Adhyaya 40
CreationBrahmaCosmogony41 Shlokas

Adhyaya 40: The Yogin’s Impediments (Upasargas), Subtle Concentrations, and the Eight Siddhis

योगाध्याय (Yogādhyāya)

Creation of the World

ဤအধ্যာယတွင် ယောဂီ၏ သမာဓိကို တားဆီးသော အုပါဆာဂ (Upasarga) များ၊ စိတ်၏ သေးငယ်သိမ်မွေ့သော အာရုံစိုက်မှုများနှင့် လမ်းခရီးပေါ်တွင် ပေါ်လာနိုင်သော လှည့်ဖြားမှုများကို ဖော်ပြသည်။ ကြောက်ရွံ့မှု၊ အာရုံလွဲမှု၊ အံ့ဩဖွယ် အာဏာများကြောင့် မာနတက်ခြင်းတို့ကို သတိနှင့် သီလဖြင့် ကျော်လွှားရန် သင်ကြားသည်။ နောက်ဆုံးတွင် အष्टစိဒ္ဓိ (siddhi ၈) ကို ရှင်းပြပြီး မောက္ခသို့ မျက်နှာမူကာ အာဏာကို မလိုလားမက်မောရန် သတိပေးသည်။

Divine Beings

Dattātreya

Celestial Realms

Svarga (heavenly realm, as an object of desire/attainment)

Key Content Points

Upasargas as yogic impediments: Dattātreya enumerates desire-objects and merit-objects (kāmya-kriyā, dāna-phala, vidyā, māyā, dhana, svarga, devatva) that distract the yogin from Brahman-oriented concentration.Five disturbances that vitiate yoga: prātibha (inflated ‘brilliance’/omniscience of words), śrāvaṇa (clairaudient range), daiva (godlike/unmattavat condition), bhrama (behavioral derangement), and āvarta (whirlpool-like cognitive turbulence).Seven subtle dhāraṇās and dispassion: a graded interiorization that relinquishes the sense-qualities and then mind and buddhi, warning that attachment to any bhūta-quality causes relapse.Aṣṭa-siddhis as secondary attainments: aṇimā, laghimā, mahimā, prāpti, prākāmya, īśitva, vaśitva, and yatrakāmāvasāyitā; these are framed as indicators, not the final goal.Liberation as non-differentiation with Brahman: nirvāṇa is described apophatically (no birth, growth, decay) and via merger metaphors (gold refined, fire into fire, water into water).

Focus Keywords

Markandeya Purana Adhyaya 40Yogadhyaya Markandeya PuranaDattatreya teachings on yogaUpasarga obstacles in yogaAṣṭa siddhi anima laghima mahima praptiSeven dharana subtle concentrationsNirvana and Brahman union in Purana

Shlokas in Adhyaya 40

Verse 1

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे जडोपाख्याने योगाध्यायो नामैकोनचत्वारिंशोऽध्यायः । दत्तात्रेय उवाच । उपसर्गाः प्रवर्तन्ते दृष्टे ह्यात्मनि योगिनः । ये तांस्ते संप्रवक्ष्यामि समासेन निबोध मे ॥

ဤသို့ဖြင့် သီရိ မာရကဏ္ဍေယ ပုရာဏ၌၊ ဇဍ (Jaḍa) ၏ ဇာတ်ကြောင်းအတွင်း ‘ယောဂ’ ဟု ခေါ်သော အခန်း စတင်လေသည်။ ဒတ္တာတြေယက ဆိုသည်—ယောဂီသည် အတ္တမန် (Self) ကို အမှန်တကယ် မြင်သိပြီးနောက် အတားအဆီးများ (upasarga) ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ထိုအရာတို့ကို သင်တို့အား အကျဉ်းချုပ် ရှင်းပြမည်; ငါ့စကားကို နားထောင်ကြလော့။

Verse 2

काम्याः क्रियास्तथा कामान् मानुषानभिवाञ्छति । स्त्रियो दानफलं विद्यां मायां कुप्यं धनं दिवम् ॥

