Adhyaya 74: King Svarashtra, the Deer-Queen’s Curse, and the Rise of Tamasa Manu

Verse 1

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे औत्तममन्वन्तरे त्रिसप्ततितमोऽध्यायः चतुःसप्ततितमोऽध्यायः—७४ । मार्कण्डेय उवाच । राजाभूद्विख्यातः स्वराष्ट्रो नाम वीर्यवान् । अनेकयज्ञकृत् प्राज्ञः संग्रामेष्वपराजितः ॥

ဤသို့ «သရီ မာရ္ကဏ္ဍေယ ပုရာဏ» အောက်တမ မနွန္တရ၌ အခန်း ၇၃ ပြီးဆုံး၍ အခန်း ၇၄ စတင်သည်။ မာရ္ကဏ္ဍေယ မိန့်တော်မူသည်– သဗ္ဗရာဋ္ဌရ ဟူသော နာမည်ကြီး ဘုရင်တစ်ပါး ရှိ၍ သတ္တိပြင်းထန်၊ ယဇ္ဈများစွာ ပြုလုပ်၊ ပညာရှိ၊ စစ်ပွဲ၌ မအနိုင်ယူနိုင်သူ ဖြစ်သည်။

Verse 2

तस्यायुḥ सुमहत्प्रादात् मन्त्रिणाराधितो रविः । पत्नीणाञ्च शतं तस्य धन्यानामभवद् द्विज ॥

သူ၏ အမတ်က နေဘုရား (ရဝိ) ကို ပူဇော်သဖြင့် နေဘုရားသည် အလွန်ကြီးမားသော အသက်ရှည်ခြင်းကို ပေးတော်မူ၏။ ထို့ပြင် အို ဒွိဇ (ဗြာဟ္မဏ)၊ သူ၌ ကံကောင်းသော မိဖုရား တစ်ရာ ရှိ၏။

Verse 3

तस्य दीर्घायुṣः पत्न्यो नातिदीर्घायुṣो मुने । कालेन जग्मुर्निधनं भृत्यमन्त्रिजनास्तथा ॥

အို ရှင်ရဟန်း၊ အသက်ရှည်သော ထိုဘုရင်၏ မိဖုရားများသည် အသက်မရှည်ကြ; အချိန်ကြာလာသော် သေဆုံးသွားကြ၏—ထို့အတူ သူ၏ အစေခံများ၊ အမတ်များနှင့် အခြားလူများလည်း ထိုနည်းတူပင်။

Verse 4

स भार्याभिस्तथायुक्तो भृत्यैश्च सहजन्मभिः । उद्विग्नचेताः संप्राप वीर्यहानिमहर्निशम् ॥

မိဖုရားများနှင့် သူနှင့်တစ်ခေတ်တည်း မွေးဖွားလာသော အစေခံများ (အဟောင်းမိတ်ဆွေများ) နှင့်အတူရှိသော်လည်း၊ သူ၏နှလုံးသား၌ စိုးရိမ်ပူပန်လာပြီး နေ့ညမပြတ် အားအင်လျော့နည်းသွား၏။

Verse 5

तं वीर्यहीनं निभृतैर्भृत्यैस्त्यक्तं सुदुःखितम् । अनन्तरो विमर्दाख्यो राज्याच्च्यावितवांस्तदा ॥

သူသည် အင်အားမရှိတော့ဘဲ—ကြောက်ရွံ့သိမ်မွေ့သော အမှုထမ်းများက စွန့်ပစ်၍ မဟာဝမ်းနည်းခြင်းထဲသို့ ကျရောက်သွားသောအခါ—“ဝိမရ္ဒ” ဟုခေါ်သော အနန္တရ သည် သူ့ကို နိုင်ငံတော်မှ ထုတ်ပယ်လိုက်သည်။

Verse 6

राज्याच्च्युतः सोऽपि वनं गत्वा निर्विण्णमानसः । तपस्तेपे महाभागे वितस्तापुलिने स्थितः ॥

နိုင်ငံတော်မှ ထုတ်ပယ်ခံရပြီးနောက် သူသည် စိတ်ပျက်လက်ပျက်ဖြင့် တောသို့ သွားကာ ဝိတஸ္တာ မြစ်၏ မင်္ဂလာရှိသော သဲကမ်းပေါ်တွင် ရပ်လျက် တပသ (အာစီတပ) ကို ကျင့်သုံး하였다။

Verse 7

ग्रीष्मे पञ्चतमा भूत्वा वर्षास्वभ्रावकाशिकः । जलशायी च शिशिरे निराहारो यतव्रतः ॥

နွေရာသီတွင် “မီးငါးပါး” တပသကို ကျင့်၏။ မိုးရာသီတွင် မိုးကာမရှိဘဲ ဖွင့်လှစ်သော မိုးကောင်းကင်အောက်၌ နေ၏။ ဆောင်းရာသီတွင် ရေထဲ၌ လဲလျောင်း၏။ သူသည် အစာရှောင်ကာ သစ္စာကတိများ၌ တည်ကြည်하였다။

