Adhyaya 9

Verse 1

सूत उवाच आलस्यं प्रथमं पश्चाद् व्याधिपीडा प्रजायते प्रमादः संशयस्थाने चित्तस्येहानवस्थितिः

သုတက ပြောသည်။ အရင်ဆုံး ပျင်းရိခြင်း ပေါ်လာ၏။ ထို့နောက် ရောဂါဒဏ်ကြောင့် နာကျင်မှု ပေါ်ပေါက်၏။ ထို့နောက် မသတိမထားမှု ပေါ်လာ၏။ သံသယက စိတ်၌ နေရာယူလာသောအခါ ဤလောက၌ ဓမ္မနှင့် သီဝသို့ သွားရာလမ်းကို လိုက်လံရှာဖွေရာတွင် စိတ်သည် မတည်ငြိမ်တော့။

Verse 2

अश्रद्धादर्शनं भ्रान्तिर् दुःखं च त्रिविधं ततः दौर्मनस्यमयोग्येषु विषयेषु च योग्यता

ထိုအတွင်းကျဆုံးမှုမှ ဒုက္ခသုံးမျိုး ပေါ်လာသည်—မှန်ကန်သောမြင်ခြင်းအပေါ် ယုံကြည်မှုလျော့နည်းခြင်း၊ မောဟ၊ နှင့် ဆင်းရဲဒုက္ခ။ ထို့နောက် စိတ်ညစ်ညူးခြင်းနှင့် မသင့်လျော်သော အာရုံဝတ္ထုများအပေါ် သင့်တော်သည်ဟု ထင်မှတ်ခြင်း ပေါ်လာသည်။

Verse 3

दशधाभिप्रजायन्ते मुनेर्योगान्तरायकाः आलस्यं चाप्रवृत्तिश् च गुरुत्वात्कायचित्तयोः

ယောဂကို ကျင့်သုံးနေသော မုနိအတွက် ယောဂအတားအဆီးများသည် ဆယ်မျိုးဖြင့် ပေါ်လာသည်။ ထိုအထဲတွင် ပျင်းရိခြင်းနှင့် မလှုပ်ရှားမလုပ်ဆောင်ခြင်းတို့ ပါဝင်ပြီး၊ ကိုယ်နှင့်စိတ်၏ လေးလံသော အင်နာရှာ (တမတ်) ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်ကာ၊ ပရှုကို ပတိဖြစ်သော သီဝဘက်သို့ မလှည့်နိုင်အောင် ချည်နှောင်ထားသည်။

Verse 4

व्याधयो धातुवैषम्यात् कर्मजा दोषजास् तथा प्रमादस्तु समाधेस्तु साधनानाम् अभावनम्

ရောဂါများသည် ကိုယ်ခန္ဓာဓာတုများ မညီမျှခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သည်။ အချို့သည် အတိတ်က ကမ္မကြောင့်လည်းကောင်း၊ အတွင်းပိုင်း ချို့ယွင်းချက်များ (ဒိုးရှ) ကြောင့်လည်းကောင်း ဖြစ်ပေါ်သည်။ သို့သော် ပေါ့လျော့မှုသည် စမာဓိကို ဖြစ်စေသော နည်းလမ်းများကို မပျိုးထောင်ခြင်းဖြစ်၍၊ ယောဂီ၏ ပတိဖြစ်သော အရှင်ထံ၌ စုပ်ယူတည်ငြိမ်မှုကို တားဆီးသည်။

Verse 5

इदं वेत्युभयस्पृक्तं विज्ञानं स्थानसंशयः अनवस्थितचित्तत्वम् अप्रतिष्ठा हि योगिनः

ဤဟု ခေါ်သော ‘သိမြင်မှု’ သည် ဒွိသဘောနှင့် ရောနှောနေသော ဗိညာဏသာ ဖြစ်သည်။ ထိုကြောင့် မိမိ၏ အမှန်တကယ် တည်နေရာအပေါ် သံသယ ပေါ်လာပြီး စိတ်မတည်ငြိမ်မှုနှင့် ယောဂီအတွက် အခြေမခိုင်ခြင်း ပေါ်ပေါက်သည်။ ပရှုသည် ပတိဖြစ်သော သီဝ၌ အနားယူတည်မြဲသောအခါမှသာ တည်ငြိမ်မှု ဖြစ်နိုင်သည်။

Verse 6

लब्धायामपि भूमौ च चित्तस्य भवबन्धनात् अश्रद्धाभावरहिता वृत्तिर्वै साधनेषु च

ဝိညာဉ်ရေးအဆင့်ကို ရရှိပြီးသော်လည်း စိတ်သည် ဘဝ (bhava) ၏ချည်နှောင်မှုတွင် မလွတ်သေးသဖြင့်၊ သာဓနာများ၌ လုပ်ဆောင်မှုသည် အယုံမရှိခြင်း (အश्रद्धာ) ကင်းစင်အောင် ထိန်းထားရမည်။ သာဓနာအားလုံးတွင် ယုံကြည်မှုမပျက်သော စိတ်နေစိတ်ထားသာ မှန်ကန်သည်။

Verse 7

साध्ये चित्तस्य हि गुरौ ज्ञानाचारशिवादिषु विपर्ययज्ञानमिति भ्रान्तिदर्शनम् उच्यते

စိတ်၏ အမှန်တကယ် ရည်မှန်းချက်ကို ပြီးမြောက်စေရမည့်အခါ၌ပင်၊ ဂုရု (Guru) နှင့် ရှైవစံနှုန်းများ—မှန်ကန်သော ဉာဏ် (jñāna)၊ မှန်ကန်သော အကျင့် (ācāra)၊ ရှီဝ (Śiva) စသည်တို့အပေါ် အလွဲသိမြင်မှု ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ထိုအရာကို ဘြာန္တိ-ဒർശန (bhrānti-darśana) ဟု ခေါ်သည်။

Verse 8

अनात्मन्यात्मविज्ञानम् अज्ञानात्तस्य संनिधौ दुःखमाध्यात्मिकं प्रोक्तं तथा चैवाधिभौतिकम्

အဝိဇ္ဇာကြောင့် အတ္တမဟုတ်သောအရာပေါ်တွင် အတ္တဉာဏ်ကို ထပ်တင်သတ်မှတ်သည်။ ထိုမောဟ၏ အနီးကပ်ရှိနေမှုအတွင်း၌ ဒုက္ခသည် ပေါ်ပေါက်လာသည်ဟု ဆိုကြပြီး—အတွင်းပိုင်း (ādhyātmika) နှင့် သတ္တဝါလောကမှ ဖြစ်သော အပြင်ပိုင်း (ādhibhautika) နှစ်မျိုးလုံး ဖြစ်သည်။

