Adhyaya 5
Purva BhagaAdhyaya 523 Verses

Adhyaya 5

Time-Reckoning (Kāla-gaṇanā): Yugas, Manvantaras, Kalpas, and Prākṛta Pralaya

ကူර්မအဝတာရ၏ သင်ကြားမှုကို ဆက်လက်၍ ဒွိဇများအစုအဝေးအား ဤအধ্যာယတွင် ကမ္ဘာဗေဒအကျဉ်းချုပ်မှ အချိန်တွက်ချက်မှုကို တိတိကျကျ ဖော်ပြသည်။ နိမေෂ၊ ကာෂ္ဌာ၊ ကလာ၊ မုဟူရ္တ စသည့် အလွန်သေးငယ်သော ယူနစ်များမှ စ၍ လူ့လ၊ လူ့နှစ်သို့ တိုးတက်ကာ၊ ထို့နောက် ဒေဝတို့၏ နေ့ည (အယန) နှင့် စန္ဓျာ၊ စန္ဓျာံရှ ပါဝင်သော စတုရ်ယုဂ စက်ဝန်းကို ရှင်းလင်းသည်။ ထို့ပြင် ယုဂများကို မနွန္တရအတွင်း (စတုရ်ယုဂ ၇၁ ကြိမ်) ထည့်သွင်းကာ မနွန္တရများကို ဘြဟ္မာ၏ နေ့ (ကလ္ပ) အတွင်း ယုဂစက်ဝန်း ၁၀၀၀ ဖြင့် တည်ဆောက်၍ မနုများ အစဉ်အဆက်က ကမ္ဘာကို အုပ်ချုပ်သည့် စနစ်ကို ပြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဘြဟ္မာ၏ ၁၀၀ နှစ် အတိုင်းအတာအဆုံး၌ တတ္တဝများအားလုံး ပရကృతိသို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်သည့် ပရာကృత ပရတိသံချာ ဖြစ်ကြောင်း၊ ဘြဟ္မာ၊ နာရာယဏ၊ ဣရှာန တို့တောင် ကာလ၏ အာဏာဖြင့် ပေါ်ထွန်း၍ ပျောက်ကွယ်ကြောင်း သာသနာတရားအဖြစ် ပြောသည်။ ယခုကာလကို ဘြဟ္မာ၏ နောက်ပိုင်း ပရာအာဓ္ဓအတွင်းဟု သတ်မှတ်ကာ လက်ရှိကလ္ပကို ဝါရာဟ ကလ္ပ (မတိုင်မီ ပာဒ္မ ကလ္ပ) ဟု အမည်ပေး၍ နောက်အধ্যာယတွင် ဝါရာဟကလ္ပ၏ အသေးစိတ်ကို ဆက်လက်ဖော်ပြမည်ဟု ချိတ်ဆက်ထားသည်။

All Adhyayas

Shlokas

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वंविभागे चतुर्थो ऽध्यायः श्रीकूर्म उवाच स्वयंभुवो विवृत्तस्य कालसंख्या द्विजोत्तमाः / न शक्यते समाख्यातुं बहुवर्षैरपि स्वयम्

ဤသို့ဖြင့် သီရိကူర్మပုရာဏ၌၊ ခြောက်ထောင်ပုဒ်ပါ သံဟိတာ၌၊ ပူရဝဘဂ၌ စတုတ္ထအခန်း စတင်၏။ သီရိကူర్మက မိန့်တော်မူသည်– «အို နှစ်ကြိမ်မွေးမြတ်သူတို့အထဲမှ အကောင်းဆုံးတို့၊ ဆွာယမ္ဘုဝ (Svāyambhuva) မနု၏ ကာလစက်ဝန်း ဖွင့်လှစ်လာခြင်းအတွက် အချိန်ရေတွက်မှုကို အမှန်တကယ် ပြည့်စုံစွာ မဖော်ပြနိုင်၊ ငါကိုယ်တိုင်ပင် နှစ်ပေါင်းများစွာ ပြောဆိုသော်လည်း»။

