
Tīrtha-Māhātmya: Mahālaya, Kedāra, Rivers and Fords, and Devadāru Forest (Akṣaya-Karma Doctrine)
ယခင်အခန်းပြီးဆုံးပြီးနောက် စူတာသည် တီရ္ထအကြောင်းကို ဆက်လက်ဟောကြားကာ «မဟာလယ» ကို မဟာဒေဝ၏ အလွန်လျှို့ဝှက်သန့်ရှင်းရာနေရာဟု ဖော်ပြပြီး သံသယရှိသူများအတွက် ရုဒြ၏ ခြေရာကို သက်သေအဖြစ် ပြထားသည်။ ထို့နောက် အခန်းသည် ကေဒါရ၊ ပ္လက္ရှာဝတရဏ၊ ကနခလ၊ မဟာတီရ္ထ၊ သြရီပရဝတ၊ ဂోదာဝရီ၊ ကာဝေရီ နှင့် အခြား ဖော်ဒ်/ကူးကန်များစွာကို စနစ်တကျ လမ်းညွှန်ကာ ရေချိုးခြင်း၊ တർပဏ၊ ရှရာဒ္ဓ၊ ဒါန၊ ဟိုးမ၊ ဇပ စသည့် ကర్మများနှင့် အပြစ်ပျောက်ကင်းခြင်း၊ ကောင်းကင်ဘုံ၊ ဗြဟ္မလောက၊ ရွှေတဒွီပ၊ ရုဒြနှင့် နီးကပ်ခြင်း၊ ယောဂအောင်မြင်ခြင်း၊ အက္ခယ ပုဏ္ဏ (မကုန်ခမ်းမပျက်) စသည့် အကျိုးများကို တွဲဖက်ဖော်ပြသည်။ ထို့ပြင် တီရ္ထအကျိုးသည် စည်းကမ်းရှိ၍ သန့်ရှင်းပြီး လောဘမရှိကာ ဗြဟ္မစရိယ၌ တည်မြဲသူတို့အတွက်သာ ဖြစ်ကြောင်းကို ထင်ရှားစွာ ဆိုသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဒေဝဒါရု တောသို့ ရောက်ရာ မဟာဒေဝက အမြဲတမ်းသန့်ရှင်းမှု၊ ပူဇော်သူတို့အား ဂဏပတျယ အဆင့်၊ ထိုနေရာ၌ သေဆုံးသူတို့အား ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်းမှ လွတ်မြောက်မှုတို့ကို ပေးတော်မူပြီး တီရ္ထကို သတိရခြင်းသာဖြင့်ပင် အပြစ်များ ပျောက်ကင်းနိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။ အခန်းအဆုံးတွင် ရှိဝ သို့မဟုတ် ဝိෂ္ဏု ရှိသည့်နေရာတိုင်း၌ ဂင်္ဂါနှင့် တီရ္ထအားလုံး ရှိနေသည်ဟု သဘောတရားကို ချဲ့ထွင်ကာ သာဝ-ဝိုင်ရှ္ဏဝ ညီညွတ်မှုကို ထောက်ပြပြီး နောက်ထပ် သန့်ရှင်းမြေဗေဒနှင့် မောက္ခတရားဆိုင်ရာ ဟောကြားချက်များသို့ ချိတ်ဆက်ပေးသည်။
Verse 1
इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे पञ्चत्रिंशो ऽध्यायः सूत उवाच इदनमन्यते परं स्थानं गुह्याद् गुह्यतमं महत् / महादेवस्य देवस्य महालयमिति श्रुतम्
ဤသို့ဖြင့် သီရိကူರ್ಮပုရာဏ၊ ခြောက်ထောင်ရှ్లోက စံဟိတာ၏ အပေါ်ပိုင်း (နောက်ပိုင်း) တွင် အခန်း ၃၅ ပြီးဆုံး၏။ စူတက ဆိုသည်—“ဤသည်ကို အမြင့်မြတ်ဆုံး အာဝါသဟု ယူဆကြသည်၊ ကြီးမား၍ လျှို့ဝှက်ထက်လျှို့ဝှက်သော နေရာ၊ ရိုးရာအားဖြင့် မဟာဒေဝ၏ မဟာအာလယ (Mahālaya) ဟု ကြားသိရသည်” ဟု။
Verse 2
तत्र देवादिदेवेन रुद्रेण त्रिपुरारिणा / शिलातले पदं न्यस्तं नास्तिकानां निदर्शनम्
ထိုနေရာ၌ ဒေဝတို့၏ ဒေဝဖြစ်သော ရုဒြ၊ တြိပုရကို ဖျက်ဆီးသူက ကျောက်ပြားပေါ်တွင် ခြေရာတစ်ရာ ထားခဲ့သည်။ ၎င်းသည် မယုံကြည်သူတို့အတွက် ထင်ရှားသော သက်သေဖြစ်၏။
Verse 3
तत्र पुशुपताः शान्ता भस्मोद्धूलितविग्रहाः / उपासते महादेवं वेदाध्ययनतत्पराः
ထိုနေရာ၌ ငြိမ်းချမ်းသော ပာရှုပတ ဘက္တများသည် ကိုယ်ခန္ဓာကို သန့်ရှင်းသော ပြာ (ဘသ္မ) ဖြင့်လိမ်းဖုံးထား၍ မဟာဒေဝကို ပူဇော်ကာ ဝေဒများကို လေ့လာသင်ယူ၊ ရွတ်ဖတ်ခြင်း၌ တည်ကြည်ကြသည်။