သူသည် ဆန္ဒပြည့်စေသော ကမ္မကိစ္စများနှင့် လူ့လောကအပျော်အပါးများ—မိန်းမများ၊ လှူဒါန်းခြင်းမှ ရသော ကုသိုလ်၊ ပညာ၊ မန္တရစိဒ္ဓိ၊ خزန်တော်၊ ဥစ္စာဓနနှင့် မိုးကောင်းကင်(သုခ)တိုင်အောင်—ကို လိုလားလာသည်။

Verse 3

देवत्‍वममरेशत्वं रसायनचयाः क्रियाः । मरुत्प्रपतनं यज्ञं जलग्न्यावेशनन्तथा ॥

သူသည် နတ်ဖြစ်လာခြင်း၊ အမရတို့အကြား အာဏာပိုင်ခြင်း၊ အလ်ခီမီဆိုင်ရာ စုဆောင်းမှုနှင့် လုပ်ဆောင်ချက်များ၊ လေထဲတွင် သွားလာ/ကျဆင်းနိုင်ခြင်း၊ ယဇ္ဉာကျွမ်းကျင်မှုနှင့် ရေ၊ မီးထဲသို့ ထိခိုက်မှုမရှိဘဲ ဝင်နိုင်ခြင်းတို့ကို တောင့်တသည်။

Verse 4

श्राद्धानां सर्वदानानां फलानि नियमांस्तथा । तथोपवासात् पूर्ताच्च देवताभ्यर्चनादपि ॥

သူသည် သြရာဒ္ဓ (śrāddha) ပူဇော်ပွဲ၏ အကျိုး၊ လှူဒါန်းမှုအားလုံး၏ အကျိုးနှင့် ဓမ္မကျင့်ဝတ်များ၏ အကျိုးကို ရှာဖွေသည်။ ထို့အတူ အစာရှောင်ခြင်းမှ ကုသိုလ်၊ အများပြည်သူ/ကရုဏာလုပ်ငန်း (pūrta) မှ ကုသိုလ်နှင့် နတ်တို့ကို ပူဇော်ခြင်းမှ ကုသိုလ်တိုင်အောင်ကိုလည်း လိုလားသည်။

Verse 5

तेभ्यस्तेभ्यश्च कर्मभ्य उपसृष्टोऽभिवाञ्छति । चित्तमित्थं वर्तमानं यत्नाद्योगी निवर्तयेत् ॥

ထိုအမျိုးမျိုးသော လုပ်ရပ်များ (နှင့် ၎င်းတို့၏ ဆွဲဆောင်မှု) ကြောင့် ထိုးနှက်ခံရသဖြင့် သူသည် ၎င်းတို့ကို စတင်လိုလားလာသည်။ ယောဂီသည် အားထုတ်၍ ဤသို့ လှုပ်ရှားနေသော စိတ်ကို ပြန်လှန်တားဆီးရမည်။

Verse 6

ब्रह्मसङ्गिमनः कुर्वन्नुपसर्गात् प्रमुच्यते । उपसर्गैर्जितैरेभिरुपसर्गास्ततः पुनः ॥

စိတ်ကို ဗြဟ္မန် (Brahman) ထံတွင် ကပ်ငြိစေခြင်းဖြင့် ထိုအတားအဆီးများမှ လွတ်မြောက်သည်။ သို့သော် ထိုအတားအဆီးများကို အောင်နိုင်ပြီးနောက်တွင် အခြားအတားအဆီးများက ထပ်မံ ပေါ်ထွန်းလာတတ်သည်။

Verse 7

योगिनः संप्रवर्तन्ते सत्त्वराजसतामसाः । प्रातिभिः श्रावणो दैवो भ्रमावत्तौ तथापरौ ॥

ယောဂီတို့၌ သတ္တဝ၊ ရဇ၊ တမ သုံးဂုဏ်မှ ပေါက်ဖွားသော အတားအဆီးများ ပေါ်လာသည်။ ထိုအတားအဆီးများမှာ ပရာတိဘ (prātibha)၊ ရ္ရာဝဏ (śrāvaṇa)၊ ဒိုင်ဝ (daiva) နှင့် ဘ္ရမ (bhrama)၊ အာဝရ္တ (āvarta) တို့ ဖြစ်သည်။

