
Karma-yoga Discipline for the Twice-born: Upanayana, Upavīta Conduct, Guru-veneration, and Alms-regimen
Uttara-bhāga ၏ Īśvara-gītā သင်ကြားမှုအတွင်း ဆက်လက်၍ Vyāsa သည် Manu မှ āmnāya အစဉ်အလာဖြင့် ပို့ဆောင်လာသော brāhmaṇa နှင့် ဒွိဇ (twice-born) များအတွက် karma-yoga ၏ “အမြဲတမ်းသင်ခန်းစာ” ကို မိတ်ဆက်သည်။ ထို့နောက် brahmacarya စည်းကမ်းများ—upanayana ပြုလုပ်ရမည့်အချိန်နှင့်နည်းလမ်း၊ သန့်ရှင်းသောကြိုး (upavīta/nivīta/prācīnāvīta) ၏ပစ္စည်းနှင့်ဝတ်ဆင်ပုံ၊ ကျောင်းသားအမှတ်အသားများ (တောင်တံ၊ ခါးပတ်၊ အရေပြား/အဝတ်) ကို ရှင်းပြသည်။ နေ့စဉ်တာဝန်များအဖြစ် မနက်နှင့်ည sandhyā၊ မီးပူဇော်ပွဲ၊ ရေချိုးသန့်စင်ခြင်း၊ devas/ṛṣis/pitṛs သို့ ပူဇော်ခြင်းနှင့် abhivādana အမူအရာ၊ ခေါ်ဝေါ်ပုံစံများကို အလေးထားသည်။ “ဂုရု” အဆင့်အတန်းကို မိဘ၊ ဆရာ၊ အကြီးအကဲ၊ မင်း၊ ဆွေမျိုးတို့အထိ စီစဉ်ကာ မိခင်နှင့်ဖခင်ကို အမြင့်ဆုံးဟု သတ်မှတ်ပြီး သူတို့ကို စိတ်ချမ်းသာစေခြင်းသည် ဓမ္မပြည့်စုံခြင်းဟု ဆိုသည်။ အဆုံးတွင် bhaikṣya (အလှူအစာတောင်း) စည်းကမ်း၊ အစားအစာထိန်းချုပ်မှု၊ စားသည့်အခါ မျက်နှာမူရမည့်ဦးတည်ချက်နှင့် ācamana ကို ဖော်ပြကာ အပြင်သန့်ရှင်းမှုနှင့် လူမှုလေးစားမှုတို့က ယောဂတည်ငြိမ်မှုကို ထောက်ပံ့ကြောင်း ပြသသည်။
Verse 1
इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे (ईश्वरगीतासु) एकादशो ऽध्यायः व्यास उवाच शृणुध्वमृषयः सर्वे वक्ष्यमाणं सनातनम् / कर्मयोगं ब्राह्मणानामात्यन्तिकफलप्रदम्
ဤသို့ဖြင့် သီရိကူර්မပုရာဏာ၏ ဆဋ္သဟஸ္ရီ စံဟိတာ၊ အပေါ်ပိုင်း (ဣရှ္ဝရဂီတာအတွင်း) တွင် အခန်းတစ်ဆယ်တစ် စတင်၏။ ဗျာသက ပြောသည်– «အို ရှိတို့အားလုံး၊ ယခု ငါကြေညာမည့် စနာတန သဒ္ဓမ္မကို နားထောင်ကြလော့။ ဤသည်မှာ ဘြာဟ္မဏတို့အတွက် ကර්မယောဂဖြစ်၍ အမြင့်ဆုံး အကျိုးကို ပေးစွမ်းသည်»။
Verse 2
आम्नायसिद्धमखिलं ब्रिह्मणानुप्रदर्शितम् / ऋषीणां शृण्वतां पूर्वं मनुराह प्रजापतिः
အရင်က ရှိတို့ နားထောင်နေစဉ်တွင် ပရဇာပတိ မနုက အာမနာယ (သန့်ရှင်းသော ဆက်ခံထုံးတမ်း) အရ တည်မြဲပြီး ဗြဟ္မာက မှန်ကန်စွာ ဖော်ပြထားသော သင်ခန်းစာ အလုံးစုံကို ပြောကြား하였다။
Verse 3
सर्वपापहरं पुण्यमृषिसङ्घैर्निषेवितम् / समाहितधियो यूयं शृणुध्वं गदतो मम
ဤသန့်ရှင်းသော သင်ခန်းစာသည် ကုသိုလ်ပြည့်ဝ၍ အပြစ်အားလုံးကို ဖျက်ဆီးသည်။ ရှိအစုအဝေးတို့က ချစ်ခင်လေးစားကာ လက်တွေ့ကျင့်သုံးခဲ့ကြသည်။ သင်တို့သည် စိတ်ကို တည်ငြိမ်စွာ စုစည်း၍ ငါပြောသမျှကို နားထောင်ကြလော့။
Verse 4
कृतोपनयनो वेदानधीयीत द्विजोत्तमाः / गर्भाष्टमे ऽष्टमे वाब्दे स्वसूत्रोक्तविधानतः
ဥပနယန မင်္ဂလာကို ပြုလုပ်ပြီးနောက်၊ ဒွိဇတို့အနက် အမြတ်ဆုံးသူသည် ဝေဒများကို လေ့လာသင့်၏။ ကိုယ်ဝန်ထဲက စတင်၍ အဋ္ဌမနှစ်တွင် သို့မဟုတ် မွေးဖွားပြီး အဋ္ဌမနှစ်တွင်၊ မိမိ၏ ဂೃಹျသုတ္တရားစဉ်အတိုင်း ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 5
दण्डी च मेखली सूत्री कृष्णाजिनधरो मुनिः / भिक्षाहारो गुरुहितो वीक्षमाणो गुरुर्मुखम्
