Adhyaya 226
Brāhmaṇa-kṛtya, Āśrama-niyama, and Dāna-prasaṃsā (Duties of the Brāhmaṇa, āśrama discipline, and praise of giving)
Upa-parva: Dāna-dharma and Brāhmaṇa-kṛtya (Instruction on gifts, study, and āśrama duties)
Vyāsa outlines a structured account of brāhmaṇa obligations. The chapter begins by distinguishing the brāhmaṇa’s prescribed duties from general social assignments, then describes the completion of Vedic education: initiation-linked rites (e.g., jātakarma onward), study of the Vedas, disciplined service to the teacher, and ‘return’ (samāvartana) after becoming free of debt to the guru. With the teacher’s permission, one adopts one of the four āśramas and maintains its discipline throughout life; householdership is described as the practical foundation supporting the others. The text then links learning, austerity, sacrifice, and gifting to the growth of reputation (yaśas) and beneficial posthumous outcomes. A key regulatory ethic is stated: teach and study, officiate and perform sacrifice, but do not accept gifts without purpose and do not give improperly; if wealth arrives through pupils, ritual patrons, or marriage connections, it should be redirected through sacrifice and giving rather than hoarded for solitary consumption. The latter half supplies exempla—figures such as Rantideva, Śibi, Pratardana, Ambarīṣa, and others—whose notable donations (including extraordinary personal sacrifices) are presented as models of dharmic generosity, culminating in the claim that enduring fame is sustained by dāna, yajña, and progeny.
Chapter Arc: वैवस्वत मन्वन्तर के काल-चक्र का संकेत देकर कथा मन को विराट नियति की ओर उठाती है—और उसी पृष्ठभूमि में एक अपराजेय दैत्यराज नमुचि का वैभव-भंग दिखाया जाता है। → राजलक्ष्मी से च्युत, शत्रुओं के वश में, पाशों से बँधा नमुचि—फिर भी शांत—इन्द्र (पुरंदर) को विस्मित करता है। इन्द्र प्रश्न करता है: ‘इतनी विपत्ति में भी तू शोक क्यों नहीं करता?’ नमुचि प्रत्युत्तर देता है कि शोक शरीर को जलाता है, शत्रुओं को हर्ष देता है, और उसमें कोई सहायता नहीं। → नमुचि का निर्णायक उपदेश: जीव बार-बार धाता द्वारा जिस-जिस गर्भ में संयुक्त किया जाता है, वहीं रहता है—अपनी इच्छा से नहीं; अतः जो अवस्था आई है, उसे ‘होनी’ मानकर जो मन को स्थिर रखता है, वह मोह से नहीं डगमगाता। वही धीर पुरुष अर्थ-सिद्धि, व्यसन, सुख-दुःख और मध्यम अवस्था—सबमें समभाव रखता है। → संवाद का निष्कर्ष वैराग्य-युक्त विवेक में उतरता है: वैमनस्य/दुःख के कारणों को काटकर बुद्धिमान पुरुष को मन-ही-मन हृदयस्थ कल्याणमय परमात्मा का चिंतन करना चाहिए; शोक नहीं, आत्म-चिन्तन और समत्व ही मुक्ति-पथ का आधार है।
Shlokas
Verse 1
- वैवस्वत मन्वन्तरको आठ भागोंमें विभक्त करके जब अन्तिम आठवाँ भाग व्यतीत होने लगेगा
ဘီရှ္မက ပြောသည်— “ယုဓိဋ္ဌိရရေ၊ ဤအကြောင်းနှင့်ပတ်သက်၍ ပညာရှိတို့သည် ရှေးဟောင်းအတ္ထုပ္ပတ္တိတစ်ပုဒ်ကို ဥပမာအဖြစ် ကိုးကားကြသည်။ အဲဒါကတော့ ရှတကရတု (အိန္ဒြာ) နှင့် နမုချိ တို့၏ ဆွေးနွေးပြောဆိုမှု ဖြစ်သည်။”
Verse 2
श्रिया विहीनमासीनमक्षो भ्यामिव सागरम् | भवाभवज्ञं भूतानामित्युवाच पुरंदर:
ဘီရှ္မက ပြောသည်— “(အိန္ဒြာ) သူ့အကြောင်းကို ဤသို့ ဆို၏— ‘မင်းစည်းစိမ်ပျောက်ဆုံးသော်လည်း သူသည် လှုပ်ရှားမသွားဘဲ ထိုင်နေ၏—လှုပ်ခတ်မရသော သမုဒ္ဒရာကဲ့သို့—အကြောင်းမှာ အချိန်၏ လှည့်ပတ်မှုအတိုင်း သတ္တဝါတို့၏ တက်လှမ်းခြင်းနှင့် ကျဆင်းခြင်းကို သိမြင်သူ ဖြစ်သောကြောင့်’ ဟူ၍။ ထိုအခါ နတ်ဘုရင် အိန္ဒြာသည် ဒေတျာဘုရင် နမုချိ ထံသို့ ချဉ်းကပ်ကာ ဤသို့ မိန့်ကြားလေ၏—
Verse 3
बद्धः पाशैशच्युत: स्थानाद् द्विषतां वशमागतः । श्रिया विहीनो नमुचे शोचस्यथाहो न शोचसि
“နမုချိရေ၊ မင်းကို ကြိုးများဖြင့် ချည်နှောင်ထားပြီး၊ မင်း၏ အနေအထားမှ ကျဆင်းစေကာ၊ ရန်သူတို့၏ လက်အောက်သို့ ကျရောက်စေပြီး၊ စည်းစိမ်ချမ်းသာမှလည်း ကင်းကွာစေခဲ့သည်။ ဤအဆိုးအခြေအနေကို မင်း ဝမ်းနည်းပူဆွေးသလား—သို့မဟုတ် အံ့ဩဖွယ်ကောင်းစွာ မပူဆွေးသလား?”
Verse 4
नमुचिर्वाच अनिवार्येण शोकेन शरीरं चोपतप्यते । अमित्राश्ष प्रह्ृष्यन्ति शोके नास्ति सहायता
နမုချိက ပြော၏— «ဒေဝရာဇ အိန္ဒြာရေ၊ ဝမ်းနည်းခြင်းကို မတားဆီးနိုင်လျှင် ထိုဝမ်းနည်းခြင်းက ကိုယ်ခန္ဓာကို ပူလောင်စေပြီး ရန်သူတို့ကို ဝမ်းမြောက်စေသည်။ ဝမ်းနည်းခြင်းဖြင့် ဘေးဒုက္ခကို ဖယ်ရှားရာတွင်လည်း အကူအညီမရှိ» ဟု။
Verse 5
तस्माच्छक्र न शोचामि सर्व होवेदमन्तवत् । संतापाद् भ्रश्यते रूप॑ संतापाद् भ्रश्यते श्रिय:
ဘီရှ္မက ပြော၏— «ထို့ကြောင့်၊ ရှက္ကရာ (အိန္ဒြာ) ရေ၊ ငါ မဝမ်းနည်း။ အရာအားလုံးသည် အဆုံးရှိ၍ ပျက်စီးသွားမည့်အရာသာ ဖြစ်သည်။ စိတ်ပူပန်နာကျင်မှုကြောင့် အလှအပ လျော့ပါးသည်၊ စိတ်ပူပန်မှုကြောင့် စည်းစိမ်နှင့် ကံကောင်းခြင်းလည်း ဆုတ်ယုတ်သည်» ဟု။
Verse 6
संतापाद् भ्रश्यते चायुर्धर्मश्वैव सुरेश्वर । इन्द्र! इसीलिये मैं शोक नहीं करता; क्योंकि यह सम्पूर्ण वैभव नाशवान् है। संताप करनेसे रूपका नाश होता है। संतापसे कान्ति फीकी पड़ जाती है और सुरेश्वर! संतापसे आयु तथा धर्मका भी नाश होता है ।।
ဘီရှ္မက ပြော၏— «ဒေဝတို့၏ အရှင်၊ အိန္ဒြာရေ—ထို့ကြောင့် ငါ မဝမ်းနည်း။ ဤအလှအပနှင့် ဂုဏ်သရေ အားလုံးသည် မတည်မြဲသောအရာ။ စိတ်ပူပန်နာကျင်မှုကြောင့် အလှအပ ပျက်စီးသည်၊ စိတ်ပူပန်မှုကြောင့် တောက်ပမှုလည်း မှိန်သွားသည်။ ဒေဝတို့၏ အရှင်ရေ—စိတ်ပူပန်မှုကြောင့် အသက်တာကာလနှင့် ဓမ္မတရားတောင် လျော့နည်းပျက်စီးသည်။ ထို့ကြောင့် စိတ်ညစ်ညမ်းမှုမှ ပေါ်လာသော ထိုဝမ်းနည်းခြင်းကို ထိန်းချုပ်သင့်သည်» ဟု။
Verse 7
यदा यदा हि पुरुष: कल्याणे कुरुते मन: । तदा तस्य प्रसिध्यन्ति सर्वार्था नात्र संशय:,पुरुष जब-जब कल्याणस्वरूप परमात्माके चिन्तनमें मन लगाता है, तब-तब उसके सारे मनोरथ सिद्ध होते हैं, इसमें संशय नहीं है
ဘီရှ္မက ပြော၏— «လူသည် အခါအားလျော်စွာ စိတ်ကို ကောင်းမြတ်၍ မင်္ဂလာရှိသောအရာသို့ ဦးတည်စေသော်၊ ထိုသူ၏ ရည်မှန်းချက်အားလုံး ပြည့်စုံလာသည်—ဤအပေါ် သံသယမရှိ» ဟု။
Verse 8
एक: शास्ता न द्वितीयो<5स्ति शास्ता गर्भ शयानं पुरुषं शास्ति शास्ता । तेनानुयुक्त: प्रवणादिवोदकं यथा नियुक्तोडस्मि तथा वहामि
ဘီရှ္မက ပြော၏— «အုပ်စိုးရှင်တစ်ပါးတည်းသာ ရှိသည်၊ ဒုတိယအုပ်စိုးရှင် မရှိ။ ထိုအုပ်စိုးရှင်သည် မိခင်ဝမ်းအတွင်း အိပ်နေသော သတ္တဝါကိုတောင် ညွှန်ကြားအုပ်ချုပ်သည်။ သူ၏ ခန့်အပ်ချက်ကြောင့် သတ္တဝါသည် သူလိုသည့်ဘက်သို့ သွားသည်—ရေသည် သဘာဝအတိုင်း နိမ့်ရာသို့ စီးဆင်းသကဲ့သို့။ ထိုအရှင်၏ အမိန့်နှင့် လှုံ့ဆော်ချက်အတိုင်း ငါလည်း ငါ့အတွက် ခန့်ထားသော တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်သည်» ဟု။
Verse 9
भवाभवीो त्वभिजानन् गरीयो ज्ञानाच्छेयो न तु तद् वै करोमि । आशासु धर्म्यासु परासु कुर्वन् यथा नियुक्तोडस्मि तथा वहामि
ဘိဿမက ဆိုသည်— «သတ္တဝါတို့၏ တက်မြောက်ခြင်းနှင့် ကျဆင်းခြင်းကို ငါသိ၏။ ထို့ပြင် အမြင့်မြတ်သော ကောင်းကျိုးကိုလည်း သိပြီး၊ စစ်မှန်သော အကျိုးကောင်းသည် ဉာဏ်ပညာမှ ရရှိသည်ဟုလည်း နားလည်၏။ သို့ရာတွင် ထိုသိမြင်မှုကို လက်တွေ့မကျင့်သုံးနိုင်။ အစားထိုး၍ ဓမ္မနှင့် ကိုက်ညီသည့် မျှော်လင့်ချက်များ၊ ဓမ္မနှင့် မကိုက်ညီသည့် မျှော်လင့်ချက်များကြောင့် လှုပ်ရှားကာ၊ အတွင်း၌ အုပ်စိုးသူ (အန္တర్యာမိ) က ညွှန်ကြားသကဲ့သို့ တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်၏။»