Verse 8

पञ्चैते योगिनां योगविघ्राय कटुकोदयाः । वेदार्थाः काव्यशास्त्रार्था विद्याशिल्पान्यशेषतः ॥

ဤငါးပါးသည် ပြင်းထန်စွာ ပေါက်ဖွားလာ၍ ယောဂီတို့၏ ယောဂကို တားဆီးသည်။ အဆိုပါအရာများမှာ ဝေဒ၏ အဓိပ္ပါယ်များ၊ ကဗျာနှင့် သာသနာကျမ်းတို့၏ အဓိပ္ပါယ်များကို ချက်ချင်းကျွမ်းကျင်သိမြင်ခြင်း၊ ထို့ပြင် ဗဟုသုတနှင့် အနုပညာ အခွဲအခြားအားလုံးကို မကျန်မလပ် သိမြင်ခြင်း ဖြစ်သည်။

Verse 9

प्रतिभान्ति यदस्येति प्रातिभः स तु योगिनः । शब्दार्थानखिलान् वेत्ति शब्दं गृह्णाति चैव यत् ॥

အရာအားလုံးသည် သူ့အတွက် “တောက်ပထွန်းလင်း” လာသောကြောင့် ယောဂီအတွက် ထိုအရာကို ပရာတိဘ (prātibha) ဟု ခေါ်သည်။ သူသည် စကားလုံးနှင့် အဓိပ္ပါယ်အားလုံးကို သိပြီး၊ ပြောဆိုခြင်း၏ အနက်အဓိပ္ပါယ်ကိုပင် ဖမ်းယူနားလည်နိုင်သည်။

Verse 10

योजनानां सहस्रेभ्यः श्रावणः सोऽभिधीयते । ममन्ताद्वीक्षते चाष्टौ स यदा देवतोपमः ॥

ထောင်ချီသော ယောဇနာအဝေးမှ (အသံကို) ကြားနိုင်သောအခါ ‘ရ္ရာဝဏ’ (śrāvaṇa) ဟု ခေါ်သည်။ ထို့ပြင် လက်မထိပ်မှ ကြည့်သကဲ့သို့ အရပ်ရှစ်မျက်နှာကို မြင်နိုင်သောအခါ သူသည် နတ်သဘောတူ ဖြစ်လာသည်။

Verse 11

उपसर्गान्तमप्याहुर्दैवमुन्मत्तवद् बुधाः । भ्राम्यते यन्निरालम्बं मनो दोषेण योगिनः ॥

ပညာရှိတို့သည် အရူးအမူးကဲ့သို့ ပေါ်ထွန်းလာသော အတားအဆီးကို ‘ဒိုင်ဝ’ (daiva) ဟု ခေါ်ကြသည်။ အပြစ်အနာအဆာကြောင့် ယောဂီ၏ စိတ်သည် အထောက်အကူမရှိဘဲ၊ အားထားရာမရှိဘဲ လွင့်လျားသွားသောအခါ ဖြစ်သည်။

Verse 12

समस्ताचारविभ्रंशाद् भ्रमः स परिकीर्तितः । आवर्त इव तोयस्य ज्ञानावर्तो यदाकुलः ॥

မှန်ကန်သောကျင့်ဝတ်အားလုံးမှ လွဲချော်ခြင်းကို «မောဟ» (မ भ्रम) ဟု ခေါ်သည်။ ဉာဏ်၏ လှိုင်းဝဲသည် လှုပ်ရှားလာသောအခါ ရေထဲရှိ ဝဲကွေ့ကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။

Verse 13

नाशयेच्चित्तमावर्त उपसर्गः स उच्यते । एतैर्नाशितयोगास्तु सकला देवयोनयः ॥

စိတ်ကို ဖျက်ဆီးသော ထိုဝဲလှိုင်းကို «ဥပသဂ္ဂ» (အတားအဆီး) ဟု ခေါ်သည်။ ထိုအရာများကြောင့် နတ်မျိုးဖွား သတ္တဝါအားလုံး၏ ယောဂသည် ပျက်စီးခဲ့သည်။