Verse 4
स्नात्वा तत्र पदं शार्वं दृष्ट्वा भक्तिपुरः सरम् / नमस्कृत्वाथ शिरसा रुद्रसामीप्यमाप्नुयात्
ထိုနေရာ၌ ရေချိုးပြီးနောက် ရှာရဝ၏ သန့်ရှင်းသော ခြေရာနှင့် ဘက္တိပုရ အရှေ့ဘက်ရှိ ရေကန်ကို မြင်တွေ့ကာ ခေါင်းချ၍ နမസ്കာရပြုလျှင် ထိုကြောင့် ရုဒ္ရ၏ အနီးကပ်မှုကို ရရှိမည်။
Verse 5
अन्यच्च देवदेवस्य स्थानं शंभोर्महात्मनः / केदारमिति विख्यातं सिद्धानामालयं शुभम्
ထို့ပြင် နတ်တို့၏နတ်ဖြစ်သော မဟာအတ္တမန် သမ္ဘု (ရှီဝ) ၏ သန့်ရှင်းသော အာသနတစ်ခု ရှိပြီး “ကေဒါရ” ဟု ကျော်ကြားကာ စိဒ္ဓများ၏ မင်္ဂလာအိမ်ရာ ဖြစ်သည်။
Verse 6
तत्र स्नात्वा महादेवमभ्यर्च्य वृषकेतनम् / पीत्वा चैवोदकं शुद्धं गाणपत्यमवाप्नुयात्
ထိုနေရာ၌ ရေချိုးပြီး မဟာဒေဝ—နွားအလံတင်သော ဝೃષကೇတန (ရှီဝ) ကို ပူဇော်ကာ သန့်ရှင်းသော ရေကိုလည်း သောက်လျှင် ဂဏပတိ (ဂဏေရှ) ၏ မင်္ဂလာလောကကို ရောက်ရှိမည်။
Verse 7
श्राद्धदानादिकं कृत्वा ह्यक्ष्यं लभते फलम् / द्विजातिप्रवरैर्जुष्टं योगिभिर्यतमानसैः
श्राद्ध နှင့် ဒါန စသည့် ကုသိုလ်ကိစ္စများကို ပြုလုပ်လျှင် မပျက်စီးသော အကျိုးကို အမှန်တကယ် ရရှိသည်။ ထိုကုသိုလ်သည် ဒွိဇာတိတို့အနက် အမြတ်ဆုံးသူများနှင့် စိတ်ကို ထိန်းသိမ်းကာ ယောဂကျင့်ကြံသော ယောဂီများ၏ အဖော်အပေါင်းအတွင်း၌ ပိုမိုတည်မြဲလာသည်။
Verse 8
तीर्थं प्लक्षावतरणं सर्वपापविनाशनम् / तत्राभ्यर्च्य श्रीनिवासं विष्णुलोके महीयते
ပလက္ခာဝတရဏ ဟူသော သီရ္ထသည် အပြစ်အားလုံးကို ဖျက်ဆီးပေး၏။ ထိုနေရာ၌ သြရီနိဝာသကို ပူဇော်သူသည် ဗိෂ္ဏု၏ လောက၌ ဂုဏ်ပြုခံရ၏။
Verse 9
अन्यं मगधराजस्य तीर्थं स्वर्गगतिप्रदम् / अक्षयं विन्दति स्वर्गं तत्र गत्वा द्विजोत्तमः
မဂဓရာဇ၏ နယ်မြေ၌ အခြားသီရ္ထတစ်ခုရှိ၍ ကောင်းကင်သို့ သွားရာလမ်းကို ပေး၏။ ထိုနေရာသို့ သွားသော ဒွိဇောတ္တမ (နှစ်ကြိမ်မွေး) သည် မပျက်မယွင်းသော ကောင်းကင်ကို ရရှိ၏။
Verse 10
तीर्थं कनखलं पुण्यं महापातकनाशनम् / यत्र देवेन रुद्रेण यज्ञो दक्षस्य नाशितः
ကနခလ သည် ပုဏ္ဏားသီရ္ထအဖြစ် သန့်ရှင်း၍ မဟာအပြစ်များကို ဖျက်ဆီးတတ်၏။ ထိုနေရာ၌ ဘုရား ရုဒြာသည် ဒက္ခ၏ ယဇ్ఞကို ဖျက်ဆီး၍ ပျက်စီးစေခဲ့၏။
Verse 11
तत्र गङ्गामुपस्पृश्य शुचिर्भावसमन्वितः / मुच्यते सर्वपापैस्तु ब्रह्मलोकं लभेन्मृतः
ထိုနေရာ၌ ဂင်္ဂါရေကို ဓလေ့ထုံးတမ်းအတိုင်း ထိတွေ့၍ သန့်ရှင်းကာ အတွင်းစိတ်ကို သာသနာတော်သဘောဖြင့် တည်ကြည်စေ၏။ ထိုသူသည် အပြစ်အားလုံးမှ လွတ်ကင်းပြီး သေဆုံးသော် ဗြဟ္မာလောကကို ရရှိ၏။
Verse 12
महातीर्थमिति ख्यातं पुण्यं नारायणप्रियम् / तत्राभ्यर्च्य हृषीकेशं श्वेतद्वीपं निगच्छति
ဤသီရ္ထသည် «မဟာသီရ္ထ» ဟု ကျော်ကြား၍ ပုဏ္ဏားပြည့်ဝကာ နာရာယဏ၏ ချစ်မြတ်နိုးရာ ဖြစ်၏။ ထိုနေရာ၌ ဟೃષီကေရှကို ပူဇော်သူသည် ရွှေ့တဒွီပ (Śvetadvīpa) သို့ ရောက်၏။
Verse 13
अन्यच्च तीर्थप्रवरं नाम्ना श्रीपर्वतं शुभम् / तत्र प्राणान् परित्यज्य रुद्रस्य दयितो भवेत्