Verse 9

आधिदैविकमित्युक्तं त्रिविधं सहजं पुनः इच्छाविघातात्संक्षोभश् चेतसस्तदुदाहृतम्

“အာဓိဒೈဝိက” (ādhidaivika) ဟု ခေါ်သောအရာသည် သုံးမျိုးရှိပြီး သဘာဝတရားအလိုလို ဖြစ်တတ်သည်ဟု ဆိုသည်။ ၎င်းကို မိမိ၏ ဆန္ဒရည်ရွယ်ချက် ပိတ်ဆို့ခံရခြင်းကြောင့် စိတ်၏ လှုပ်ရှားတုန်လှုပ်မှု ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းဟု ရှင်းပြကြပြီး—လောကကို အုပ်စိုးသော ဒေဝတားအင်အားများနှင့် ဆက်နွယ်သော ဒုက္ခဖြစ်သည်။

Verse 10

दौर्मनस्यं निरोद्धव्यं वैराग्येण परेण तु तमसा रजसा चैव संस्पृष्टं दुर्मनः स्मृतम्

စိတ်ပျက်အားငယ်မှုကို အမြင့်ဆုံး ဝိရာဂျ (para-vairāgya) ဖြင့် ထိန်းချုပ်ရမည်။ တမသ (tamas) နှင့် ရဇသ (rajas) တို့က ထိတွေ့ညစ်ပတ်စေသော စိတ်ကို “ဒုရ္မနဿ” (durmanas) ဟု မှတ်ယူကြသည်။

Verse 11

तदा मनसि संजातं दौर्मनस्यमिति स्मृतम् हठात्स्वीकरणं कृत्वा योग्यायोग्यविवेकतः

ထိုအခါ စိတ်ထဲ၌ ပေါ်လာသောအရာကို «ဒေါုရ္မနသျ» ဟူ၍ မှတ်ယူကြသည်—စိတ်ညစ်ညူး၍ အားလျော့ခြင်း။ သင့်တော်/မသင့်တော်ကို ခွဲခြားသိမြင်မှုကို စွန့်၍ အတင်းအကျပ် လက်ခံသည့်အခါ ထိုအရာ ပေါ်ပေါက်လာသည်။

Verse 12

विषयेषु विचित्रेषु जन्तोर्विषयलोलता अन्तराया इति ख्याता योगस्यैते हि योगिनाम्

ကိုယ်ခန္ဓာရှိသတ္တဝါ (ပရှု) အတွက် အာရုံဝတ္ထု အမျိုးမျိုးသို့ လှုပ်ရှားလွယ်သော လိုလားတပ်မက်မှုကို «အန္တရာယ» ဟူ၍ ခေါ်ကြသည်—ယောဂ၏ အတားအဆီး။ အမှန်တကယ် ဤအရာတို့သည် ယောဂီတို့ကို တိုက်ခိုက်လာသော အနှောင့်အယှက်များပင် ဖြစ်သည်။

Verse 13

अत्यन्तोत्साहयुक्तस्य नश्यन्ति न च संशयः प्रनष्टेष्वन्तरायेषु द्विजाः पश्चाद्धि योगिनः

အားမာန်မလျော့သော ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုနှင့် ပြည့်စုံသူအတွက် အနှောင့်အယှက်တို့ ပျက်စီးသွားသည်—သံသယမရှိ။ အန္တရာယ်များ ပျောက်ကွယ်ပြီးနောက်၊ အို ဒွိဇတို့၊ ထိုသူသည် ထို့နောက်မှသာ အမှန်တကယ် ယောဂီ ဖြစ်လာသည်။

Verse 14

उपसर्गाः प्रवर्तन्ते सर्वे ते ऽसिद्धिसूचकाः प्रतिभा प्रथमा सिद्धिर् द्वितीया श्रवणा स्मृता

အတားအဆီးများ (ဥပသရ္ဂ) ပေါ်လာသောအခါ ထိုအားလုံးသည် «အသိဒ္ဓိ»—မအောင်မြင်သေးခြင်း၏ အညွှန်းလက္ခဏာများ ဖြစ်သည်။ စိဒ္ဓိတို့အနက် ပထမစိဒ္ဓိမှာ «ပရတိဘာ»—အတွင်းပိုင်း အလင်းရောင်ပညာ; ဒုတိယမှာ «ရှရဝဏ»—သန့်ရှင်းသော နားထောင်ခြင်းဟု ဆိုကြသည်။

Verse 15

वार्त्ता तृतीया विप्रेन्द्रास् तुरीया चेह दर्शना आस्वादा पञ्चमी प्रोक्ता वेदना षष्ठिका स्मृता

အို ဗြာဟ္မဏတို့အနက် အမြတ်ဆုံးတို့၊ တတိယစိဒ္ဓိကို «ဝါရ္တ္တာ»—စကားပြောဆိုမှု အပြည့်အစုံဟု ခေါ်သည်။ ဤနေရာ၌ စတုတ္ထမှာ မြင်ခြင်းဟု ဆိုကြသည်။ ပဉ္စမကို အရသာခံခြင်းဟု ကြေညာထားပြီး၊ ဆဋ္ဌမကို «ဝေဒနာ»—ခံစားမှုဟု မှတ်ယူကြသည်။

Verse 16

स्वल्पषट्सिद्धिसंत्यागात् सिद्धिदाः सिद्धयो मुनेः प्रतिभा प्रतिभावृतिः प्रतिभाव इति स्थितिः

သေးငယ်သော စစ်ဒ္ဓိခြောက်ပါးအပေါ် အလွန်အကျွံကပ်လျက်မှုကို စွန့်လွှတ်သော် မုနိသည် အမှန်တကယ် ပြည့်စုံမှုကို ပေးသော စစ်ဒ္ဓိများကို ရရှိသည်။ အတွင်းအလင်းဉာဏ် (pratibhā)၊ ထိုအလင်း၏ ကာကွယ်ဖုံးအုပ်ခြင်း (pratibhā-vṛti) နှင့် အကောင်အထည်ဖော်ပြီးသော အခြေအနေ (pratibhāva) — ဤသို့ပင် တည်မြဲသော အနေအထား ဖြစ်သည်။

Verse 17

बुद्धिर्विवेचना वेद्यं बुध्यते बुद्धिरुच्यते सूक्ष्मे व्यवहिते ऽतीते विप्रकृष्टे त्वनागते

သိနိုင်သောအရာကို ခွဲခြားသိမြင်စေသော အာရုံဉာဏ်ကို «ဗုဒ္ဓိ» (အင်တယ်လက်) ဟု ခေါ်သည်။ ၎င်းသည် သေးငယ်သိမ်မွေ့သောအရာ၊ ဖုံးကွယ်ထားသောအရာ သို့မဟုတ် ကြားဝင်ကာကွယ်ထားသောအရာ၊ အတိတ်ကအရာ၊ အဝေးကအရာနှင့် မလာသေးသောအနာဂတ်ကိုပါ သိမြင်နိုင်သည်။

