
Prayāga-māhātmya and Ṛṇa-pramocana-tīrtha — Māgha-snāna, Austerities, and Release from Debts
ယခင်အခန်း၏ပိတ်သိမ်းအမှတ်အသားနောက်တွင် မာရ္ကဏ္ဍေယသည် မာဃလ၏ ပရယာဂ၏သန့်ရှင်းမြတ်နိုးမှုကို ချီးမွမ်းကာ ဂင်္ဂါ–ယမုနာ ဆုံရာကို အပြစ်ကင်းစင်စေသော တီရ္ထအဖြစ် ဖော်ပြပြီး အထူးသဖြင့် နွားလှူ (go-dāna) ကဲ့သို့ မဟာဒါနများနှင့်တူ သို့မဟုတ် ပိုမိုသော ကုသိုလ်ရှိကြောင်း ဆိုသည်။ အန္တရဝေဒီ (မြစ်နှစ်စင်းကြားဒေသ) တွင် ပြုလုပ်သည့် တပသ်နှင့် ရိတုအကျင့်များ၊ kārṣāgni ဟုခေါ်သော စည်းကမ်းတစ်ရပ်ကိုပါ ရေတွက်ကာ ၎င်းတို့၏အကျိုးကို ကယ်တင်ရေးစက်ဝိုင်းပုံစံဖြင့် ပြသည်—စောမလောက၊ အိန္ဒြလောကသို့ မြင့်တက်ခြင်း၊ ထို့နောက် ကျဆင်းခြင်း၊ သာသနာတရားကိုလိုက်နာသော ဘုရင်အဖြစ် ပြန်မွေးခြင်း၊ သာယာခံစားခြင်း၊ ထို့နောက် တီရ္ထတစ်ခုတည်းသို့ ပြန်လာကာ ကုသိုလ်တိုးပွား၍ သန့်စင်ခြင်း။ ဆုံရာတွင် ရေချိုးခြင်း၊ ခေါင်းအောက်ထား၍ စီးရေသောက်ခြင်း၊ ငှက်များအတွက် ကိုယ်ကိုပင် လှူဒါန်းခြင်းတို့က တပသ်နှင့် တီရ္ထတို့ ပေါင်းစည်းလျှင် အပြစ်နှင့် ကိုယ်ခန္ဓာကန့်သတ်မှုကို ဝိညာဉ်ရေးနှင့် လူမှုရေးကောင်းမြတ်မှုသို့ ပြောင်းလဲစေကြောင်း ထင်ရှားစေသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ပရယာဂတောင်ဘက်၊ ယမုနာမြစ်မြောက်ကမ်းရှိ Ṛṇa-pramocana ကို မိတ်ဆက်ကာ တစ်ညနေထိုင်၍ ရေချိုးရုံဖြင့် အကြွေးလွတ်မြောက်ပြီး စူရျလောကသို့ ရောက်ကာ အကြွေးကင်းလွတ်မှု တည်မြဲကြောင်း ကတိပြုသည်။
Verse 1
इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे पञ्चत्रिंशो ऽध्यायः मार्कण्डेय उवाच षष्टिस्तीर्थसहस्त्राणि षष्टिस्तीर्थशतानि च / माघमासे गमिष्यन्ति गङ्गायमुनसंगमम्
ဤသို့ဖြင့် သီရိကူර්မပုရာဏာ၊ ခြောက်ထောင်ပုဒ်ပါ သံဟိတာ၊ ပူရဝဘားဂ၌ အခန်း ၃၅ ပြီးဆုံး၏။ မာရကဏ္ဍေယက ဆိုသည်— «တီရ္ထ ၆၀,၀၀၀ နှင့် သန့်ရှင်းရာနေရာ ၆,၀၀၀ တို့သည် မာဃလ၌ ဂင်္ဂါ–ယမုနာ ဆုံရာသို့ သွားကြလိမ့်မည်»။
Verse 2
गवां शतसहस्त्रस्य सम्यग् दत्तस्य यत् फलम् / प्रयागे माघमासे तु त्र्यहं स्नातस्य तत् फलम्
နွားတစ်သိန်းကို မှန်ကန်စွာ လှူဒါန်းခြင်းမှ ရသော ကုသိုလ်အကျိုးသည် မာဃလ၌ ပရယာဂ၌ သုံးရက် ရေချိုးသူရသော အကျိုးနှင့် တူညီ၏။
Verse 3
गङ्गायमुनयोर्मध्ये कार्षाग्निं यस्तु साधयेत् / अहीनाङ्गो ऽप्यरोगश्च पञ्चेन्द्रियसमन्वितः
ဂင်္ဂါနှင့် ယမုနာကြားဒေသ၌ ‘ကာရ္ရှာဂ္နိ’ ဟုခေါ်သော တပဿာကို မှန်ကန်စွာ ကျင့်သူသည် ကိုယ်အင်္ဂါချို့ယွင်းမှုကင်း၍ ရောဂါကင်းကာ အင်္ဒြိယငါးပါး ပြည့်စုံ၏။
Verse 4