တံတားကို ကိုင်၍ မေခလာခါးပတ်နှင့် သန့်ရှင်းသည့် သုတ်ကြိုးကို ဝတ်ဆင်ကာ၊ ကృష్ణမೃဂအရေကို ခြုံလျက် မုနိကဲ့သို့သော သင်တန်းသားသည် ဘိက္ခာဖြင့် အသက်မွေး၏။ ဂုရု၏ အကျိုးကို စိတ်နှလုံးဖြင့် ထောက်ပံ့ကာ၊ သင်ကြားချက်ကို စောင့်မျှော်သဖြင့် ဂုရု၏ မျက်နှာကိုသာ ကြည့်နေ၏။
Verse 6
कार्पासमुपवीतार्थं निर्मितं ब्रह्मणा पुरा / ब्राह्मणानां त्रिवित् सूत्रं कौशं वा वस्त्रमेव वा
ရှေးကာလ၌ ဗြဟ္မာသည် အုပဝီတ (သန့်ရှင်းသည့် သုတ်ကြိုး) အတွက် ကော်ပတ်စ် (ဝါ) ကို ဖန်ဆင်းခဲ့သည်။ ဗြာဟ္မဏတို့အတွက် သုတ်ကြိုးကို သုံးထပ်ကြိုးဟု သတ်မှတ်ထားပြီး၊ ကုရှမြက်အမျှင်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ သို့မဟုတ် အဝတ်အထည်ဖြင့်ပင်လည်းကောင်း ပြုလုပ်နိုင်သည်။
Verse 7
सदोपवीती चैव स्यात् सदा बद्धशिखो द्विजः / अन्यथा यत् कृतं कर्म तद् भवत्ययथाकृतम्
ဒွိဇသည် သန့်ရှင်းသည့် သုတ်ကြိုး (အုပဝီတ) ကို အမြဲဝတ်ဆင်၍ ထိပ်ဆံပင် (ရှိခာ) ကိုလည်း အမြဲချည်ထားရမည်။ မဟုတ်လျှင် ပြုလုပ်သမျှ ကర్మနှင့် မင်္ဂလာကိစ္စတို့သည် မပြည့်စုံသကဲ့သို့ ဖြစ်သွားမည်။
Verse 8
वसेदविकृतं वासः कार्पासं वा कषायकम् / तदेव परिधानीयं शुक्लमच्छिद्रमुत्तमम्
မပြင်ဆင်မပြောင်းလဲသော အဝတ်ကို ဝတ်ဆင်ရမည်—ဝါအဝတ်ဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် ကషာယ (အနည်းငယ်ဆေးရောင်) ဖြင့် ဆိုးထားသော အဝတ်ဖြစ်စေ။ ထိုအဝတ်တစ်မျိုးတည်းကိုသာ ဝတ်ရမည်—ဖြူစင်သန့်ရှင်း၍ မပေါက်မပြဲ၊ အကောင်းဆုံးဖြစ်ရမည်။
Verse 9
उत्तरं तु समाख्यातं वासः कृष्णाजिनं शुभम् / अभावे गव्यमजिनं रौरवं वा विधीयते
အပေါ်ဝတ်အဖြစ် မင်္ဂလာရှိသော ကృష్ణာဇိန (အနက်ရောင် သမင်အရေ) ကို သတ်မှတ်ထားသည်။ မရရှိလျှင် နွားအရေကို သုံးရမည်၊ သို့မဟုတ် ရောရဝ သမင်အရေကို သုံးနိုင်သည်။
Verse 10
उद्धृत्य दक्षिणं बाहुं सव्ये बाहौ समर्पितम् / उपवीतं भवेन्नित्यं निवीतं कण्ठसज्जने
ညာလက်ကို မြှောက်၍ (ယဇ္ဉပဝီတ) ကို ဘယ်လက်ပေါ်သို့ တင်ထားခြင်းသည် နေ့စဉ်အကျင့်အတွက် သင့်တော်သော upavīta ဖြစ်သည်။ လည်ပင်းတွင် ချထားလျှင် nivīta ဟု ခေါ်သည်။
Verse 11
सव्यं बाहुं समुद्धृत्य दक्षिणे तु धृतं द्विजाः / प्राचीनावीतमित्युक्तं पित्र्ये कर्मणि योजयेत्
ဘယ်လက်ကို မြှောက်၍ ယဇ္ဉပဝီတကို ညာပခုံးပေါ်တွင် ထားခြင်းကို—အို ဒွိဇတို့—prācīnāvīta ဟု ခေါ်သည်။ ၎င်းကို ပိတೃကర్మ (ဘိုးဘွားအတွက် အခမ်းအနား) တွင် အသုံးချရမည်။
Verse 12
अग्न्यगारे गवां गोष्ठे होमे जप्ये तथैव च / स्वाध्याये भोजने नित्यं ब्राह्मणानां च सन्निधौ
မီးအိမ် (agnyagāra) တွင်၊ နွားတဲတွင်၊ ဟိုးမ (homa) နှင့် ဂျပ (japa) တွင်လည်းကောင်း၊ ဝေဒသင်ယူခြင်းနှင့် အစာစားချိန်တွင်လည်းကောင်း—ဗြာဟ္မဏတို့၏ ရှေ့မှောက်နှင့် အနီးအနား၌ အမြဲ သန့်ရှင်းသိက္ခာနှင့် ရိုသေဝတ်ပြုမှုကို ထိန်းသိမ်းရမည်။
Verse 13
उपासने गुरूणां च संध्ययोः साधुसंगमे / उपवीती भवेन्नित्यं विधिरेष सनातनः
ဆရာများကို ဝန်ဆောင်ခြင်းနှင့် အနီးကပ်စောင့်ရှောက်ခြင်းတွင်၊ စန္ဓျာ နှစ်ကြိမ်၏ အခမ်းအနားများတွင်၊ သာဓုတို့၏ ပေါင်းသင်းမှုတွင်—အမြဲ upavīta (ယဇ္ဉပဝီတ) ကို ဝတ်ဆင်ထားရမည်။ ဤသည်မှာ စနာတန (အနန္တ) စည်းကမ်းဖြစ်သည်။
Verse 14
मौञ्जी त्रिवृत् समा श्लक्षणा कार्या विप्रस्य मेखला / मुञ्जाभावे कुशेनाहुर्ग्रन्थिनैकेन वा त्रिभिः
