Adhyaya 152
बकवधोत्तर-प्रशमनम् | Post-slaying Stabilization after Baka’s Death
Upa-parva: Baka-vadha (Ekacakrā Episode) — within Ādi Parva
Vaiśaṃpāyana narrates the immediate aftermath of Baka’s death. The rākṣasas who had been alarmed by the commotion emerge in panic; Bhīma, described as powerful and foremost among strikers, reassures them and imposes a binding condition: they are not to harm humans henceforth, with the stated consequence that violence will lead swiftly to their destruction. The rākṣasas accept the compact, after which they are said to appear ‘gentle’ and become visible in the city without provoking fear. Bhīma then transports the slain man-eater, places the body at the city gate as public evidence, and departs unnoticed. He reports the full account to the king. At dawn, townspeople discover the bloodied corpse, compare its mass to a mountain peak, and relay the news to Ekacakrā. Large crowds—men, women, elders, and children—assemble to witness the outcome, respond with astonishment, and perform worship toward the divine. The citizens then calculate whose turn it had been to provide the food-tribute, identify the brāhmaṇa household involved, and question him. The brāhmaṇa, protecting the Pāṇḍavas, attributes the deliverance to a mantra-accomplished, mighty brāhmaṇa who promised to deliver the food without fear, implying a public-facing explanation that preserves the Pāṇḍavas’ concealment. The wider countryside gathers to see the marvel, while the Pārthas remain resident there.
Chapter Arc: गहन वन में अज्ञात अतिथियों की गंध पाकर नरभक्षी राक्षस हिडिम्ब जाग उठता है—उसकी भूख और क्रूरता ही कथा का प्रथम शंखनाद बनती है। → हिडिम्ब अपनी बहन हिडिम्बा को आदेश देता है कि वह जाकर देखे ये कौन लोग हैं, और उन्हें मारकर उसके पास ले आए। हिडिम्बा वन में पहुँचकर पाण्डवों को देखती है; एक ओर भाई का भय और आज्ञा, दूसरी ओर इन मनुष्यों के प्रति उठती करुणा/आकर्षण—उसका अंतर्द्वंद्व तनाव को तीखा करता है। → हिडिम्बा भाई की आज्ञा मानने से इंकार करती है और उसके पराक्रम-गर्व को चुनौती देती है—वह कहती है कि राक्षस, मनुष्य, गन्धर्व, यक्ष कोई भी उसके (भीम के) पराक्रम को सह नहीं सकेगा; और यदि चाहे तो स्वयं जाकर या भाई को भेजकर देख ले। → हिडिम्बा का निर्णय स्पष्ट हो जाता है: वह पाण्डवों की ओर झुकती है और हिडिम्ब के नरसंहार-आदेश के विरुद्ध खड़ी होती है, जिससे आगामी संघर्ष की भूमि तैयार होती है। → हिडिम्ब को उकसाकर/ललकारकर हिडिम्बा संकेत देती है कि अब मुठभेड़ अवश्यंभावी है—क्या नरभक्षी राक्षस स्वयं आएगा, और पाण्डवों की रक्षा कैसे होगी?
