Adhyaya 49

Verse 1

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे ऽष्टचत्वारिंशो ऽध्यायः सूत उवाच शतमेकं सहस्राणां योजनानां स तु स्मृतः अनु द्वीपं सहस्राणां द्विगुणं द्विगुणोत्तरम्

ဤသို့ «သရီလင်္ဂ မဟာပုရာဏ» ပူರ್ವဘာဂတွင် အဋ္ဌချတ္ဝါရိံသမ अध्याय၌ စူတာက ဆိုသည်— «ယောဇနာ တစ်သိန်းတစ်ထောင်ဟု မှတ်သားထားကြသည်။ ထို့နောက် ဒွီပ တစ်ခုစီအလိုက် အတိုင်းအတာသည် တိုးပွား၍ နှစ်ဆ၊ ထပ်နှစ်ဆဟူ၍ အဆင့်ဆင့် မြင့်တက်သွားသည်»။

Verse 2

पञ्चाशत्कोटिविस्तीर्णा ससमुद्रा धरा स्मृता द्वीपैश् च सप्तभिर् युक्ता लोकालोकावृता शुभा

ကမ္ဘာမြေသည် ပတ်လည်ဝိုင်းနေသော သမုဒ္ဒရာများနှင့်တကွ အကျယ်အဝန်း ကုဋေငါးဆယ်ဟု မှတ်သားကြသည်။ ဒွီပ ခုနစ်ခုနှင့် ပေါင်းစည်း၍ မင်္ဂလာရှိကာ လောကာလောက တောင်တန်းက ဝန်းရံကန့်သတ်ထားသည်—ထင်ရှားသော လောကများနှင့် မထင်ရှားသော အမှောင်ကြား နယ်နိမိတ်ကို ပြသ၍၊ ပတိ (အရှင်) အောက်၌ စကြဝဠာ၏ အစီအစဉ်ကို ထိန်းသိမ်းထားသည်။

Verse 3

नीलस्तथोत्तरे मेरोः श्वेतस्तस्योत्तरे पुनः शृङ्गी तस्योत्तरे विप्रास् त्रयस्ते वर्षपर्वताः

ဗြာဟ္မဏတို့အို၊ မေရုတောင်၏ မြောက်ဘက်တွင် နီလတောင်ရှိ၏။ ထိုနီလ၏ မြောက်ဘက်တွင် ထပ်မံ၍ ရွှေတ (Śveta) တောင်ရှိ၏။ ရွှေတ၏ မြောက်ဘက်တွင် စೃင်္ဂီ (Śṛṅgī) တောင်ရှိ၏။ ဤသုံးတောင်သည် မြေကြီး၏ သန့်ရှင်းသော ဒေသခွဲခြားမှုကို အမှတ်အသားပြု၍ ထောက်တည်သော ဝර්ෂ-တောင်များဟု သိမှတ်ကြသည်။

Verse 4

जठरो देवकूटश् च पूर्वस्यां दिशि पर्वतौ निषधो दक्षिणे मेरोस् तस्य दक्षिणतो गिरिः हेमकूट इति ख्यातो हिमवांस्तस्य दक्षिणे

အရှေ့ဘက်တွင် ဇဋရ နှင့် ဒေဝကူဋ ဟူသော တောင်နှစ်လုံး တည်ရှိသည်။ မေရုတောင်၏ တောင်ဘက်တွင် နိṣဓ တောင်ရှိပြီး၊ ထို၏ တောင်ဘက်တွင် ဟေမကူဋ ဟု ကျော်ကြားသော တောင်ရှိသည်။ ဟေမကူဋ ၏ တောင်ဘက်တွင် ဟိမဝန် (ဟိမလယ) တည်ရှိသည်။

Verse 5

मेरोः पश्चिमतश्चैव पर्वतौ द्वौ धराधरौ माल्यवान्गन्धमादश् च द्वावेतावुदगायतौ

မေရုတောင်၏ အနောက်ဘက်တွင် မြေကို ထောက်တည်သော တောင်နှစ်လုံး—မာလျဝန် နှင့် ဂန္ဓမာဒန—တည်ရှိသည်။ ထိုတောင်နှစ်လုံးသည် မြောက်ဘက်သို့ လျားထွက်ကာ လောက၏ စည်းကမ်းတကျ ဖွဲ့စည်းမှုကို ထောက်ပံ့ထားသည်။

Verse 6

एते पर्वतराजानः सिद्धचारणसेविताः तेषाम् अन्तरविष्कम्भो नवसाहस्रमेकशः

ဤတောင်မင်းများကို စိဒ္ဓများနှင့် စာရဏများက ဆည်းကပ်ကာ ဂုဏ်ပြုကြသည်။ ထိုတောင်တစ်လုံးနှင့် တစ်လုံးကြား အကွာအဝေးသည် တစ်ခုချင်းစီ ကိုးထောင် (ယောဇန) ဖြစ်သည်။

Verse 7

इदं हैमवतं वर्षं भारतं नाम विश्रुतम् हेमकूटं परं तस्मान् नाम्ना किंपुरुषं स्मृतम्

ဤဟိမဝတ်ဒေသသည် ဘာရတဝရ္ṣ (Bhārata-varṣa) ဟု ကျော်ကြားသည်။ ထို၏ အလွန်ဘက်တွင် ဟေမကူဋ ရှိပြီး၊ ထို့ထက်လွန်ကာ ကိံပုရုṣ (Kiṃpuruṣa) ဟု ခေါ်သော ဒေသကို မှတ်သားကြသည်။

Verse 8

नैषधं हेमकूटात्तु हरिवर्षं तदुच्यते हरिवर्षात्परं चैव मेरोः शुभमिलावृतम्

နိṣဓ ၏ မြောက်ဘက်တွင် ဟေမကူဋ ရှိသည်။ ဟေမကူဋ ကို ကျော်လွန်သော် ထိုဒေသကို ဟရိဝရ္ṣ (Harivarṣa) ဟု ခေါ်ကြသည်။ ဟရိဝရ္ṣ ကို ကျော်လွန်ကာ မင်္ဂလာရှိသော မေရုနှင့် ဆက်စပ်လျက် အီလာဝෘတ (Ilāvṛta) သည် တောက်ပ၍ ကောင်းချီးပြည့်ဝစွာ တည်ရှိသည်။