Verse 2

कालसंख्या समासेन परार्धद्वयकल्पिता / स एव स्यात् परः कालः तदन्ते प्रतिसृज्यते

အကျဉ်းချုပ်အားဖြင့် အချိန်ရေတွက်မှုကို ပရာအာဓ နှစ်ခု (parārdha) ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်ဟု သတ်မှတ်ကြသည်။ ထိုအရာပင် အချိန်၏ အမြင့်မြတ်ဆုံး တိုင်းတာချက် ဖြစ်၏; ထိုအဆုံးတွင် ဖန်ဆင်းခြင်းကို ထပ်မံ ပြုလုပ်တော်မူ၏။

Verse 3

निजेन तस्य मानेन आयुर्वर्षशतं स्मृतम् / तत् पराख्यं तदर्धं च परार्धमभिदीयते

၎င်း၏ ကိုယ်ပိုင်တိုင်းတာချက်အရ ၎င်း၏ အသက်တာကာလကို နှစ်တစ်ရာဟု မှတ်ယူကြသည်။ ထိုအရာကို ‘ပါရ’ (para) ဟု ခေါ်ပြီး၊ ၎င်း၏ တစ်ဝက်ကို ‘တဒ်-အာဓ’ (tad-ardha) ဟု ခေါ်ကာ၊ ထို့၏ ထပ်မံတစ်ဝက်ကို ‘ပရာအာဓ’ (parārdha) ဟု ဆိုကြသည်။

Verse 4

काष्ठा पञ्चदश ख्याता निमेषा द्विजसत्तमाः / काष्ठास्त्रिंशत् कला त्रिंशत् कला मौहूर्तिकी गतिः

အို ဒွိဇအမြတ်တို့၊ နိမေṣ ၁၅ ခုကို ကာṣ္ဌာ ၁ ခုဟု သိကြသည်။ ကာṣ္ဌာ ၃၀ ခုသည် ကလာ ၁ ခု ဖြစ်၍၊ ကလာ ၃၀ ခုသည် မုဟူရ္တ ဟူသော အချိန်မတ်တမ်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။

Verse 5

तावत्संख्यैरहोरात्रं मुहूर्तैर्मानुषं स्मृतम् / अहोरात्राणि तावन्ति मासः पक्षद्वयात्मकः

ထိုမုဟူရ္တ အရေအတွက်အတိုင်း လူတို့၏ နေ့နှင့်ည (အဟောရာတြ) ကို သတ်မှတ်ကြသည်။ ထိုနေ့ည အရေအတွက်အတိုင်းပင်၊ ပက္ခနှစ်ခုပါဝင်သော လတစ်လ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။

Verse 6

तैः षड्भिरयनं वर्षं द्वे ऽयने दक्षिणोत्तरे / अयनं दक्षिणं रात्रिर्देवानामुत्तरं दिनम्

ထိုရာသီခြောက်ပါးဖြင့် အယန တစ်ခုသည် နှစ်တစ်နှစ် ဖြစ်လာသည်။ အယန နှစ်ခုမှာ တောင်ဘက်လမ်းကြောင်းနှင့် မြောက်ဘက်လမ်းကြောင်း ဖြစ်သည်။ တောင်ဘက်လမ်းကြောင်းသည် ဒေဝတို့၏ ည ဖြစ်၍၊ မြောက်ဘက်လမ်းကြောင်းသည် သူတို့၏ နေ့ ဖြစ်သည်။

Verse 7

दिव्यैर्वर्षसहस्त्रैस्तु कृतत्रेतादिसंज्ञितम् / चतुर्युगं द्वादशभिः तद्विभागं निबोधत

ဒေဝနှစ် ထောင်ချီဖြင့် တိုင်းတာလျှင်၊ ကೃတ၊ တ్రေတာ စသည့် အမည်များဖြင့် ခေါ်သော ယုဂစက်ဝန်းကို စတုရ်ယုဂ (caturyuga) ဟု ခေါ်သည်။ ၎င်း၏ ခွဲခြားမှုကို ဒွါဒသ (၁၂) ပိုင်းဖြစ်ကြောင်း သိလော့။