Verse 8

ततस्तपस्यतस्तस्य प्रावृट्काले महाप्लवः । बभूवानुदिनं मेघैर्वर्षद्भिरनुसन्ततम् ॥

ထို့နောက် သူသည် တပသကို ကျင့်နေစဉ် မိုးရာသီတွင် တိမ်များက နေ့စဉ်နေ့တိုင်း မပြတ်မတောက် မိုးရွာသဖြင့် မဟာရေကြီးမှု တစ်ရပ် ပေါ်ပေါက်လာ하였다။

Verse 9

न दिग्विज्ञायते पूर्वा दक्षिणा वा न पश्चिमा । नोत्तरा तमसा सर्वमनुलिप्तमिवाभवत् ॥

အရှေ့၊ တောင်၊ အနောက်၊ မြောက် ဟူသော မည်သည့်ဦးတည်ရာကိုမျှ မခွဲခြားနိုင်တော့ဘဲ၊ အရာအားလုံးသည် အမှောင်တိမ်ထူဖြင့် လိမ်းဖုံးထားသကဲ့သို့ ဖြစ်နေ하였다။

Verse 10

ततोऽतिपूरेण नृपः स नद्याः प्रेरितस्तटम् । प्रार्थयन्नापि नावाप ह्रियमाणो महीपतिः ॥

ထို့နောက် မြစ်ရေကြီးလှိုင်းအင်အားကြီးကြောင့် ဘုရင်သည် ကမ်းဘက်သို့ အတင်းအကျပ် ဆွဲခေါ်ခံရ၏။ တောင်းပန်သော်လည်း လှေမတွေ့နိုင်ဘဲ မြေကြီး၏အရှင်သည် ရေစီးနှင့်အတူ လွင့်သွားလေ၏။

Verse 11

अथ दूरे जलौघेन ह्रियमाणो महीपतिः । आससाद जले रौहीं स पुच्छे जगृहे च ताम् ॥

ထို့နောက် ရေစီးပြင်းထန်မှုကြောင့် အဝေးသို့ လွင့်သွားသော ဘုရင်သည် ရေထဲ၌ ရောဟီ (မိန်းကောင်/မိန်းသမင်) တစ်ကောင်ကို တွေ့၍ ၎င်း၏အမြီးကို ဆုပ်ကိုင်လေ၏။

Verse 12

तेन प्लवेन स ययावूध्यमानो महीतले । इतश्चेतश्चान्धकारे आससाद तटं ततः ॥

၎င်းကို မျောတင်အဖြစ် အသုံးပြု၍ ဘုရင်သည် ရေစီးနှင့်အတူ သွားလေ၏။ အမှောင်ထဲတွင် ဒီဘက်ဟိုဘက် လှုပ်ခတ်ပစ်ချခံရပြီးနောက် နောက်ဆုံးတွင် ကမ်းသို့ ရောက်လေ၏။

Verse 13

विस्तारि पङ्कमत्यर्थं दुस्तरं स नृपस्तरन् । तथैव कृष्यमाणोऽन्यद्रम्यं वनमवाप सः ॥

ဘုရင်သည် ကျယ်ပြန့်၍ ဖြတ်ကျော်ရန် ခက်ခဲသော ရွံ့ညွန်ကို လျှောက်ကာ၊ ထို့ပြင် ရေစီးက ဆွဲခေါ်နေသေးသော်လည်း နောက်ထပ် သာယာလှပသော တောအုပ်တစ်ခုသို့ ရောက်လေ၏။

Verse 14

तत्रान्धकारे सा रौही चकर्ष वसुधाधिपम् । पुच्छे लग्नं महाभागं कृशं धमनिसन्ततौ ॥

အဲဒီနေရာ၌ အမှောင်ထဲတွင် ရောဟီသည် အမြီးကို ဆုပ်ကိုင်ကပ်လျက်ရှိသော မြေကြီး၏အရှင်ကို ဆွဲခေါ်သွား၏။ သူသည် မြင့်မြတ်သော်လည်း ပိန်လှီ၍ သွေးကြောများ ထင်ရှားနေ၏။

Verse 15

तस्याश्च स्पर्शसम्भूतामवाप मुदमुत्तमाम् । सोऽन्धकारे भ्रमन् भूयो मदनाकृष्टमानसः ॥

သူမ၏ထိတွေ့မှုကြောင့် သူသည် အလွန်မြတ်သော ပျော်ရွှင်မှုကို ရရှိ하였다။ ထို့နောက် အမှောင်ထဲတွင် ထပ်မံလှည့်လည်သွားရာ၌ သူ၏စိတ်သည် ကာမ (တဏှာ) ကြောင့် ဆွဲငင်ခံရ하였다။