Verse 9

इलावृतात्परं नीलं रम्यकं नाम विश्रुतम् रम्यात्परतरं श्वेतं विख्यातं तद्धिरण्मयम्

ဣလာဝြတကို ကျော်လွန်၍ နီလာဟု ခေါ်သော နာမည်ကျော် ရမ်ယက ဒေသရှိ၏။ ရမ်ယကို ထပ်မံကျော်လွန်လျှင် ပိုမိုမြတ်သော ရွှေတ (Śveta) ရှိပြီး ဟိရဏ္မယ (ရွှေမြေ) ဟု ထင်ရှား၏။

Verse 10

हिरण्मयात्परं चापि शृङ्गी चैव कुरुः स्मृतः धनुःसंस्थे तु विज्ञेये द्वे वर्षे दक्षिणोत्तरे

ဟိရဏ္မယကို ကျော်လွန်၍ သြရင်ဂီ (Śṛṅgī) ကိုလည်း မှတ်သားကြ၏၊ ထို့အတူ ကုရု (Kuru) လည်းရှိ၏။ မြားတံပုံသဏ္ဌာန် (Dhanus) ဒေသတွင် တောင်ဘက်နှင့် မြောက်ဘက်ဟူ၍ ဝရ္ଷ နှစ်ခုကို သိမှတ်ရမည်။

Verse 11

दीर्घाणि तत्र चत्वारि मध्यतस्तदिलावृतम् मेरोः पश्चिमपूर्वेण द्वे तु दीर्घेतरे स्मृते

ထိုနေရာ၌ ရှည်လျားသော ဒေသ လေးခုကို ဖော်ပြကြပြီး၊ အလယ်ဗဟို၌ ဣလာဝြတ ရှိ၏။ မေရု၏ အနောက်နှင့် အရှေ့ဘက်တွင်လည်း ရှည်လျားသော အခြားဒေသ နှစ်ခုကို မှတ်သားကြ၏။

Verse 12

अर्वाक्तु निषधस्याथ वेद्यर्धं चोत्तरं स्मृतम् वेद्यर्धे दक्षिणे त्रीणि वर्षाणि त्रीणि चोत्तरे

နိသဓ၏ တောင်ဘက်၌ သန့်ရှင်းသော ဝေဒီ (vedi) နေရာ၏ မြောက်ပိုင်းတစ်ဝက်ဟု ကြေညာထား၏။ ထိုဝေဒီဒေသတွင် တောင်ဘက်၌ ဝရ္ෂ သုံးခု၊ မြောက်ဘက်၌လည်း ဝရ္ෂ သုံးခု ရှိ၍၊ သာသနာတော်၏ ဦးတည်ရာအတိုင်း ပူဇော်ပွဲအတွက် မြေပြင်ကို စီစဉ်ထားသည်။

Verse 13

तयोर्मध्ये च विज्ञेयं मेरुमध्यमिलावृतम् दक्षिणेन तु नीलस्य निषधस्योत्तरेण तु

ထိုနှစ်ဖက်အကြား၌ မေရုကို အလယ်ဗဟိုထားသော ဣလာဝြတ ဒေသရှိသည်ဟု သိမှတ်ရမည်—နိသဓ၏ မြောက်ဘက်၊ နီလာ၏ တောင်ဘက်၌ တည်၏။ ဤစီစဉ်တကျသော စကြဝဠာ၌ ပသု (paśu) ဖြစ်သော ဝိညာဉ်သည် ပတိ (Pati) အရှင်ကို အမှန်တကယ် အချိုးအကွေ့အ축အဖြစ် သိမြင်ရမည်၊ မေရုသည် ဣလာဝြတ၏ အ축ဖြစ်သကဲ့သို့။

Verse 14

उदगायतो महाशैलो माल्यवान्नाम पर्वतः योजनानां सहस्रे द्वे उपरिष्टात्तु विस्तृतः

မြောက်ဘက်၌ မဟာတောင်ကြီး မာလျဝါန် ဟူသော တောင်တန်းသည် ထမြောက်နေ၏။ ၎င်း၏ ထိပ်ပေါ်တွင် ယောဇန နှစ်ထောင်အထိ ကျယ်ပြန့်လျက်ရှိ၏။

Verse 15

आयामतश्चतुस्त्रिंशत् सहस्राणि प्रकीर्तितः तस्य प्रतीच्यां विज्ञेयः पर्वतो गन्धमादनः

၎င်း၏ အလျားကို ယောဇန သုံးသောင်းလေးထောင်ဟု ကြေညာထား၏။ ၎င်း၏ အနောက်ဘက်တွင် ဂန္ဓမာဒန ဟူသော တောင်ကို သိမှတ်ရမည်။

Verse 16

आयामतः स विज्ञेयो माल्यवानिव विस्तृतः जम्बूद्वीपस्य विस्तारात् समेन तु समन्ततः

၎င်း၏ အလျားကို မာလျဝါန်တောင်ကဲ့သို့ ကျယ်ပြန့်လျက်ရှိသည်ဟု သိမှတ်ရမည်။ ထို့ပြင် ဇမ္ဗူဒွီပ၏ အကျယ်အဝန်းနှင့် တူညီစွာ အရပ်ရပ်သို့ ညီညာစွာ ပြန့်နှံ့၏။

Verse 17

प्रागायताः सुपर्वाणः षडेते वर्षपर्वताः अवगाढाश्चोभयतः समुद्रौ पूर्वपश्चिमौ

ဤကောင်းမြတ်၍ အဆစ်အပိုင်းညီညာသော ဒေသခွဲတောင် ခြောက်လုံးသည် အရှေ့သို့ ဆန့်တန်းလျက်ရှိ၏။ ထို့ပြင် နှစ်ဖက်စလုံးတွင် အရှေ့ပင်လယ်နှင့် အနောက်ပင်လယ်ဟူသော သမုဒ္ဒရာတို့ထဲသို့ နက်ရှိုင်းစွာ ဝင်မြုပ်နေ၏။