Verse 18

सर्वत्र सर्वदा ज्ञानं प्रतिभानुक्रमेण तु श्रवणात्सर्वशब्दानाम् अप्रयत्नेन योगिनः

ယောဂီအတွက် ဉာဏ်ပညာသည် နေရာတိုင်း အချိန်တိုင်းတွင် pratibhā ၏ အဆင့်ဆင့်ဖွင့်လှစ်မှုအတိုင်း ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ထို့ပြင် ကြားရုံသာဖြင့် စကားလုံးအားလုံး၏ အဓိပ္ပါယ်ကို အားမထုတ်ဘဲ သိမြင်နိုင်သည်။ ဤသည်မှာ ရှိုင်ဝယောဂမှ ပေါက်ဖွားသော စစ်ဒ္ဓိဖြစ်၍ ပာရှ (pāśa) ချည်နှောင်မှုကို လျော့ပါးစေကာ ပရှု (paśu) ကို သံသရာမှ လွတ်မြောက်ရန် ပတိ (Pati) သခင်ထံသို့ စိတ်ကို လှည့်ပေးသည်။

Verse 19

ह्रस्वदीर्घप्लुतादीनां गुह्यानां श्रवणादपि स्पर्शस्याधिगमो यस् तु वेदना तूपपादिता

အသံ၏ လျှို့ဝှက်ကွဲပြားချက်များ—တို၊ ရှည်၊ နှင့် ဆွဲရှည် (pluta)—ကို ကြားရုံသာဖြင့်ပင် ထိတွေ့မှုကို သိမြင်နိုင်သော ဉာဏ်လည်း ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ထို့ကြောင့် အာရုံခံယူမှု၏ လုပ်ငန်းစဉ် (vedanā) သည် တည်ထောင်လျက်ရှိသည်။ ဤတွင် ချည်နှောင်ခံရသော ပရှုသည် တန်မာထရာများ၏ ပာရှ ချည်နှောင်မှုအောက်တွင် လှုပ်ရှားနေကြောင်း ပြသပြီး၊ နောက်ဆုံးတွင် ထိုအရာတို့ကို ကျော်လွန်သော ပတိ—သီဝ—ထံသို့ လှည့်လာသည်။

Verse 20

दर्शनाद्दिव्यरूपाणां दर्शनं चाप्रयत्नतः संविद्दिव्यरसे तस्मिन्न् आस्वादो ह्यप्रयत्नतः

ဒေဝရုပ်သဏ္ဌာန်များကို မြင်တွေ့ခြင်းဖြင့် ၎င်းတို့၏ မြင်ကွင်းသည် အားမထုတ်ဘဲပင် ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ထို့ပြင် အသိစိတ်သည် ထိုဒေဝရသ (divya rasa) ထဲ၌ တည်နေသော် ၎င်း၏ အရသာခံစားခြင်းလည်း အားမထုတ်ဘဲ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။

Verse 21

वार्त्ता च दिव्यगन्धानां तन्मात्रा बुद्धिसंविदा विन्दन्ते योगिनस्तस्माद् आब्रह्मभुवनं द्विजाः

ဒေဝဂန္ဓတို့၏ အလွန်သိမ်မွေ့သော သတင်း (ဝါတ္တာ) ကို—တန်မာတ်ရများဟူသည့်—ယောဂီတို့သည် ဘုဒ္ဓိ၏ နိုးကြားသော သိမြင်မှုဖြင့် သိယူကြသည်။ ထို့ကြောင့် အို ဒွိဇတို့၊ သူတို့သည် ဗြဟ္မာ၏ လောကအထိ လောကများကို မြင်နိုင်၍ လှည့်လည်နိုင်ကြသည်။

Verse 22

जगत्यस्मिन् हि देहस्थं चतुःषष्टिगुणं समम् औपसर्गिकम् एतेषु गुणेषु गुणितं द्विजाः

ဤလောက၌ ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်း တည်ရှိနေသောအရာသည် မွေးရာပါ ဂုဏ်သတ္တိ ခြောက်ဆယ်လေးပါး တူညီစွာရှိသည်။ အို ဒွိဇတို့၊ ကိုယ်ရှိသတ္တဝါကိုလည်း ဤဂုဏ်များအတိုင်းပင် ရေတွက်၍ ခွဲခြားသတ်မှတ်ကြသည်။

Verse 23

संत्याज्यं सर्वथा सर्वम् औपसर्गिकमात्मनः पैशाचे पार्थिवं चाप्यं राक्षसानां पुरे द्विजाः

ထို့ကြောင့် အို ဒွိဇတို့၊ မိမိအတ္တကို မလင်းစေသော အညစ်အကြေးသက်ရောက်မှုအားလုံးကို လုံးဝစွန့်ပစ်ရမည်—ကူးစက်မှုနှင့် အတားအဆီးဖြစ်စေသော အုပ်ပသဂ္ဂများမှ ဖြစ်စေ၊ ပိသာစာကဲ့သို့ မသန့်ရှင်းမှုမှ ဖြစ်စေ၊ ရာක්ෂသတို့၏ နေရာများတွင် တွေ့ရသော မြေဓာတ်ထူထဲသော အညစ်အကြေးမှ ဖြစ်စေ—သို့မှသာ ပရှု (ချည်နှောင်ခံဝိညာဉ်) သည် သီဝ၏ ဘက္တိပူဇာနှင့် ပါရှုပတ ဝိနယလမ်းစဉ်အတွက် သင့်လျော်နေမည်။

Verse 24

याक्षे तु तैजसं प्रोक्तं गान्धर्वे श्वसनात्मकम् ऐन्द्रे व्योमात्मकं सर्वं सौम्ये चैव तु मानसम्

ယက္ခအဆင့်တွင် ၎င်းကို တေဇ (မီးဓာတ်) သဘောဟု ကြေညာထားသည်။ ဂန္ဓဗ္ဗအဆင့်တွင် ၎င်းသည် အသက်ရှူနှင့် လေသဘောဖြစ်သည်။ အိုင်န္ဒြ (အိန္ဒြနှင့် ဆက်နွယ်) အဆင့်တွင် အရာအားလုံးသည် အာကာသ (ākāśa) သဘောဖြစ်၏။ စောမျ (ဆိုမနှင့် ဆက်နွယ်) အဆင့်တွင်လည်း ၎င်းသည် စိတ်သဘောဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ကိုယ်ရှိပရှုကို ဓာတ်နှင့် သိမ်မွေ့သော အင်အားများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်ဟု မြင်ကြသော်လည်း၊ ပတိ—သီဝ—သည် ထိုအစိတ်အပိုင်းများကို ကျော်လွန်သော အရှင်ဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 25

प्राजापत्ये त्वहङ्कारं ब्राह्मे बोधमनुत्तमम् आद्ये चाष्टौ द्वितीये च तथा षोडशरूपकम्