Verse 16

विज्ञाय सानुरागं तं पृष्ठस्पर्शनतत्परम् । नरेन्द्रं तद्वनस्यान्तः सा मृगी तमुवाच ह ॥

သူသည် စွဲလမ်းမှုဖြင့် ပြည့်နှက်၍ သူမ၏ကျောကို ထိလိုသော စိတ်ကူးရှိသည်ကို သိသဖြင့်၊ တောအတွင်းရှိ မိခင်သမင်သည် မင်းကြီးအား စကားဆို하였다။

Verse 17

किं पृष्ठं वेपथुमता करेण स्पृशसे मम । अन्यथैवास्य कार्यस्य सञ्जाता नृपते गतिः ॥

အဘယ်ကြောင့် ငါ၏ကျောကို လက်တုန်တုန်ဖြင့် ထိနေသနည်း။ အို မင်းကြီး၊ ဤကိစ္စ၏ လမ်းကြောင်းသည် လုံးဝ အခြားပုံစံဖြင့် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။

Verse 18

नास्थाने वो मनो यातं नागम्याहं तवेश्वर । किन्तु त्वत्सङ्गमे विघ्नमेष लोलः करोति मे ॥

သင်၏စိတ်သည် မသင့်လျော်သောနေရာသို့ ရောက်သွားပြီ။ အို အရှင်၊ ငါသည် သင်ချဉ်းကပ်ရမည့်သူ မဟုတ်။ ထို့ပြင် ဤမတည်ငြိမ်သော လှုံ့ဆော်မှုသည် သင်နှင့် ဆက်နွယ်ပေါင်းသင်းရန် ငါ့အတွက် အတားအဆီး ဖြစ်စေသည်။

Verse 19

माङ्कण्डेय उवाच इति श्रुत्वा वचस्तस्या मृग्याश्च जगतीपतिः । जातकौतूहलो रौहीमिदं वचनमब्रवीत् ॥

မားကဏ္ဍေယက ပြောသည်— ထိုမိခင်သမင်၏ စကားကို ကြားသော် မြေကြီး၏ အရှင်သည် စူးစမ်းလိုစိတ် ပေါ်ထွန်းလာ၍ ရောဟီ (rauhī) ထံသို့ ဤစကားကို ဆို하였다။

Verse 20

का त्वं ब्रूहि मृगी वाक्यं कथं मानुषवद्वदेत् । कश्चैव लोलो यो विघ्नं त्वत्सङ्गे कुरुते मम ॥

မင်းကြီးက မေးတော်မူသည်— «သင်သည် မည်သူနည်း။ ပြောပါ၊ အို မိခင်ကောင်မ—သင်သည် လူကဲ့သို့ အဘယ်ကြောင့် ပြောနိုင်သနည်း။ ထို့ပြင် ငါ့အား သင်နှင့်အတူ နေရခြင်းကို တားဆီးသော မတည်မြဲသူသည် မည်သူနည်း»

Verse 21

मृग्युवाच अहं ते दयिता भूप ! प्रागासमुत्पलावती । भार्या शताग्रमहिषी दुहिता दृढधन्वनः ॥

မိခင်ကောင်မက ပြောသည်— «အို မင်းကြီး၊ အတိတ်ကာလ၌ ကျွန်မသည် သင်၏ ချစ်သူ—ဥတ္ပလာဝတီ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ကျွန်မသည် စတားဂရ၏ ဇနီး၊ အဓိက မဟာမိဖုရား ဖြစ်ပြီး ဒృဍဓန္ဝန်၏ သမီး ဖြစ်သည်»

Verse 22

राजोवाच किन्तु यावत्कृतं कर्म येनेमां योनिमागता । पतिव्रता धर्मपरा सा चेत्थं सथमीदृशी ॥

မင်းကြီးက မေးတော်မူသည်— «သူမသည် မည်သည့်ကံကြောင့် ဤဝမ်းထဲသို့ ရောက်လာသနည်း။ သူမသည် ခင်ပွန်းကို သစ္စာရှိ၍ ဓမ္မကို အာရုံစိုက်သူ ဖြစ်လျှင် အဘယ်ကြောင့် ဤသို့ ဖြစ်လာသနည်း»

Verse 23

मृग्युवाच अहं पितृगृहे बाला सखीभिः सहिता वनम् । रन्तुं गता ददर्शैकं मृगं मृग्या समागतम् ॥

မိခင်ကောင်မက ပြောသည်— «ကျွန်မသည် အဖေ၏ အိမ်၌ မိန်းကလေးငယ် ဖြစ်စဉ်က မိတ်ဆွေများနှင့်အတူ ကစားရန် တောထဲသို့ သွားခဲ့သည်။ အဲဒီမှာ မိခင်ကောင်မတစ်ကောင်နှင့် ပေါင်းစည်းနေသော ကောင်မုဆိုးတစ်ကောင်ကို မြင်ခဲ့သည်»