ထို့ပြင် «သရီပရဝတ» ဟူသော မင်္ဂလာရှိသည့် အထူးမြတ်သော တီရ္ထတစ်ခု ရှိ၏။ ထိုနေရာ၌ အသက်ရှူသက်ကို စွန့်လွှတ်သူသည် ရုဒြ (ရှီဝ) ၏ ချစ်ခင်တော်မူရာ ဖြစ်လာ၏။
Verse 14
तत्र सन्निहितो रुद्रो देव्या सह महेश्वरः / स्नानपिण्डादिकं तत्र कृतमक्षय्यमुत्तमम्
ထိုနေရာ၌ ရုဒြ—မဟေရှ္ဝရ—သည် ဒေဝီနှင့်အတူ ကိုယ်တိုင်တည်ရှိတော်မူ၏။ ထို့ကြောင့် ထိုနေရာ၌ ပြုလုပ်သမျှ—သန့်စင်ရေချိုးခြင်း၊ ပိဏ္ဍာပူဇာနှင့် ဆက်စပ်သော ကర్మများ—သည် အထူးမြတ်၍ အကျိုးကောင်း မကုန်ခန်းသော ပုဏ္ဏာဖြစ်၏။
Verse 15
गोदावरी नदी पुण्या सर्वपापविनाशनी / तत्र स्नात्वा पितॄन् देवांस्तर्पयित्वा यथाविधि / सर्वपापविसुद्धात्मा गोसहस्रफलं लभेत्
ဂိုဒာဝရီမြစ်သည် သန့်ရှင်းမြတ်သော မြစ်ဖြစ်၍ အပြစ်အားလုံးကို ဖျက်ဆီးတတ်၏။ ထိုနေရာ၌ ရေချိုးပြီးနောက် ပိတೃများနှင့် ဒေဝတားများအား သတ်မှတ်ထားသည့် နည်းလမ်းအတိုင်း တර්ပဏ (ရေဖြင့် ပူဇော်ခြင်း) ပြုလုပ်သူသည် အပြစ်အားလုံးမှ သန့်စင်ကာ နွားတစ်ထောင် လှူဒါန်းသကဲ့သို့ ပုဏ္ဏာကို ရရှိ၏။
Verse 16
पवित्रसलिला पुण्या कावेरी विपुला नदी / तस्यां स्नात्वोदकं कृत्वा मुच्यते सर्वपातकैः / त्रिरात्रोपोषितेनाथ एकरात्रोषितेन वा
ကာဝေရီမြစ်သည် ကျယ်ဝန်း၍ ရေသည် သန့်စင်ပေးသော သန့်ရှင်းမြတ်သော မြစ်ဖြစ်၏။ ထိုမြစ်၌ ရေချိုးပြီး ရေဖြင့် ပူဇော်သည့် ကర్మကို ပြုလုပ်သူသည် အပြစ်အားလုံးမှ လွတ်မြောက်၏—သုံးည အုပါဝါသ (အစာရှောင်) ပြုသူဖြစ်စေ၊ တစ်ညသာ သီလစောင့်နေသူဖြစ်စေ။
Verse 17
द्विजातीनां तु कथितं तीर्थानामिह सेवनम् / यस्य वाङ्मनसो शुद्धे हस्तपादौ च संस्थितौ / अलोलुपो ब्रह्मचारो तीर्थानां फलमाप्नुयात्
နှစ်ကြိမ်မွေးသူ (ဒွိဇ) များအတွက် ဤနေရာ၌ တီရ္ထများကို သွားရောက်ဆည်းကပ်ခြင်းကို ဟောကြားထား၏။ စကားနှင့် စိတ်တို့ သန့်ရှင်း၍ လက်ခြေတို့ ထိန်းသိမ်းတည်ငြိမ်ကာ လောဘကင်း၍ ဗြဟ္မစရိယ (သန့်ရှင်းသီလ) ဖြင့် နေထိုင်သူသည် တီရ္ထသွားရောက်ခြင်း၏ အကျိုးကို အမှန်တကယ် ရရှိ၏။
Verse 18
स्वामितीर्थं महातीर्थं त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् / तत्र सन्निहितो नित्यं स्कन्दो ऽमरनमस्कृतः
သွာမီတီရ္ထသည် လောကသုံးပါးလုံးတွင် ကျော်ကြားသော မဟာတီရ္ထ ဖြစ်၏။ ထိုနေရာ၌ အမရတို့က အမြဲနမസ്കာရပြုသော စကန္ဒသည် နိစ္စတည်ရှိ၍ ထင်ရှားစွာ ကိန်းဝပ်နေ၏။
Verse 19
स्नात्वा कुमारधारायां कृत्वा देवादितर्पणम् / आराध्य षण्मुखं देवं स्कन्देन सह मोदते
ကူမာရဓာရာဟု ခေါ်သော သန့်ရှင်းသော စီးကြောင်း၌ ရေချိုးပြီး၊ ဒေဝတို့နှင့် အခြားသူတို့အား တർပဏ (ရေဖြင့် ပူဇော်ခြင်း) ကို ပြုလုပ်ကာ၊ မျက်နှာခြောက်ပါးရှိသော သခင် Ṣaṇmukha ကို သဒ္ဓါဖြင့် အာရాధနာပြုသူသည် စကန္ဒနှင့်အတူ ပျော်ရွှင်မြူးတူး၏။
Verse 20
नदी त्रैलोक्यविख्याता ताम्रपर्णोति नामतः / तत्र स्नात्वा पितॄन् भक्त्या तर्पयित्वा यथाविधि / पापकर्तॄनपि पितॄस्तारयेन्नात्र संशयः