ပရာဇာပတျယ (ဖန်ဆင်းမှု) အဆင့်တွင် အဟင်္ကာရ (အတ္တသဘော) ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ဗြဟ္မအဆင့်တွင် အလွန်မြင့်မြတ်သော နိုးကြားမှု (ဘုဒ္ဓိ) ရှိသည်။ ပထမအစုတွင် ပုံသဏ္ဌာန် ရှစ်မျိုးရှိပြီး ဒုတိယအစုတွင်လည်း ထိုနည်းတူ ရှစ်မျိုးရှိသည်။ ထို့အပြင် ဆယ့်ခြောက်မျိုးသော ဖွဲ့စည်းပုံလည်း ရှိသည်ဟု သင်ကြားထားသည်။

Verse 26

चतुर्विंशत्तृतीये तु द्वात्रिंशच्च चतुर्थके चत्वारिंशत् पञ्चमे तु भूतमात्रात्मकं स्मृतम्

တတိယအစု၌ နှစ်ဆယ့်လေး ရှိ၏၊ စတုတ္ထအစု၌ သုံးဆယ့်နှစ် ရှိ၏၊ ပဉ္စမအစု၌ လေးဆယ် ရှိ၏။ ဤပဉ္စမသည် ဘူတမာတ်ရ (bhūta-mātra) ဟူသော သေးသိမ်သော အစိတ်အပိုင်းများသာဖြင့် ဖွဲ့စည်းသည်ဟု မှတ်ယူကြသည်။

Verse 27

गन्धो रसस् तथा रूपं शब्दः स्पर्शस्तथैव च प्रत्येकमष्टधा सिद्धं पञ्चमे तच्छतक्रतोः

အနံ့၊ အရသာ၊ အရုပ်အဆင်း၊ အသံ၊ ထိတွေ့မှု—ဤတို့တစ်ခုချင်းစီသည် ပဉ္စမတတ္တဝ၌ အဋ္ဌဂုဏ် (ရှစ်မျိုး) အဖြစ် တည်ထောင်ထားသည်။ ထို့ကြောင့်ပင်၊ ဟေ့ သတကရတု (အိန္ဒြာ)၊ တတ္တဝခွဲခြားခြင်း၌ သင်ကြားသည်မှာ ပశု (ချုပ်နှောင်ခံဝိညာဉ်) သည် အတွေ့အကြုံ၏ က్షೇತ್ರကို ပတိ (အရှင်) ထံမှ ခွဲသိနိုင်စေရန် ဖြစ်သည်။

Verse 28

तथाष्टचत्वारिंशच् च षट्पञ्चाशत्तथैव च चतुःषष्टिगुणं ब्राह्मं लभते द्विजसत्तमाः

ထို့ကြောင့် ဒွိဇသတ္တမ (နှစ်ကြိမ်မွေးဖွားသူတို့အနက် အမြတ်ဆုံး) သည် ဗြဟ္မဂုဏ် (Brahmanical merit) ကို ၄၈ ဆ၊ ၅၆ ဆ၊ ထို့အတူ ၆၄ ဆ အဖြစ် တိုးမြှင့်၍ ရရှိသည်။

Verse 29

औपसर्गिकम् आ ब्रह्म भुवनेषु परित्यजेत् लोकेष्वालोक्य योगेन योगवित्परमं सुखम्

လောကများကို မြင်သိပြီးနောက် ယောဂကို သိသူသည် အခြေအနေကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော အပဆာဒ (အနာဂတဒုက္ခ) များကို—ဗြဟ္မာ၏ လောကအဆင့်အထိ—စွန့်လွှတ်ကာ ယောဂအားဖြင့် အမြင့်ဆုံးသော သုခကို ရရှိသင့်သည်။ ရှైవသိဒ္ဓာန္တအရ ပశု သည် ယောဂဉာဏ်ဖြင့် ပာရှ (ပင်ပန်းချုပ်နှောင်မှု) ကို လျော့ပါးစေပြီး ပတိဖြစ်သော သီဝ (Śiva) ထံသို့ မျက်နှာမူကာ သုခအမှန်၏ အခြေခံကို ရှာတွေ့သည်။

Verse 30

स्थूलता ह्रस्वता बाल्यं वार्धक्यं यौवनं तथा नानाजातिस्वरूपं च चतुर्भिर् देहधारणम्

အထူအပါး (ကိုယ်အလေးချိန်ကြီးခြင်း) နှင့် သေးငယ်ခြင်း၊ ကလေးဘဝ၊ အိုမင်းခြင်း၊ လူငယ်ဘဝ၊ ထို့အပြင် မျိုးစိတ်အမျိုးမျိုး၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်များ—ဤတို့သည် ပတိ (သီဝ) ၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်၌ ကမ္မပာရှ (ကံ၏ချုပ်နှောင်မှု) အတိုင်း ဝိညာဉ်က ကိုယ်ခန္ဓာကို ခံယူထားခြင်း၏ လေးမျိုးသော အခြေအနေများ ဖြစ်သည်။

Verse 31

पार्थिवांशं विना नित्यं सुरभिर् गन्धसंयुतः एतदष्टगुणं प्रोक्तम् ऐश्वर्यं पार्थिवं महत्

မြေဓာတ်အပိုင်းကို ခွဲထုတ်လျှင်ပင် အမြဲတမ်း မွှေးရနံ့ရှိ၍ ရနံ့နှင့်ပြည့်စုံသည်။ ဤသည်ကို ဂုဏ်၈ပါသော မြေဓာတ်ဆိုင်ရာ အိုင်ශ්ဝရယာကြီးဟု ကြေညာထားသည်။

Verse 32

जले निवसनं यद्वद् भूम्यामिव विनिर्गमः इच्छेच्छक्तः स्वयं पातुं समुद्रमपि नातुरः

ရေထဲတွင် နေထိုင်နိုင်သော်လည်း မြေခြောက်ပေါ်သို့ ထွက်လာနိုင်သကဲ့သို့၊ အလိုတော်၏ အင်အား (icchā-śakti) ကို သဘာဝအဖြစ်ထားသော သခင်တော်သည် မည်သည့်အရာကမျှ မချုပ်နှောင်နိုင်။ အလိုရှိလျှင် ပင်လယ်ကိုတောင် ကိုယ်တိုင် မပင်ပန်းဘဲ သောက်နိုင်သည်။

Verse 33

यत्रेच्छति जगत्यस्मिंस् तत्रास्य जलदर्शनम् यद्यद्वस्तु समादाय भोक्तुमिच्छति कामतः

ဤလောက၌ သခင်တော် အလိုရှိရာနေရာတိုင်းတွင် ရေသည် ထင်ရှားပေါ်လာသည်။ သခင်တော် ယူဆောင်သည့် အရာဝတ္ထု မည်သည့်အရာမဆို၊ ပတိ (Pati) ပေးသနားသော စိဒ္ဓိ (siddhi) ကြောင့် အလိုတော်အတိုင်း ခံစားနိုင်သည်။