Verse 18

हिमप्रायस्तु हिमवान् हेमकूटस्तु हेमवान् तरुणादित्यसंकाशो हैरण्यो निषधः स्मृतः

ဟိမဝန်တောင်သည် အများအားဖြင့် နှင်းဖုံးလွှမ်းနေသည်ဟု ဆိုကြ၏။ ဟေမကူဋတောင်သည် ရွှေကဲ့သို့ တောက်ပသည်ဟု ကြေညာ၏။ နိသဓတောင်သည် ရွှေရောင်သန်း၍ နေထွက်သစ်ကဲ့သို့ ထွန်းလင်းသောကြောင့် ထိုသို့ မှတ်သားကြ၏။

Verse 19

चतुर्वर्णः ससौवर्णो मेरुश्चोर्ध्वायतः स्मृतः वृत्ताकृतिपरीणाहश् चतुरस्रः समुत्थितः

မေရုတောင်သည် အထက်သို့ မြင့်မားစွာ ထောင်တက်နေသည်ဟု မှတ်ယူကြပြီး အရောင်လေးမျိုးဖြင့် တောက်ပကာ ရွှေရောင်တင့်တယ်သည်။ ပတ်လည်အဝိုင်းသဏ္ဌာန်ရှိသော်လည်း တောင်တန်းသည် လေးထောင့်ပုံစံဖြင့် တည်ငြိမ်သင့်တော်စွာ ထောင်တက်နေသည်။

Verse 20

नीलश् च वैडूर्यमयः श्वेतः शुक्लो हिरण्मयः मयूरबर्हवर्णस्तु शातकुंभस् त्रिशृङ्गवान्

၎င်းကို အပြာရောင်၊ ဝိုင်ဒူရျာရတနာဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်ဟုလည်းကောင်း၊ အဖြူရောင်တောက်ပသည်ဟုလည်းကောင်း၊ ရွှေရောင်ဖြစ်သည်ဟုလည်းကောင်း၊ မယူးရပင်ပန်း (ပျားကွက်) အမွေးရောင်ကဲ့သို့ဟုလည်းကောင်း၊ ရှာတကುಂಬ ရွှေဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည်ဟုလည်းကောင်း၊ ထိပ်သုံးခုရှိသည်ဟုလည်းကောင်း ဆိုကြသည်။ ဤသို့ပင် ပတိ (ရှီဝ) ၏ လင်္ဂ၏ မင်္ဂလာသဏ္ဌာန်များ ဖြစ်သည်။

Verse 21

एवं संक्षेपतः प्रोक्ताः पुनः शृणु गिरीश्वरान् मन्दरो देवकूटश् च पूर्वस्यां दिशि पर्वतौ

ဤသို့ အကျဉ်းချုပ်၍ ပြောပြီးပြီ။ ယခု ထပ်မံ၍ တောင်တန်းတို့၏ အရှင်များကို နားထောင်လော့။ အရှေ့ဘက်ဦးတည်ရာတွင် မန္ဒရ နှင့် ဒေဝကူဋ ဟူသော တောင်နှစ်လုံး ရှိသည်။

Verse 22

कैलासो गन्धमादश् च हेमवांश्चैव पर्वतौ पूर्वतश् चायतावेताव् अर्णवान्तर्व्यवस्थितौ

အရှေ့ဘက်တွင် ကျယ်ပြန့်သော တောင်နှစ်လုံး—ကိုင်လာသ နှင့် ဂန္ဓမာဒန—ရှိပြီး ထို့အပြင် ဟေမဝန် တောင်လည်း ရှိသည်။ ပတ်လည်ဝန်းရံသော သမုဒ္ဒရာအတွင်း တည်ရှိကာ လောကစည်းကမ်း၏ သန့်ရှင်းသော ထောက်တိုင်များအဖြစ် နေထိုင်၍ ရှီဝ၏ တည်ရာအာသနဟု ကျော်ကြားသည်။

Verse 23

निषधः पारियात्रश् च द्वावेतौ वरपर्वतौ यथा पूर्वौ तथा याम्याव् एतौ पश्चिमतः श्रितौ

နိသဓ နှင့် ပါရိယာတြ ဟူသော တောင်တန်းနှစ်ခုသည် အထူးကောင်းမြတ်သော တောင်တန်းများ ဖြစ်သည်။ အရှေ့ဘက်တွင် ရှိသကဲ့သို့ပင်၊ တောင်ဘက်အပိုင်းနှင့် ဆိုင်သော ဤနှစ်ခုသည် အနောက်ဘက်သို့ တည်ရှိနေသည်။

Verse 24

त्रिशृङ्गो जारुचिश्चैव उत्तरौ वरपर्वतौ पूर्वतश् चायतावेताव् अर्णवान्तर्व्यवस्थितौ

မြောက်ဘက်၌ ထူးမြတ်သော တြိရှೃင်္ဂ နှင့် ဇာရုချိ တောင်တန်းတို့ ရှိ၏။ အရှေ့ဘက်၌လည်း ရှည်လျားစွာ ဆန့်တန်းသော တောင်တန်းနှစ်ခုသည် ပတ်လည်ဝန်းရံသော သမုဒ္ဒရာအတွင်း တည်ရှိ၍—ပတိ (သီဝ) တော်က စီမံတည်ထောင်ထားသော လောက၏ စည်းကမ်းပြည့်စုံသော နယ်နိမိတ်ကို အမှတ်အသားပြု၏။

Verse 25

मर्यादापर्वतान् एतान् अष्टावाहुर्मनीषिणः यो ऽसौ मेरुर्द्विजश्रेष्ठाः प्रांशुः कनकपर्वतः

ပညာရှိတို့က ဤတောင်များကို နယ်နိမိတ်တောင်ရှစ်လုံးဟု ကြေညာကြ၏။ ထို့ပြင် မေရုတောင်—အို နှစ်ကြိမ်မွေးမြတ်သူတို့အထွဋ်—သည် မြင့်မားသော ရွှေရောင်တောင် ဖြစ်၏။

Verse 26

तस्य पादास्तु चत्वारश् चतुर्दिक्षु नगोत्तमाः यैर्विष्टब्धा न चलति सप्तद्वीपवती मही

သူ၏ ခြေတံလေးဖက်သည် လေးမျက်နှာဒေသတို့၌ အမြတ်ဆုံးတောင်များအဖြစ် တည်၏။ ထိုတောင်များက ထောက်မထားသဖြင့် ခုနစ်ဒွီပပါဝင်သော မြေကြီးသည် မလှုပ်မရွေ့ မတုန်ခါ။