Verse 10
यथा यथास्थय प्राप्तव्यं प्राप्नोत्येव तथा तथा । भवितव्यं यथा यच्च भवत्येव तथा तथा
ဘိဿမက ဆိုသည်— «ရရှိရမည့်အရာသည် ကံကြမ္မာအတိုင်း ထိုနည်းထိုပုံဖြင့်ပင် မလွဲမသွေ ရရှိလာ၏။ ဖြစ်ရမည့်အရာလည်း—ဘာပဲဖြစ်ဖြစ်—ကံအတိုင်း ထိုသို့ပင် ဖြစ်ပေါ်လာ၏။»
Verse 11
यत्र यत्रैव संयुक्तो धात्रा गर्भे पुन: पुनः । तत्र तत्रैव वसति न यत्र स्वयमिच्छति
ဘိဿမက ဆိုသည်— «ဖန်ဆင်းရှင် (ဓာတာ) သည် အသက်ရှိသူကို မကြာခဏ မကြာခဏ မည်သည့်ဝမ်းအိမ်၌ နေထိုင်ရမည်ဟု ချမှတ်ပေးသနည်း၊ ထိုဝမ်းအိမ်၌ပင် ထပ်ခါထပ်ခါ နေရ၏။ သို့သော် ကိုယ်တိုင် နေချင်သည့်နေရာ၌ နေနိုင်ခြင်း မရှိ။»
Verse 12
भावो यो<यमनुप्राप्तो भवितव्यमिदं मम । इति यस्य सदा भावो न स मुहोत् कदाचन,मुझे जो यह अवस्था प्राप्त हुई है, ऐसी ही होनहार थी। जिसके हृदयमें सदा इस तरहकी भावना होती है, वह कभी मोहमें नहीं पड़ता है
ဘိဿမက ဆိုသည်— «ငါ့အပေါ် ရောက်လာသော ဤအခြေအနေသည် ဖြစ်ရမည့်ကံအတိုင်း ဖြစ်လာခြင်းပင်—ဤသည်ပင် ငါ့အတွက် သတ်မှတ်ထားသော အပိုင်းအခြား။ ဤသဘောကို စိတ်၌ အမြဲတည်စေသူသည် မည်သည့်အခါမျှ မောဟထဲ မကျရောက်။»
Verse 13
पययिह्न्यमानानामभियोक्ता न विद्यते | दुःखमेतत् तु यद् द्वेष्टा कर्ताहमिति मन्यते
ဘိဿမက ဆိုသည်— «အချိန်အလှည့်အပြောင်းအတိုင်း ရောက်လာသော ချမ်းသာနှင့် ဒုက္ခတို့ကြောင့် ထပ်ခါထပ်ခါ ထိခိုက်ခံရသူများအတွက် အပြစ်တင်စရာ အခြားသူ မရှိ—ပြင်ပက အပြစ်ခံတစ်ဦးမျှ မရှိ။ အမှန်တကယ်သော ဝမ်းနည်းမှုသည် ဤနေရာ၌ပင် ရှိ၏—လူသည် လက်ရှိဒုက္ခကို မုန်းတီးကာ ‘ဤဒုက္ခ၏ ကర్తာမှာ ငါပင်’ ဟု ထင်မြင်သဖြင့် မုန်းတီးမှုနှင့် မမှန်ကန်သော ကိုယ်တိုင်လုပ်ဆောင်မှုအယူကြောင့် ကိုယ့်ကိုယ်ကို ဒုက္ခနှင့် ချည်နှောင်လိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။»
Verse 14
ऋषींश्व देवांश्व महासुरांश्न त्रैविद्यवृद्धांश्व वने मुनींश्व । कान्नापदो नोपनमन्ति लोके परावरज्ञास्तु न सम्भ्रमन्ति
ဘီရှ္မက ပြောသည်— «ရိရှီတို့၊ ဒေဝတို့၊ အင်အားကြီး အဆုရာတို့၊ ဝေဒသုံးပါး၏ ဗဟုသုတ၌ တိုးတက်ပြည့်စုံသော ပညာရှင်တို့၊ တောတွင်းနေ သာသနာ့မုနိတို့—ဤလောက၌ ဤတို့အနက် မည်သူ့ပေါ်သို့ မကောင်းကံအပေါင်းတို့ မကျရောက်သနည်း။ သို့ရာတွင် အမြင့်နှင့် အနိမ့်၊ အမှန်နှင့် အမှားကို ခွဲခြားသိမြင်သူတို့သည် အခက်အခဲရောက်လာသော်လည်း မောဟနှင့် ရှုပ်ထွေးမှုထဲသို့ မကျရောက်ကြ»။