Verse 34

तत्तद्रसान्वितं तस्य त्रयाणां देहधारणम् भाण्डं विनाथ हस्तेन जलपिण्डस्य धारणम्

မိမိမိမိ၏ အရသာ (rasa) များနှင့် ပြည့်စုံလျက်၊ သူသည် သုံးပါး၏ (လောက/အခြေအနေ) ကိုယ်ခန္ဓာများကို ထမ်းဆောင်ထောက်ပံ့သော အခြေခံဖြစ်လာသည်။ ထို့ပြင် အိုးခွက်မလိုဘဲ မိမိလက်ဖြင့် ရေထုကို စည်းကပ်ထိန်းထားနိုင်သကဲ့သို့၊ ပတိ (Pati) သည် မိမိ၏ အိုင်ශ්ဝရယာအာဏာဖြင့် သက်ရှိကိုယ်ခန္ဓာရှိမှုကို ထောက်ထားတော်မူသည်။

Verse 35

अव्रणत्वं शरीरस्य पार्थिवेन समन्वितम् एतत् षोडशकं प्रोक्तम् आप्यमैश्वर्यमुत्तमम्

ကိုယ်ခန္ဓာ အနာမရှိခြင်းသည် မြေဓာတ် (pārthiva) အင်အားနှင့် ပေါင်းစည်းလျက်ရှိသည်။ ဤဂုဏ် ၁၆ ပါးကို ရေဓာတ်ဆိုင်ရာ အိုင်ශ්ဝရယာ (āpya-aiśvarya) အမြင့်မြတ်ဆုံးဟု ကြေညာထားသည်။

Verse 36

देहादग्निविनिर्माणं तत्तापभयवर्जितम् लोकं दग्धमपीहान्यद् अदग्धं स्वविधानतः

ကိုယ်ခန္ဓာမှ မီးတစ်စင်း ပေါ်ထွန်းလာသော်လည်း အပူ၏ ကြောက်ရွံ့မှုနှင့် ပူလောင်ဒုက္ခမှ ကင်းလွတ်၏။ လောကကို လောင်ကျွမ်းစေသော်လည်း အခြားသော သတ္တဝါမဟုတ်သည့် သစ္စာတရားသည် မိမိ၏ သဘာဝဥပဒေကြောင့် မလောင်ဘဲ—ပျက်စီးမှုအားလုံးကို ကျော်လွန်သော ပတိ (Pati) အဖြစ် တည်၏။

Verse 37

जलमध्ये हुतवहं चाधाय परिरक्षणम् अग्निनिग्रहणं हस्ते स्मृतिमात्रेण चागमः

ရေထဲ၌ပင် သန့်ရှင်းသော မီးကို ထားနိုင်သော်လည်း ကာကွယ်မှုရှိ၏။ မီးကို လက်ထဲ၌ပင် ထိန်းချုပ်နိုင်သည်—ဤသည်မှာ အာဂမ (Āgama) ၏ အာနိသင်ဖြစ်၍ သတိရခြင်း (smṛti) တစ်မျိုးတည်းဖြင့် ပြည့်စုံနိုင်၏။

Verse 38

भस्मीभूतविनिर्माणं यथापूर्वं सकामतः द्वाभ्यां रूपविनिष्पत्तिर् विना तैस्त्रिभिर् आत्मनः

မိမိ၏ အလိုတော်ဖြင့်ပင်၊ ပြာဖြစ်သွားသောအရာမှ ထင်ရှားမှုကို ယခင်ကဲ့သို့ ပြန်လည်ဖန်ဆင်းတော်မူ၏။ သို့သော် အတ္တ၏ ရုပ်သဘောသည် အချက်နှစ်ခုတည်းဖြင့် မပြီးမြောက်နိုင်၊ အတ္တ၏ အတွင်းခံ သုံးပါးသော သဘောတရားမရှိလျှင် မဖြစ်နိုင်။

Verse 39

चतुर्विंशात्मकं ह्येतत् तैजसं मुनिपुङ्गवाः मनोगतित्वं भूतानाम् अन्तर्निवसनं तथा

အို မုနိတို့အထက်မြတ်သူတို့၊ ဤ တိုင်ဇသ (Taijasa) သဘောတရားသည် နှစ်ဆယ့်လေးပါးဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြ၏။ ၎င်းသည် သတ္တဝါတို့အား စိတ်ဖြင့်သာ လှုပ်ရှားသွားလာနိုင်စွမ်း ပေးပြီး၊ အတွင်းနေထိုင်သော အနီးကပ်ရှိနေမှုအဖြစ် သူတို့အတွင်း၌ တည်၏။

Verse 40

पर्वतादिमहाभारस्कन्धेनोद्वहनं पुनः लघुत्वं च गुरुत्वं च पाणिभ्यां वायुधारणम्

ထပ်မံ၍ တောင်တန်းကဲ့သို့ အလွန်ကြီးမားသော အလေးချိန်ကို ပခုံးပေါ်တင်၍ မြှောက်နိုင်ခြင်း၊ လိုသလို ပေါ့ပါးခြင်းနှင့် လေးလံခြင်းကို ရရှိခြင်း၊ လက်ဖြင့် လေကို ကိုင်တွယ်ထိန်းချုပ်နိုင်ခြင်းတို့ ရှိ၏။ ဤတို့သည် ယောဂမှ ပေါ်ထွန်းသော စိဒ္ဓိအာနိသင်များသာ ဖြစ်ပြီး၊ ပတိ—ရှီဝ (Śiva)—သည် စိဒ္ဓိအားလုံးကို ကျော်လွန်သော အရှင်အမြတ်အဖြစ် တည်မြဲ၏။

Verse 41

अङ्गुल्यग्रनिघातेन भूमेः सर्वत्र कंपनम् एकेन देहनिष्पत्तिर् वातैश्वर्यं स्मृतं बुधैः

လက်ချောင်းထိပ်ဖြင့် တစ်ချက်ထိုးနှိပ်လျှင် မြေကြီးသည် အရပ်ရပ်၌ တုန်လှုပ်၏။ စိတ်အမိန့်တစ်ခုပင်ဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာကို ဖန်ဆင်းနိုင်၏။ ပညာရှိတို့က ဤအရာကို «ဝါယု-အိုင်ශ්ဝရ்ய» ဟူ၍ ခေါ်ကြသည်—လေဓာတ်မှ ပေါ်ထွန်းသော အာဏာတော်။

Verse 42

छायाविहीननिष्पत्तिर् इन्द्रियाणां च दर्शनम् आकाशगमनं नित्यम् इन्द्रियार्थैः समन्वितम्