ဗြာဟ္မဏအတွက် ခါးပတ် (မေခလာ) ကို မုဉ္ဇာမြက်ဖြင့် သုံးလွှာလိမ်၍ ညီညာချောမွေ့အောင် ပြုလုပ်ရမည်။ မုဉ္ဇာမရှိလျှင် ကုရှမြက်ဖြင့် ပြုလုပ်ကာ ချည်ကွင်းတစ်ကွင်း သို့မဟုတ် သုံးကွင်းဖြင့် ချည်ရန် ဟောကြားကြသည်။
Verse 15
धारयेद् बैल्वपालाशौ दण्डौ केशान्तकौ द्विजः / यज्ञार्हवृक्षजं वाथ सौम्यमव्रणमेव च
ဒွိဇကျောင်းသားသည် ဘဲလ်သစ် သို့မဟုတ် ပလာရှသစ်ဖြင့် ပြုလုပ်သော တောင်တံကို ဆံပင်အဆုံး (ခေါင်းထိပ်) ထိ ရောက်အောင် ကိုင်ဆောင်ရမည်။ သို့မဟုတ် ယဇ్ఞအတွက် သင့်လျော်သော သစ်ပင်မှ ထုတ်ယူ၍ မြင်ရသိမ်မွေ့ကာ အပြစ်အနာမရှိသော တောင်တံကိုလည်း ကိုင်နိုင်သည်။
Verse 16
सायं प्रातर्द्विजः संध्यामुपासीत समाहितः / कामाल्लोभाद् भयान्मोहात् त्यक्तेन पतितो भवेत्
ဒွိဇသည် ညနေခင်းနှင့် မနက်အရုဏ်တွင် စိတ်တည်ငြိမ်စွာ စန္ဓျာကို ပူဇော်ရမည်။ ဆန္ဒ၊ လောဘ၊ ကြောက်ရွံ့မှု၊ မောဟကြောင့် ထိုကာလပူဇော်မှုကို စွန့်လွှတ်လျှင် ကျဆုံးသူ ဖြစ်လာမည်။
Verse 17
अग्निकार्यं ततः कुर्यात् सायं प्रातः प्रसन्नधीः / स्नात्वा संतर्पयेद् देवानृषीन् पितृगणांस्तथा
ထို့နောက် စိတ်ကြည်လင်သက်သာစွာဖြင့် ညနေခင်းနှင့် မနက်ခင်းတွင် မီးပူဇော်ပွဲ (အဂ္နိကာရျ) ကို ဆောင်ရွက်ရမည်။ ရေချိုးပြီးနောက် နတ်များ၊ ရှင်သီ (ऋषि) များနှင့် ဘိုးဘွားပိတೃဂဏတို့ကိုလည်း သင့်တော်စွာ တရ্পဏ ပေးရမည်။
Verse 18
देवताभ्यर्चनं कुर्यात् पुष्पैः पत्रेण वाम्बुभिः / अभिवादनशीलः स्यान्नित्यं वृद्धेषु धर्मतः
ပန်း၊ ရွက် သို့မဟုတ် ရေဖြင့်ပင် နတ်တော်များကို ပူဇော်ရမည်။ ထို့ပြင် ဓမ္မအတိုင်း အမြဲတမ်း ဂါရဝပြုနှုတ်ဆက်ခြင်းကို လိုလားသူ ဖြစ်ရမည်၊ အထူးသဖြင့် အရွယ်ကြီးသူများအပေါ်။
Verse 19
असावहं भो नामेति सम्यक् प्रणतिपूर्वकम् / आयुरारोग्यसिद्ध्यर्थं तन्द्रादिपरिवर्जितः
အလေးအနက် ဦးချ၍ သေချာစွာ «ဤသူကား ငါ—အရှင်မြတ်—အမည်…» ဟူသော စကားကို ထုတ်ဆိုရမည်။ အသက်ရှည်ခြင်းနှင့် ရောဂါကင်းစင်ခြင်းကို ရရန် အိပ်ငိုက်ခြင်းနှင့် ထိုသို့သော အတားအဆီးများကို ရှောင်ကြဉ်ရမည်။
Verse 20
आयुष्णान् भव सौम्येति वाच्यो विप्रो ऽभिवादने / अकारश्चास्य नाम्नो ऽन्ते वाच्यः पूर्वाक्षरः प्लुतः
အဘိဝာဒန (တရားဝင်နှုတ်ဆက်ခြင်း) ပြုရာတွင် ဗြာဟ္မဏကို «အသက်ရှည်ပါစေ၊ သဘောကောင်းသူရေ» ဟု ခေါ်ဆိုရမည်။ ထို့ပြင် သူ၏အမည်ကို အသံထွက်ရာတွင် အဆုံးတွင် «အ» ကို ထည့်၍ မတိုင်မီ စာလုံးကို ပလူတ (အသံရှည်) ဖြင့် ရှည်လျားစွာ ထုတ်ဆိုရမည်။
Verse 21
न कुर्याद् यो ऽभिवादस्य द्विजः प्रत्यभिवादनम् / नाभिवाद्यः स विदुषा यथा शूद्रस्तथैव सः
လေးစားစွာ နှုတ်ဆက်ခံရသော်လည်း ပြန်လည်အဘိဝာဒန မပြုသော ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) သည် ပညာရှိတို့က မနှုတ်ဆက်သင့်သူ ဖြစ်သည်။ ဤကိစ္စ၌ သူသည် ရှူဒြာနှင့် မကွာခြားသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။
Verse 22
व्यत्यस्तपाणिना कार्यमुपसंग्रहणं गुरोः / सव्येन सव्यः स्प्रष्टव्यो दक्षिणेन तु दक्षिणः
ဂုရုထံသို့ လေးစားစွာ နှုတ်ဆက်ရန် ချဉ်းကပ်ရာတွင် လက်ကို ချိတ်ကပ်၍ (လက်နှစ်ဖက်ကို ဖြတ်ကျော်ထား၍) ပြုလုပ်ရမည်။ ဘယ်ဘက်ကို ဘယ်လက်ဖြင့် ထိရပြီး ညာဘက်ကို ညာလက်ဖြင့် ထိရမည်။