Verse 27

दशयोजनसाहस्रम् आयामस् तेषु पठ्यते पूर्वे तु मन्दरो नाम दक्षिणे गन्धमादनः

ထိုတောင်များ၏ အလျားကို ယောဇနာတစ်သောင်းဟု ဆိုကြ၏။ အရှေ့ဘက်တွင် မန္ဒရ ဟူသောတောင်ရှိပြီး၊ တောင်ဘက်တွင် ဂန္ဓမာဒန ရှိ၏။

Verse 28

विपुलः पश्चिमे पार्श्वे सुपार्श्वश्चोत्तरे स्मृतः महावृक्षाः समुत्पन्नाश् चत्वारो द्वीपकेतवः

အနောက်ဘက်တွင် ဝိပုလ တောင်ရှိသည်ဟု မှတ်သားကြပြီး၊ မြောက်ဘက်တွင် စုပာရ္ရှွ ဟု ဆိုကြ၏။ ထို့နောက် ဒွီပတို့၏ အလံအမှတ်အသားကဲ့သို့သော သစ်ပင်ကြီးလေးပင် ပေါ်ထွန်းလာ၍—သီဝတော်၏ စီမံထားသော ဖန်ဆင်းခြင်းအတွင်း ကမ္ဘာလောကဆိုင်ရာ အမှတ်အသားများ ဖြစ်၏။

Verse 29

मन्दरस्य गिरेः शृङ्गे महावृक्षः सकेतुराट् प्रलम्बशाखाशिखरः कदम्बश् चैत्यपादपः

မန္ဒရာတောင်၏ ထိပ်ဖျားပေါ်တွင် ကဒမ္ဗသစ်ပင်ကြီးတစ်ပင် ရှိ၏။ အလံတော်ကဲ့သို့ မြင့်မား၍ မျက်နှာပြင်၌ များပြားရှည်လျားသော မျက်ခုံးမောင်းခက်များ ဖြန့်ကျက်ကာ ဘုရားကျောင်းသစ်ပင်အဖြစ် သန့်ရှင်းစွာ ကိုးကွယ်ခံရ၏။

Verse 30

दक्षिणस्यापि शैलस्य शिखरे देवसेविता जम्बूः सदा पुण्यफला सदा माल्योपशोभिता

တောင်ဘက်တောင်၏ ထိပ်ဖျားပေါ်တွင် ဇမ္ဗူသစ်ပင်သည် တည်ရှိ၍ ဒေဝတားတို့က အမြဲတမ်း ပူဇော်ကိုးကွယ်ကြ၏။ အမြဲကောင်းမြတ်သော ကုသိုလ်ဖလများကို သီးပွင့်စေပြီး ပန်းကုံးများဖြင့် အစဉ်အမြဲ လှပစွာ အလှဆင်ထားသည်။ ဤသည်မှာ ပတိ (ရှီဝ) ထံသို့ ဘက္တိဖြင့် သာသနာဓမ္မ၏ ဖလကို ရင့်ကျက်စေကာ ပရှု (ဝိညာဉ်) ကို ချည်နှောင်သော ပါသ (ချည်ကြိုး) များကို လျော့ပါးစေသည့် သန့်ရှင်းရာဒေသကို ညွှန်ပြသည်။

Verse 31

सकेतुर् दक्षिणे द्वीपे जम्बूर्लोकेषु विश्रुता विपुलस्यापि शैलस्य पश्चिमे च महात्मनः

ဇမ္ဗူဒွီပ၏ တောင်ပိုင်းတွင် စကေတုဟု အမည်ရသော နာမည်ကျော်ဒေသ/မြို့တစ်ခုကို လောကအနှံ့ ပြောဆိုကြ၏။ ထိုနေရာသည် မြင့်မားကြီးမားသော ဝိပုလတောင်၏ အနောက်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။

Verse 32

संजातः शिखरे ऽश्वत्थः स महान् चैत्यपादपः सुपार्श्वस्योत्तरस्यापि शृङ्गे जातो महाद्रुमः

ထိပ်ဖျားပေါ်တွင် အရှွတ္ထ (သန့်ရှင်းသော သဖန်း) သစ်ပင်ကြီးတစ်ပင် ပေါက်ဖွားလာ၍ ဘုရားကျောင်းသစ်ပင်အဖြစ် ကိုးကွယ်ခံရ၏။ ထို့ပြင် စုပားရှွဝတောင်၏ မြောက်ဘက်ထိပ်ဖျားပေါ်တွင်လည်း မဟာသစ်ပင်ကြီးတစ်ပင် ပေါက်ဖွားလာ၏။

Verse 33

न्यग्रोधो विपुलस्कन्धो ऽनेकयोजनमण्डलः तेषां चतुर्णां वक्ष्यामि शैलेन्द्राणां यथाक्रमम्

ညဂ္ရောဓ (ဗညန်ကဲ့သို့) သည် ကိုင်းတံကြီးကျယ်ဝန်း၍ ယောဇနာများစွာအဝန်းအဝိုင်းအထိ ဖြန့်ကျက်နေ၏။ ယခု ငါသည် ထိုတောင်မင်းကြီး လေးပါးကို အစဉ်လိုက် ဖော်ပြမည်။

Verse 34

अमानुष्याणि रम्याणि सर्वकालर्तुकानि च मनोहराणि चत्वारि देवक्रीडनकानि च

နတ်တို့၏ ကစားကွင်း လေးခု ရှိသည်။ လူမဟုတ်သဘောဖြစ်၍ လှပချိုမြိန်ကာ စိတ်ကိုဖမ်းစားသည်။ အချိန်ကာလနှင့် ရာသီအားလုံး ပြည့်စုံနေသဖြင့် ကောင်းကင်နတ်ကစားရန် အမြဲသင့်တော်၏။

Verse 35

वनानि वै चतुर्दिक्षु नामतस्तु निबोधत पूर्वे चैत्ररथं नाम दक्षिणे गन्धमादनम्

ယခု လေးမျက်နှာတော်သို့ တည်ရှိသော အမည်ရှိ တောများကို သိမှတ်ကြလော့။ အရှေ့ဘက်တွင် ‘Caitraratha’ ဟုခေါ်သော တောရှိပြီး တောင်ဘက်တွင် ‘Gandhamādana’ ရှိ၏။