Verse 15
न पण्डित: क्रुद्धयति नाभिपद्यते न चापि संसीदति न प्रहृष्यति । न चार्थकृच्छुव्यसनेषु शोचते स्थित: प्रकृत्या हिमवानिवाचल:
ဘီရှ္မက ပြောသည်— «အမှန်တကယ် ပညာရှိသူသည် ဒေါသဖြင့် မပေါက်ကွဲ၊ စွဲလမ်းမှုထဲသို့လည်း မပြေးဝင်။ မလိုလားသည့်အရာ ရောက်လာသော်လည်း ဝမ်းနည်းကြေကွဲ၍ မပြိုလဲ၊ ချစ်မြတ်နိုးသည့်အရာ ရလာသော်လည်း ပျော်ရွှင်မှုဖြင့် မမူးယစ်။ ငွေကြေးခက်ခဲမှုနှင့် ဘေးအန္တရာယ်အလယ်၌ပင် ငိုကြွေးမြည်တမ်းမှုထဲသို့ မကျရောက်ဘဲ၊ သဘာဝအားဖြင့် ဟိမဝန္တတောင်ကဲ့သို့ မလှုပ်မယှက် တည်ငြိမ်နေသည်»။
Verse 16
यमर्थसिद्धि: परमा न मोहयेत् तथैव काले व्यसनं न मोहयेत् । सुखं च दुःखं च तथैव मध्यमं निषेवते यः स धुरंधरो नर:
ဘီရှ္မက ပြောသည်— «လောကီအောင်မြင်မှု အမြင့်ဆုံးကိုပင် ရရှိသော်လည်း မမောဟသွားသူ၊ အချိန်တန်၍ ရောက်လာသော အခက်အခဲကလည်း မရှုပ်ထွေးစေသူ၊ ပျော်ရွှင်မှု၊ ဝမ်းနည်းမှုနှင့် ထိုနှစ်ခုကြား အလယ်အလတ်အခြေအနေတို့ကို တူညီသော စိတ်ထားဖြင့် ရင်ဆိုင်သူ—ထိုသူတစ်ဦးတည်းသာ တာဝန်ကြီးမားမှုကို ထမ်းဆောင်နိုင်သော အထူးကောင်းမြတ်သူ၊ ဓမ္မ၏ လေးလံသော ဝန်ကို ထမ်းနိုင်သူ ဖြစ်သည်»။
Verse 17
यां यामवस्थां पुरुषो5धिगच्छेत् तस्यां रमेतापरितप्यमान: । एवं प्रवृद्धं प्रणुदन्मनोजं संतापनीयं सकल॑ शरीरात्
«လူသည် မည်သည့်အခြေအနေကိုမဆို ရောက်ရှိလာလျှင် ထိုအခြေအနေ၌ပင် စိတ်မပူပန်ဘဲ ပျော်ရွှင်စွာ နေထိုင်သင့်သည်။ ထိုသို့ပြုလျှင် ကိုယ်ခန္ဓာတစ်လုံးလုံးနှင့် စိတ်ထဲမှ ပူလောင်စေသော တိုးပွားလာသည့် ကာမတဏှာကို အပြတ်အသား ပယ်ဖျက်ထုတ်ပစ်ရမည်»။
Verse 18
न तत्सद:सत्परिषत् सभा च सा प्राप्प यां न कुरुते सदा भयम् । धर्मतत्त्वमवगाहा बुद्धिमान् यो<भ्युपैति स धुरंधर: पुमान्
ဘီရှ္မက ပြောသည်— «လူတစ်ယောက် ရောက်သွားလျှင် အမြဲတမ်း ကြောက်ရွံ့မှု မရှိတော့မည့် အစည်းအဝေးတစ်ခုမျှ မရှိ၊ သာဓုသူတော်ကောင်းတို့၏ အကြံပေးကောင်စီတစ်ခုမျှ မရှိ၊ လူစုလူဝေးတစ်ခုမျှလည်း မရှိ။ ဓမ္မ၏ အမှန်တရားထဲသို့ နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း ဝင်ရောက်နားလည်ပြီး ထိုဓမ္မကို ရွေးချယ်၍ လိုက်နာနေထိုင်သူ ပညာရှိတစ်ဦးတည်းသာ ‘တာဝန်ကြီးထမ်းနိုင်သူ’ ဟု ခေါ်ထိုက်သည်»။
Verse 19
प्राज्लस्थ कर्माणि दुरन्वयानि न वै प्राज्ञो मुह्ति मोहकाले । स्थानाच्च्युतश्नेन्न मुमोह गौतम- स्तावत् कृच्छामापदं प्राप्य वृद्धः