Verse 23
लौकिकं वैदिकं चापि तथाध्यात्मिकमेव वा / आददीत यतो ज्ञानं तं पूर्वमभिवादयेत्
လောကီပညာဖြစ်စေ၊ ဝေဒပညာဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် အဓျာတ္မိက (ဝိညာဉ်ရေး) ဉာဏ်ဖြစ်စေ—မည်သည့်ပညာကိုမဆို ထိုဉာဏ်ကို ပေးသောသူအား အရင်ဆုံး ဦးချ၍ အဘိဝာဒန ပြုရမည်။
Verse 24
नोदकं धारयेद् भैक्षं पुष्पाणि समिधस्तथा / एवंविधानि चान्यानि न दैवाद्येषु कर्मसु
ဒေဝပူဇာဖြင့်အစပြုသော ကမ္မများ (daiva-karmas) တွင် ရေ၊ ဘိက္ခာအစာ၊ ပန်းများ၊ မီးထိုးတုတ်များကို ကိုင်ဆောင်သိုလှောင်၍ မသုံးရ; ထိုသဘောတူသော အခြားပစ္စည်းများလည်း မသုံးရ။
Verse 25
ब्राह्मणं कुशलं पृच्छेत् क्षत्रबन्धुमनामयम् / वैश्यं क्षेमं समागम्य शूद्रमारोग्यमेव तु
ဗြာဟ္မဏကို တွေ့လျှင် ကောင်းကျိုးချမ်းသာရှိမရှိ မေးရ; က္ෂတ္တရိယကို ရောဂါကင်းမကင်း မေးရ; ဝိုင်ရှျကို တွေ့လျှင် လုံခြုံရေးနှင့် စီးပွားချမ်းသာ မေးရ; ရှူဒြကိုတော့ ကျန်းမာရေးသာ မေးရ။
Verse 26
उपाध्यायः पिता ज्येष्ठो भ्राता चैव महीपतिः / मातुलः श्वशुरस्त्राता मातामहपितामहौ / वर्णज्येष्ठः पितृव्यश्च पुंसो ऽत्र गुरवः स्मृताः
ဤကိစ္စ၌ ဥပာဓျာယ (ဆရာ)၊ ဖခင်၊ အစ်ကိုကြီးနှင့် မဟီပတိ (ဘုရင်) တို့ကို ဂုရုဟု မှတ်ယူကြသည်။ ထို့အတူ မာတုလ (မိခင်ဘက်ဦးလေး)၊ ယောက္ခမ (ဖခင်မက်)၊ ကာကွယ်သူ၊ မိခင်ဘက်အဘိုးနှင့် ဖခင်ဘက်အဘိုး၊ ထို့ပြင် ဝဏ္ဏအလိုက် အကြီးအကဲနှင့် ဖခင်ဘက်ဦးလေးတို့လည်း ယောက်ျား၏ ဂုရုများဟု ကြေညာထားသည်။
Verse 27
माता मातामही गुर्वो पितुर्मातुश्च सोदराः / श्वश्रूः पितामहीज्येष्ठा धात्री च गुरवः स्त्रियः
မိခင်နှင့် မိခင်ဘက်အဘွားကို ဂုရုကဲ့သို့ ရိုသေသင့်သည်; ထို့အတူ ဖခင်နှင့် မိခင်၏ အစ်မ/ညီမများလည်း ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ယောက္ခမ (မိခင်မက်)၊ ဖခင်ဘက်အဘွားတို့အနက် အကြီးဆုံးနှင့် မွေးမြူပျိုးထောင်ခဲ့သော နို့မိခင်/ထိန်းမ—ဤမိန်းမများလည်း ဂုရုဟု မှတ်ယူရသည်။
Verse 28
इत्युक्तो गुरुवर्गो ऽयं मातृतः पितृतो द्विजाः / अनुवर्तनमेतेषां मनोवाक्कायकर्मभिः
ဤသို့ပင် မိခင်ဘက်နှင့် ဖခင်ဘက်ရှိ အလေးအနက်ထားရသော အကြီးအကဲအုပ်စုတစ်စုလုံးကို—အို ဒွိဇတို့—ကြေညာထားသည်။ သူတို့ကို စိတ်၊ စကား၊ ကိုယ်ကာယကမ္မတို့ဖြင့် လိုက်နာ၍ ဝန်ဆောင်ရမည်။
Verse 29
गुरुं दृष्ट्वा समुत्तिष्ठेदभिवाद्य कृताञ्जलिः / नैतैरुपविशेत् सार्धं विवदेन्नात्मकारणात्
ဂုရုကို မြင်လျှင် ထရပ်ကာ လက်အုပ်ချီ၍ ရိုသေဝတ်ပြုရမည်။ ထိုကဲ့သို့ အထင်ကရ အကြီးအကဲတို့နှင့် အတူထိုင်မနေသင့်၊ မိမိအဟင်္ကာကြောင့် အငြင်းပွားမပြုသင့်။
Verse 30
जीवितार्थमपि द्वेषाद् गुरुभिर्नैव भाषणम् / उदितो ऽपि गुणैरन्यैर्गुरुद्वेषी पतत्यधः
အသက်ရှင်ရေးအတွက်ပင် မုန်းတီးမှုကြောင့် ဂုရုတို့သည် ထိုသူနှင့် မပြောဆိုကြ။ အခြားကောင်းမြတ်သောဂုဏ်များဖြင့် ထင်ရှားနေသော်လည်း ဂုရုကို မုန်းသူသည် အောက်သို့ကျဆင်းတတ်၏။
Verse 31
गुरूणामपि सर्वेषां पूज्याः पञ्च विशेषतः / तेषामाद्यास्त्रयः श्रेष्ठास्तेषां माता सुपूजिता
ဆရာအပေါင်းတို့အနက် အထူးသဖြင့် ရိုသေထိုက်သူ ငါးပါးရှိသည်။ ထိုငါးပါးတွင် ပထမသုံးပါးသည် အမြတ်ဆုံးဖြစ်၍ ထိုတို့အနက် မိခင်ကို အမြင့်ဆုံးဂုဏ်ဖြင့် ပူဇော်ရမည်။