Verse 24

ततः समीपवर्तिन्या मया सा ताडिता मृगी । मया त्रस्ता गतान्यत्र क्रुद्धः प्राह ततो मृगः ॥

«ထို့နောက် ကျွန်မ နီးကပ်သွားသောအခါ မိခင်ကောင်မကို ထိုးနှက်လိုက်သည်။ သူမသည် ကျွန်မကို ကြောက်၍ အခြားနေရာသို့ ပြေးသွားသည်။ ထို့နောက် ကောင်မုဆိုးသည် ဒေါသထွက်ကာ စကားပြောလာသည်»

Verse 25

मूढे किमेवं मत्तासि धिक्ते दौः शील्यमीदृशम् । आधानकालो येनायं त्वया मे विफलीकृतः ॥

«အမိုက်မိန်းကလေးရေ—ဘာကြောင့် ဒီလောက်အလိုလိုက်လွန်းတာလဲ? ဒီလိုမကောင်းတဲ့အကျင့်အပေါ် အရှက်ရစေ! ဒီလုပ်ရပ်ကြောင့် ငါ့ရဲ့ ကိုယ်ဝန်တင်ချိန်ကို အကျိုးမရှိအောင် လုပ်လိုက်ပြီ»။

Verse 26

वाचं श्रुत्वा ततस्तस्य मानुषस्येव भाषतः । भीता तमब्रुवं कोऽसीत्येतां योनिमुपागतः ॥

«သူ့စကားကို လူတစ်ယောက်ပြောသလို ကြားရသဖြင့် ငါကြောက်လန့်ပြီး သူ့ကို ပြောလိုက်သည်– ‘ဒီဝမ်းထဲကို (သမင်အဖြစ်) ဝင်လာတဲ့ မင်းက ဘယ်သူလဲ?’»။

Verse 27

ततः स प्राह पुत्रोऽहमृषेर्निर्वृतिचक्षुषः । सुतपा नाम मृग्यान्तु साभिलाषो मृगोऽभवम् ॥

«ထို့နောက် သူက ပြောသည်– ‘ငါသည် ရှင်ရသေ့ နိရ္ဝြတိစက္ခုသ၏ သားဖြစ်သည်။ ငါ့နာမည်မှာ စုတပါ ဖြစ်၏။ သမင်မကို လိုလားတပ်မက်သဖြင့် ငါသည် သမင်ထီး ဖြစ်လာခဲ့သည်’»။

Verse 28

इमाञ्चानुगतः प्रेम्णा वाञ्छितश्चानया वने । त्वया वियोजिता दुष्टे तस्माच्छापं ददामि ते ॥

«ငါက ချစ်ခြင်းကြောင့် ဒီတစ်ကောင်နောက်ကို လိုက်ခဲ့ပြီး တောထဲမှာလည်း သူမက ငါကို လိုလားခဲ့သည်။ မကောင်းသောမိန်းကလေးရေ၊ မင်းက ငါတို့ကို ခွဲခွာစေခဲ့သဖြင့် ထို့ကြောင့် ငါ မင်းကို ကျိန်စာပေးမည်»။

Verse 29

मया चोक्तं तवाज्ञानादपराधः कृतो मुने । प्रसादं कुरु शापं मे न भवान् दातुमर्हति ॥

«ထို့နောက် ငါက ပြောသည်– ‘အရှင်ရသေ့ရေ၊ မသိမှုကြောင့် ငါ့ထံမှ ပြစ်မှုတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ကျေးဇူးပြု၍ ကရုဏာပြပါ—အရှင်က ငါ့ကို ကျိန်စာ မပေးပါနှင့်’»။

Verse 30

इत्युक्तः प्राह मां सोऽपि मुनिरित्थं महीपते । न प्रयच्छामि शापं ते यद्यात्मानं ददासि मे ॥

ထိုသို့ ပြောဆိုခံရသော် ထိုရသီက မိမိထံသို့ «အို မင်းကြီး၊ သင်သည် မိမိကိုယ်ကို ငါ့ထံ အပ်နှံမည်မဟုတ်လျှင် သင့်အပေါ်ရှိ အပြစ်ဒဏ်ကို ငါ မရုပ်သိမ်းနိုင်» ဟု ဆို하였다။

Verse 31

मया चोक्तं मृगी नाहं मृगरूपधरा वने । लप्स्यसेऽन्यां मृगीन्तावन्मयि भावो निवर्त्यताम् ॥