Shlokas
Verse 1
इस प्रकार श्रीमह्याभारत आदिपर्वके अन्तर्गत जद्ुगृहपर्वमें भीमसेनके जल ले आनेसे सम्बन्ध रखनेवाला एक सौ पचासवाँ अध्याय पूरा हुआ ॥/ १५० ॥/ ऑपन-आ क्र बछ। अर क्ज (हिडिम्बवधपर्व) एकपज्चाशदधिकशततमो< ध्याय: हिडिम्बके भेजनेसे हिडिम्बा राक्षसीका पाण्डवोंके पास आना और भीमसेनसे उसका वार्तालाप वैशम्पायन उवाच तत्र तेषु शयानेषु हिडिम्बो नाम राक्षस: । अविदूरे वनात् तस्माच्छालवृक्षं समाश्रित:
ဝိုင်ရှမ္ပါယန မိန့်ကြားသည်– ပဏ္ဍဝတို့သည် ကုန္တီနှင့်အတူ ထိုနေရာ၌ အနားယူအိပ်စက်နေစဉ်၊ ထိုတောမှ မဝေးသောနေရာတွင် ဟိဍိမ္ဗ ဟူသော ရာක්ෂသတစ်ကောင်သည် သာလပင် (śāla) အနီး၌ ခိုလှုံနေထိုင်လျက်ရှိ하였다။ ဤတိတ်ဆိတ်သောမြင်ကွင်းသည် မကြာမီလာမည့် သီလဓမ္မတင်းမာမှုကို တိတ်တဆိတ် ချပြသည်—အားနည်းသူတို့ အနားယူနေချိန်၌ လုယူစားသောက်သည့် အင်အားတစ်ခုက အနီး၌ ပုန်းကွယ်ကာ ကာကွယ်ခြင်းနှင့် တရားသောအင်အားကို စမ်းသပ်မည့်အရာကို ကြိုတင်ညွှန်ပြသည်။
Verse 2
क्रूरो मानुषमांसादो महावीर्यपराक्रम: । प्रावड्जलधरश्याम: पिज्ञाक्षो दारुणाकृति:
ဝိုင်ရှမ္ပါယန မိန့်ကြားသည်– သူသည် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်၍ လူသားအသားကို စားသောက်သူ၊ အင်အားကြီးမားကာ ကြောက်မက်ဖွယ် သတ္တိပရိယာယ်ရှိသူဖြစ်သည်။ မိုးရာသီ မိုးတိမ်ကဲ့သို့ မည်းမှောင်၍ မျက်လုံးများသည် အညိုဝါရောင်ဖြစ်ကာ ကြောက်စရာရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြင့် ရက်စက်မှုကို ကိုယ်စားပြုသကဲ့သို့—ဓမ္မစည်းကမ်းကို ခြိမ်းခြောက်သော အဓမ္မ၏ပုံရိပ်တစ်ရပ်ဖြစ်လေသည်။
Verse 3
दंष्टाकरालवदन: पिशितेप्सु: क्षुधार्दित: । लम्बस्फिग्लम्बजठरो रक्तश्मश्रुशिरोरुह:
သူ၏မျက်နှာသည် ကြီးမားသောစွယ်သွားများကြောင့် ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းလှသည်။ ဆာလောင်မှုကြောင့် နာကျင်နေပြီး အသားရမည်ဟု မျှော်လင့်ကာ ထိုင်စောင့်နေ၏။ တင်ပါးနှင့် ဝမ်းဗိုက်သည် ရှည်လျား၍ မုတ်ဆိတ်၊ နှုတ်ခမ်းမွေးနှင့် ခေါင်းဆံပင်တို့သည် အနီရောင်ဖြစ်သည်။
Verse 4
महावृक्षगलस्कन्ध: शड्कुकर्णो बिभीषण: । यदृच्छया तानपश्यत् पाण्डुपुत्रान् महारथान्
သူ၏လည်ပင်းနှင့်ပခုံးတို့သည် မဟာသစ်ပင်တစ်ပင်၏တံတားကဲ့သို့ ထင်ရှားကြီးမား၏။ နားနှစ်ဖက်သည် လှံတံကဲ့သို့ ရှည်လျား၍ စူးရှ၏။ မြင်ရသည်မှာ အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ် ဖြစ်၏။ ကံတရား၏အလိုအလျောက်ဖြင့် သူသည် မဟာရထ ပဏ္ဍုသားတို့ကို တွေ့မြင်လိုက်၏။
Verse 5
विरूपरूप: पिड़ाक्ष: करालो घोरदर्शन: । पिशितेप्सु: क्षुधार्तश्न॒ तानपश्यद् यदृच्छया
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– ရုပ်ပျက်သဏ္ဌာန်၊ အညိုဝါရောင်မျက်လုံးရှိသော ရက္ခသ—သွားစူး၍ မြင်ရသည်မှာ ကြောက်မက်ဖွယ်—ဆာလောင်မှုကြောင့် ပင်ပန်းနှိပ်စက်ခံကာ အစိမ်းသားကို တောင့်တလျက်၊ ကံတရားအလိုအလျောက်ဖြင့် ပဏ္ဍဝတို့ကို မတော်တဆ တွေ့မြင်လိုက်၏။