Verse 32
यो भावयति या सूते येन विद्योपदिश्यते / ज्येष्ठो भ्राता च भर्ता च पञ्चैते गुरवः स्मृताः
မိမိကို ပြုစုထိန်းသိမ်း၍ ကြီးပြင်းစေသူ၊ မွေးဖွားပေးသူမိခင်၊ သာသနာတရားနှင့် သန့်ရှင်းသောပညာကို သင်ကြားပေးသူ၊ အစ်ကိုကြီး၊ နှင့် ခင်ပွန်း—ဤငါးပါးကို ‘ဂုရု’ ဟု အစဉ်အလာအရ မှတ်ယူကြသည်။
Verse 33
आत्मनः सर्वयत्नेन प्राणत्यागेन वा पुनः / पूजनीया विशेषेण पञ्चैते भूतिमिच्छता
အကျိုးကောင်း၊ စည်းစိမ်နှင့် ဝိညာဉ်ရေးတိုးတက်မှုကို လိုလားသူသည် အားလုံးသောကြိုးပမ်းမှုဖြင့်—လိုအပ်လျှင် အသက်ပင် စွန့်လွှတ်၍ပင်—ဤငါးပါးကို အထူးရိုသေ ပူဇော်ရမည်။
Verse 34
यावत् पिता च माता च द्वावेतौ निर्विकारिणौ / तावत् सर्वं परित्यज्य पुत्रः स्यात् तत्परायणः
အဖေ၊ အမေ—ဤနှစ်ပါး—မပျက်မယွင်းသေးသရွေ့ သားသည် အခြားအရာအားလုံးကို စွန့်လွှတ်၍ ထိုနှစ်ပါးကိုသာ အပြည့်အဝ အားကိုးအပ်နှံရမည်။
Verse 35
पिता माता च सुप्रीतौ स्यातां पुत्रगुणैर्यदि / स पुत्रः सकलं धर्ममाप्नुयात् तेन कर्मणा
သား၏ဂုဏ်သတ္တိများကြောင့် အဖေနှင့်အမေ အလွန်ပင် ပျော်ရွှင်နှစ်သက်လာပါက ထိုအကျင့်အကြံတရားတည်းဖြင့် သားသည် ဓမ္မအားလုံးကို ရရှိနိုင်သည်။
Verse 36
नास्ति मातृसमं दैवं नास्ति पितृसमो गुरुः / तयोः प्रत्युपकारो ऽपि न कथञ्चन विद्यते
အမေနှင့်တူသော နတ်ဘုရားမရှိ၊ အဖေနှင့်တူသော ဆရာမရှိ။ သူတို့၏ကျေးဇူးကို ပြန်လည်ဆပ်နိုင်ခြင်းသည် မည်သို့မျှ မရှိနိုင်။
Verse 37
तयोर्नित्यं प्रियं कुर्यात् कर्मणा मनसा गिरा / न ताभ्यामननुज्ञातो धर्ममन्यं समाचरेत्
အဖေ၊ အမေ နှစ်ပါးကို အမြဲတမ်း ကိုယ်ကာယ၊ စိတ်နှလုံး၊ စကားဖြင့် ပျော်ရွှင်စေသင့်သည်။ သူတို့၏ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ အခြားသော ဓမ္မကျင့်စဉ်ကို မပြုလုပ်သင့်။
Verse 38
वर्जयित्वा मुक्तिफलं नित्यं नैमित्तिकं तथा / धर्मसारः समुद्दिष्टः प्रेत्यानन्तफलप्रदः
မုက္ခိဖလကို ခဏထား၍ ဓမ္မ၏အနှစ်သာရဟု နေ့စဉ်ပြုရသော (နိတျ) နှင့် အခါအားလျော်စွာ (နૈမိတ္တိက) တာဝန်များကို ကြေညာထားသည်။ သေပြီးနောက် အဆုံးမဲ့အကျိုးကို ပေးတတ်သည်။
Verse 39
सम्यगाराध्य वक्तारं विसृष्टस्तदनुज्ञया / शिष्यो विद्याफलं भुङ्क्ते प्रेत्य चापद्यते दिवि
သင်ကြားဟောပြောသော ဆရာကို သင့်လျော်စွာ ပူဇော်ကန်တော့ပြီး၊ သူ၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် ပြန်လည်ထွက်ခွာသော တပည့်သည် ထိုဗိဇ္ဇာ၏ အကျိုးကို ခံစားရ၏။ သေပြီးနောက်လည်း ကောင်းကင်လောကသို့ ရောက်၏။
Verse 40
यो भ्रातरं पितृसमं ज्येष्ठं मूर्खो ऽवमन्यते / तेन दोषेण स प्रेत्य निरयं घोरमृच्छति
ဖခင်နှင့်တူညီသကဲ့သို့ ထိုက်တန်သော အစ်ကိုကြီးကို မိုက်မဲသူက အထင်သေးအပြစ်ပြုလျှင်၊ ထိုအပြစ်ကြောင့် သေပြီးနောက် ကြောက်မက်ဖွယ် နရကသို့ ကျရောက်၏။
Verse 41
पुंसा वर्त्मनिविष्टेन पूज्यो भर्ता तु सर्वदा / याति दातरि लोके ऽस्मिन् उपकाराद्धि गौरवम्
အကျင့်လမ်းမှန်၌ တည်မြဲသော ယောက်ျားအတွက် အိမ်ထောင်ကို ကာကွယ်ထောက်ပံ့သော ခင်ပွန်းကို အမြဲတမ်း ပူဇော်လေးစားသင့်၏။ ဤလောက၌ ကူညီကောင်းကျိုးပေးခြင်းကြောင့် ဂုဏ်သိက္ခာရ၏—အမှန်တကယ် ဂုဏ်ရည်သည် အကူအညီမှ ပေါ်ထွန်း၏။