ထို့နောက် မိမိက «ငါသည် မိန်းမသမင် မဟုတ်၊ တောထဲတွင် သမင်ရုပ်ကို ယူထားသူသာ ဖြစ်သည်။ သင်သည် အခြား မိန်းမသမင်တစ်ကောင်ကို ရမည်။ ထိုအချိန်အထိ ငါ့အပေါ်ရှိ သင်၏စိတ်ကူးယဉ်မှုကို ရပ်စေပါ» ဟု ပြော하였다။

Verse 32

इत्युक्तः कोपरक्ताक्षः स प्राह स्फुरिताधरः । नाहं मृगी त्वयेत्युक्तं मृगी मूढे भविष्यसि ॥

ထိုသို့ ပြောဆိုခံရသော် မျက်လုံးများ ဒေါသကြောင့် နီရဲ၍ နှုတ်ခမ်းတုန်လှုပ်နေကာ သူက «သင်က ‘ငါ မိန်းမသမင် မဟုတ်’ ဟု ဆိုခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် အို မိုက်မဲသူ၊ သင်သည် မိန်းမသမင် ဖြစ်သွားမည်» ဟု ပြော하였다။

Verse 33

ततो भृशं प्रव्यथिता प्रणम्य मुनिमब्रुवम् । स्वरूपस्थमतिक्रुद्धं प्रसीदेति पुनः पुनः ॥

ထို့နောက် မိမိသည် အလွန်စိတ်ပူပန်၍ ရသီကို ဦးညွှတ်ကာ၊ သူသည် မိမိ၏ပုံသဏ္ဌာန်အတိုင်းပင် ရှိနေသော်လည်း အလွန်ဒေါသထွက်နေစဉ် «ကရုဏာပြုပါ၊ ကရုဏာပြုပါ» ဟု ထပ်ခါထပ်ခါ တောင်းပန်하였다။

Verse 34

बालानभिज्ञा वाक्यानां ततः प्रोक्तमिदं मया । पितर्यसति नारीभिर्व्रियते हि पतिः स्वयम् ॥

ထို့နောက် မိမိသည် ကလေးဖြစ်၍ စကားပြောရာတွင် မသိနားမလည်သဖြင့် ဤသို့ ပြော하였다—«အဖေ မရှိသည့်အခါ မိန်းမတို့သည် ကိုယ့်အတွက် ခင်ပွန်းကို ကိုယ်တိုင် ရွေးချယ်ကြသည်» ဟု။

Verse 35

सति ताते कथञ्चाहं वृणोमि मुनिसत्तम । सापराधाथवा पादौ प्रसीदेश नमाम्यहम् ॥

«အဖေကျွန်မ အသက်ရှင်နေသရွေ့ ကျွန်မ ဘယ်လိုလို့ ခင်ပွန်းကို ရွေးချယ်နိုင်မလဲ၊ ဉာဏ်ပညာအမြတ်ဆုံး ရှင်ရဟန်းတို့၏ အကောင်းဆုံးတော်? ကျွန်မမှာ အပြစ်ရှိသည်ဖြစ်စေ မရှိသည်ဖြစ်စေ သင်၏ခြေတော်ကို ဦးချ၍ နမස්ကာရပြုပါ၏။ အရှင်၊ ကရုဏာပြုပါ»။

Verse 36

प्रसीदेति प्रसीदेति प्रणतायाः महामते । इत्थं लालप्यमानायाः स प्राह मुनिपुङ्गवः ॥

နမ့်ချ၍ «ကရုဏာပြုပါ၊ ကရုဏာပြုပါ» ဟု အမြဲတမ်း ပြောဆိုကာ အို ဉာဏ်ရှိသူ၊ ထိုသို့ တောင်းပန်နေစဉ် ရဟန်းတို့အနက် နွားထီးတော်ကဲ့သို့ အထက်မြတ်သော ရှင်ရဟန်းက စကားဆို၏။

Verse 37

न भवत्यन्यथा प्रोक्तं मम वाक्यं कदाचन । मृगी भविष्यसि मृता वनेऽस्मिन्नेव जन्मनि ॥

«ကျွန်ုပ် ပြောသောစကားသည် ဘယ်တော့မှ မတူညီသွားပါ။ သင်သည် မိန်းမသမင် ဖြစ်လာပြီး ဤတောထဲ၌ပင် ဤဘဝ၌ပင် သေဆုံးလိမ့်မည်»။

Verse 38

मृगत्वे च महाबाहुस्तव गर्भमुपैष्यति । लोलो नाम मुनेः पुत्रः सिद्धवीर्यस्य भामिनि ॥

«ထို့ပြင် သင်သည် သမင်ဘဝ၌ ရှိနေစဉ် လက်မောင်းခွန်အားကြီးသူ တစ်ဦးသည် သင်၏ဝမ်းထဲသို့ ဝင်ရောက်လာလိမ့်မည်။ အလှတရားရှိသော မိန်းမရေ၊ ရှင်ရဟန်း စိဒ္ဓဝီရျ၏ သားကို ‘လိုလို’ ဟု အမည်ပေးကြလိမ့်မည်»။