လောကသုံးပါးလုံးတွင် ကျော်ကြားသော မြစ်တစ်စင်းရှိ၍ တာမ္ရပရ္ဏီ (Tāmraparṇī) ဟု အမည်ရ၏။ ထိုနေရာ၌ ရေချိုးပြီး သဒ္ဓါဖြင့် ပိတೃ (ဘိုးဘွားဝိညာဉ်) များအား သတ်မှတ်ထားသည့် နည်းလမ်းအတိုင်း တർပဏ ပြုလုပ်သူသည် အပြစ်ပြုခဲ့သော ဘိုးဘွားများကိုပါ ကယ်တင်နိုင်သည်—သံသယမရှိ။
Verse 21
चन्द्रतीर्थमिति ख्यातं कावेर्याः प्रभवे ऽक्षयम् / तीर्थं तत्र भवेद् वस्तुं मृतानां स्वर्गतिर्ध्रुवा
ကာဝေရီမြစ်၏ အရင်းမြစ်၌ ချန်ဒြတီရ္ထ (Candratīrtha) ဟု ခေါ်သော မပျက်မယွင်း တီရ္ထတစ်ခု ရှိ၏။ ထိုနေရာ၌ အသက်ဆုံးသူသည် ကောင်းကင်ဘုံသို့ သေချာစွာ ရောက်၏။
Verse 22
विन्ध्यपादे प्रपश्यन्ति देवदेवं सदाशिवम् / भक्त्या ये ते न पश्यन्ति यमस्य सदनं द्विजाः
ဝိန္ဓျပာဒ၌ ဒေဝဒေဝ ဖြစ်သော စဒါရှီဝကို မြင်ကြ၏။ ထိုနေရာ၌ သဒ္ဓါဖြင့် မြင်သူတို့သည် ယမ၏ အိမ်တော်ကို မမြင်ရကြ၊ အို ဒွိဇတို့။
Verse 23
देविकायां वृषो नाम तीर्थं सिद्धनिषेवितम् / तत्र स्नात्वोदकं दत्वा योगसिद्धिं च विन्दति
ဒေဝိကာမြစ်ပေါ်တွင် ဝೃಷ ဟူသော သန့်ရှင်းသော တီရ္ထရှိ၍ စိဒ္ဓများက အမြဲသွားရောက်ဆည်းကပ်ကြသည်။ ထိုနေရာ၌ ရေချိုးပြီး အর্ঘျအဖြစ် ရေကို ပူဇော်လှူဒါန်းလျှင် ယောဂ၌ စိဒ္ဓိအောင်မြင်မှုကိုလည်း ရရှိသည်။
Verse 24
दशाश्वमेधिकं तीर्थं सर्वपापविनाशनम् / दशानामश्वमेधानां तत्राप्नोति फलं नरः
ဒသာအશ્વမေဓိက ဟူသော တီရ္ထသည် အပြစ်အားလုံးကို ဖျက်ဆီးပေးသည်။ ထိုနေရာသို့ သွားရောက်သူသည် အશ્વမေဓ ယဇ္ဉာ ဆယ်ကြိမ်ပြုသကဲ့သို့ အကျိုးပုဏ္ဏာကို ရရှိသည်။
Verse 25
पुण्डरीकं महातीर्थं ब्राह्मणैरुपसेवितम् / तत्राभिगम्य युक्तात्मा पौण्डरीकफलं लभेत्
ပုဏ္ဍရီက ဟူသော မဟာတီရ္ထကို ဗြာဟ္မဏများ ဆည်းကပ်ကြသည်။ စိတ်ကို စည်းကမ်းတကျ တည်ငြိမ်စွာ ထိုနေရာသို့ သွားရောက်လျှင် “ပုဏ္ဍရီကဖလ” ဟူသော ဓမ္မပုဏ္ဏာကို ရရှိမည်။
Verse 26
तीर्थेभ्यः परमं तीर्थं ब्रह्मतीर्थमिति श्रुतम् / ब्रह्माणमर्चयित्वा तु ब्रह्मलोके महीयते
တီရ္ထအားလုံးထဲတွင် အမြင့်မြတ်ဆုံးတီရ္ထဟု “ဗြဟ္မတီရ္ထ” ဟူ၍ ကြားသိရသည်။ ထိုနေရာ၌ ဗြဟ္မာကို ပူဇော်ကန်တော့လျှင် ဗြဟ္မလောက၌ ဂုဏ်တင်ချီးမြှောက်ခံရသည်။
Verse 27
सरस्वत्या विनशनं प्लक्षप्रस्त्रवणं शुभम् / व्यासतीर्थं परं तीर्थं मैनाकं च नगोत्तमम् / यमुनाप्रभवं चैव सर्वपापविशोधनम्
“ဤတို့သည် စရஸဝတီမြစ် ပျောက်ကွယ်ရာနေရာ၊ ပလက္ခ၌ ကောင်းမြတ်သော ရေထွက်ပေါက်၊ အမြင့်မြတ်ဆုံး တီရ္ထဖြစ်သော ဗျာသတီရ္ထ၊ တောင်များထဲ၌ အကောင်းဆုံး မൈനာကတောင်၊ ထို့ပြင် ယမုနာမြစ်၏ အရင်းအမြစ်ဒေသတို့ဖြစ်ကြပြီး—ဤအားလုံးသည် အပြစ်အားလုံးကို သန့်စင်ပေးသော သန့်ရှင်းရာများ ဖြစ်သည်။”
Verse 28
पितॄणां दुहिता देवी गन्धकालीति विश्रुता / तस्यां स्नात्वा दिवं याति मृतो जातिस्मरो भवेत्