ဘီရှ္မက ပြောသည်– «အမှန်တကယ် ပညာရှိတို့၏ လုပ်ရပ်နှင့် လမ်းစဉ်များသည် သာမန်လူတို့အတွက် လိုက်နာရန်သာမက နားလည်ရန်တောင် ခက်ခဲ၏။ ပညာရှိသည် မောဟဝင်ရောက်နိုင်သည့် အခွင့်အရေးရှိသော်လည်း စိတ်အလင်းမပျောက်။ ထို့ကြောင့် အိုမင်းသော ဂေါတမ ရှင်ရသီသည် ရာထူးမှ ဖယ်ရှားခံရပြီး အလွန်ပြင်းထန်သော ဘေးဒုက္ခကြီးကို ကြုံတွေ့သော်လည်း မရှုပ်ထွေးမမောဟခဲ့»။
Verse 20
न मन्त्रबलवीर्येण प्रज्ञया पौरुषेण च | न शीलेन न वृत्तेन तथा नैवार्थसम्पदा । अलभ्यं लभते मर्त्यस्तत्र का परिदेवना
ဘီရှ္မက ပြောသည်– «အမှန်တကယ် မရနိုင်သောအရာကို မသေမရှင်လူသားသည် မန္တရား၏ အင်အားဖြင့်လည်း မရနိုင်၊ အားကောင်းမှုနှင့် စစ်ဗိုလ်သတ္တိဖြင့်လည်း မရနိုင်၊ ဉာဏ်ပညာနှင့် ကိုယ်တိုင်ကြိုးပမ်းမှုဖြင့်လည်း မရနိုင်။ သီလ၊ အကျင့်ကောင်း၊ ဓလေ့ထုံးစံမှန်ကန်မှု၊ သို့မဟုတ် ဥစ္စာဓနဖြင့်လည်း မရနိုင်။ မရနိုင်သည့်အရာအတွက် ငိုကြွေးပူဆွေးရန် အကြောင်းရှိသလော»။
Verse 21
यदेवमनुजातस्य धातारो विदधु: पुरा । तदेवानुचरिष्यामि किं मे मृत्यु: करिष्यति
ဘီရှ္မက ပြောသည်– «ဘဝအစကတည်းက ဓာတာ (ကမ္ဘာတရားစီမံသူ) တို့က ငါ့အတွက် ချမှတ်ထားသမျှကို ငါသည် မွေးဖွားချိန်မှစ၍ ထိုအတိုင်းလိုက်နာလာခဲ့ပြီး နောင်လည်း ထိုအတိုင်း ဆက်လိုက်နာမည်။ ထို့ကြောင့် သေမင်းသည် ငါ့အပေါ် ဘာလုပ်နိုင်မည်နည်း»။
Verse 22
लब्धव्यान्येव लभते गन्तव्यान्येव गच्छति । प्राप्तव्यान्येव चाप्रोति दुःखानि च सुखानि च
ဘီရှ္မက ပြောသည်– «လူသည် ကံကြမ္မာအရ ရယူရမည့်အရာကိုသာ ရယူ၏၊ သွားရမည့်နေရာကိုသာ သွား၏၊ ရရှိရမည့် ဆင်းရဲဒုက္ခနှင့် ချမ်းသာသုခတို့ကိုသာ ခံစားရ၏»။
Verse 23
एतद् विदित्वा कार्त्स्न्येन यो न मुह्ति मानव: । कुशली सर्वदु:खेषु स वै सर्वधनो नर:
ဘီရှ္မက ပြောသည်– «ဤအရာကို ပြည့်စုံစွာ သိမြင်ပြီး ထို့ကြောင့် မည်သည့်အခါမျှ မောဟမဝင်သူသည် ဒုက္ခအမျိုးမျိုးအတွင်း၌ပင် တည်ငြိမ်၍ အန္တရာယ်မထိ။ ထိုသူသာလျှင် အဓိပ္ပါယ်အမျိုးမျိုးဖြင့် အမှန်တကယ် ‘ချမ်းသာသူ’ ဖြစ်၏—အတွင်းစိတ်အရင်းအမြစ်များဖြင့် ကြွယ်ဝသူ ဖြစ်ပြီး ပစ္စည်းဥစ္စာသာ မဟုတ်»။
Verse 66
ध्यातव्यं मनसा हृ॒द्यं कल्याणं संविजानता । अतः समझदार पुरुषको वैमनस्यके कारण प्राप्त हुए दुःखका निवारण करके मन-ही- मन हृदयस्थित कल्याणमय परमात्माका चिन्तन करना चाहिये