Verse 6
कक ऑिक । | ५ ४2-- “+ हक 8 न ; | 3 ६ े दर जज ब्द्ध दर 3 <#्नड)/2)॥29क- [] ७.९ ५५०९५... (९! ५३ ऊर्ध्वाड्गुलि: स कण्डूयन् धुन्वन् रूक्षान् शिरोरुहान् जृम्भमाणो महावकत्र: पुन: पुनरवेक्ष्य च
လက်ချောင်းများကို အပေါ်သို့ မြှောက်ကာ၊ ခေါင်းပေါ်ရှိ ခြောက်သွေ့ကြမ်းတမ်းသော ဆံပင်ကို ခြစ်ယား၍ လှုပ်ခါသုတ်ထုတ်လျက်၊ ပါးစပ်ကြီးသော ရက္ခသသည် ဟားယားကာ ပဏ္ဍဝတို့ဘက်သို့ ထပ်တလဲလဲ လှည့်ကြည့်နေ၏။
Verse 7
हृष्टो मानुषमांसस्थ महाकायो महाबल: । आध्राय मानुषं गन्धं भगिनीमिदमब्रवीत्
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– လူသားအသားကို ရနိုင်မည့် အလားအလာကြောင့် ဝမ်းမြောက်လျက်၊ ကိုယ်ထည်ကြီးမား၍ အင်အားကြီးသော ရက္ခသသည် လူနံ့ကို ရှူမိပြီးနောက် မိမိ၏နှမအား ဤသို့ ပြောလိုက်၏။
Verse 8
उपपन्नश्चिरस्याद्य भक्षो5यं मम सुप्रिय: । स्नेहस्रवान् प्रस्रवति जिह्दा पर्येति मे सुखम्
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– “အချိန်ကြာမြင့်ပြီးနောက် ယနေ့တွင် ငါအလွန်နှစ်သက်သော အစာကို ရပြီ။ ငါ့လျှာသည် တံတွေးစိုစွတ်ကာ စီးကျလျက်၊ သာယာပျော်ရွှင်စွာ လှုပ်ရှားနေ၏။”
Verse 9
अष्टौ दंष्टा: सुतीक्ष्णाग्राश्चिरस्पापातदुस्सहा: । देहेषु मज्जयिष्यामि स्निग्धेषु पिशितेषु च
Vaiśampāyana said: “Today I shall plunge my eight fangs—whose tips are exceedingly sharp and whose blow has long been unbearable—into human bodies and into slick flesh.” The line conveys a vow of predatory violence, foregrounding the ethical contrast between dharma and the destructive impulses that drive beings toward cruelty.
Verse 10
आक्रम्य मानुषं कण्ठमाच्छिद्य धमनीमपि । उष्णं नवं प्रपास्यामि फेनिलं रुधिरं बहु,“मैं मनुष्यकी गर्दनपर चढ़कर उसकी नाड़ियोंको काट दूँगा और उसका गरम-गरम, फेनयुक्त तथा ताजा खून खूब छककर पीऊँगा
Vaiśaṃpāyana said: “Trampling upon a man’s throat and severing even his vital vessels, I shall drink deeply of his hot, fresh blood—frothing and in great quantity.” The utterance conveys a deliberate vow of extreme violence, marking a collapse of restraint and a stark violation of dharma through bloodthirsty intent.
Verse 11
गच्छ जानीहि के त्वेते शेरते वनमाश्रिता: । मानुषो बलवान गन्धो पघ्राणं तर्पपतीव मे,“बहिन! जाओ, पता तो लगाओ, ये कौन इस वनमें आकर सो रहे हैं? मनुष्यकी तीव्र गन्ध आज मेरी नासिकाको मानो तृप्त किये देती है
Vaiśampāyana said: “Go and find out who these are, lying asleep here after taking refuge in the forest. A strong human scent reaches me, as though it were gratifying my sense of smell.”