«ဂန္ဓကာလီ» ဟုကျော်ကြားသော ဒေဝီသည် ပိတೃများ (ဘိုးဘွားဝိညာဉ်များ) ၏ သမီးတော်ဟု ဆိုကြသည်။ သူမ၏ သန့်ရှင်းသော ရေတွင် ရေချိုးလျှင် ကောင်းကင်သို့ ရောက်နိုင်ပြီး၊ သေဆုံးသူတောင် ယခင်ဘဝများကို မှတ်မိသူ ဖြစ်လာနိုင်သည်။
Verse 29
कुबेरतुङ्गं पापघ्नं सिद्धचारणसेवितम् / प्राणांस्तत्र परित्यज्य कुबेरानुचरो भवेत्
«ကူဗေရတုင်္ဂ» သည် အပြစ်ကိုဖျက်သိမ်းသော သန့်ရှင်းရာနေရာဖြစ်၍ စိဒ္ဓများနှင့် စာရဏများက မကြာခဏ လာရောက်ဆည်းကပ်ကြသည်။ ထိုနေရာ၌ အသက်ကို စွန့်လွှတ်သူသည် ကူဗေရ၏ အနုချရ (အမှုထမ်း) ဖြစ်လာမည်။
Verse 30
उमातुङ्गमिति ख्यातं यत्र सा रुद्रवल्लभा / तत्राभ्यर्च्य महादेवीं कोसहस्रफलं लभेत्
ထိုနေရာကို «ဥမာတုင်္ဂ» ဟုခေါ်ကြပြီး၊ ရုဒ္ရ၏ ချစ်မြတ်နိုးရာ (အုမာဒေဝီ) သည် ထို၌ တည်ရှိသည်။ ထိုနေရာ၌ မဟာဒေဝီကို ပူဇော်လျှင် အကြိမ်တစ်သိန်းနှင့် တူသော ကုသိုလ်ဖလကို ရရှိမည်။
Verse 31
भृगुतुङ्गे तपस्तप्तं श्राद्धं दानं तथा कृतम् / कुलान्युभयतः सप्त पुनातीति श्रुतिर्मम
«ဘ္ရိဂုတုင်္ဂ» တွင် တပသ (အာသီတ) ကို ကျင့်ကြပြီး၊ ရှရာဒ္ဓနှင့် ဒါန (လှူဒါန်းခြင်း) ကိုလည်း ပြုကြသည်။ ငါ၏ သာသနာတော်အရ—ဤကဲ့သို့သော ကုသိုလ်များသည် မိဘနှစ်ဖက်မှ မျိုးဆက် ခုနစ်ဆက်ကို သန့်စင်ပေးသည်။
Verse 32
काश्यपस्य महातीर्थं कालसर्पिरिति श्रुतम् / तत्र श्राद्धानि देयानि नित्यं पापक्षयेच्छया
ကာရှျယပ၏ မဟာတီရ္ထကို ရိုးရာအရ «ကာလသර්ပ» ဟုခေါ်ကြသည်။ အပြစ်ပျက်စီးစေလိုသော ဆန္ဒဖြင့် ထိုနေရာ၌ ရှရာဒ္ဓပူဇာများကို နေ့စဉ်/ပုံမှန် ပူဇော်သင့်သည်။
Verse 33
दशार्णायां तथा दानं श्राद्धं होमस्तथा जपः / अक्षयं चाव्ययं चैव कृतं भवति सर्वदा
ထို့အတူ ဒဿာဏာပြည်၌ ပြုလုပ်သမျှ—ဒါန၊ ရှရဒ္ဓ (ဘိုးဘွားပူဇော်ပွဲ)၊ ဟိုးမ (မီးပူဇော်) နှင့် ဇပ (မန္တရရွတ်ဖတ်) တို့၏ အကျိုးသည် အမြဲတမ်း မကုန်ခန်း မပျက်စီးသော အက္ခယ ဖြစ်လာသည်။
Verse 34
तीर्थं द्विजातिभिर्जुष्टं नाम्ना वै कुरुजाङ्गलम् / दत्त्वा तु दानं विधिवद् ब्रह्मलोके महीयते
နှစ်ကြိမ်မွေးသူတို့ (ဒွိဇာတိ) မကြာခဏ သွားရောက်သုံးစွဲသော ကုရုဇာင်္ဂလ ဟူသော တီရ္ထ (သန့်ရှင်းရာကူးကန်) တစ်ခုရှိသည်။ ထိုနေရာ၌ ဓမ္မနည်းတကျ ဒါနပေးသူသည် ဘြဟ္မာလောက (Brahmaloka) တွင် ဂုဏ်တင်ချီးမြှောက်ခံရသည်။
Verse 35
वैतरण्यां महातीर्थे स्वर्णवेद्यां तथैव च / धर्मपृष्ठे च सरसि ब्रह्मणः परमे शुभे
မဟာတီရ္ထ ဝိုင်တရဏီ (Vaitaraṇī) တွင်လည်းကောင်း၊ စွဝဏ္ဏဝေဒီ (Svarṇavedī) တွင်လည်းကောင်း၊ ထို့ပြင် ဘြဟ္မာ၏ အလွန်မြတ်သန့် အလွန်မင်္ဂလာရှိသော ဓမ္မပೃဋ္ဌ (Dharmapṛṣṭha) ဟူသော ရေကန်၌လည်းကောင်း—ထိုနေရာများတွင် သန့်စင်ရေချိုးပူဇော်ခြင်းနှင့် ဝတ်ပြုခြင်းသည် မဟာကုသိုလ်ကို ဖြစ်စေသည်။
Verse 36
भरतस्याश्रमे पुण्ये पुण्ये श्राद्धवटे शुभे / महाह्रदे च कौशिक्यां दत्तं भवति चाक्षयम्