Verse 36

वैभ्राजं पश्चिमे विद्याद् उत्तरे सवितुर्वनम् मित्रेश्वरं तु पूर्वे तु षष्ठेश्वरम् अतः परम्

အနောက်ဘက်တွင် ‘Vaibhrāja’ ရှိကြောင်း သိမှတ်လော့။ မြောက်ဘက်တွင် ‘Savitṛ’ ၏ တောအုပ် ရှိသည်။ အရှေ့ဘက်တွင် ‘Mitreśvara’ ရှိပြီး ထို့အလွန်တွင် ‘Ṣaṣṭheśvara’ ရှိ၏။ ဤသို့ပင် ပတိ—သီဝ (Śiva) ၏ သန့်ရှင်းသော အာဝါသများကို ဦးတည်ရာအလိုက် ပြသ၍ ဘက္တိဖြင့် ပူဇော်ရန် ဖြစ်သည်။

Verse 37

वर्येश्वरं पश्चिमे तु उत्तरे चाम्रकेश्वरम् महासरांसि च तथा चत्वारि मुनिपुङ्गवाः

အို မုနိတို့အထဲမှ အမြတ်ဆုံးရေ၊ အနောက်ဘက်တွင် ‘Varyeśvara’ ရှိပြီး မြောက်ဘက်တွင် ‘Āmrakeśvara’ ရှိ၏။ ထို့အပြင် သန့်ရှင်းမြင့်မြတ်သော ရေကန်ကြီး လေးကန်လည်း ရှိကာ၊ ပာရှု (paśu) အဖြစ် ချည်နှောင်ခံရသော သတ္တဝါများအပေါ် သီဝ၏ အနုဂ္ဂဟ (anugraha) ကျေးဇူးတော်ကို ထောက်ပံ့ရာဟု လေးစားကြ၏။

Verse 38

यत्र क्रीडन्ति मुनयः पर्वतेषु वनेषु च अरुणोदं सरः पूर्वं दक्षिणं मानसं स्मृतम्

ထိုနေရာ၌—မုနိတို့သည် တောင်တန်းများနှင့် တောအုပ်များအတွင်း လှည့်လည်ကစားကြသည့်နေရာ၌—အရှေ့ဘက်တွင် ‘Aruṇoda’ ဟုခေါ်သော ရေကန်ကို မှတ်မိကြပြီး တောင်ဘက်တွင် ‘Mānasa’ ရှိကြောင်း သိကြ၏။

Verse 39

सितोदं पश्चिमसरो महाभद्रं तथोत्तरम् शाखस्य दक्षिणे क्षेत्रं विशाखस्य च पश्चिमे

စိတောဒါသည် အနောက်ဘက်ရှိ ရေကန်ဖြစ်၍၊ မဟာဘဒြာသည် မြောက်ဘက်၌ တည်ရှိ၏။ သာခ၏ တောင်ဘက်နှင့် ဝိသာခ၏ အနောက်ဘက်တွင် က္ෂೇತ್ರ သန့်ရှင်းရာရှိသည်—ဤသို့ လိင်္ဂအားဖြင့် ပတိ (မဟာဒೇವ) ကို ပူဇော်ရန် သတ်မှတ်ထားသော သာသနာ့နေရာတို့၏ ဦးတည်ရာများ ဖြစ်၏။

Verse 40

उत्तरे नैगमेयस्य कुमारस्य च पूर्वतः अरुणोदस्य पूर्वेण शैलेन्द्रा नामतः स्मृताः

နိုက်ဂမေယ ကုမာရ၏ မြောက်ဘက်၌လည်းကောင်း၊ အရှေ့ဘက်၌လည်းကောင်း—အရုဏောဒါကို ကျော်လွန်၍—“ရှိုင်လေန္ဒြာ” ဟူသော အမည်ဖြင့် မှတ်မိကြသော တောင်မင်းများ ရှိကြ၏။

Verse 41

तांस्तु संक्षेपतो वक्ष्ये न शक्यं विस्तरेण तु सितान्तश् च कुरण्डश् च कुररश्चाचलोत्तमः

ထိုသန့်ရှင်းသော တောင်တန်းနှင့် တီရ္ထများကို ငါသည် အကျဉ်းချုပ်သာ ပြောမည်၊ အပြည့်အစုံ အသေးစိတ်ဖြင့် မဖော်ပြနိုင်သဖြင့်—စိတान्त၊ ကုရဏ္ဍ၊ ကုရရ နှင့် အကလ (အကလောတ္တမ) ဟူသော အထူးမြတ်သော တောင်တို့ကဲ့သို့ ဖြစ်၏။

Verse 42

विकरो मणिशैलश् च वृक्षवांश्चाचलोत्तमः महानीलो ऽथ रुचकः सबिन्दुर्दर्दुरस् तथा

ဝိကရသည် ပြောင်းလဲမှုအလျားအလာတို့ကို ထင်ရှားစေသော အရှင်; မဏိရှိုင်လသည် ရတနာတောင်ကဲ့သို့ အားကိုးရာ; ဝೃက္ષဝါန်သည် သန့်ရှင်းသော တောအုပ်တို့၌ တည်၍ ထိုတောအုပ်အဖြစ်လည်း ဖြစ်သော အရှင်; အစလောတ္တမသည် မလှုပ်မရှား အမြင့်မြတ်သော သဘောတရား။ ထို့ပြင် မဟာနီလ—အကြီးမားသော အပြာမည်းရောင်; ရုစက—တောက်ပသော ရောင်ခြည်; သဗိန္ဒု—ပေါ်ထွန်းမှု စတင်ရာ ဘိန္ဒုမျိုးစေ့ကို ဆောင်သော အရှင်; ဒါဒ္ဒုရ—တည်ငြိမ်၍ မရွေ့မလျား အထောက်အပံ့ ဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 43

वेणुमांश् च समेघश् च निषधो देवपर्वतः इत्येते पर्वतवरा ह्य् अन्ये च गिरयस् तथा

ဝေဏုမာံရှ၊ သမေဃ၊ နိષဓ နှင့် ဒေဝပರ್ವတ—ဤတို့သည် အမှန်တကယ် အထူးမြတ်သော တောင်များအဖြစ် ရေတွက်ကြ၏။ ထို့အပြင် အခြားတောင်များလည်း ထိုနည်းတူ ရှိ၏။ ထိုသန့်ရှင်းသော တောင်ထိပ်များကို အောက်မေ့ခြင်းဖြင့် သဒ္ဓါရှိသော စိတ်သည် ဓမ္မသို့လည်းကောင်း၊ အရပ်အနှံ့ ပြည့်ဝနေသော ပတိ မဟာဒೇವသို့လည်းကောင်း ဆွဲဆောင်ခံရ၏။