Verse 12
हत्वैतान् मानुषान् सर्वानानयस्व ममान्तिकम् | अस्मद्विषयसुप्ते भ्यो नैतेभ्यो भयमस्ति ते
Vaiśampāyana said: “Having slain all these men, bring them to me. They are asleep within our own domain; therefore you have no cause to fear them at all.” The line reflects a morally troubling command: the speaker frames the victims’ vulnerability and the safety of the setting as justification for violence, highlighting the abuse of power and the erosion of kṣatriya ethics when killing the unprepared is treated as permissible.
Verse 13
एषामुत्कृत्य मांसानि मानुषाणां यथेष्टत: । भक्षयिष्याव सहितौ कुरु तूर्ण वचो मम,'फिर हम दोनों एक साथ बैठकर इन मनुष्योंके मांस नोच-नोचकर जी-भर खायेंगे। तुम मेरी इस आज्ञाका तुरंत पालन करो
Vaiśampāyana said: “Tearing off the flesh of these humans as we please, we two shall eat our fill together. Therefore, carry out my command at once.” The line conveys a deliberate, predatory intent and highlights a stark collapse of ethical restraint, presenting violence not as necessity but as willed cruelty.
Verse 14
भक्षयित्वा च मांसानि मानुषाणां प्रकामत: । नृत्याव सहितावावां दत्ततालावनेकश:,“इच्छानुसार मनुष्यमांस खाकर हम दोनों ताल देते हुए साथ-साथ अनेक प्रकारके नृत्य करें!
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်– «လူသားအသားကို စိတ်ကြိုက်အပြည့်အဝ စားပြီးနောက်၊ ငါတို့နှစ်ယောက် အတူတကွ လက်ခုပ်တီး၍ သံစဉ်ကို ထိန်းကာ အမျိုးမျိုးသော အကများကို ကပြကြစို့»။
Verse 15
एवमुक्ता हिडिम्बा तु हिडिम्बेन तदा वने । भ्रातुर्वचनमाज्ञाय त्वरमाणेव राक्षसी
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်– တောအတွင်း ဟိဍိမ္ဗက ထိုသို့ ပြောဆိုသဖြင့် ရက္ခသမ ဟိဍိမ္ဗာသည် အစ်ကို၏ အမိန့်ကို လက်ခံကာ ချက်ချင်း အလျင်အမြန် ပဏ္ဍဝတို့ရှိရာသို့ သွားလေ၏။ ထိုနေရာသို့ ရောက်သော် ကုန္တီနှင့် ပဏ္ဍဝတို့ အိပ်ပျော်နေကြပြီး၊ မည်သူမျှ မအနိုင်ယူနိုင်သော ဘီမစೇနသည် နိုးနိုးကြားကြား ကင်းစောင့်နေသည်ကို မြင်လေ၏။
Verse 16
जगाम तत्र यत्र सम पाण्डवा भरतर्षभ । ददर्श तत्र सा गत्वा पाण्डवान् पृथया सह | शयानान् भीमसेनं च जाग्रतं त्वपराजितम्