ဘာရတ၏ သန့်ရှင်းသော အာရှရမ၌လည်းကောင်း၊ မင်္ဂလာရှိသော ရှရဒ္ဓဝဋ (ဘိုးဘွားပူဇော်ပွဲနှင့် ဆက်စပ်သော ဗညန်ပင်) ၌လည်းကောင်း၊ ကౌသိကီ မြစ်ပေါ်ရှိ မဟာဟ္ရဒ (ရေကန်ကြီး) ၌လည်းကောင်း—ထိုနေရာများတွင် ပေးလှူသမျှသည် အက္ခယ ဒါန ဖြစ်၍ အကျိုးမကုန်ခန်း၊ ကုသိုလ်မပျက်ကွက်။
Verse 37
मुञ्जपृष्ठे पदं न्यस्तं महादेवेन धीमता / हिताय सर्वभूतानां नास्तिकानां निदर्शनम्
မုဉ္ဇမြက်၏ ကျောပေါ်၌ ဉာဏ်ပညာကြီးသော မဟာဒေဝသည် မိမိ၏ ခြေရာကို ချထားတော်မူ၏။ ထိုသည်ကား သတ္တဝါအားလုံး၏ အကျိုးအတွက် မင်္ဂလာလက္ခဏာဖြစ်ပြီး မယုံကြည်သူတို့ကို သတိပေးပြသသော ထင်ရှားသက်သေတည်း။
Verse 38
अल्पेनापि तु कालेन नरो धर्मपरायणः / पाप्मानमुत्सृजत्याशु जीर्णां त्वचमिवोरगः
အချိန်တိုတောင်းသော်လည်း ဓမ္မကိုအလေးထားသောသူသည် အပြစ်ကို လျင်မြန်စွာ ပယ်ချတတ်၏—မြွေက ဟောင်းနွမ်းသောအရေကို ချွတ်ပစ်သကဲ့သို့။
Verse 39
नाम्ना कनकनन्देति तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् / उदीच्यां मुञ्जपृष्ठस्य ब्रह्मर्षिगणसेवितम्
ကနကနန္ဒာဟု အမည်ရသော တီရ္ထတစ်ခုသည် သုံးလောကလုံးတွင် ထင်ရှားကျော်ကြား၏။ ၎င်းသည် မုဉ္ဇပೃષ્ઠ၏ မြောက်ဘက်ဒေသ၌ တည်ရှိပြီး ဘြဟ္မရ္ရှိများ၏ အစုအဝေးက အမြဲတမ်း လာရောက်ဝတ်ပြုဆည်းကပ်ကြ၏။
Verse 40
तत्र स्नात्वा दिवं यान्ति सशरीरा द्विजातयः / दत्तं चापि सदा श्राद्धमक्षयं समुदाहृतम् / ऋणैस्त्रिभिर्नरः स्नात्वा मुच्यते क्षीणकल्मषः
ထိုနေရာ၌ ရေချိုးပြီးနောက် ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) တို့သည် ကိုယ်ခန္ဓာနှင့်တကွ ကောင်းကင်သို့ တက်ရောက်ကြသည်ဟု ဆိုကြ၏။ ထိုနေရာ၌ ပြုလုပ်သော ရှရဒ္ဓ (Śrāddha) သည် အမြဲတမ်း မကုန်ခန်းသော အကျိုးကို ပေးသည်ဟု ကြေညာထား၏။ ထိုနေရာ၌ ရေချိုးလျှင် အပြစ်အညစ် ပျောက်ကင်းသွားသော လူသည် နတ်များ၊ ရှိများ၊ ဘိုးဘွားများအပေါ်ရှိ အကြွေးသုံးပါးမှ လွတ်မြောက်၏။
Verse 41
मानसे सरसि स्नात्वा शक्रस्यार्धासनं लभेत् / उत्तरं मानसं गत्वा सिद्धिं प्राप्नोत्यनुत्तमाम्
မာနသ ရေကန်၌ ရေချိုးလျှင် သက္က (အိန္ဒြ) ၏ အာသန၏ တစ်ဝက်တန်ခိုးနှင့် တူသော အာသနကို ရရှိမည်။ မြောက်ဘက် မာနသသို့ သွားရောက်လျှင် အလွန်မြင့်မြတ်၍ မယှဉ်နိုင်သော စိဒ္ဓိ (siddhi) ကို ရရှိမည်။
Verse 42
तस्मान्निर्वर्तयेच्छ्राद्धं यथाशक्ति यथाबलम् / कामान् सलभते दिव्यान् मोक्षोपायं च विन्दति
ထို့ကြောင့် မိမိ၏ စွမ်းအားနှင့် အင်အားအတိုင်း သင့်လျော်စွာ ရှရဒ္ဓ (Śrāddha) ကို ပြုလုပ်သင့်၏။ ထိုသို့ပြုလျှင် သင့်တော်သော ဆန္ဒများ၏ ဒေဝီယ အကျိုးပြည့်စုံမှုကို ရရှိပြီး မောက္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) သို့ သွားရာ လမ်းစကိုလည်း တွေ့မြင်ရ၏။
Verse 43
पर्वतो हिमवान्नाम नानाधातुविभूषितः / योजनानां सहस्राणि सो ऽशीतिस्त्वायतो गिरिः / सिद्धचारणसंकीर्णो देवर्षिगणसेवितः