Verse 42
येनरा भर्तृपिण्डार्थं स्वान् प्राणान् संत्यजन्ति हि / तेषामथाक्षयांल्लोकान् प्रोवाच भगवान् मनुः
ခင်ပွန်းအတွက် ပိဏ္ဍ (piṇḍa) ပူဇော်ပွဲကို ရည်ရွယ်၍ မိမိအသက်ကိုပင် စွန့်လွှတ်သော မိန်းမတို့အကြောင်းကို ဘဂဝန် မနုက “မပျက်မယွင်းသော လောကများသို့ ရောက်ကြသည်” ဟု ကြေညာတော်မူ၏။
Verse 43
मातुलांश्च पितृव्यांश्च श्वशुरानृत्विजो गुरून् / असावहमिति ब्रूयुः प्रत्युत्थाय यवीयसः
အသက်ငယ်သူတို့သည် မိခင်ဘက် ဦးလေးများ၊ ဖခင်ဘက် ဦးလေးများ၊ ယောက္ခမများ၊ ပူဇော်ဟောမည့် ရှင်ပုရောဟိတ်များနှင့် ဆရာဂုရုများကို လေးစားစွာ ထရပ်ကာ “ကျွန်ုပ်ရှိပါသည်” ဟု ခေါ်ဆိုသင့်၏။
Verse 44
अवाच्यो दीक्षितो नाम्ना यवीयानपि यो भवेत् / भोभवत्पूर्वकं त्वेनमभिभाषेत धर्मवित्
အသက်ငယ်သော်လည်း ဒိက္ခာ (dīkṣā) ခံယူပြီးသူကို နာမည်ဖြင့် မခေါ်သင့်။ ဓမ္မကိုသိသူသည် «bho» «bhavat» ကဲ့သို့ ဂုဏ်ပြုစကားဖြင့် လေးစားစွာ ပြောဆိုရမည်။
Verse 45
अभिवाद्याश्च पूज्यश्च शिरसा वन्द्य एव च / ब्राह्मणः क्षत्रियाद्यैश्च श्रीकामैः सादरं सदा
ဗြာဟ္မဏကို က္ෂတ္တရိယတို့နှင့် အခြားဝဏ္ဏများက အမြဲတမ်း လေးစားစွာ နှုတ်ဆက်ရမည်၊ ပူဇော်ကန်တော့ရမည်၊ ခေါင်းချ၍ ဝန်ဒနာပြုရမည်။ အထူးသဖြင့် စည်းစိမ်နှင့် မင်္ဂလာကို လိုလားသူတို့သည် စိတ်ရင်းဖြင့် ထိုသို့ပြုရမည်။
Verse 46
नाभिवाद्यास्तु विप्रेण क्षत्रियाद्याः कथञ्चन / ज्ञानकर्मगुणोपेता यद्यप्येते बहुश्रुताः
ဗြာဟ္မဏသည် က္ෂတ္တရိယတို့နှင့် အခြားဝဏ္ဏများကို မည်သို့သောအခြေအနေမျိုးတွင်မဆို အရင်ဆုံး မနှုတ်ဆက်မည်။ သူတို့သည် ဉာဏ်ပညာ၊ ကောင်းသောကျင့်ဝတ်၊ ဂုဏ်သတ္တိတို့နှင့် ပြည့်စုံပြီး သင်ကြားချက်များစွာကို ကြားသိကျွမ်းကျင်သော်လည်း ထိုသို့ပင် ဖြစ်သည်။
Verse 47
ब्राह्मणः सर्ववर्णानां स्वस्ति कुर्यादिति स्थितिः / सवर्णेषु सवर्णानां कार्यमेवाभिवादनम्
တည်မြဲသောစည်းကမ်းအရ ဗြာဟ္မဏသည် ဝဏ္ဏအားလုံးအတွက် «svasti» ဟု ကောင်းချီးပေးရမည်။ တူညီသောဝဏ္ဏအတွင်းတွင်တော့ အပြန်အလှန် အဘိဝာဒန (abhivādana) ပြုခြင်းသည် သင့်လျော်သောတာဝန်ဖြစ်သည်။
Verse 48
गुरुरग्निर्द्विजातीनां वर्णानां ब्राह्मणो गुरुः / पतिरेको गुरुः स्त्रीणां सर्वत्राभ्यागतो गुरुः
နှစ်ကြိမ်မွေး (dvija) တို့အတွက် မီး (အဂ္ဂိ) သည် ဂုရုဖြစ်၏။ ဝဏ္ဏများအနက် ဗြာဟ္မဏသည် ဂုရုဖြစ်၏။ မိန်းမတို့အတွက်တော့ ခင်ပွန်းတစ်ဦးတည်းသာ ဂုရုဖြစ်၏။ နေရာတိုင်းတွင် ရောက်လာသောဧည့်သည်ကိုလည်း ဂုရုအဖြစ် သဘောထားရမည်။
Verse 49
विद्या कर्म वयो बन्धुर्वित्तं भवति पञ्चमम् / मान्यस्थानानि पञ्चाहुः पूर्वं पूर्वं गुरूत्तरात्
ပညာ၊ ကောင်းမွန်သောအကျင့်(ကర్మ)၊ အသက်အရွယ်၊ ဆွေမျိုးရင်းချာ၊ နှင့် ဥစ္စာဓနတို့ကို ဂုဏ်သိက္ခာ၏ အခြေခံငါးပါးဟု ဆိုကြသည်။ ငါးပါးအနက် အရင်တစ်ပါးသည် နောက်တစ်ပါးထက် ပိုမိုအလေးထား၍ အရင်ဦးစွာ ထိုက်တန်သည်။
Verse 50
पञ्चानां त्रिषु वर्णेषु भूयांसि बलवन्ति च / यत्र स्युः सो ऽत्र मानार्हः शूद्रो ऽपि दशमीं गतः
အထက်တန်းဝဏ္ဏသုံးပါးအနက်၊ ဂုဏ်အင်္ဂါငါးပါးကို ပိုမိုပြည့်စုံ၍ အားကောင်းစွာ ပိုင်ဆိုင်သူသည် ထိုနေရာ၌ ဂုဏ်ပြုထိုက်သူ ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် သုဒ္ဒရတစ်ဦးပင်လျှင် ကုသိုလ်အဆင့်(သို့)ဂုဏ်သိက္ခာ၏ ဒသမအဆင့်သို့ ရောက်လျှင်လည်း လေးစားရမည်။