Verse 14

उपसर्गैर्महाघोरैरावर्तन्ते पुनः पुनः । प्रावृत्य कम्बलं शुक्लं योगी तस्मान्मनोमयम् ॥

အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ် အတားအဆီးများကြောင့် သူတို့သည် ထပ်ခါထပ်ခါ လှည့်ပတ်ပစ်ချခံရသည်။ ထို့ကြောင့် ယောဂီသည် စိတ်ဖြင့် ပြုလုပ်သော «အဖြူရောင်စောင်»—အတွင်းသန့်ရှင်းမှုနှင့် စိတ်ကာကွယ်မှု—ဖြင့် ကိုယ်ကို ပတ်ရမည်။

Verse 15

चिन्तयेत् परमं ब्रह्म कृत्वा तत्प्रवणं मनः । योगयुक्तः सदा योगी लघ्वाहारो जितेन्द्रियः ॥

စိတ်ကို ထိုအမြင့်ဆုံး ဘြဟ္မန်သို့ ညွှန်၍ ထိုဘြဟ္မန်ကို ဆင်ခြင်စူးစမ်းပါစေ။ ယောဂ၌ အမြဲစည်းကမ်းရှိသော ယောဂီသည် အစားအစာကို ပေါ့ပါးစွာ စား၍ အင်္ဒြိယများကို အနိုင်ယူထားရမည်။

Verse 16

सूक्ष्मास्तु धारणाः सप्त भूराद्या मूर्ध्नि धारयेत् । धरित्रीं धारयेद्योगी तत् सौक्ष्म्यं प्रतिपद्यते ॥

မြေဓာတ်မှ စ၍ သေးငယ်သိမ်မွေ့သော အာရုံတည်ခြင်း (ဓာရဏာ) ခုနစ်မျိုး ရှိသည်။ ထိုတို့ကို ခေါင်းထိပ်၌ တည်ထားရမည်။ မြေဓာတ်ကို ကိုင်စွဲတည်မြဲစေသော် ယောဂီသည် ထိုသိမ်မွေ့မှုကို ရောက်ရှိသည်။

Verse 17

आत्मानं मन्यते चोर्वोṃ तद्गन्धञ्च जहाति सः । यथैवाप्सु रसं सूक्ष्मं तद्वद्रूपञ्च तेजसि ॥

ထို့နောက် သူသည် မိမိကိုယ်ကို မြေဓာတ်ထက် ပိုမိုသိမ်မွေ့သောအဖြစ် မြင်ယူ၍ ၎င်း၏ အနံ့ကို စွန့်လွှတ်သည်။ ရေထဲတွင် အရသာသည် သိမ်မွေ့သကဲ့သို့ မီးထဲတွင် ရုပ် (ပုံသဏ္ဌာန်) သည်လည်း သိမ်မွေ့သည်။

Verse 18

स्पर्शं वायो तथा तद्वद्विभ्रतस्तस्य धारणाम् । व्योम्रः सूक्ष्मां प्रवृत्तिञ्च शब्दं तद्वज्जहाति सः ॥

ထိုအာရုံစူးစိုက်မှုကို ထိန်းထားလျက် သူသည် လေဓာတ်၏ ဂုဏ်သတ္တိဖြစ်သော ထိတွေ့မှုကို စွန့်လွှတ်သည်။ ထို့နောက် အာကာသ (အီသာ) ထဲတွင် အသိအာရုံ၏ သိမ်မွေ့သော လှုပ်ရှားမှုဖြင့် အသံကိုလည်း ထိုနည်းတူ စွန့်လွှတ်သည်။

Verse 19

मनसा सर्वभूतानां मनस्याविशते यदा । मानसीं धारणां बिभ्रन्मनः सूक्ष्मञ्च जायते ॥

စိတ်ဖြင့် သတ္တဝါအားလုံး၏ စိတ်ထဲသို့ ဝင်ရောက်သောအခါ၊ စိတ်ဆိုင်ရာ တည်ငြိမ်မှု (mānasī dhāraṇā) ကို ထိန်းထားလျက် စိတ်သည် ပိုမိုသိမ်မွေ့လာသည်။