Verse 39

जीतिस्मरा भवित्री त्वं तस्मिन्गर्भमुपागते । स्मृतिं प्राप्य तथा वाचं मानुषीमीrayiṣ्यसि ॥

«ထိုကိုယ်ဝန် ဖြစ်ပေါ်လာသောအခါ သင်သည် အတိတ်ဘဝ၏ မှတ်ဉာဏ်ကို ထိန်းသိမ်းထားလိမ့်မည်။ မှတ်မိခြင်းကို ပြန်လည်ရရှိပြီးနောက် သင်သည် လူ့စကားကိုလည်း ပြောဆိုလိမ့်မည်»။

Verse 40

तस्मिन् जाते मृगीत्वात् त्वं विमुक्ता पतिनार्चिता । लोकानवाप्स्यसि प्राप्या ये न दुष्कृतकर्मभिः ॥

သူ မွေးဖွားလာသောအခါ သင်သည် မိန်းမသမင်အဖြစ်ရှိနေသောအခြေအနေမှ လွတ်မြောက်မည်။ ခင်ပွန်းက ဂုဏ်ပြုကာ သင်သည် အပြစ်မကပ်သော ကုသိုလ်ရှင်တို့ ရောက်သည့် လောကများသို့ ရောက်မည်။

Verse 41

सोऽपि लोलो महावीर्यः पितृशत्रून् निपात्य वै । जित्वा वसुन्धरां कृत्स्नां भविष्यति ततो मनुः ॥

ရဲရင့်သတ္တိကြီးသော လိုလိုသည် အဖေ၏ ရန်သူတို့ကို အမှန်တကယ် သတ်ဖြတ်မည်။ မြေကြီးတစ်လုံးလုံးကို အနိုင်ယူပြီးနောက် သူသည် မနု (Manu) ဖြစ်လာမည်။

Verse 42

एवं शापमहं लब्ध्वा मृता तिर्यक्त्वमागता । त्वत्संस्पर्शाच्च गर्भोऽसौ संभूतो जठरे मम ॥

ထို့ကြောင့် ကျိန်စာကို ခံရ၍ ငါ သေပြီး တိရစ္ဆာန်အဖြစ်သို့ ကျရောက်လာသည်။ ထို့ပြင် သင်၏ ထိတွေ့မှုကြောင့် ငါ၏ ဝမ်း၌ ထိုသန္ဓေက ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။

Verse 43

अतो ब्रवीमि नास्थाने तव यातं मनो मयि । न चाप्यगम्या गर्भस्थो लोलो विघ्नं करोत्‍यसौ ॥

ထို့ကြောင့် ငါပြောသည်—သင်၏စိတ်သည် ငါ့ထံသို့ မသင့်လျော်စွာ လှည့်လာပြီ။ ထို့ပြင် ငါ့ကို မနီးကပ်သင့်—ဝမ်းတွင်း၌ နေထိုင်သော လိုလိုသည် အမှန်တကယ် အတားအဆီး ဖြစ်စေမည်။

Verse 44

मार्कण्डेय उवाच एवमुक्तस्ततः सोऽपि राजा प्राप्य परां मुदम् । पुत्रो ममारिञ्जित्वेति पृथिव्यां भविता मनुः ॥

မားကဏ္ဍေယက ပြောသည်—ထိုသို့ ပြောဆိုခံရသောအခါ ထိုဘုရင်သည် «ငါ့သားသည် ရန်သူတို့ကို အနိုင်ယူပြီးနောက် မြေကြီးပေါ်၌ မနု ဖြစ်မည်» ဟု တွေးကာ အမြင့်ဆုံးသော ဝမ်းမြောက်ခြင်းကို ရရှိ하였다။

Verse 45

ततस्तं सुषुवे पुत्रं सा मृगी लक्षणान्वितम् । तस्मिन् जाते च भूतानि सर्वाणि प्रययुर्मुदम् ॥

ထို့နောက် ထိုမိခင်ဒေါင်က သင်္ကေတမင်္ဂလာများနှင့်ပြည့်စုံသော သားတော်တစ်ပါးကို မွေးဖွား하였다။ သူမွေးဖွားသည့်အခါ သတ္တဝါအပေါင်းတို့သည် ဝမ်းမြောက်ပျော်ရွှင်ကြ၏။

Verse 46

विशेषतश्च राजासौ पुत्रे जाते महाबले । सा विमुक्ता मृगी शापात् प्राप लोकाननुत्तमान् ॥

