒ္ဓ ပြုလုပ်သူတို့သည် မေထုန်ကို ရှောင်ကြဉ်ရမည်။ ထို့အပြင် စွမ်းစိုက်၍ စွဝါဓျာယ (ဝေဒကို ကိုယ်တိုင်ရွတ်ဖတ်ခြင်း) နှင့် ခရီးသွားခြင်းကိုလည်း ရှောင်ကြဉ်ရမည်။
Verse 77
अध्वगश्चातुरश्चैव विहीनश्च धनैस्तथा । आमश्राद्धं प्रकुर्वीत हेम्ना वास्पृश्यभार्यकः ॥ ७७ ॥
ခရီးသွားသူ၊ စွမ်းရည်ရှိသူ၊ ငွေကြေးမပြည့်စုံသူတောင် အရေးပေါ် «श्राद्ध» ကို ပြုလုပ်သင့်သည်။ လိုအပ်လျှင် ရွှေဖြင့် သို့မဟုတ် အနည်းဆုံး ဇနီးကို ထိတွေ့ခြင်းဖြင့် အစားထိုးပူဇော်နိုင်သည်။
Verse 78
द्रव्याभावे द्विजाभावे ह्यन्नमात्रं च पाचयेत् । पैतृकेन तु सूक्तेन होमं कुर्याद्विचक्षणः ॥ ७८ ॥
ပူဇော်ပစ္စည်းမရှိသော်လည်း၊ သင့်လျော်သော ဗြာဟ္မဏ (ဒွိဇ) မရှိသော်လည်း၊ အနည်းဆုံး အစာရိုးရိုးကို ချက်ပြုတ်ရမည်။ ဉာဏ်ရှိသူသည် ပိတೃများအတွက် ပိုင်တೃက ဝေဒသုတ်ကဖြင့် ဟောမကို ပြုလုပ်ရမည်။
Verse 79
अत्यंत हव्यशून्यश्चैत्स्वशक्त्या तु तृणं गवाम् । स्नात्वा च विधिवद्विप्र कुर्याद्वा तिलतपर्णम् ॥ ७९ ॥
ဟဝျ (မီးပူဇော်) အတွက် သင့်တော်သော ပစ္စည်းများ လုံးဝမရှိလျှင်၊ ကိုယ့်စွမ်းအားအတိုင်း—နည်းတကျ ရေချိုးပြီးနောက်—အို ဗြာဟ္မဏ၊ နွားများအတွက် မြက်ကို ပူဇော်နိုင်သကဲ့သို့၊ သံလွင် (til) နှင့် ရေဖြင့် တర్పဏ ကိုလည်း အစားထိုး ပြုလုပ်နိုင်သည်။
Verse 80
अथवा रोदनं कुर्यादत्युच्चैर्विजने वने । दरिद्रोऽहं महापापी वदन्निति विचक्षणः ॥ ८० ॥
မဟုတ်လျှင် ဉာဏ်ရှိသူသည် လူမရှိသော တောအုပ်ထဲတွင် အသံမြင့်စွာ ငိုကြွေးကာ «ငါ ဆင်းရဲတယ်၊ ငါ အပြစ်ကြီးသူပဲ» ဟု ထပ်ခါထပ်ခါ ပြောဆိုရမည်။
Verse 81
परेद्युः श्राद्धकृन्मर्त्यो यो न तर्पयते पितॄन् । तत्कुलं नाशमायाति ब्रह्महत्यां च विंदति ॥ ८१ ॥
မနေ့က śrāddha ကို ပြုလုပ်ပြီးနောက် ပိတೃများအား တర్పဏ မပေးသော လူသား၏ မျိုးရိုးအိမ်ထောင်စုသည် ပျက်စီးသို့ ရောက်ပြီး၊ ဗြာဟ္မဏကို သတ်ခြင်းနှင့် တူသော အပြစ် (brahmahatyā) ကို ခံယူရသည်။
Verse 82
श्राद्धं कुर्वंति ये मर्त्याः श्रद्धावंतो मुनीश्वर । न तेषां संततिच्छेदः संपन्नास्ते भवंति च ॥ ८२ ॥
အို မုနိရှင်တို့၏ အရှင်တော်၊ ယုံကြည်သဒ္ဓါဖြင့် Śrāddha ကို ပြုလုပ်သော လူသားတို့၏ မျိုးဆက်မပြတ်တောက်ဘဲ၊ ထို့ပြင် စည်းစိမ်ချမ်းသာလည်း ရရှိကြ၏။
Verse 83
पितॄन्यंजति यें श्राद्धे तैस्तु विष्णुः प्रपूजितः । तस्मिंस्तुष्टे जगन्नाथे सर्वास्तुष्यंति देवताः ॥ ८३ ॥
Śrāddha အခမ်းအနားတွင် ပိတೃ (Pitṛs) များကို စိတ်ကျေနပ်စေသူတို့သည် ထိုအားဖြင့် ဗိṣṇုကို အထွတ်အထိပ်ဖြင့် ပူဇော်ရာရောက်၏။ जगन्नाथ (Jagannātha) သည် ပျော်ရွှင်တော်မူလျှင် နတ်တော်အားလုံးလည်း ပျော်ရွှင်ကြ၏။
Verse 84
पितरो देवताश्चैव गंधर्वाप्सरसस्तथा । यक्षाश्च सिद्धा मनुजा हरिरेव सनातनः ॥ ८४ ॥
ပိတೃ (Pitṛs) များ၊ နတ်တော်များ၊ ဂန္ဓರ್ವ (Gandharva) နှင့် အပ္စရာ (Apsaras) များ၊ ယက္ခ (Yakṣa) များ၊ စိဒ္ဓ (Siddha) များနှင့် လူသားတို့—အမှန်တကယ်အားဖြင့် အားလုံးသည် ထာဝရ ဟရိ (Hari) တော်တစ်ပါးတည်းပင် ဖြစ်ကြ၏။
Verse 85
येनेदमखिलं जातं जगत्स्थावरजंगमम् । तस्माद्दाता च भोक्ता च सर्वं विष्णुः सनातनः ॥ ८५ ॥