ဘီရှ္မက ဆိုသည်—မှန်ကန်စွာ နားလည်သူသည် စိတ်ဖြင့် နှလုံးအတွင်း၌ ချစ်မြတ်နိုးဖွယ်ကောင်း၍ အမြဲတည်ရှိသော မင်္ဂလာသဘောတရားကို ဆင်ခြင်သင့်သည်။ ထို့ကြောင့် ဉာဏ်ပညာရှိသူသည် မနာလိုမှုနှင့် အတွင်းစိတ်မညီညွတ်မှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ဝမ်းနည်းဒုက္ခကို အရင်ဆုံး ဖယ်ရှားပြီးနောက်၊ နှလုံးအတွင်း၌ တည်နေသော အလွန်မင်္ဂလာပြုသော အမြင့်ဆုံး အတ္တမန် (ပရမအာတ္မာ) ကို အတွင်းစိတ်ဖြင့် သမาธိပြု၍ ဆင်ခြင်သင့်သည်။
Verse 225
इस प्रकार श्रीमहाभारत शान्तिपर्वके अन्तर्गत गोक्षधर्मपर्वमें श्रीयंनिधाननामक दो सौ पचीसवाँ अध्याय पूरा हुआ
ဤသို့ဖြင့် «သြရီ မဟာဘာရတ» ၏ ရှာန္တိပရဝ၌ ပါဝင်သော ဂိုက္ခဓမ္မ အပိုင်းအတွင်းရှိ «Śrīyaṃnidhāna» ဟု အမည်ရသော အခန်း (၂၂၅) ပြီးဆုံး၏။ ဤအဆုံးသတ်စာတမ်းသည် ဓမ္မအကြောင်း သင်ကြားချက်တစ်ပိုင်း ပြီးမြောက်ကြောင်းကို ညွှန်ပြ하며၊ ဤနေရာတွင် ဘီရှ္မ၏ သင်ကြားချက်အဖြစ် တင်ပြထားသော ဟောပြောချက်ကို ပိတ်သိမ်းသည်။
Verse 226
इति श्रीमहाभारते शान्तिपर्वणि मोक्षधर्मपर्वणि शक्रनमुचिसंवादो नाम षड्विंशत्यधिकद्धिशततमो<ध्याय:
ဤသို့ဖြင့် «သြရီ မဟာဘာရတ» ၏ ရှာန္တိပရဝ၌ ပါဝင်သော မောက္ခဓမ္မ အပိုင်းအတွင်း၊ «Śakra နှင့် Namuci တို့၏ ဆွေးနွေးပွဲ» ဟု အမည်ရသော အခန်း (၂၂၆) ပြီးဆုံး၏။ ဤအဆုံးသတ်ကော်လိုဖွန်သည် ဘီရှ္မ၏ သင်ကြားချက်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းထားသော သင်ခန်းစာတစ်ပိုင်း ပြီးမြောက်ကြောင်းကို ညွှန်ပြပြီး၊ နတ်ဘုရားတို့၏ ဆွေးနွေးခန်းမှတစ်ဆင့် သီလပိုင်းဆိုင်ရာ ခွဲခြားသိမြင်မှုနှင့် လွတ်မြောက်ရေးကို ရှာဖွေခြင်းကို ထုတ်ဖော်ပြသသည်။
Frequently Asked Questions
The chapter constrains both receipt and use of wealth: one should not accept gifts ‘in vain’ (without dharmic purpose), and if wealth is received through legitimate channels, it should be redirected toward sacrifice and giving; solitary consumption and purposeless accumulation are explicitly discouraged.
After completing Vedic study and teacher-service, one should adopt an āśrama with the teacher’s approval and sustain its discipline for life; householdership is presented as the enabling base that stabilizes and materially supports the other āśramas.
Yes: the text asserts that as long as one’s ethical reputation (kīrti/yaśas) endures in the world, one attains expansive beneficial outcomes; enduring fame is portrayed as grounded in dāna, yajña, and progeny, reinforced through historical exemplars.