Verse 8

चत्वार्याहुः सहस्त्राणि वर्षाणां तत्कृतं युगम् / तस्य तावच्छती सन्ध्या सन्ध्यांशश्च कृतस्य तु

ကೃတ (သတ္တယ) ယုဂသည် နှစ် ၄,၀၀၀ ပါဝင်သည်ဟု ကြေညာကြသည်။ ထိုယုဂ၏ အစပိုင်း ဆန္ဓျာ (မိုးလင်းမတိုင်မီကာလ) သည် ရာနှစ်အတိုင်း တူညီပြီး၊ ထို့အတူ အဆုံးပိုင်း ဆန္ဓျာအಂś (ဆုံချိန်အပိုင်း) လည်း ကೃတယုဂ၌ ထိုမတ်တမ်းတူညီသည်။

Verse 9

त्रिशती द्विशती सन्ध्या तथा चैकशती क्रमात् / अंशकं षट्शतं तस्मात् कृसन्ध्यांशकं विना

အစဉ်လိုက် စန္ဓျာကర్మကို သုံးရာ၊ နှစ်ရာ၊ ထို့နောက် တစ်ရာ (မန္တရ) ဖြင့် ရွတ်ဆိုရန် သတ်မှတ်ထားသည်။ ထို့ကြောင့် «ကೃ-စန္ဓျာ» (အကျဉ်း/မပြည့်စုံ စန္ဓျာ) အပိုင်းကို မပါဝင်စေဘဲ စုစုပေါင်း ခြောက်ရာ အပိုင်း ဖြစ်သည်။

Verse 10

त्रिद्व्येकसाहस्त्रमतो विना सन्ध्यांशकेन तु / त्रेताद्वापरतिष्याणां कालज्ञाने प्रकीर्तितम्

ထို့ကြောင့် ကာလတွက်ချက်သိပ္ပံ၌ တြေတား၊ ဒွာပရ နှင့် တိṣ္ယ (ကလိ) ယုဂတို့၏ ကာလသည် အစဉ်လိုက် သုံးထောင်၊ နှစ်ထောင်၊ တစ်ထောင် ဟု သင်ကြားထားပြီး စန္ဓျာနှင့် စန္ဓျာအံś (twilight portions) ကို မပါဝင်စေသည်။

Verse 11

एतद् द्वादशसाहस्त्रं साधिकं परिकल्पितम् / तदेकसप्ततिगुणं मनोरन्तरमुच्यते

ဤ (စက်ဝန်း) ကို တစ်သောင်းနှစ်ထောင်နှစ် (12,000) နှင့် အပိုင်းတစ်စိတ် ထပ်တိုး၍ သတ်မှတ်ထားသည်။ ထိုကို ခုနှစ်ဆယ်တစ် (71) ဆ မြှောက်လျှင် မနု၏ အကြားကာလ၊ မန္ဝန္တရ ဟု ခေါ်သည်။

Verse 12

ब्रह्मणो दिवसे विप्रा मनवः स्युश्चतुर्दश / स्वायंभुवादयः सर्वे ततः सावर्णिकादयः

အို ဗြာဟ္မဏတို့၊ ဗြဟ္မာ၏ တစ်နေ့အတွင်း မနု ၁၄ ပါး ရှိသည်။ ထိုအားလုံးကို စွာယမ္ဘုဝမှ စ၍ ရေတွက်ပြီး ထို့နောက် စာဝဏ္ဏိမှ စသော မနုတို့အထိ ဆက်လက်ရေတွက်သည်။

Verse 13

तैरियं पृथिवी सर्वा सप्तद्वीपा सपर्वता / पूर्णं युगसहस्त्रं वै परिपाल्या नरेश्वरैः