မရွေ့မလျားနှင့် ရွေ့လျားသတ္တဝါတို့ပါဝင်သော ဤလောကအလုံးစုံသည် အဘယ်သူထံမှ မွေးဖွားလာသနည်း၊ ထို့ကြောင့် ထာဝရ ဗိṣṇု တော်တစ်ပါးတည်းသည် အရာအားလုံး—ပေးသူလည်း ဖြစ်၍ ခံစားသူလည်း ဖြစ်၏။
Verse 86
यदस्ति विप्र यन्नास्ति दृश्यं चादृश्यमेव च । सर्वं विष्णुमयं ज्ञेयं तस्मादन्यन्न विद्यते ॥ ८६ ॥
အို ဗြာဟ္မဏ၊ ရှိသမျှနှင့် မရှိသမျှ၊ မြင်ရသမျှနှင့် မမြင်ရသမျှ—အားလုံးကို ဗိṣṇုမယ (Viṣṇu ဖြင့် ပြည့်နှက်) ဟု သိမှတ်လော့။ ထို့ကြောင့် သူ့အပြင် အခြားအရာ မရှိ။
Verse 87
आधारभूतो विश्वस्य सर्वभूतात्मकोऽव्ययः । अनौपम्यस्वभावश्च भगवान्हव्यकव्यभुक् ॥ ८७ ॥
ဘုရားသခင်သည် စကြဝဠာ၏ အခြေခံတိုင်တည်ရာ ဖြစ်၍ သတ္တဝါအားလုံး၏ အတွင်းအတ္တမဖြစ်သော မဖျက်ဆီးနိုင်သူ ဖြစ်သည်။ သဘာဝအလွန်မတူညီ၍ နှိုင်းယှဉ်မရသော ဘဂဝန်သည် မီးပူဇော်ဟဝျနှင့် ဘိုးဘွားအတွက် ကဗျပူဇော်ကို ခံယူသုံးဆောင်သူ ဖြစ်တော်မူ၏။
Verse 88
परब्रह्माभिधेयो य एक एव जनार्दनः । कर्त्ता कारयिता चैव सर्वं विष्णुः सनातनः ॥ ८८ ॥
ပရဗြဟ္မဟု ခေါ်ဆိုသည့်သူသည် တစ်ဦးတည်းသော ဇနာရ္ဒန ဖြစ်တော်မူ၏။ ထာဝရ ဗိဿဏုသည် တစ်ပါးတည်းပင် လုပ်သူလည်းဖြစ်၊ လုပ်စေသူလည်းဖြစ်၍ အရာအားလုံးသည် ဗိဿဏုတော်ပင် ဖြစ်၏။
Verse 89
इत्येवं ते मुनिश्रेष्ठ श्राद्धास्य विधिरुत्तमः । कथितः कुर्वतामेवं पापं सद्यो विलीयते ॥ ८९ ॥
ဤသို့ဖြင့် မုနိအထူးမြတ်ရေ၊ ဤရှရဒ္ဓ၏ အမြင့်မြတ်ဆုံး နည်းလမ်းကို သင်အား ပြောကြားပြီးပြီ။ ဤပုံစံအတိုင်း ဆောင်ရွက်သူတို့၏ အပြစ်သည် ချက်ချင်း ပျော်လျက် ပျက်ကွယ်သွား၏။
Verse 90
य इदं पठते भक्त्या श्राद्धकाले द्विजोत्तमः । पितरस्तस्य तुष्यंति संततिश्चैव वर्द्धते ॥ ९० ॥
အို ဒွိဇအထူးမြတ်ရေ၊ ရှရဒ္ဓအချိန်၌ ဤကို ယုံကြည်သဒ္ဓါဖြင့် ဖတ်ရွတ်သူ မည်သူမဆို၊ သူ၏ ဘိုးဘွားပိတရတို့ ပျော်ရွှင်တော်မူကြပြီး မျိုးဆက်လည်း အမှန်တကယ် တိုးပွားလေ၏။
The chapter states that Svayambhū (Brahmā) appoints aparāhṇa for Pitṛs; Kutapa is defined as the eighth division of the day when the sun’s intensity softens, and offerings made then become ‘imperishable’ (akṣayya) in result for the ancestors.
A śrāddha offering made at an improper time—especially in the evening or incorrectly timed to tithi—becomes ‘Rākṣasa’ (spoiled/inauspicious) and is said not to reach the Pitṛs, bringing negative consequences to both giver and eater.
It prioritizes a learned śrotriya devoted to Viṣṇu, steady in proper conduct, serene, from a reputable family, free from attachment/aversion, Purāṇa-aware, Smṛti-versed, Vedānta-accomplished, compassionate, grateful, and engaged in teaching and welfare.
It allows alternatives such as offering as homa into the palm (for a brāhmaṇa) when fire is unavailable, cooking simple food when materials/priests are lacking, offering sesame and water or grass for cows, and treating such acts as emergency śrāddha done according to one’s capacity.