Verse 20

तद्वद् बुद्धिमशेषाणां सत्त्वानामेत्य योगवित् । परित्यजति सम्प्राप्य बुद्धिसौक्ष्म्यमनुत्तमम् ॥

ထိုနည်းတူ ယောဂကို သိမြင်သူသည် သတ္တဝါအားလုံး၏ ဉာဏ် (buddhi) ထံ ရောက်ရှိသည်။ ထို့နောက် ဉာဏ်၏ အလွန်အမင်း သိမ်မွေ့မှုကို ရရှိပြီးနောက် ၎င်းကိုပင် စွန့်လွှတ်သည် (ဘုဒ္ဓိကိုလည်း ကျော်လွန်သည်)။

Verse 21

परित्यजति सूक्ष्माणि सप्त त्वेतानि योगवित् । सम्यग्विज्ञाय यो 'लर्क ! तस्यावृत्तिर्न विद्यते ॥

ယောဂကို သိမြင်သူသည် ဤ သိမ်မွေ့မှု ခုနစ်ပါးကို စွန့်လွှတ်သည်။ ၎င်းတို့ကို မှန်ကန်စွာ နားလည်သူ—အို အလရက—ပြန်လည်လာခြင်း မရှိတော့ (ပြန်လည်လှည့်ပတ်ခြင်း မရှိ)။

Verse 22

एतासां धारणानान्तु सप्तानां सौक्ष्म्यमात्मवान् । दृष्ट्वा दृष्ट्वा ततः सिद्धिं त्यक्त्वा त्यक्त्वा परां व्रजेत् ॥

ဤဓာရဏာ ခုနစ်ပါး၏ သေးငယ်နူးညံ့သော သဘောကို အကြိမ်ကြိမ် သိမြင်ပြီးနောက်၊ ကိုယ်ကိုထိန်းချုပ်နိုင်သော ယောဂီသည် သက်ဆိုင်ရာ စိဒ္ဓိများကို ရရှိပြီးလျှင် ထိုအရာတို့ကို ထပ်မံထပ်မံ စွန့်လွှတ်ကာ အမြင့်ဆုံး အခြေအနေသို့ ဆက်လက်တက်လှမ်းရမည်။

Verse 23

यस्मिन् यस्मिंश्च कुरुते भूते रागं महीपते । तस्मिंस्तस्मिन् समासक्तिं संप्राप्य स विनश्यति ॥

အို မင်းကြီး၊ မည်သည့် သတ္တဝါ သို့မဟုတ် ဓာတ်တစ်ပါးတစ်ခုကို ရာဂ (ချစ်ကပ်မှု) ဖြစ်လာလျှင်၊ ထိုအရာတည်း၌ပင် ကပ်ငြိမှုကြောင့် ချည်နှောင်ခံရပြီး၊ ထိုကပ်ငြိမှုကြောင့်ပင် ဝိနာသ (ဝိညာဉ်ရေး ကျဆုံးမှု) သို့ ရောက်တတ်သည်။

Verse 24

तस्माद्विदित्वा सूक्ष्माणि संसक्तानि परस्परम् । परित्यजति यो देही स परं प्राप्नुयात् पदम् ॥

ထို့ကြောင့် ဤသေးငယ်သော တတ္တဝါများသည် အပြန်အလှန် ရောယှက်နေကြောင်း နားလည်ပြီး၊ ကိုယ်ခန္ဓာရှိသူက ထိုအရာတို့ကို စွန့်လွှတ်လျှင် အမြင့်ဆုံး အဆင့်အတန်းကို ရောက်ရှိသည်။

Verse 25

एतान्येव तु सन्धान्य सप्त सूक्ष्माणि पार्थिव । भूतादीनां विरागोऽत्र सद्भावज्ञस्य मुक्तये ॥