Verse 44

पूर्वेण मन्दरस्यैते सिद्धावासा उदाहृताः तेषु तेषु गिरीन्द्रेषु गुहासु च वनेषु च

မန္ဒရတောင်၏ အရှေ့ဘက်၌ ဤစိဒ္ဓတို့၏ နေရာတော်များကို ကြေညာထားသည်—တောင်မင်းများပေါ်၌လည်းကောင်း၊ ဂူများနှင့် သစ်တောသန့်ရှင်းရာများ၌လည်းကောင်း တည်ရှိကြသည်။

Verse 45

रुद्रक्षेत्राणि दिव्यानि विष्णोर्नारायणस्य च सरसो मानसस्येह दक्षिणेन महाचलाः

ဤနေရာ၌ ရုဒ္ရ၏ သန့်ရှင်းမြေတော်များနှင့် ဗိဿဏု နာရာယဏ၏ သန့်ရှင်းမြေတော်များလည်း ရှိသည်။ မာနသရောဝရကန်၏ တောင်ဘက်တွင် မဟာတောင်တန်းများ (မဟာချလ) သည် သန့်ရှင်းသော အာသနများဟု ကျော်ကြားသည်။

Verse 46

ये कीर्त्यमानास्तान्सर्वान् संक्षिप्य प्रवदाम्यहम् शैलश् च विशिराश्चैव शिखरश्चाचलोत्तमः

ချီးကျူးကာ ရွတ်ဆိုနေကြသော အမည်တို့အားလုံးကို ငါသည် ယခု အကျဉ်းချုပ်၍ ပြောမည်—ရှိုင်လ၊ ဝိသိရာ၊ ရှိခရ၊ နှင့် မလှုပ်မယှက်တို့အနက် အမြတ်ဆုံး အချလိုတ္တမ။

Verse 47

एकशृङ्गो महाशूलो गजशैलः पिशाचकः पञ्चशैलो ऽथ कैलासो हिमवांश्चाचलोत्तमः

ဧကသೃင်္ဂ၊ မဟာရှူလ၊ ဂဇရှိုင်လ၊ ပိသာချက၊ ပဉ္စရှိုင်လ၊ ထို့နောက် ကိုင်လာသ—ဟိမဝန်၊ မလှုပ်မယှက်တို့အနက် အမြတ်ဆုံး။

Verse 48

इत्येते देवचरिता उत्कटाः पर्वतोत्तमाः तेषु तेषु च सर्वेषु पर्वतेषु वनेषु च

ဤသို့ ဤတောင်မြတ်ကြီးများသည် အင်အားကြီး၍ အထူးကောင်းမြတ်ကာ ဒေဝတို့၏ နေရာတော်နှင့် သန့်ရှင်းရာ အပန်းဖြေရာဟု ကျော်ကြားသည်။ ထိုတောင်များနှင့် သစ်တောများအားလုံး၌လည်း သခင် (ပတိ) ၏ လျှို့ဝှက်သန့်စင်ပေးသော တည်ရှိမှုကို စိတ်၌ ဆင်ခြင်ရမည်။

Verse 49

रुद्रक्षेत्राणि दिव्यानि स्थापितानि सुरोत्तमैः दिग्भागे दक्षिणे प्रोक्ताः पश्चिमे च वदामि वः

အမြင့်မြတ်သောဒေဝတော်တို့က တည်ထောင်ထားသော ရုဒ္ရက்ஷೇತ್ರ အလွန်သန့်ရှင်းသောနေရာများကို တောင်ဘက်အရပ်၌ ကြေညာထားပြီး၊ ယခုလည်း အနောက်ဘက်အရပ်ရှိ ရုဒ္ရက்ஷेत्र များကို သင်တို့အား ပြောကြားမည်။

Verse 50

अपरेण सितोदश् च सुरपश् च महाबलः कुमुदो मधुमांश्चैव ह्य् अञ्जनो मुकुटस् तथा

ထို့ပြင် စိတောဒသ၊ စုရပ၊ အလွန်အားကြီးသော မဟာဗလ၊ ကုမုဒ၊ မဓုမာံသ၊ အဉ္ဇန နှင့် မုကုဋ တို့လည်း ရှိဝ၏ ဂဏ (အဖွဲ့) အတွင်းရှိ အမှုထမ်းများ ဖြစ်ကြသည်။

Verse 51

कृष्णश् च पाण्डुरश्चैव सहस्रशिखरश् च यः पारिजातश् च शैलेन्द्रः श्रीशृङ्गश्चाचलोत्तमः

သူသည် ကృష్ణ (အမည်းရောင်သဏ္ဌာန်) လည်းဖြစ်၍ ပाण्डုရ (ဖြူဝင်းတောက်ပသူ) လည်းဖြစ်သည်။ သူသည် သဟသ္ရသိခရ—ထောင်ထိပ်ရှိသူ။ သူသည် ပါရိဇာတ—ဆန္ဒပြည့်စုံစေသူ၊ ရှိုင်လೇಂದ್ರ—တောင်တန်းတို့၏ အရှင်၊ ශ්ရီးရှೃင်ဂ—မင်္ဂလာထိပ်တန်း၊ အချလောတ္တမ—မလှုပ်မရှားတို့အနက် အမြင့်မြတ်ဆုံးဖြစ်၍၊ အလုံးစုံသော လောကတို့ကို ထောက်မထားသော တည်ကြည်သည့် ပတိအဖြစ် အစဉ်တည်ရှိတော်မူသည်။