ဟိမဝန် (ဟိမလယ) ဟုခေါ်သော တောင်တစ်လုံးရှိ၍ သတ္တုနှင့် သတ္တုရိုင်းအမျိုးမျိုးဖြင့် တင့်တယ်စွာ အလှဆင်ထားသည်။ အလျားမှာ ယောဇနာ ရှစ်သောင်းတိုင်အောင် လျားတန်းနေသည်။ စိဒ္ဓများ၊ စာရဏများဖြင့် ပြည့်နှက်၍ ဒေဝရ္ဩိများ၏ အဖွဲ့အစည်းများက လာရောက် စေဝာကာရနှင့် ဂုဏ်ပြုကြသည်။
Verse 44
तत्र पुष्करिणी रम्या सुषुम्ना नाम नामतः / तत्र गत्वा द्विजो विद्वान् ब्रह्महत्यां विमुञ्चति
အဲဒီမှာ စိတ်ပျော်ရွှင်ဖွယ် သန့်ရှင်းသော ရေကန်တစ်ကန်ရှိပြီး အမည်မှာ စုရှုမ္နာ ဟုခေါ်သည်။ ပညာရှိသော ဒွိဇ (ဗြာဟ္မဏ) သည် ထိုနေရာသို့ သွားရောက်လျှင် ဗြဟ္မဟတ္ယာ—ဗြာဟ္မဏကို သတ်ခြင်း၏ အပြစ်မှ လွတ်မြောက်သည်။
Verse 45
श्राद्धं भवति चाक्षय्यं तत्र दत्तं महोदयम् / तारयेच्च पितॄन् सम्यग् दश पूर्वान् दशापरान्
ထိုနေရာ၌ ပြုလုပ်သော ရှရဒ္ဓသည် မပျက်မယွင်း အကျိုးတည်မြဲသည်။ ထိုနေရာ၌ ပေးလှူသမျှသည် မဟာအုဒယ—ဝိညာဉ်ရေး မြင့်တင်မှုကြီးကို ပေးစွမ်းသည်။ ထို့ပြင် ပိတೃများကို မှန်ကန်စွာ ကယ်တင်နိုင်၍ အရင်ဘက် ဆယ်မျိုးဆက်နှင့် နောက်ဘက် ဆယ်မျိုးဆက်ကိုပါ ကူးမြောက်စေသည်။
Verse 46
सर्वत्र हिमवान् पुण्यो गङ्गा पुण्या समन्ततः / नद्यः समुद्रगाः पुण्याः समुद्रश्च विशेषतः
အရာရာအားလုံးတွင် ဟိမဝန်သည် ပုဏ္ဏ (သန့်ရှင်း) ဖြစ်၏။ ဂင်္ဂါမြစ်သည်လည်း အရပ်ရပ်တွင် ပုဏ္ဏ ဖြစ်၏။ ပင်လယ်သို့ စီးဝင်သော မြစ်များသည် ပုဏ္ဏ ဖြစ်ကြပြီး ပင်လယ်သည် အထူးသဖြင့် ပုဏ္ဏ ဖြစ်၏။
Verse 47
बदर्याश्रममासाद्य मुच्यते कलिकल्मषात् / तत्र नारायणो देवो नरेणास्ते सनातनः
ဗဒရီ-အာရှရမသို့ ရောက်ရှိလျှင် ကလိယုဂ၏ အညစ်အကြေးများမှ လွတ်မြောက်သည်။ ထိုနေရာ၌ နာရာယဏ ဘုရားသည် နရနှင့်အတူ စနာတန—အနန္တကာလ တည်ရှိနေသည်။
Verse 48
अक्षयं तत्र दानं स्यात् जप्यं वापि तथाविधम् / महादेवप्रियं तीर्थं पावनं तद् विशेषतः / तारयेच्च पितॄन् सर्वान् दत्त्वा श्राद्धं समाहितः
ထိုနေရာ၌ ပေးလှူသော ဒါနာသည် ကုသိုလ်မကုန်ခန်းဘဲ တည်မြဲလာ၏၊ ထိုနည်းတူ ဂျပ် (မန္တရ) ကို ထိုနေရာ၌ ရွတ်ဆိုလျှင် အကျိုးမပျက်မကွက် ရရှိ၏။ ထိုတီရ္ထသည် အထူးသဖြင့် သန့်စင်ကာ မဟာဒေဝအား ချစ်မြတ်နိုးရာ ဖြစ်၏။ စိတ်တည်ငြိမ်စွာ ရှရဒ္ဓ ပြုလုပ်၍ ပူဇော်လျှင် ဘိုးဘွားပိတೃအားလုံးကို ကူးမြောက်စေ၏။
Verse 49
देवदारुवनं पुण्यं सिद्धगन्धर्वसेवितम् / महादेवेन देवेन तत्र दत्तं महद् वरं
ဒေဝဒါရုတောသည် ကုသိုလ်ပြည့်ဝသော သစ်တောဖြစ်၍ စိဒ္ဓများနှင့် ဂန္ဓဗ္ဗများ လာရောက်ဆည်းကပ်ရာ ဖြစ်၏။ ထိုနေရာ၌ မဟာဒေဝ ဘုရားကြီးသည် မဟာသော အာနုဘော်ရှိသော ကောင်းချီးတော်ကို ပေးသနားတော်မူ၏။
Verse 50
मोहयित्वा मुनीन् सर्वान् पुनस्तैः संप्रपूजितः / प्रसन्नो भगवानीशो मुनीन्द्रान् प्राह भावितान्
အရင်ဦးစွာ မုနိအားလုံးကို မောဟဖြစ်စေပြီးနောက် ထိုသူတို့က ပြန်လည်ပူဇော်ကြသဖြင့်၊ ဘဂဝန် အီရှာသည် ပျော်ရွှင်တော်မူကာ စိတ်နှလုံးသန့်စင်၍ သာသနာကျင့်စဉ်ဖြင့် ပြုပြင်ထားသော မုနိဦးစီးတို့အား မိန့်ကြားတော်မူ၏။