အထူးသဖြင့် ထိုဘုရင်သည် အင်အားကြီးသော သားတော် မွေးဖွားလာသည့်အခါ အလွန်ဝမ်းမြောက်하였다။ ထိုဒေါင်မိခင်သည် ကျိန်စာမှ လွတ်မြောက်ပြီး မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော လောကများသို့ ရောက်ရှိ하였다။

Verse 47

ततस्तस्यर्षयः सर्वे समेत्य मुनिसत्तम । अवेक्ष्य भाविनीमृद्धिं नाम चक्रुर्महात्मनः ॥

ထို့နောက် ရှင်ရသီအပေါင်းတို့သည် စုဝေးကြ၏၊ အို ပညာရှိတို့အနက် အမြတ်ဆုံးရေ။ အနာဂတ်တွင် ဖြစ်လာမည့် စည်းစိမ်တိုးတက်မှုကို မြင်၍ ထိုမဟာစိတ်ရှိသူအား အမည်တစ်ရပ် ပေးအပ်ကြ၏။

Verse 48

तामसीं भजमानायां योनिं मातर्यजायत । तमसा चावृते लोके तामसोऽयं भविष्यति ॥

သူသည် တမသ (tamas) သဘောရှိသော ဝမ်းအိမ်သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည့် မိခင်မှ မွေးဖွားလာ၏။ လောကသည် အမှောင်ဖြင့် ဖုံးလွှမ်းနေသဖြင့် သူကို «တာမသ» (Tāmasa) ဟု ခေါ်မည်။

Verse 49

ततः स तामसस्तेन पित्रा संवर्धितो वने । जातबुद्धिरुवाचेदं पितरं मुनिसत्तम ॥

ထို့နောက် တောအတွင်း၌ ဖခင်က ပြုစုမွေးမြူထားသော ထိုတာမသ (Tāmasa) သည် ဉာဏ်သဘော နိုးထလာသောအခါ ဖခင်ထံသို့ ဤစကားများကို ပြောကြား၏၊ အို ပညာရှိတို့အနက် အမြတ်ဆုံးရေ။

Verse 50

कस्त्वं तात कथं वाहं पुत्रो माता च का मम । किमर्थमागतश्च त्वमेतत् सत्यं ब्रवीहि मे ॥

«အချစ်တော်ရေ၊ သင်သည် မည်သူနည်း။ ငါသည် မည်သို့ သင်၏သား ဖြစ်နိုင်သနည်း။ ငါ၏မိခင်သည် မည်သူနည်း။ သင်သည် မည်သည့်ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် လာရောက်သနည်း။ အမှန်တကယ်ကို ပြောပြပါ»။

Verse 51

मार्कण्डेय उवाच । ततः पिता यथावृत्तं स्वराज्यच्यवनादिकम् । तस्याचष्टे महाबाहुः पुत्रस्य जगतीपतिः ॥

မားကဏ္ဍေယာက ပြောသည်—ထို့နောက် ဖခင်သည် မိမိ၏နိုင်ငံပျက်ဆုံးခြင်းမှ စ၍ ဖြစ်ပျက်ခဲ့သမျှ အရာအားလုံးကို သားအား ပြောပြလေ၏။ လက်မောင်းကြီးသော လောက၏အရှင်သည် သားတော်အား အကြောင်းအရာအားလုံးကို ရှင်းလင်းပြောကြားလေ၏။

Verse 52

श्रुत्वा तत् सकलं सोऽपि समाराध्य च भारस्करम् । अवाच दिव्यान्यस्त्राणि ससंहाराण्यशेषतः ॥

အရာအားလုံးကို ကြားသိပြီးနောက် သူလည်း ဘာရஸ္ကရ (နေဘုရား) ကို ပူဇော်ကာ၊ ပြန်လည်ခေါ်ယူခြင်းနှင့် ပြန်ရုပ်သိမ်းခြင်း၏ နည်းလမ်းများနှင့်အတူ နတ်ဘုရားဆိုင်ရာ လက်နက်များကို ပြည့်စုံစွာ ရရှိလေ၏။

Verse 53

कृतास्त्रस्तानरीन् जित्वा पितुरानीय चान्तिकम् । अनुज्ञातान् मुनोचाथ तेन स्वं धर्ममास्थितः ॥

ထိုလက်နက်များဖြင့် လက်နက်တပ်ဆင်ကာ သူသည် ရန်သူတို့ကို အနိုင်ယူပြီး ဖခင်ရှေ့သို့ ခေါ်ဆောင်လာလေ၏။ ထို့နောက် ခွင့်ပြုချက်ရသောအခါ သူတို့ကို လွှတ်ပေး၍ မိမိ၏ဓမ္မ၌ တည်မြဲနေထိုင်လေ၏။

Verse 54

पितापि तस्य स्वान् लोकांस्तपोयज्ञसमार्जितान् । विसृष्टदेहः संप्राप्तो दृष्ट्वा पुत्रमुखं सुखम् ॥