Verse 52

इत्येते देवचरिता उत्कटाः पर्वतोत्तमाः सर्वे पश्चिमदिग्भागे रुद्रक्षेत्रसमन्विताः

ဤသို့ဖြင့် ဒေဝတော်တို့၏ လုပ်ရပ်နှင့် တည်ရှိမှုကြောင့် သန့်ရှင်းမြင့်မြတ်လာသော အကောင်းဆုံးနှင့် ကြမ်းတမ်းခိုင်မာသည့် တောင်တန်းများသည် အနောက်ဘက်အရပ်၌ အားလုံးတည်ရှိကြပြီး၊ တောင်တန်းတစ်ခုချင်းစီတွင် ရုဒ္ရက்ஷेत्र—ရုဒ္ရ၏ သန့်ရှင်းဒေသ—ပါရှိကာ၊ ထိုနေရာ၌ ရှိဝ၏ ကရုဏာကို အထူးလွယ်ကူစွာ ရရှိနိုင်၍ ပာရှု (ချည်နှောင်ခံဝိညာဉ်) ကို ပာရှ (ချည်နှောင်မှု) မှ လွတ်မြောက်စေသည်။

Verse 53

महाभद्रस्य सरसश् चोत्तरे च महाबलाः ये स्थिताः कीर्त्यमानांस्तान् संक्षिप्येह निबोधत

ယခု မဟာဘဒ္ရ ဟုခေါ်သော ရေကန်၏ မြောက်ဘက်၌ နေထိုင်ကြသော အလွန်အားကြီးသူတို့ကို—ဤနေရာ၌ အမည်များကို ကြေညာလျက်ရှိသူတို့ကို—အကျဉ်းချုပ်၍ သိမှတ်ကြလော့။

Verse 54

शङ्खकूटो महाशैलो वृषभो हंसपर्वतः नागश् च कपिलश्चैव इन्द्रशैलश् च सानुमान्

သင်္ခကူဋ၊ မဟာရှိုင်လ၊ ဝೃષဘ၊ ဟံသပရဝတ၊ နာဂ၊ ကပိလ နှင့် အမြင့်မားသော တောင်တန်းရိုးများပါသော အိန္ဒြရှိုင်လ—ဤတို့သည် ကမ္ဘာကို ထောက်တည်သော အထင်ကရတောင်များအဖြစ်၊ ပတိဖြစ်သော သီဝရှင်ကို ဘုရားပူဇော်ရန် သင့်တော်သည့် သန့်ရှင်းသော နေရာများအဖြစ် ကြေညာထားသည်။

Verse 55

नीलः कण्टकशृङ्गश् च शतशृङ्गश् च पर्वतः पुष्पकोशः प्रशैलश् च विरजश्चाचलोत्तमः

နီလ၊ ကဏ္ဍကသೃင်္ဂ နှင့် သတသೃင်္ဂ တောင်; ပုဿပကိုသ၊ ပရာရှိုင်လ နှင့် ဝိရာဇ—မလှုပ်မရှားသော တောင်ထိပ်များအနက် အမြတ်ဆုံး—တို့လည်း သန့်ရှင်းသော တောင်များအဖြစ် ထင်ရှားကြသည်။

Verse 56

वराहपर्वतश्चैव मयूरश्चाचलोत्तमः जारुधिश्चैव शैलेन्द्र एत उत्तरसंस्थिताः

ဝရာဟ တောင်နှင့် မယူးရ—အထူးကောင်းမြတ်သော တောင်ထိပ်—တို့နှင့်အတူ ဂျာရုဓိ နှင့် ရှိုင်လေန္ဒြ: ဤတို့သည် မြောက်ပိုင်းဒေသ (ဥတ္တရဒေသ) တွင် တည်ရှိကြသည်။

Verse 57

तेषु शैलेषु दिव्येषु देवदेवस्य शूलिनः असंख्यातानि दिव्यानि विमानानि सहस्रशः

ထိုကောင်းကင်ဆန်သော တောင်များပေါ်တွင်—ဒေဝဒေဝ ဖြစ်သော သုံးချွန်လက်နက်ကိုင် သခင်၏ အပိုင်—ထောင်ချီသော နတ်ဘုံဗိမာန်များ မရေတွက်နိုင်အောင် ရှိကြသည်။

Verse 58

एतेषां शैलमुख्यानाम् अन्तरेषु यथाक्रमम् सन्ति चैवान्तरद्रोण्यः सरांस्युपवनानि च

ဤအထင်ကရ တောင်တန်းများ၏ အကြားအလယ်တွင် အစဉ်လိုက်အတိုင်း အတွင်းဝှမ်းများလည်း ရှိပြီး၊ ရေကန်များနှင့် သန့်ရှင်းသော ဥယျာဉ်တောများလည်း ပါရှိသည်။

Verse 59

वसन्ति देवा मुनयः सिद्धाश् च शिवभाविताः कृतवासाः सपत्नीकाः प्रसादात्परमेष्ठिनः

အမြင့်မြတ်သောအရှင် (ပရမေဋ္ဌင်) ၏ကရုဏာတော်ကြောင့်၊ သီဝဘဝဖြင့်စိတ်နှလုံးပြည့်ဝသော ဒေဝတားများ၊ မုနိများနှင့် စိဒ္ဓများသည် မိမိတို့၏ ဇနီးများနှင့်အတူ ထိုနေရာ၌ အိမ်ရာတည်ကာ နေထိုင်ကြ၏။

Verse 60

लक्ष्म्याद्यानां बिल्ववने ककुभे कश्यपादयः तथा तालवने प्रोक्तम् इन्द्रोपेन्द्रोरगात्मनाम्

ဘိလွဝန (Bilva-grove) တွင် ကကုပ္ဘ (Kakubha) အရပ်၌ လက္ရှ္မီမှ စတင်သော အစုကို ဆိုထား၏။ ထို့အတူ တာလဝန (Tāla-grove) တွင် ကရှ္ယပမှ စတင်သော မျိုးရိုးများကို ကြေညာထားပြီး၊ အင်ဒြ၊ ဥပေန္ဒြ (ဗိဿ္ဏု) နှင့် နဂါသဘောရှိသူများ၏ အုပ်စုများလည်း ပါဝင်သည်။

Verse 61

उदुंबरे कर्दमस्य तथान्येषां महात्मनाम् विद्याधराणां सिद्धानां पुण्ये त्वाम्रवने शुभे

ဥဒုမ္ဗရ (udumbara) တောတွင် ကရ္ဒမ (Kardama) နှင့် အခြား မဟာအတ္မာများ၏ နေရာရှိသကဲ့သို့၊ သုဘမင်္ဂလာသော သန့်ရှင်းသည့် အမ္ရဝန (mango-grove) တွင်လည်း ဝိဒ္ယာဓရများနှင့် စိဒ္ဓများသည် နေထိုင်ကာ ပုဏ္ဏတရားတပသျာကို ကျင့်ကြ၏။