အို မင်းကြီး၊ စိတ်ကို ဤသေးငယ်သော တတ္တဝါ ခုနစ်ပါးပေါ်တွင် တိတိကျကျ တည်စေသော်၊ ဓာတ်များနှင့် ဆက်စပ်သော အရာများအပေါ် ဝိရာဂ (မကပ်ငြိမှု) ပေါ်ပေါက်လာသည်။ သဘောတရားကို သိမြင်သူ (sadbhāva) အတွက် ဤအရာသည် မောက္ခ (လွတ်မြောက်မှု) သို့ ဦးတည်စေသည်။

Verse 26

गन्धादिषु समासक्तिं सम्प्राप्य स विनश्यति । पुनरावर्तते भूप स ब्रह्मापरमानुषम् ॥

အနံ့နှင့် အခြား အာရုံဝတ္ထုများအပေါ် ပြင်းထန်သော ကပ်ငြိမှုထဲသို့ ကျရောက်လျှင်၊ လူသည် ဝိညာဉ်ရေးအရ ပျက်စီးကာ—အို မင်းကြီး—ဗြဟ္မာမှ စ၍ လူ့ဘဝအထိ အဆင့်အတန်းအမျိုးမျိုးအတွင်းသို့ ထပ်မံပြန်လည် ဝင်ရောက်ရသည် (သံသရာ)။

Verse 27

सप्तैताः धारणाः योगी समतीत्य यदिच्छति । तस्मिंस्तस्मिंल्लयं सूक्ष्मे भूते याति नरेश्वर ॥

အို လူတို့၏အရှင်၊ ယောဂီသည် ဓာရဏာ ခုနစ်ပါးကို မိမိအလိုအတိုင်း ကျော်လွန်သွားသောအခါ သက်ဆိုင်ရာ နူးညံ့သော ဓာတ်တစ်ခုချင်းစီထဲသို့ လယ (laya) အဖြစ် ပျော်ဝင်ဝင်ရောက်သည်။

Verse 28

देवानामसुराणां वा गन्धर्वोरगरक्षसाम् । देहेषु लयमायाति सङ्गं नाप्रोति च क्वचित् ॥

ဒေဝတား၊ အသူရ၊ ဂန္ဓဗ္ဗ၊ နာဂ၊ သို့မဟုတ် ရာက္ခသတို့၏ ကိုယ်ခန္ဓာများအတွင်း မည်သို့ပင်ရှိစေကာမူ၊ သူသည် ထိုပုံသဏ္ဍာန်များထဲတွင် လယ (laya) အဖြစ် စုပ်ယူဝင်ရောက်နိုင်သော်လည်း မည်သည့်နေရာတွင်မျှ မကပ်ငြိမနေတတ်။

Verse 29

अणिमा लघिमा चैव महिमा प्राप्तिरेव च । प्राकाम्यं च तथैशित्वं वशित्वञ्च तथापरम् ॥

အဏိမာ၊ လဃိမာ၊ မဟိမာ၊ ပရာပ္တိ၊ ပရာကာမျ၊ ဣၑိတွ၊ ဝၑိတွ နှင့် အဋ္ဌမသော အခြားစွမ်းအားတစ်ပါးပါဝင်၍—ဤတို့သည် ရိုးရာအရ စိဒ္ဓိ ရှစ်ပါး (aṣṭa-siddhi) ဖြစ်သည်။

Verse 30

यत्रकामावसायित्वं गुणानेतांस्तथैश्वरान् । प्राप्नोत्यक्ष्टौ नरव्याघ्र परं निर्वाणसूचकान् ॥

အို လူတို့အတွင်း ကျားကဲ့သို့သောသူ၊ ဤအရှင့်စွမ်းအားနှင့် ဂုဏ်ရည် ရှစ်ပါးကို—အလိုအတိုင်း အကျိုးရလဒ်ကို သတ်မှတ်နိုင်ခြင်းအထိ—ရရှိနိုင်သော်လည်း၊ ထိုအရာတို့သည် အမြင့်ဆုံး နိဗ္ဗာန်သို့ ညွှန်ပြသော အညွှန်းလက္ခဏာများသာ ဖြစ်သည်။

Verse 31

सूक्ष्मात् सूक्ष्मतमोऽणीयान् शीघ्रत्वं लघिमा गुणः । महिमाशेषपूज्यत्वात् प्राप्तिर्नाप्राप्यमस्य यत् ॥