ထို့ပြင် ဖခင်လည်း တပသ်နှင့် ယဇ္ဉာဖြင့် ရရှိထားသော မိမိ၏လောကများသို့ ရောက်လေ၏။ သား၏မျက်နှာကို မြင်ပြီးနောက် ပျော်ရွှင်စွာ ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်လွှတ်လေ၏။

Verse 55

जित्वा समस्तां पृथिवीं तामसाख्यः स पार्थिवः । तामसाख्यो मनुरभूत्तस्य मन्वन्तरं शृणु ॥

ကမ္ဘာမြေတစ်လုံးလုံးကို အောင်မြင်သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် “တာမသာ” ဟူသော မင်းသည် “တာမသာ မနု” ဖြစ်လာ하였다။ ယခု သူ၏ မနွန္တရ (Manvantara) ကို နားထောင်ကြလော့။

Verse 56

ये देवा यत्पतिर्यश्च देवेन्द्रो ये तथर्षयः । ये पुत्राश्च मनोस्तस्य पृथिवीपरिपालकाः ॥

ထိုကာလ၌ မည်သည့် နတ်အုပ်စုများ ရှိသနည်း၊ သူတို့၏ အရှင်—အင်ဒြ (Indra) သည် မည်သူနည်း၊ မည်သည့် ရှင်သန်တော်မူသော ရိရှီများ ရှိသနည်း၊ ထို မနု၏ သားတော်များထဲမှ မည်သူတို့က မြေကြီးကို ကာကွယ်သူများ ဖြစ်လာသနည်း—ဤအရာအားလုံးကို ဖော်ပြမည်။

Verse 57

सत्यास्तथान्ये सुधियः सुरूपा हरयस्तथा । एते देवगणास्तत्र सप्तविंशतिकाः मुने ॥

ထိုနေရာ၌ နတ်အုပ်စုများမှာ စတ်တျာ (Satyas)၊ အန်ယာ (Anyas)၊ စုဓိယာ (Sudhiyas)၊ စုရူပါ (Surūpas) နှင့် ဟရယာ (Harayas) တို့ ဖြစ်ကြသည်။ အို ရိရှီ၊ ထို သာမန်မဟုတ်သော နတ်တပ်ဖွဲ့တို့သည် စုစုပေါင်း ၂၇ ပါး ဖြစ်하였다။

Verse 58

महाबलो महावीर्यः शतयज्ञोपलक्षितः । शिखिरीन्द्रस्तथा तेषां देवानामभवद्विभुः ॥

အားကောင်းသန်မာ၍ ရဲရင့်သတ္တိကြီးကာ ယဇ်ပူဇော်မှု တစ်ရာဖြင့် ထင်ရှားသော စိခိရီ (Śikhirī) သည် ထိုနတ်တို့၏ အင်ဒြ (Indra)၊ အရှင်အုပ်စိုးသူ ဖြစ်လာ하였다။

Verse 59

ज्योतिर्धर्मा पृथुः काव्यश्चैत्रोऽग्निर्वलकस्तथा । पीवरश्च तथा ब्रह्मन् ! सप्त सप्तर्षयोऽभवन् ॥

ဂျိုတစ် (Jyotis)၊ ဓမ္မ (Dharma)၊ ပೃထု (Pṛthu)၊ ကာဗျ (Kāvya)၊ ခိုင်တြ (Caitra)၊ အဂ္နိ (Agni)၊ ဝလက (Valaka) နှင့် ပီဝရ (Pīvara) — ဤတို့သည် အို ဘြာဟ္မဏ၊ စပ္တရိရှီ (Saptarṣis) ခုနစ်ပါး ဖြစ်ကြသည်။

Verse 60

नरः क्षान्तिः शान्तदान्तजानुजङ्घादयस्तथा । पुत्रास्तु तामसस्यासन् राजानः सुमहाबलाः ॥

နရ၊ ခ္သာန္တိ၊ ထို့အတူ သာန္တ၊ ဒါန္တ၊ ဇာနု၊ ဇင်္ဃာ နှင့် အခြားသူတို့သည် တာမသ၏ သားများဖြစ်ကြ၍ အလွန်ကြီးမားသော အင်အားရှိသည့် မင်းများဖြစ်လာကြသည်။

Verse 61

इत्येतत्तामसं विप्र मन्वन्तरमुदाहृतम् । यः पठेत् शृणुयाद्वापि तमसा स न बाध्यते ॥

ထို့ကြောင့်၊ အို ဗြာဟ္မဏ၊ ဤ တာမသ မန္ဝန္တရ ကို ကြေညာပြီးပြီ။ ၎င်းကို ရွတ်ဆိုသူ သို့မဟုတ် နားထောင်သူပင်လျှင် အမှောင် (တမသ) ကြောင့် မပင်ပန်းမနာကျင်ရ။