Verse 62

नागानां सिद्धसंघानां तथा निंबवने स्थितिः सूर्यस्य किंशुकवने तथा रुद्रगणस्य च

နဂါများနှင့် စိဒ္ဓအစုအဖွဲ့တို့၏ နေရာသည်လည်း နိမ္ဗဝန (Nimba-grove) တွင် ရှိ၏။ ကိံရှုကဝန (Kiṁśuka-grove) တွင် နေ၏ဘုရား (စူရျ) ၏ တည်နေရာနှင့် ရုဒ္ဒရဂဏ (Rudra-gaṇas) တို့၏ တည်နေရာလည်း ရှိ၏။

Verse 63

बीजपूरवने पुण्ये देवाचार्यो व्यवस्थितः कौमुदे तु वने विष्णुप्रमुखानां महात्मनाम्

ပုဏ္ဏတော ဘီဇပူရဝန (Bījapūra-vana) တွင် ဒေဝတားတို့၏ ဆရာ (ဒေဝာချာရျ) ကို သင့်လျော်စွာ တည်ထား၏။ ကောမုဒဝန (Kaumuda forest) တွင်လည်း မဟာအတ္မာများ—အရှေ့ဆုံးမှာ ဗိဿ္ဏု—ကို သာသနာရေးအကျင့်အကြံ၌ တည်စေထား၏။

Verse 64

स्थलपद्मवनान्तस्थन्यग्रोधे ऽशेषभोगिनः शेषस्त्वशेषजगतां पतिरास्ते ऽतिगर्वितः

မြေပြင်ပေါ်ရှိ ကြာတောအတွင်းပိုင်းရှိ ညောင်ပင်အောက်တွင် အဆုံးမရှိသော အကွင်းများရှိ နဂါးရှေရှ (Śeṣa) သည် နေထိုင်လျက်၊ မာနကြီးကာ မိမိကိုယ်ကို လောကအားလုံး၏ ပတိ (အရှင်) ဟု ထင်မြင်နေ၏။

Verse 65

स एव जगतां कालः पाताले च व्यवस्थितः विष्णोर्विश्वगुरोर्मूर्तिर् दिव्यः साक्षाद्धलायुधः

သူတစ်ဦးတည်းက လောကတို့ကို အုပ်စိုးသော ကာလ (အချိန်) ဖြစ်ပြီး ပာတာလ (Pātāla) တွင်ပင် တည်ရှိ၏။ သူသည် စကြဝဠာ၏ ဂုရုဖြစ်သော ဗိဿနု၏ ထင်ရှားသော ဒိဗ္ဗရုပ်တော်ဖြစ်၍ နံဂါး (လယ်ထွန်) ကိုင်ဆောင်သူ ဟလာယုဓ (Balarāma) အဖြစ် တိုက်ရိုက် ပေါ်ထွန်း၏။

Verse 66

शयनं देवदेवस्य स हरेः कङ्कणं विभोः वने पनसवृक्षाणां सशुक्रा दानवादयः

ထိုတောအတွင်း၌ အနားယူရာသည် ဒေဝဒေဝ (ဘုရားတို့၏ဘုရား) ၏ အိပ်ရာဖြစ်သကဲ့သို့၊ အင်အားကြီး ဟရီ၏ လက်ကောက် (ကင်္ကဏ) လည်း ဖြစ်၏။ ထိုနေရာရှိ ဂျက်ဖရုတ်ပင်များသည် ဒೈတျနှင့် ဒာနဝတို့၊ ထို့ပြင် သုက္ကရာ (Śukra) တို့ပါဝင်သကဲ့သို့၊ အရှင်၏ သန့်ရှင်းသော နယ်မြေ၌ ယူဆောင်ထားသော ရုပ်သဏ္ဍာန်များဟူ၍ မြင်ရ၏။

Verse 67

किन्नरैरुरगाश्चैव विशाखकवने स्थिताः मनोहरवने वृक्षाः सर्वकोटिसमन्विताः

ဝိသာခက တောအုပ်တွင် ကိန္နရတို့နှင့် နဂါးမျိုးတို့ နေထိုင်ကြ၏။ စွဲမက်ဖွယ် တောအုပ်၌လည်း အကျိုးကျေးဇူးအလုံးစုံနှင့် ပြည့်စုံသော သစ်ပင်များ မရေမတွက်နိုင်အောင် တည်ရှိကာ၊ ပတိ (အရှင်) ကို ပူဇော်၍ သတိတရားဖြင့် စဉ်းစားရာနေရာ၌ ပေါ်ထွန်းသော မင်္ဂလာရှိသည့် စည်းကမ်းတကျ ရောင်ဝါကို ထင်ဟပ်စေ၏။

Verse 68

नन्दीश्वरो गणवरैः स्तूयमानो व्यवस्थितः संतानकस्थलीमध्ये साक्षाद्देवी सरस्वती

နန္ဒီဣශ්ဝရ (Nandīśvara) သည် သီဝ၏ ဂဏများအနက် အထူးမြတ်ဆုံးတို့က ချီးမွမ်းနေစဉ် အခိုင်အမာ တည်ရှိနေ၏။ ထို့ပြင် သံတာနက တောအုပ်အလယ်၌ ဒေဝီ စရஸဝတီ သည် ကိုယ်တိုင် ထင်ရှားသော ရုပ်ဖြင့် တည်ရှိနေ၏။

Verse 69

एवं संक्षेपतः प्रोक्ता वनेषु वनवासिनः असंख्याता मयाप्यत्र वक्तुं नो विस्तरेण तु

ဤသို့ သစ်တောအသီးသီး၌ နေထိုင်သည့် တောဝနဝါသီ သာသနာကျင့်သူတို့ကို အကျဉ်းချုပ်သာ ဖော်ပြခဲ့သည်။ သူတို့သည် အရေအတွက်မရေတွက်နိုင်လောက်အောင် များပြားသဖြင့် ငါတိုင်တိုင်ပင် ဤနေရာ၌ အသေးစိတ်အပြည့်အစုံ မပြောနိုင်ပါ။