အဏိမာသည် အလွန်နူးညံ့သိမ်မွေ့သောအရာထက်ပင် သေးငယ်လာခြင်း၊ လဃိမာသည် လျင်မြန်သော ပေါ့ပါးမှု၏ ဂုဏ်ရည်၊ မဟိမာသည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဂုဏ်ပြုလေးစားမှုကို ခံထိုက်စေသော ကြီးမြတ်မှု၊ ပရာပ္တိသည် သူ့အတွက် မရနိုင်သောအရာ မကျန်တော့ခြင်း ဖြစ်သည်။

Verse 32

प्राकाम्यमस्य व्यापित्वादीशित्वञ्चेश्वरो यतः । वखित्वाद्वशिमा नाम योगिनः सप्तमो गुणः ॥

သူ၏ အလုံးစုံပျံ့နှံ့မှုကြောင့် «ပရာကာမ်ယ» (အတားအဆီးမရှိ အလိုရှိသမျှ ရရှိနိုင်သော အစွမ်း) ရှိလာပြီး၊ သူသည် အရှင်သခင်ဖြစ်သောကြောင့် «ဣဿိတ္ဝ» (အာဏာပိုင်မှု) ရှိသည်။ ထို့ပြင် အရာဝတ္ထုနှင့် သတ္တဝါတို့ကို ထိန်းချုပ်နိုင်သောကြောင့် «ဝသိတာ» (အုပ်စိုးနိုင်မှု) ဟူသော ဂုဏ်သည် ယောဂီ၏ ခုနစ်မြောက် အင်္ဂါရပ်ဟု ဆိုကြသည်။

Verse 33

यत्रेच्छास्थानमप्युक्तं यत्रकामावसायिता । ऐश्वर्यकारणैरेभिर्योगिनः प्रोक्तमष्टधा ॥

သူလိုသည့်နေရာတိုင်းကို သူအတွက် ရောက်နိုင်သောနေရာဟု ဆိုကြသည်။ သူဦးတည်သည့်နေရာတိုင်းတွင် ဆန္ဒသည် ပြည့်စုံလာသည်။ ဤသို့ အရှင်သခင်၏ အာဏာ (aiśvarya) ကြောင့် ယောဂီ၏ အောင်မြင်မှုများကို ရှစ်မျိုးဟု ကြေညာကြသည်။

Verse 34

मुक्तिसंसूचकं भूप ! परं निर्वाणमात्मनः । ततो न जायते नैव वर्धते न विनश्यति ॥

အို မင်းကြီး၊ အတ္တ၏ အမြင့်ဆုံး နိဗ္ဗာန်သည် လွတ်မြောက်ခြင်း၏ အညွှန်းအမှတ် ဖြစ်သည်။ ထို့နောက်၌ ၎င်းသည် မမွေးဖွားတော့၊ မကြီးထွားတော့၊ မပျက်စီးတော့။

Verse 35

नापि क्षयमवाप्रोति परिणामं न गच्छति । छेदं क्लेदं तथा दाहं शोषं भूरादितो न च ॥

၎င်းသည် လျော့နည်းခြင်းကို မတွေ့ရ၊ ပြောင်းလဲမှုကိုလည်း မခံရ။ ထို့ပြင် မြေဓာတ်စသည့် (ဓာတ်များ) မှ စတင်သော ဒုက္ခအကျိုးများအဖြစ် ဖြတ်တောက်ခြင်း၊ စိုစွတ်ခြင်း၊ မီးလောင်ခြင်း၊ ခြောက်သွေ့ခြင်းတို့၏ အာဏာအောက် မကျရောက်။

Verse 36

भूतवर्गादवाप्नोति शब्दाद्यैः ह्रियते न च । न चास्य सन्ति शब्दाद्यास्तद्भोक्ता तैर् न युज्यते ॥