အရိပ်မကျဘဲ ထင်ရှားပေါ်ထွန်း၏။ အတွင်းဣန္ဒြိယများသည် တိုက်ရိုက်မြင်နိုင်လာ၏။ ကောင်းကင်၌ အစဉ်တစိုက် သွားလာနိုင်သော်လည်း အာရုံအရာဝတ္ထုတို့အပေါ် စွမ်းရည်ပြည့်ဝနေ၏။ ဤတို့သည် ပတိ (သီဝ) အပေါ် ဘက္တိနှင့် ပာရှုပတ-ယောဂ၏ စည်းကမ်းတရားကြောင့် ပေးအပ်သော ယောဂသိဒ္ဓိ၏ လက္ခဏာများဖြစ်သည်။

Verse 43

दूरे च शब्दग्रहणं सर्वशब्दावगाहनम् तन्मात्रलिङ्गग्रहणं सर्वप्राणिनिदर्शनम्

အဝေးမှပင် အသံကို ဖမ်းယူနိုင်၍ အသံအားလုံး၏ အဓိပ္ပါယ်ကိုလည်း စိမ့်ဝင်သိမြင်၏။ ထို့ပြင် တန်မာတ်ရသာသာဖြစ်သော နူးညံ့သိမ်မွေ့သည့် လိင်္ဂကို ဖမ်းယူကာ၊ သက်ရှိအပေါင်းတို့အတွင်းရှိ အတွင်းသက်သေတော်အဖြစ် မိမိကိုယ်ကို ထင်ရှားစေ၏။

Verse 44

ऐन्द्रम् ऐश्वर्यम् इत्युक्तम् एतैरुक्तः पुरातनः यथाकामोपलब्धिश् च यथाकामविनिर्गमः

ဤအရာကို «အိုင်န္ဒြ-အိုင်ශ්ဝရ்ய» ဟု ခေါ်သည်—အိန္ဒြာကဲ့သို့သော အာဏာတော်။ ဤစွမ်းအားများဖြင့် မူလပရဘုရားကို ဖော်ပြကြသည်—လိုသမျှကို ရရှိခြင်းနှင့် လိုသည့်အခါ လောကမှ ထွက်ခွာခြင်း သို့မဟုတ် ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းခြင်း။

Verse 45

सर्वत्राभिभवश्चैव सर्वगुह्यनिदर्शनम् कामानुरूपनिर्माणं वशित्वं प्रियदर्शनम्

အရပ်ရပ်၌ မအနိုင်ယူနိုင်သော အရှင်ဖြစ်၏။ အလွန်လျှို့ဝှက်သမျှကိုပင် ထင်ရှားစေ၏။ ဘက္တ၏ ဆန္ဒနှင့်ကိုက်ညီသည့် ပေါ်ထွန်းမှုများကို ဖန်ဆင်းပေး၍ ဝသိတ്വ—အုပ်စိုးနိုင်မှုနှင့် မတားဆီးနိုင်သော သြဇာ—ကို ပေးတော်မူပြီး၊ နှလုံးသားချစ်မြတ်နိုးရာ မင်္ဂလာမြင်ကွင်းကိုလည်း ချီးမြှင့်တော်မူ၏။

Verse 46

संसारदर्शनं चैव मानसं गुणलक्षणम् छेदनं ताडनं बन्धं संसारपरिवर्तनम्

ဤသည်မှာ သံသာရကိုယ်တိုင်၏ မြင်သိမှုဖြစ်၍—ဂုဏ်သုံးပါး၏ လက္ခဏာများဖြင့် အတွင်းစိတ်၌ ထင်ရှားသော အခြေအနေတစ်ရပ်—«ဖြတ်တောက်ခြင်း», «ရိုက်နှက်ခြင်း», «ချည်နှောင်ခြင်း» ဟူ၍ ပေါ်ထွက်ကာ၊ ထို့ကြောင့် ဇီဝ၏ လောကီဘဝအတွင်း ထပ်ခါထပ်ခါ လှည့်ပတ်နေမှု ဖြစ်သည်။

Verse 47

सर्वभूतप्रसादश् च मृत्युकालजयस् तथा प्राजापत्यमिदं प्रोक्तम् आहङ्कारिकमुत्तमम्

ဤအရာသည် သတ္တဝါအားလုံးအပေါ် ကရုဏာတရား/ကျေးဇူးတော်ကို ပေးသနားပြီး၊ သတ်မှတ်ထားသော သေချိန်ကိုလည်း အနိုင်ယူတတ်သည်။ ဤသည်ကို «ပရာဇာပတျယ» (ဖန်ဆင်း-မျိုးပွား အင်အား) သဘောတရားဟု ကြေညာထားပြီး၊ အဟင်္ကာရ (ငါဟူသော ခွဲခြားသိမြင်မှု) မှ ပေါ်ထွက်သော အင်အားများအနက် အမြင့်မြတ်ဆုံးဟု ဆိုသည်။

Verse 48

अकारणजगत्सृष्टिस् तथानुग्रह एव च प्रलयश्चाधिकारश् च लोकवृत्तप्रवर्तनम्

အကြောင်းမဲ့ စကြဝဠာဖန်ဆင်းထွက်ပေါ်ခြင်းနှင့် ထိုနည်းတူ ကျေးဇူးတော်ပေးသနားခြင်းကိုယ်တိုင်၊ ထို့ပြင် ပရလယ (ပျက်သုဉ်းခြင်း)၊ အာဏာပိုင်မှု၊ နှင့် လောက၏ စည်းကမ်းအကျင့်အကြံကို လှုပ်ရှားစေခြင်း—ဤတို့သည် (ထိုဘုရား၏) လုပ်ဆောင်ချက်များ ဖြစ်သည်။

Verse 49

असादृश्यमिदं व्यक्तं निर्माणं च पृथक्पृथक् संसारस्य च कर्तृत्वं ब्राह्मम् एतद् अनुत्तमम्

ဤထင်ရှားသော လောကသည် မတူညီမှုဖြင့် အမှတ်အသားရှိပြီး—ဖွဲ့စည်းမှုများသည် တစ်ခုချင်း သီးခြားသီးခြား ပေါ်ထွက်လာသည်။ ထို့ပြင် သံသာရ လှည့်ပတ်မှုကို မောင်းနှင်သော ကర్తृत्व/အေးဂျင်စီကို «ဗြာဟ္မ» ဟု ခေါ်ကြပြီး—စကြဝဠာစီမံအုပ်ချုပ်မှု၏ အမြင့်မြတ် သဘောတရားတစ်ရပ်ဖြစ်သော်လည်း—ရှိုင်ဝအမြင်အရ အဆုံးတွင် ပတိ၊ သခင် ရှီဝ၏ အောက်၌သာ လုပ်ဆောင်နိုင်ပြီး၊ ဖြစ်လာခြင်းအားလုံးကို ကျော်လွန်၍ တည်ရှိသူမှာ ရှီဝတစ်ပါးတည်းသာ ဖြစ်သည်။