Verse 51
पन्था देयो ब्राह्मणाय स्त्रियै राज्ञे ह्यचक्षुषे / वृद्धाय भारबुग्नाय रोगिणे दुर्बलाय च
ဗြာဟ္မဏ၊ မိန်းမ၊ မင်း(ရာဇာ) နှင့် မျက်မမြင်သူတို့အား လမ်းပေးရမည်။ ထို့အတူ အသက်ကြီးသူ၊ ဝန်ထုပ်ကြောင့် ကိုယ်ခန္ဓာကွေးနေသူ၊ နာမကျန်းသူနှင့် အားနည်းသူတို့အားလည်း လမ်းပေးရမည်။
Verse 52
भिक्षामाहृत्य शिष्टानां गृहेभ्यः प्रयतो ऽन्वहम् / निवेद्य गुरवे ऽश्नीयाद् वाग्यतस्तदनुज्ञया
နေ့စဉ် သန့်ရှင်းစွာ ကြိုးစား၍ သီလရှိသူတို့၏ အိမ်များမှ ဆွမ်း(ဘိက္ခာ) ကို ယူဆောင်လာပြီး ဆရာ(ဂုရု) ထံ တင်ပြရမည်။ ထို့နောက် စကားကို ထိန်းချုပ်ကာ ဆရာ၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့်သာ စားသောက်ရမည်။
Verse 53
भवत्पूर्वं चरेद् भैक्ष्यमुपनीतो द्विजोत्तमः / भवन्मध्यं तु राजन्यो वैश्यस्तु भवदुत्तरम्
အို မင်းကြီး၊ ဥပနယန(အင်နီရှီယေးရှင်း) ခံပြီးသစ်သော ဒွိဇအထက်မြတ် ဗြာဟ္မဏသည် မနက်ပိုင်း(နေ့လယ်မတိုင်မီ) ဆွမ်းခံထွက်ရမည်။ က္ṣတ္တရိယသည် နေ့လယ်တွင်၊ ဝိုင်ရှျသည် နေ့လယ်ပြီးနောက်(ညနေမတိုင်မီ) ထွက်ရမည်။
Verse 54
मातरं वा स्वसारं वा मातुर्वा भगिनीं निजाम् / भिक्षेत भिक्षां प्रथमं या चैनं न विमानयेत्
သူသည် မိခင်ထံမှ သို့မဟုတ် ကိုယ်ပိုင်အစ်မထံမှ သို့မဟုတ် မိခင်၏အစ်မထံမှ အရင်ဆုံး ဆွမ်းတောင်းရမည်၊ ထိုသူမက သူ့ကို မထီမဲ့မြင် မပြုလျှင်သာ ဖြစ်သည်။
Verse 55
सजातीयगृहेष्वेव सार्ववर्णिकमेव वा / भैक्ष्यस्य चरणं प्रोक्तं पतितादिषु वर्जितम्
ဆွမ်းတောင်းခြင်း (bhaikṣya) ကို မိမိနှင့်တူညီသောအမျိုးအစားအိမ်များတွင်သာ လုပ်ရမည် သို့မဟုတ် ဝဏ္ဏအားလုံးအပေါ် ဖွင့်လှစ်သည့်ပုံစံဖြင့် လုပ်ရမည်ဟု ဆိုထားသည်။ သို့ရာတွင် ပျက်စီးကျဆုံးသူတို့နှင့် မသင့်လျော်သူတို့၏အိမ်များကို ရှောင်ရမည်။
Verse 56
वेदयज्ञैरहीनानां प्रशस्तानां स्वकर्मसु / ब्रह्मचर्याहरेद् भैक्षं गृहेभ्यः प्रयतो ऽन्वहम्
ကိုယ်ကိုထိန်းသိမ်းသော ဘြဟ္မစာရီသည် နေ့စဉ် စိတ်ထားသန့်စင်၍ ဝေဒပညာနှင့် ယဇ్ఞကိစ္စတို့တွင် မလျော့နည်းဘဲ မိမိတာဝန်ကံကို ကောင်းစွာထမ်းဆောင်သော အိမ်များထံမှ ဆွမ်းတောင်းရမည်။
Verse 57
गुरोः कुले न भिक्षेत न ज्ञातिकुलबन्धुषु / अलाभे त्वन्यगेहानां पूर्वं पूर्वं विवर्जयेत्
ဂုရု၏အိမ်ထောင်စုတွင် မဆွမ်းတောင်းရ၊ မိမိ၏ဆွေမျိုးအိမ်များနှင့် မိသားစုဆက်နွယ်သူတို့ထံတွင်လည်း မတောင်းရ။ မရရှိလျှင် အခြားအိမ်များသို့ သွားရမည်၊ ယခင်က သွားခဲ့သောအိမ်များကို အစဉ်လိုက် ရှောင်ရှားရမည်။
Verse 58
सर्वं वा विचरेद् ग्रामं पूर्वोक्तानामसंभवे / नियम्य प्रयतो वाचं दिशस्त्वनवलोकयन्
အထက်ဖော်ပြပါနည်းလမ်းများ မဖြစ်နိုင်လျှင် ရွာတစ်ရွာလုံးကို လှည့်လည်နိုင်သည်။ မိမိကိုယ်ကို ထိန်းချုပ်၍ သတိရှိစွာ နေပြီး စကားကို ချုပ်တည်းကာ အရပ်မျက်နှာများသို့ မလှည့်မကြည့်ရ။
Verse 59
समाहृत्य तु तद् भैक्षं यावदर्थममायया / भुञ्जीत प्रयतो नित्यं वाग्यतो ऽनन्यमानसः
ထိုဘိက္ခာအစာကို စုဆောင်းယူရာ၌ လိမ်လည်မှုမရှိဘဲ လိုအပ်သလောက်သာယူ၍၊ သန့်ရှင်းစွာ နေ့စဉ်စားသုံးရမည်။ စကားကိုထိန်းချုပ်ကာ စိတ်ကို အခြားမဟုတ်သော အမြင့်ဆုံးအရှင်တော်တစ်ပါးတည်း၌ တည်စေ။