၎င်းသည် ဓာတ်တန်းအစုတို့ကြောင့် မထိခိုက်ရ၊ အသံနှင့် အခြားသော အာရုံဝတ္ထုတို့ကလည်း မဆွဲယူနိုင်။ အမှန်တကယ်အားဖြင့် ၎င်းအတွက် အသံနှင့် အခြားအာရုံဝတ္ထုတို့ မရှိကြ; ထိုအခြေအနေကို တွေ့ကြုံသိမြင်သူဖြစ်သောကြောင့် ၎င်းသည် ထိုအရာတို့နှင့် မချည်နှောင်ထား။

Verse 37

यथाहि कनकं खण्डमपद्रव्यवदग्निना । दग्धदोषं द्वितीयेन खण्डेनैक्यं व्रजेन्नृप ॥

မီးဖြင့် အညစ်အကြေးများ လောင်ကျွမ်းသွား၍ သတ္တုရောနှောမှုကင်းသကဲ့သို့ ဖြစ်လာသော ရွှေတစ်တုံးသည် သန့်ရှင်းသော ရွှေတစ်တုံးနှင့် တစ်ရပ်တည်း ပေါင်းစည်းနိုင်သကဲ့သို့၊ အို မင်းကြီး။

Verse 38

न विशेषमवाप्रोति तद्वद्योगाग्निना यतिः । निर्दग्धदोषस्तेनैक्यं प्रयाति ब्रह्मणा सह ॥

ထိုနည်းတူပင် တပသီသည် ယောဂမီးဖြင့် သီးခြားခွဲခြားမှု မရှိတော့ဘဲ၊ အညစ်အကြေးများ လောင်ကျွမ်းသွားသဖြင့် ဘြဟ္မန် (Brahman) နှင့် တစ်ရပ်တည်း ဖြစ်သွားသည်။

Verse 39

यथाग्निरग्नौ संक्षिप्तः समानत्वमनुव्रजेत् । तदाख्यस्तन्मयो भूतो न गृह्येत विशेषतः ॥

မီးကို မီးထဲသို့ ပစ်ထည့်လျှင် ထိုမီးသည် တူညီမှုကို လိုက်နာသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ တူညီဟု ခေါ်ကြပြီး သဘာဝတူညီလာသဖြင့် အထူးသဖြင့် သီးခြားဟု မမြင်နိုင်တော့။

Verse 40

परेण ब्रह्मणा तद्वत् प्राप्यैक्यं दग्धकिल्विषः । योगी याति पृथग्भावं न कदाचिन्महीपते ॥

ထိုနည်းတူပင် အမြင့်ဆုံး ဘြဟ္မန် (supreme Brahman) နှင့် တစ်ရပ်တည်း ဖြစ်သွားသော ယောဂီသည်—အပြစ်များ လောင်ကျွမ်းသွားပြီးနောက်—မြေကြီး၏ အရှင်တော်၊ ထပ်မံ၍ ခွဲခြားသီးခြားမှုသို့ မဝင်တော့။

Verse 41

यथा जलं जलेनैक्यं निक्षिप्तमुपगच्छति । तथात्मा साम्यमभ्येति योगिनः परमात्मनि ॥

ရေကို ရေထဲသို့ လောင်းချလျှင် တစ်ရပ်တည်း ဖြစ်သကဲ့သို့၊ ယောဂီ၏ အတ္တ (Self) သည် အမြင့်ဆုံး အတ္တ (Paramātman) နှင့် တူညီမှုကို ရရှိသည်။

Frequently Asked Questions

The chapter examines how awakened yogic perception can generate temptations and distortions (upasargas) that mimic spiritual success, and it argues that ethical-psychological restraint—redirecting the mind toward Brahman and cultivating dispassion—is necessary to prevent siddhis, merit, and heavenly aspirations from replacing liberation.

It does not develop Manvantara chronology or genealogical transitions; instead, it functions as a stand-alone doctrinal instruction on yoga and liberation, framed as Dattātreya’s counsel to a king regarding the hazards and proper orientation of yogic practice.

This Adhyāya is outside the Devi Māhātmya section (Adhyāyas 81–93) and contains no stuti, epithet, or battle narrative of the Goddess; its primary contribution is yogic-advaitic soteriology centered on Brahman rather than explicit Śākta theology.