Verse 51
इहाश्रमवरे रम्ये निवसिष्यथ सर्वदा / मद्भावनासमायुक्तास्ततः सिद्धिमवाप्स्यथ
ဤလှပ၍ အထူးကောင်းမွန်သော အာရှရမ်၌ သင်တို့သည် အစဉ်အမြဲ နေထိုင်ကြလိမ့်မည်။ ငါ့ကို အာရုံပြုသည့် သမာဓိနှင့် ပေါင်းစည်းလျက် နောက်တစ်ဖန် စိဒ္ဓိ (အောင်မြင်မှု) ကို ရရှိကြလိမ့်မည်။
Verse 52
ये ऽत्र मामर्चयन्तीह लोके धर्मपरा जनाः / तेषां ददामि परमं गाणपत्यं हि शाश्वतम्
ဤလောက၌ ဓမ္မကို အခြေခံ၍ ထိုနေရာ၌ ငါ့ကို ပူဇော်သော လူတို့အား ငါသည် အမြင့်မြတ်ဆုံးနှင့် အစဉ်တည်မြဲသော ဂဏပတျယ (ဂဏများအပေါ် အုပ်စိုးခွင့်) ကို ပေးသနားမည်။
Verse 53
अत्र नित्यं वसिष्यामि सह नारायणेन च / प्राणानिह नरस्त्यक्त्वा न भूयो जन्म विन्दति
ဤနေရာ၌ ငါသည် နာရာယဏနှင့်အတူ အစဉ်အမြဲ နေထိုင်မည်။ ဤနေရာ၌ အသက်ရှုကို စွန့်လွှတ်သူသည် ထပ်မံ မွေးဖွားခြင်းကို မရတော့။
Verse 54
संस्मरन्ति च ये तीर्थं देशान्तरगता जनाः / तेषां च सर्वपापानि नाशयामि द्विजोत्तमाः
အို ဒွိဇအထွတ်အမြတ်တို့၊ အခြားဒေသများသို့ သွားရောက်နေထိုင်သူများပင် ဤတီရ္ထကို သတိရရုံဖြင့် သူတို့၏ အပြစ်အားလုံးကို ငါဖျက်ဆီးပေးမည်။
Verse 55
श्राद्धं दानं तपो होमः पिण्डनिर्वपणं तथा / ध्यानं जपश्च नियमः सर्वमत्राक्षयं कृतम्
ဤနေရာ၌ ရှရဒ္ဓ၊ ဒါန၊ တပ၊ ဟောမ၊ ပိဏ္ဍပူဇာတို့နှင့်အတူ ဓျာန၊ ဇပ၊ နိယမတို့—ပြုလုပ်သမျှ ကုသိုလ်သည် အက္ခယ (မပျက်မယွင်း) ဖြစ်၏။
Verse 56
तस्मात् सर्वप्रयत्नेन द्रष्टव्यं हि द्विजातिभिः / देवदारुवनं पुण्यं महादेवनिषेवितम्
ထို့ကြောင့် ဒွိဇာတိတို့သည် အစွမ်းကုန် ကြိုးစား၍ မဟာဒေဝ (ရှီဝ) က အစဉ်အမြဲ နေထိုင်ကာ ပူဇော်ခံသော ပုဏ္ဏ Devadāru တောကို သွားရောက် ကြည့်ရှုသင့်၏။
Verse 57
यत्रेस्वरो महादेवो विष्णुर्वा पुरुषोत्तमः / तत्र सन्निहिता गङ्गातीर्थान्यायतनानि च
အရှင်ရှိရာ—မဟာဒေဝ (ရှီဝ) ဖြစ်စေ၊ ပုရုရှောတ္တမ ဗိဿဏု ဖြစ်စေ—ထိုနေရာ၌ ဂင်္ဂါနှင့် သူမ၏ တီရ္ထအားလုံး၊ ထို့ပြင် သန့်ရှင်းသော ဘုရားကျောင်းများနှင့် အာယတနများလည်း အမှန်တကယ် တည်ရှိကြောင်း သိရ၏။
Beyond bathing and offerings, it conditions tīrtha-fruit on inner discipline—purity of speech and mind, controlled limbs, freedom from greed, and brahmacarya—so the pilgrimage becomes a moral-yogic practice rather than mere travel.
It articulates samanvaya: sacredness is not confined to a sectarian map but inheres in divine presence itself, allowing Śaiva and Vaiṣṇava worship to be read as convergent paths within one sacral cosmology.
The footprint functions as a tangible ‘pramāṇa-like’ sign for skeptics, anchoring the invisible sanctity of the tīrtha in a visible marker while also emphasizing Rudra’s direct immanence in the landscape.