Verse 50

एतावत्तत्त्वमित्युक्तं प्राधान्यं वैष्णवं पदम् ब्रह्मणा तद्गुणं शक्यं वेत्तुमन्यैर्न शक्यते

ဤမျှအထိ သဘောတရားကို ကြေညာခဲ့သည်—မူလ ပရဓာနကို «ဝိုင်ရှ္ဏဝ ပဒ» (ဝိෂ္ဏု၏ အဆင့်/တည်နေရာ) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ဗြဟ္မာတောင်မှ ၎င်း၏ ဂုဏ်လက္ခဏာကို သိနိုင်သော်လည်း၊ အခြားသူများ မသိနိုင်ကြ။

Verse 51

विद्यते तत्परं शैवं विष्णुना नावगम्यते असंख्येयगुणं शुद्धं को जानीयाच्छिवात्मकम्

အမြင့်ဆုံးသော ရှိုင်ဝ သတ္တဝါတရားသည် တကယ်ရှိသော်လည်း၊ ဗိဿနုတော်တောင် အပြည့်အဝ မသိမြင်နိုင်။ သန့်ရှင်း၍ အနန္တဂုဏ်တော်များ ပြည့်စုံသဖြင့်၊ ရှိဝအတ္တမန် (Śivātman) ကို အမှန်တကယ် ဘယ်သူ သိနိုင်မည်နည်း။

Verse 52

व्युत्थाने सिद्धयश्चैता ह्य् उपसर्गाश् च कीर्तिताः निरोद्धव्याः प्रयत्नेन वैराग्येण परेण तु

ယောဂမှ လွဲချော်၍ စိတ်ပျံ့နှံ့နေသော အခြေအနေ (vyutthāna) တွင် ဤစိဒ္ဓိများကိုပင် အတားအဆီး (upasarga) ဟု ဆိုကြသည်။ ထို့ကြောင့် အမြဲတမ်းကြိုးစားအားထုတ်၍ အမြင့်ဆုံးသော ဝိုင်ရာဂျျ (para-vairāgya) ဖြင့် ထိန်းချုပ်ရမည်။ ထိုသို့မှသာ ပရှု (paśu) သည် ပာရှ (pāśa) ၏ နူးညံ့သော ချည်နှောင်မှုတွင် ပြန်မကျရောက်ဘဲ၊ ပတိ (Pati) ဖြစ်သော ရှိဝသခင်ထံသို့ ရွေ့လျားနိုင်မည်။

Verse 53

नाशातिशयतां ज्ञात्वा विषयेषु भयेषु च अश्रद्धया त्यजेत्सर्वं विरक्त इति कीर्तितः

အာရုံခံအရာဝတ္ထုများတွင် ပျက်စီးခြင်း၏ အလွန်သေချာမှုနှင့် ထိုအရာများနှင့် တွဲလျက်ရှိသော ကြောက်ရွံ့မှုကို သိမြင်ပြီးနောက်၊ ထိုအရာများအပေါ် ယုံကြည်စွဲလမ်းသည့် သဒ္ဓာမထားဘဲ အားလုံးကို စွန့်လွှတ်သင့်သည်။ ထိုသူကိုပင် အမှန်တကယ် ဝိရက္တ (virakta) ဟု ခေါ်ကြသည်။

Verse 54

वैतृष्ण्यं पुरुषे ख्यातं गुणवैतृष्ण्यमुच्यते वैराग्येणैव संत्याज्याः सिद्धयश्चौपसर्गिकाः

ကိုယ်ရှိသတ္တဝါ (puruṣa) အတွင်းရှိ ဝိုင်ရာဂျျသည် ထင်ရှားလှသည်; ၎င်းကို ဂုဏ်များအပေါ် မတပ်မက်ခြင်း (guṇa-vaitṛṣṇya) ဟု ခေါ်သည်။ ထို့ပြင် အမှန်တကယ် စွန့်လွှတ်ခြင်းဖြင့်သာ အတားအဆီးအဖြစ် ပေါ်လာသော အော်ပသရ္ဂိက စိဒ္ဓိများကိုပါ စွန့်ပစ်ရမည်။

Verse 55

औपसर्गिकम् आ ब्रह्मभुवनेषु परित्यजेत् निरुध्यैव त्यजेत्सर्वं प्रसीदति महेश्वरः

အတားအဆီးဖြစ်သော အော်ပသရ္ဂိက အရာအားလုံးကို၊ ဗြဟ္မာ၏ လောကများအထိ ရောက်သည့်အရာများပါ စွန့်ပစ်သင့်သည်။ အာရုံနှင့် စိတ်ကို ထိန်းချုပ်ကာ ထိုသို့ အားလုံးကို စွန့်လွှတ်လျှင် မဟာဣශ්ဝရ (Mahādeva) သခင်သည် ကရုဏာတော် ပေးတော်မူသည်။

Verse 56

प्रसन्ने विमला मुक्तिर् वैराग्येण परेण वै अथवानुग्रहार्थं च लीलार्थं वा तदा मुनिः

ပတိ (ရှီဝ) သခင်တော် ပျော်ရွှင်နှစ်သက်သော် မုက္ခတိသည် အညစ်အကြေးကင်းစင်၍ သန့်ရှင်းလာသည်—အမြင့်ဆုံး ဝိုင်ရာဂျျ (para‑vairāgya) ကြောင့်ပင်။ သို့မဟုတ် မုနိရေ၊ အနုဂြဟ (ကရုဏာကောင်းချီး) အတွက်လည်းကောင်း၊ သခင်တော်၏ လီလာ (ကစားလွတ်လပ်မှု) အတွက်လည်းကောင်း ထိုအခါ ဖြစ်ပေါ်သည်။

Verse 57

अनिरुध्य विचेष्टेद्यः सो ऽप्येवं हि सुखी भवेत् क्वचिद्भूमिं परित्यज्य ह्य् आकाशे क्रीडते श्रिया

ထိန်းချုပ်မှုမရှိဘဲ လှုပ်ရှားလုပ်ကိုင်သူတောင် ဤသဘောအတိုင်းပင် ပျော်ရွှင်လာနိုင်သည်။ တခါတရံ မြေပြင်ကို စွန့်၍ ကောင်းကင်၌ စိန့်စိန့်လင်းလင်း သရဖူသကဲ့သို့ သီရိတင့်တယ်စွာ ကစားလှုပ်ရှားတတ်သည်။

Verse 58

उद्गिरेच्च क्वचिद्वेदान् सूक्ष्मानर्थान् समासतः क्वचिच्छ्रुते तदर्थेन श्लोकबन्धं करोति सः

တခါတရံ ဝေဒများကို ရွတ်ဆိုတတ်၏; တခါတရံ အနုမြူသဘော အဓိပ္ပါယ်များကို အကျဉ်းချုပ်၍ ဖော်ပြတတ်၏။ ထို့ပြင် တခါတရံ သြုတိကို ကြားနာပြီးနောက် ၎င်း၏ ရည်ရွယ်သဘောကို မှန်ကန်စွာ ချည်နှောင်သည့် ကဗျာပုဒ်များကို စီကုံးတတ်၏။