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်– အို ဘာရတဝంశ၏ အထွတ်အမြတ်သူရဲကောင်း၊ သူမသည် ပဏ္ဍဝတို့ရှိရာသို့ အလျင်အမြန် သွားလေ၏။ ထိုနေရာသို့ ရောက်သော် ပೃഥာ (ကုန္တီ) နှင့်အတူ ပဏ္ဍဝတို့ အိပ်ပျော်နေကြသည်ကိုလည်းကောင်း၊ မရှုံးနိမ့်ဖူးသော ဘီမစೇနသည် နိုးနိုးကြားကြား ကင်းစောင့်နေသည်ကိုလည်းကောင်း မြင်လေ၏။
Verse 17
दृष्टवैव भीमसेनं सा शालपोतमिवोदगतम् । राक्षसी कामयामास रूपेणाप्रतिमं भुवि
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်– မြေပြင်ပေါ်မှ အသစ်ပေါက်ထွက်လာသော သာလာပင်ငယ်တစ်ပင်ကဲ့သို့ လှပသန်မာသော ဘီမစೇနကို မြင်မြင်ချင်းပင် ထိုရက္ခသမသည် သူ့ကို တပ်မက်ချစ်ခင်လာလေ၏။ ဤကမ္ဘာမြေပေါ်တွင် သူ၏ ရုပ်ရည်သည် မနှိုင်းယှဉ်နိုင်အောင် ထူးကဲလှ၏။
Verse 18
अयं श्यामो महाबाहु: सिंहस्कन्धो महाद्युति: । कम्बुग्रीव: पुष्कराक्षो भर्ता युक्तो भवेन्न्मम
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်– သူမသည် စိတ်တွင်း၌ ဤသို့ တွေးလေ၏– «ဤအမဲရောင်လှပသော လူငယ်သူရဲကောင်းသည် လက်မောင်းကြီးမား၍ ခြင်္သေ့ကဲ့သို့ ပခုံးတင့်တယ်ကာ အလွန်တောက်ပ၏။ လည်ပင်းသည် ခွံကွန့်ကဲ့သို့ လှပ၍ မျက်လုံးများသည် ကြာပန်းရွက်ကဲ့သို့ ကျယ်ဝန်း၏။ သူသည် ငါ့အတွက် သင့်တော်သော ခင်ပွန်း ဖြစ်နိုင်သည်»။
Verse 19
नाहं भ्रातृवचो जातु कुर्या क्रू्रोपसंहितम् । पतिस्नेहो&तिबलवान् न तथा भ्रातृसौहदम्
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– «ရက်စက်မှုနှင့် တွဲဖက်နေသော အစ်ကို၏ အမိန့်ကို ငါ မည်သည့်အခါမျှ မလိုက်နာ။ မိန်းမ၏ နှလုံးသား၌ ခင်ပွန်းအပေါ် ချစ်ခြင်းမေတ္တာသည် အလွန်အင်အားကြီး၏။ အစ်ကိုအပေါ် မေတ္တာမိတ်သဟာယသည် ထိုသို့ မတူညီနိုင်»။
Verse 20
मुहूर्तमेव तृप्तिश्न भवेद् भ्रातुर्ममैव च । हतैरेतैरहत्वा तु मोदिष्ये शाश्व॒ती: समा:
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– «ဤသူတို့ကို သတ်လိုက်လျှင် သူတို့၏ အသားကြောင့် ငါနှင့် ငါ့အစ်ကိုတို့ ရသည့် ကျေနပ်မှုမှာ ခဏတာသာ ဖြစ်မည်။ သို့သော် မသတ်လျှင် သူတို့နှင့်အတူ နှစ်ပေါင်းများစွာ ပျော်ရွှင်မည်။ ငါ့အစ်ကို၏ အကြံသည် ကြမ်းတမ်းလှ၏—ငါ မလိုက်နာ။ မိန်းမ၏ နှလုံးသား၌ ခင်ပွန်းအပေါ် ချစ်ခြင်းမေတ္တာသည် အပြင်းထန်ဆုံးဖြစ်ပြီး အစ်ကိုမောင်နှမ မေတ္တာသည် မတူညီနိုင်»။
Verse 21
सा कामरूपिणी रूपं कृत्वा मानुषमुत्तमम् | उपतस्थे महाबाहुं भीमसेनं शनै: शनै:
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– ဟိဍိမ္ဘာသည် စိတ်ကြိုက်ရုပ်သဏ္ဌာန် ပြောင်းလဲနိုင်သူဖြစ်၍ လူသားတို့အနက် အလွန်လှပသော ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ကိုယ်တိုင်ဖန်ဆင်းကာ၊ ရှက်တတ်သည့် မိန်းမငယ်တစ်ယောက်ကဲ့သို့ တဖြည်းဖြည်း တိတ်တဆိတ် မဟာလက်မောင်းရှိသော ဘီမစေနထံ ချဉ်းကပ်သွားလေ၏။