ထိုမနုတို့ကြောင့် ဤမြေကြီးတစ်လုံးလုံးကို—ကျွန်းကြီး ခုနှစ်ကျွန်းနှင့် တောင်တန်းများပါဝင်လျက်—လူတို့၏ အရှင်များ (နရေရှဝရ) က ယုဂတစ်ထောင် ပြည့်စုံသည့်ကာလတစ်လျှောက် ကာကွယ်အုပ်ချုပ်ရမည်ဟု ဆိုသည်။

Verse 14

मन्वन्तरेण चैकेन सर्वाण्येवान्तराणि वै / व्याख्यातानि न संदेहः कल्पं कल्पेन चैव हि

မန်ဝန္တရ တစ်ခုတည်းကို ရှင်းလင်းပြောကြားလျှင် အလယ်အလတ်ကာလများ အားလုံးလည်း ထိုနည်းတူ ရှင်းလင်းပြီးဖြစ်သည်—သံသယမရှိစေ။ ထိုနည်းတူ ကလ္ပ တစ်ခုကို ဖော်ပြလျှင် ကလ္ပများ အားလုံးလည်း ဖော်ပြပြီးဖြစ်သည်။

Verse 15

ब्राह्ममेकमहः कल्पस्तावती रात्रिरिष्यते / चतुर्युगसहस्त्रं तु कल्पमाहुर्मनीषिणः

ဗြဟ္မာ၏ တစ်နေ့ကို “ကလ္ပ” ဟု ခေါ်ကြပြီး ထိုနှင့်တူညီသော ကာလကိုလည်း သူ၏ ညဟု သတ်မှတ်ကြသည်။ ပညာရှိတို့က ကလ္ပတစ်ခုသည် ယုဂလေးပါး၏ စက်ဝန်း တစ်ထောင် ပါဝင်သည်ဟု ဆိုကြသည်။

Verse 16

त्रीणि कल्पशतानि स्युः तथा षष्टिर्द्विजोत्तमाः / ब्रह्मणः कथितं वर्षं पराख्यं तच्छतं विदुः

အို ဒွိဇိုတ္တမ၊ ကလ္ပ သုံးရာနှင့် ထပ်မံ၍ ခြောက်ဆယ် ပေါင်းစုပြီး “ဗြဟ္မာ၏ နှစ်” ဟု ခေါ်ကြသည်။ ထိုစုစုပေါင်းကို ရာဖြင့် တိုင်းတာသည့် စံအတိုင်းအတာဟု သိကြသည်။

Verse 17

तस्यान्ते सर्वतत्त्वानां स्वहेतौ प्रकृतौ लयः / तेनायं प्रोच्यते सद्भिः प्राकृतः प्रतिसंचरः

ထိုစက်ဝန်း၏ အဆုံးတွင် တတ္တဝများ အားလုံးသည် မိမိတို့၏ အကြောင်းရင်းဖြစ်သော ပရကృతిထဲသို့ ပြန်လည်လျောကွယ်သွားသည်။ ထို့ကြောင့် ပညာရှိသဒ္ဓါရှင်တို့က ဤဖြစ်စဉ်ကို “ပရာကృత ပရတိသံချာရ” ဟူ၍—မူလသဘာဝသို့ ပြန်လည်လျောကွယ်ခြင်းဟု ခေါ်ကြသည်။

Verse 18

ब्रह्मनारायणेशानां त्रयाणां प्रकृतौ लयः / प्रोच्यते कालयोगेन पुनरेव च संभवः

ဗြဟ္မာ၊ နာရာယဏ၊ နှင့် အီရှာန (ရှီဝ) ဟူသော သုံးပါးသည် ပရကૃતિထဲသို့ လျောကွယ်ဝင်ရောက်သွားကြသည်ဟု သင်ကြားထားသည်။ ထို့နောက် ကာလ (အချိန်) ၏ ပေါင်းစည်းမှုကြောင့် သူတို့သည် ထပ်မံ ပေါ်ထွန်းလာကြသည်။