Verse 59

क्वचिद्दण्डकबन्धं तु कुर्याद्बन्धं सहस्रशः मृगपक्षिसमूहस्य रुतज्ञानं च विन्दति

တခါတရံ ဒဏ္ဍက-ဗန္ဓ (daṇḍaka‑bandha) ဟုခေါ်သော ချည်နှောင်ပူဇော်နည်းကို ထပ်ခါထပ်ခါ—တစ်ထောင်ကြိမ်တိုင်တိုင်—ပြုလုပ်လျှင် တောတိရစ္ဆာန်နှင့် ငှက်အုပ်စုတို့၏ အော်သံ၊ ခေါ်သံတို့ကို သိမြင်နိုင်သော ဉာဏ်ကို ရရှိတတ်သည်။

Verse 60

ब्रह्माद्यं स्थावरान्तं च हस्तामलकवद्भवेत् बहुनात्र किमुक्तेन विज्ञानानि सहस्रशः

ဗြဟ္မာမှစ၍ မရွေ့မလျား သတ္တဝါများအဆုံးတိုင်အောင် အရာအားလုံးသည် လက်ဖဝါးပေါ်ရှိ သစ်သီးကဲ့သို့ ထင်ရှားပြတ်သားလာသည်။ ဒီထက်ပို၍ ဘာပြောစရာရှိသနည်း—ခွဲခြားသိမြင်သော ဗိဇ္ဇာဉာဏ်များကို ထောင်ပေါင်းများစွာ ရရှိသည်။

Verse 61

उत्पद्यन्ते मुनिश्रेष्ठा मुनेस्तस्य महात्मनः अभ्यासेनैव विज्ञानं विशुद्धं च स्थिरं भवेत्

အို မုနိမြတ်တို့၊ ထို မဟာအတ္တမုနိထံမှ အမှန်တရားသိမြင်မှုများ ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ဆက်တိုက်လေ့ကျင့်မှုတစ်ခုတည်းဖြင့်သာ ခွဲခြားသိမြင်သော ဉာဏ်ဗေဒသည် သန့်စင်၍ တည်ငြိမ်ခိုင်မာလာ၏။

Verse 62

तेजोरूपाणि सर्वाणि सर्वं पश्यति योगवित् देवबिम्बान्यनेकानि विमानानि सहस्रशः

ယောဂကို သိမြင်သူသည် အရာအားလုံးကို တေဇော(အလင်းရောင်)၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်များအဖြစ် မြင်၏။ သူသည် အလုံးစုံကို မြင်တတ်၍ နတ်ဘုံ၏ အရိပ်အယောင်များ များစွာနှင့် ကောင်းကင်ဗိမာန်များကို ထောင်ပေါင်းများစွာ မြင်၏။

Verse 63

पश्यति ब्रह्मविष्ण्विन्द्रयमाग्निवरुणादिकान् ग्रहनक्षत्रताराश् च भुवनानि सहस्रशः

သူသည် ဘြဟ္မာ၊ ဗိဿနု၊ အိန္ဒြ၊ ယမ၊ အဂ္နိ၊ ဝရုဏ နှင့် အခြားသော ဒေဝတားတို့ကို မြင်၏။ ထို့ပြင် ဂြိုဟ်များ၊ နက္ခတ်မဏ္ဍလများနှင့် ကြယ်များကိုလည်း မြင်၍ ကမ္ဘာလောကများကို ထောင်ပေါင်းများစွာ မြင်၏။ (ဤမြင်ကွင်းသည် ပတိ—ရှီဝ၏ ကရုဏာကြောင့် ပာရှုသည် ပာရှမှ လွတ်မြောက်သည့်အခါ ပေါ်ထွန်းသည်)

Verse 64

पातालतलसंस्थाश् च समाधिस्थः स पश्यति आत्मविद्याप्रदीपेन स्वस्थेनाचलनेन तु

သူသည် သမာဓိ၌ တည်နေစဉ် ပာတාලအောက်လောကများ၌ တည်ရှိသော နယ်ပယ်များကိုပါ မြင်၏။ အတ္တမဝိဒ္ယာ၏ မီးအိမ်ဖြင့်—တည်ငြိမ်၍ ကိုယ်တွင်း၌ အခြေတည်ကာ မလှုပ်မယှက်—ထိုသို့ မြင်နိုင်၏။ ထို့ကြောင့် ပာရှုသည် ယောဂ၏ ငြိမ်သက်မှုအားဖြင့် ပတိ(ရှီဝ)၏ ကရုဏာကြောင့် အလင်းရောင်သိမြင်မှုကို ရရှိ၏။

Verse 65

प्रसादामृतपूर्णेन सत्त्वपात्रस्थितेन तु तमो निहत्य पुरुषः पश्यति ह्यात्मनीश्वरम्

စိတ်၏ အိုးအိမ်သည် စတ္တဝ (sattva) တွင် တည်နေ၍ ဘုရားကရုဏာ၏ အမృతရည်ဖြင့် ပြည့်ဝလာသောအခါ ပာရှုသည် တမော (tamas) ကို ဖျက်ဆီး၏။ ထို့နောက် အတ္တအတွင်း၌ ပတိ—အတွင်းအုပ်ချုပ်ရှင် (ရှီဝ) ကို အမှန်တကယ် မြင်၏။

Verse 66

तस्य प्रसादाद्धर्मश् च ऐश्वर्यं ज्ञानमेव च वैराग्यमपवर्गश् च नात्र कार्या विचारणा

သခင်ရှီဝ၏ ကရုဏာတော်ကြောင့် ဓမ္မ၊ အိုင်ශ්ဝရယ (အာဏာတော်)၊ သစ္စာဉာဏ်၊ ဝိုင်ရာဂျယ (မကပ်မငြိ) နှင့် အပဝဂ္ဂ (မောက္ခ) တိုင်အောင် ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ဤအကြောင်း၌ သံသယမလို၊ ထပ်မံစဉ်းစားရန်မလို။

Verse 67

न शक्यो विस्तरो वक्तुं वर्षाणामयुतैरपि योगे पाशुपते निष्ठा स्थातव्यं च मुनीश्वराः

နှစ်သောင်းပေါင်းများစွာကြာသော်လည်း ၎င်း၏အကျယ်အဝန်းကို အပြည့်အစုံ မဖော်ပြနိုင်။ ထို့ကြောင့် မုနိဣශ්ဝရတို့၊ ပာရှုပတ-ယောဂ၌ တည်ကြည်စွာ ရပ်တည်၍ ထိုသင်္ကေတ၌ ခိုင်မာစွာ တည်နေကြလော့။