Verse 22
लज्जमानेव ललना दिव्याभरणभूषिता । स्मितपूर्वमिदं वाक्यं भीमसेनमथाब्रवीत्
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– နတ်ဘုရားဆန်သော အလှဆင်ပစ္စည်းများဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသော မိန်းမငယ်သည် ရှက်သလိုဖြစ်ကာ အပြုံးနှင့်အတူ ဘီမစေနအား ဤစကားကို ပြောလေ၏။
Verse 23
कुतस्त्वमसि सम्प्राप्त: कश्नासि पुरुषर्षभ । क इमे शेरते चेह पुरुषा देवरूपिण:
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– «သင်သည် ဘယ်ကနေ ဒီကို ရောက်လာသနည်း၊ လူတို့အနက် အကောင်းဆုံးသောသူရေ၊ သင်သည် မည်သူနည်း။ ထို့ပြင် ဒီမှာ အိပ်နေကြသော နတ်သဏ္ဌာန်ရှိသည့် ဤယောကျာ်းတို့သည် မည်သူတို့နည်း»။
Verse 24
केयं वै बृहती श्यामा सुकुमारी तवानघ । शेते वनमिदं प्राप्य विश्वस्ता स्वगृहे यथा
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– «အပြစ်ကင်းသူရေ၊ အရောင်မဲသည့် အပျိုမလေးဤသူ—အရပ်မြင့်သော်လည်း နူးညံ့သိမ်မွေ့လှသူ—သည် သင်နှင့် မည်သို့ဆက်နွယ်သူနည်း။ ဤတောထဲသို့ ရောက်လာပြီးနောက်လည်း မိမိအိမ်၌ကဲ့သို့ ယုံကြည်စိတ်ချစွာ အိပ်ပျော်နေသည်»။
Verse 25
नेदं जानाति गहन वन राक्षससेवितम् | वसति हात्र पापात्मा हिडिम्बो नाम राक्षस:,“इन्हें यह पता नहीं है कि यह गहन वन राक्षसोंका निवासस्थान है। यहाँ हिडिम्ब नामक पापात्मा राक्षस रहता है
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– «ဤနေရာသည် ရက္ခသများ လာရောက်နေထိုင်လေ့ရှိသော ထူထပ်နက်ရှိုင်းသည့် တောအုပ်ဖြစ်ကြောင်း သူတို့မသိကြ။ ဤနေရာတွင် ဟိဍိမ္ဗ ဟူသော မကောင်းစိတ်ရှိသည့် ရက္ခသတစ်ကောင် နေထိုင်သည်»။
Verse 26
तेनाहं प्रेषिता क्रात्रा दुष्टभावेन रक्षसा । बिभक्षयिषता मांसं युष्माकममरोपम,“वह मेरा भाई है। उस राक्षसने दुष्टभावसे मुझे यहाँ भेजा है। देवोपम वीर! वह आपलोगोंका मांस खाना चाहता है
«အကြံဆိုးဖြင့် ရက္ခသက ငါ့ကို အတင်းအကျပ် ဒီကို ပို့လိုက်သည်။ အမရတို့နှင့်တူသော သူရဲကောင်းရေ—သူသည် သင်တို့၏ အသားကို စားသောက်လိုသည်»။
Verse 27
साहं त्वामभिसम्प्रेक्ष्य देवगर्भसमप्रभम् । नान््यं भर्तारमिच्छामि सत्यमेतद् ब्रवीमि ते
«သင်၏ တောက်ပမှုသည် နတ်သားတော်ကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ သင့်ကို မြင်ပြီးနောက် ငါသည် အခြားသူကို ခင်ပွန်းအဖြစ် မလိုချင်တော့။ ဤသည်ကို ငါ သင့်အား အမှန်တကယ် ပြောသည်»။