Verse 60
भैक्ष्येण वर्तयेन्नित्यं नैकान्नादी भवेद् व्रती / भैक्ष्येण व्रतिनो वृत्तिरुपवाससमा स्मृता
ဝတ်ပြုသစ္စာကိုထိန်းသိမ်းသူသည် နေ့စဉ် ဘိက္ခာဖြင့်သာ အသက်မွေးရမည်၊ အစားအစာအမျိုးမျိုးကို များစွာစားသုံးသူ မဖြစ်စေရ။ ဝတ်ထိန်းသူအတွက် ဘိက္ခာဖြင့်နေထိုင်ခြင်းကို အစာရှောင်ခြင်းနှင့်တူသည်ဟု ဆိုကြသည်။
Verse 61
पूजयेदशनं नित्यमद्याच्चैतदकुत्सयन् / दृष्ट्वा हृष्येत् प्रसीदेच्च प्रतिनन्देच्च सर्वशः
အစာကို နေ့စဉ် ရိုသေလေးစား၍ မထီမဲ့မြင်မပြုဘဲ စားသုံးရမည်။ မြင်သောအခါ ဝမ်းမြောက်၍ စိတ်ကြည်နူးသက်သာကာ နည်းလမ်းအားလုံးဖြင့် ကျေးဇူးတင်ကြောင်း ပြရမည်။
Verse 62
अनारोग्यमनायुष्यमस्वर्ग्यं चातिभोजनम् / अपुण्यं लोकविद्विष्टं तस्मात् तत्परिवर्जयेत्
အလွန်အကျွံစားသုံးခြင်းသည် ကျန်းမာရေးပျက်စီးစေ၍ အသက်တာကိုတိုစေကာ ကောင်းကင်ဆုလာဘ်ကိုလည်း တားဆီးသည်။ ထို့ပြင် ကုသိုလ်မဖြစ်ဘဲ လူလောကက မနှစ်သက်သဖြင့် ထိုအရာကို ရှောင်ကြဉ်ရမည်။
Verse 63
प्राङ्मुखो ऽन्नानि भुञ्जीत सूर्याभिमुख एव वा / नाद्यादुदङ्मुखो नित्यं विधिरेष सनातनः
အစာကို အရှေ့ဘက်မျက်နှာမူ၍ သို့မဟုတ် နေမင်းဘက်သို့ မျက်နှာမူ၍ စားသုံးရမည်။ မြောက်ဘက်မျက်နှာမူ၍ အမြဲတမ်းစားသုံးခြင်း မပြုရ။ ဤသည်မှာ အစဉ်အလာတည်မြဲသော စည်းကမ်းဖြစ်သည်။
Verse 64
प्रक्षाल्य पाणिपादौ च भुञ्जानो द्विरुपस्पृशेत् / शुचौ देशे समासीनो भुक्त्वा च द्विरुपस्पृशेत्
လက်နှင့်ခြေကို ဆေးကြောပြီးနောက်၊ စားသောက်နေစဉ် အာစမန (သန့်စင်ရေကို စုပ်သောက်ခြင်း) ကို နှစ်ကြိမ် ပြုရမည်။ သန့်ရှင်းသောနေရာ၌ ထိုင်၍ စားပြီးနောက်လည်း ထိုအာစမနကို ထပ်မံ နှစ်ကြိမ် ပြုရမည်။
It operationalizes karma-yoga as disciplined daily conduct: upanayana-based brahmacarya, constant upavīta observance, sandhyā rites, agni and offerings, humility through abhivādana, service to gurus/elders, regulated alms-living, and restraint in eating—actions performed as dharma with inner collectedness.
Upavīta (over the left shoulder) is prescribed for regular duties; nivīta (resting at the neck) is a named mode; prācīnāvīta (over the right shoulder) is specifically assigned for pitṛ-karmas, showing how bodily arrangement encodes ritual intention.
It expands ‘guru’ beyond the teacher to include father, mother (highest honor), elder brother, king, and a wide kinship network; it then crystallizes five especially revered gurus—nurturer, birth-giver (mother), giver of sacred knowledge, elder brother, and husband—linking social ethics to dharmic fruit.
It states that the ‘essence of dharma’ is nitya and naimittika karma and that these yield endless post-mortem results, presented as a pragmatic dharmic foundation even when the fruit of liberation is conceptually set aside—positioning disciplined action as the bedrock for higher realization.