Verse 19

एवं ब्रह्मा च भूतानि वासुदेवो ऽपि शङ्करः / कालेनैव तु सृज्यन्ते स एव ग्रसते पुनः

ထို့ကြောင့် ဘြဟ္မာတော်နှင့် သတ္တဝါအားလုံး၊ ဝါစုဒೇವနှင့် ရှင်ကရ (သင်္ကရ) တို့ပင်လျှင် ကာလတည်းဟူသောအရာကသာ ဖန်ဆင်းထုတ်ပေါ်စေပြီး၊ ထိုကာလတည်းဟူသောအရာကပင် ပြန်လည် မျိုသိမ်းပျက်စီးစေသည်။

Verse 20

अनादिरेष भगवान् कालो ऽनन्तो ऽजरो ऽमरः / सर्वगत्वात् स्वतन्त्रत्वात् सर्वात्मासौ महेश्वरः

ဤဘဂဝန်တော် ကာလ (Kāla) သည် အစမရှိသူ၊ အနန္တ၊ မအိုမင်း၊ မသေမပျက်သူ ဖြစ်သည်။ အရာအားလုံး၌ ပျံ့နှံ့နေခြင်းနှင့် လုံးဝလွတ်လပ်အာဏာရှိခြင်းကြောင့် ထိုမဟာဣရှ္ဝရသည် သတ္တဝါအားလုံးအတွင်းရှိ အတ္တမန် (အတ္မာ) ဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 21

ब्रह्माणो बहवो रुद्रा ह्यन्ये नारायणादयः / एको हि भगवानीशः कालः कविरिति श्रुति

ဘြဟ္မာများစွာ၊ ရုဒ္ဒရများစွာ၊ ထို့အပြင် နာရာယဏတို့ကဲ့သို့ အခြားသော နတ်မင်းများလည်း များစွာရှိသော်လည်း၊ အရှင် (ဣရှ) သည် တစ်ပါးတည်းသာ—ထိုအရှင်သည် ကာလတော်တည်းဟူသောအရာ၊ အရာအားလုံးကို သိမြင်သော မြင်တော်မူသူ (ကဝိ) ဟု သြတိက ကြေညာသည်။

Verse 22

एकमत्र व्यतीतं तु परार्धं ब्रह्मणो द्विजाः / सांप्रतं वर्तते तद्वत् तस्य कल्पो ऽयमष्टमः

အို ဒွိဇာ ပညာရှိတို့၊ ဘြဟ္မာတော်၏ အသက်တမ်းတစ်ဝက် (ပရာအာဓ) တစ်ခုသည် လွန်ကဲပြီးသား ဖြစ်သည်။ ယခုလည်း ထိုသဘောတူညီသော နောက်တစ်ဝက်သည် ဆက်လက် လည်ပတ်နေပြီး၊ ယခုကလ္ပသည် ထိုအစဉ်အလာအတွင်း အဋ္ဌမ ကလ္ပ ဖြစ်သည်။

Verse 23

यो ऽतीतः सप्तमः कल्पः पाद्म इत्युच्यते बुधैः / वाराहो वर्तते कल्पः तस्य वक्ष्यामि विस्तरम्

လွန်ခဲ့ပြီးသော ကလ္ပ အဆင့် ၇ ကို ပညာရှိတို့က ပဒ္မ (ကြာပန်း) ကလ္ပ ဟု ခေါ်ကြသည်။ ယခုတွင် ဝါရာဟ (ဝက်တော) ကလ္ပ သည် လည်ပတ်နေသည်။ ၎င်း၏ အသေးစိတ်ကို ငါ အကျယ်တဝင့် ပြောကြားမည်။

← Adhyaya 4Adhyaya 6

Frequently Asked Questions

It gives Kṛta as 4000 (divine) years with proportional dawn and dusk (sandhyā and sandhyāṃśa), and states Tretā, Dvāpara, and Kali as 3000, 2000, and 1000 years respectively, with twilight portions treated separately, yielding a 12,000-year yuga-cycle framework.

They are presented as cosmic functions that dissolve into Prakṛti at the end of the grand cycle and arise again through Kāla; the chapter emphasizes a samanvaya view where the one Lord as Time underlies and transcends these divine offices.