Verse 28
एतद् विज्ञाय धर्मज्ञ युक्ते मयि समाचर | कामोपहतचित्ताड़ीं भजमानां भजस्व माम्
«ဓမ္မကို သိမြင်သူရေ၊ ဤအကြောင်းကို သိပြီးနောက် ငါ့အပေါ် သင့်လျော်သကဲ့သို့ ပြုမူပါ။ ဆန္ဒက ငါ့စိတ်နှင့် ကိုယ်ကို ထိခိုက်လှုပ်ရှားစေပြီ။ ငါသည် သင့်ထံ၌ သစ္စာရှိ အမှုထမ်းမကဲ့သို့ ခိုလှုံလာသည်—ငါ့ကို လက်ခံပါ»။
Verse 29
त्रास्यामि त्वां महाबाहो राक्षसात् पुरुषादकात् | वत्स्यावो गिरिदुर्गेषु भर्ता भव ममानघ
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– «အို မဟာဗာဟို၊ လက်တံကြီးသောသူရေ။ လူစားရက္ခသာ ထိုကောင်မှ သင့်ကို ငါကာကွယ်မည်။ တောင်တန်းခံတပ်များနှင့် ဝင်ရခက်သော ဂူအတွင်း၌ ငါတို့နှစ်ယောက် အတူနေကြစို့။ အို အနဃ၊ ငါ၏ ခင်ပွန်းဖြစ်ပါ»။
Verse 30
(इच्छामि वीर भद्र| ते मा मा प्राणा विहासिषु: । त्वया हाहं परित्यक्ता न जीवेयमरिंदम ।।
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– «အို သူရဲကောင်း၊ သင့်အကျိုးကို ငါလိုလား၏။ သင့်ငြင်းပယ်မှုကြောင့် ငါ၏ အသက်ရှုသက်က ထွက်ခွာသွားမည်ကို မဖြစ်စေပါနှင့်။ အို ရန်သူနှိမ်နင်းသူ၊ သင် ငါ့ကို စွန့်ပစ်လျှင် ငါ မရှင်နိုင်။ ငါသည် ကောင်းကင်၌ သွားလာနိုင်သူဖြစ်၍ စိတ်ရှိရာရာ လှည့်လည်နိုင်၏။ လာပါ—ကမ္ဘာလောကများနှင့် ဒေသအမျိုးမျိုး၌ ငါနှင့်အတူ ဒီနေရာဟိုနေရာ လှည့်လည်ကစားကာ မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော ပျော်ရွှင်မှုကို ရယူပါ»။
Verse 31
भीमसेन उवाच (एष ज्येष्ठो मम भ्राता मान्य: परमको गुरु: । अनिविष्ट क्ष॒ तन्माहं परिविद्यां कथंचन ।।
ဘီမစေနက ပြောသည်– «အို ရက္ခသီ၊ ဤသူသည် ငါ၏ အစ်ကိုအကြီးဆုံးဖြစ်၍ ဂုဏ်ပြုထိုက်သူ၊ ငါ၏ အမြင့်ဆုံး လမ်းညွှန်ဆရာတော်ပင် ဖြစ်သည်။ သူ မင်္ဂလာမဆောင်သေးသဖြင့် ငါသည် မည်သို့မျှ သူ့မတိုင်မီ လက်ထပ်သူ မဖြစ်လို။ ဤလောက၌ အင်အားရှိ၍ စွမ်းနိုင်သူတစ်ယောက်ပင် ဖြစ်စေကာမူ၊ အေးချမ်းစွာ အိပ်ပျော်နေသော ဤသူတို့—ငါ၏ မိခင်နှင့် ညီအစ်ကိုများ၊ အစ်ကိုအကြီးဆုံးပါဝင်၍—ကာကွယ်မှုမရှိဘဲ စွန့်ပစ်သွားနိုင်မည်လော၊ အို ရက္ခသီ?»
Verse 32
को हि सुप्तानिमान् भ्रातृन् दत्त्वा राक्षमभोजनम् | मातरं च नरो गच्छेत् कामार्त इव मद्विध:
ဘီမစေနက ပြောသည်– «ငါကဲ့သို့သော ယောက်ျားတစ်ယောက်သည် ချစ်ခြင်းတဏှာကြောင့် မူးမောသကဲ့သို့ ဖြစ်နေသော်လည်း၊ အိပ်ပျော်နေသော ဤညီအစ်ကိုများနှင့် ငါတို့မိခင်ကို ရက္ခသာ၏ အစာအဖြစ် ထားခဲ့ပြီး အခြားသို့ သွားနိုင်မည်လော?»
Verse 33
राक्षस्युवाच यत् ते प्रियं तत् करिष्ये सव॒नितान् प्रबोधय । मोक्षयिष्याम्यहं काम राक्षसात् पुरुषादकात्
ရက္ခသီက ပြောသည်– «သင့်အတွက် ချစ်မြတ်နိုးရာကို ငါ ပြုမည်။ ဤလူအားလုံးကို မိန်းမတို့နှင့်တကွ နိုးထစေပါ။ သင်အလိုရှိသကဲ့သို့ လူစားရက္ခသာ ထိုကောင်မှ သူတို့အားလုံးကို ငါ လွတ်မြောက်စေမည်»။
Verse 34
भीमसेन उवाच सुखसुप्तान् तू के म्सेअक [_ मातरं चैव राक्षसि । न भयाद् बो भ्रातुस्तव दुरात्मन:
ဘီမစေနက ပြောသည်—«အို ရက္ခသီ၊ ငါ့ညီအစ်ကိုများနှင့် ငါ့မိခင်သည် ဤတောထဲ၌ အေးချမ်းစွာ အိပ်ပျော်နေကြသည်။ သင်၏ မကောင်းသော အစ်ကိုကို ကြောက်၍ ငါသည် သူတို့ကို မနှိုးတော့»။
Verse 35
न हि मे राक्षसा भीरु सोढुं शक्ता: पराक्रमम् । न मनुष्या न गन्धर्वा न यक्षाश्चवारुलोचने,भीरु! सुलोचने! मेरे पराक्रमको राक्षस, मनुष्य, गन्धर्व तथा यक्ष भी नहीं सह सकते हैं
ဘီမစေနက ကြောက်ရွံ့နေသော မျက်လုံးလှသည့် မိန်းမအား ကြေညာသည်—«အို ကြောက်တတ်သူ၊ အို မျက်လုံးလှသူ၊ ငါ့ရဲရင့်သတ္တိကို ရက္ခသများသာမက လူသားများ၊ ဂန္ဓဗ္ဗများ၊ ယက္ခများတောင် မခံနိုင်ကြ»။
Verse 36
गच्छ वा तिष्ठ वा भद्रे यद् वापीच्छसि तत् कुरु । तं वा प्रेषय तन्वज्धि भ्रातरं पुरुषादकम्
ဘီမစေနက ပြောသည်—«အို မင်္ဂလာရှိသူ၊ သွားချင်သွား၊ နေချင်နေ—သင်လိုသမျှ လုပ်လေ။ သို့မဟုတ် ကိုယ်လက်ပါးလျသောသူ၊ လူသားစားသော သင်၏အစ်ကိုကိုပင် ပို့လိုက်လော့»။
Verse 151
इति श्रीमहाभारते आदिपर्वणि हिडिम्बवधपर्वणि भीमहिडिम्बासंवादे एकपज्चाशदधिकशततमो<ध्याय:
ဤသို့ဖြင့် သီရိမဟာဘာရတ အာဒိပရဝ၌ ဟိဍိမ္ဗသတ်ပရဝ၌ ဘီမနှင့် ဟိဍိမ္ဗာတို့၏ စကားဝိုင်းအတွင်း အခန်းတစ်ရာငါးဆယ်တစ် (၁၅၁) ပြီးဆုံး၏။
Frequently Asked Questions
How to convert a violent, fear-based local order into stable civic safety: Bhīma must prevent further harm while avoiding indiscriminate retaliation and simultaneously protect the concealed status of the Pāṇḍavas.
Effective protection combines force with restraint and post-conflict governance: security is completed not merely by removing a threat but by establishing enforceable norms (saṃvida) and calming collective fear.
No explicit phalaśruti is stated; the chapter functions as pragmatic meta-commentary by showing how public evidence, communal verification, and controlled narration preserve social order and safeguard vulnerable actors.
Read Mahabharata in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.