जलप्रवेशं यः कुर्यात् संगमे लोकविश्रुते / राहुग्रस्तो यथा सोमो विमुक्तः सर्वपातकैः
လောကတွင် ကျော်ကြားသော သင်္ဂမ၌ ရေထဲသို့ ဝင်မြုပ်သူသည် ရာဟုက ဖမ်းစားသကဲ့သို့သော လကို ပြန်လွတ်မြောက်သကဲ့သို့ အပြစ်အကုန်လုံးမှ လွတ်ကင်း၏။
Verse 5
ततः स्वर्गात् परिभ्रष्टो जम्बूद्वीपपतिर्भवेत् / स भुक्त्वा विपुलान् भोगांस्तत् तीर्थं भजते पुनः
ထို့နောက် ကောင်းကင်ဘုံမှ ပြန်လည်ကျဆင်းလာသောသူသည် ဇမ္ဗူဒွီပ၏ အုပ်စိုးရှင်ဘုရင် ဖြစ်လာ၏။ အလွန်များပြားသော သုခဘောဂတို့ကို ခံစားပြီးနောက် ထိုသန့်ရှင်းသော တီရ္ထ (tīrtha) သို့ ထပ်မံ ခိုလှုံသွား၏။
Verse 7
सोमलोकमवाप्नोति सोमेन सह मोदते / षष्टिं वर्षसहस्त्राणि षष्टिं वर्षशतानि च
သူသည် စောမလောက (လ၏ဘုံ) သို့ ရောက်ရှိကာ စောမနှင့်အတူ ပျော်ရွှင်မြူးတူး၏။ နှစ်ခြောက်သောင်းနှင့် ထို့ပြင် နှစ်ခြောက်ရာတိုင်အောင် ဖြစ်၏။
Verse 8
स्वर्गतः शक्रलोके ऽसौ मुनिगन्धर्वसेवितः / ततो भ्रष्टस्तु राजेन्द्र समृद्धे जायते कुले
သူသည် ကောင်းကင်ဘုံသို့၊ အင်ဒြာ၏ လောကသို့ သွားရောက်ကာ မုနိများနှင့် ဂန္ဓဗ္ဗများက ဝတ်ပြုစောင့်ရှောက်ကြ၏။ သို့သော် ထိုမှ ပြန်လည်ကျဆင်းသော်၊ အို မင်းတို့၏ အရှင်၊ စည်းစိမ်ကြွယ်ဝသော မျိုးရိုးတွင် ပြန်လည်မွေးဖွား၏။
Verse 9
अधः शिरास्त्वयोधारामुर्ध्वपादः पिबेन्नरः / शतं वर्षसहस्त्राणि स्वर्गलोके महीयते
ဦးခေါင်းအောက်ချ၍ ခြေထောက်မြှောက်ကာ ပြောင်းပြန်ရပ်နေစဉ် စီးဆင်းသောရေကို သောက်သူသည် ကောင်းကင်ဘုံ၌ နှစ်တစ်သိန်းတိုင်အောင် ဂုဏ်သိက္ခာမြင့်မားစွာ ချီးမြှောက်ခံရ၏။
Verse 10
तस्माद् भ्रष्टस्तु राजेन्द्र अग्निहोत्री भवेन्नरः / भुक्त्वा तु विपुलान् भोगांस्तत् तीर्थं भजते पुनः
ထို့ကြောင့် အို မင်းတို့အထဲ၌ အမြတ်ဆုံး၊ မိမိ၏ သင့်တော်သော အကျင့်မှ ကျဆင်းသွားသူသည် (ပြန်လည်) အဂ္နိဟောတြီ (Agnihotrin) ဖြစ်လာ၏။ အလွန်များပြားသော ဘောဂသုခတို့ကို ခံစားပြီးနောက် ထိုသန့်ရှင်းသော တီရ္ထ (tīrtha) သို့ ထပ်မံ ခိုလှုံ၏။
Verse 11
यः स्वदेहं विकर्तेद् वा शकुनिभ्यः प्रयच्छति / विहगैरुपभुक्तस्य शृणु तस्यापि यत्फलम्
မိမိ၏ကိုယ်ခန္ဓာကို ဖြတ်တောက်၍ ငှက်တို့အား ပူဇော်ပေးသူရှိလျှင်—တောင်ပံရှိသတ္တဝါတို့က စားသုံးပြီးသော်လည်း ထိုသူထံသို့ ရောက်လာသော ကုသိုလ်အကျိုးကို နားထောင်လော့။
Verse 12
शतं वर्षसहस्त्राणि सोमलोके महीयते / ततस्तस्मात् परिभ्रष्टो राजा भवति धार्मिकः
နှစ်တစ်သိန်းတိုင်တိုင် စောမလောက (လ) တွင် ဂုဏ်ပြုချီးမြှောက်ခံရ၏။ ထို့နောက် ထိုလောကမှ ကျဆင်းသော်လည်း တရားဓမ္မရှိသော မင်းအဖြစ် ပြန်လည်မွေးဖွား၏။
Verse 13
गुणवान् रूपसंपन्नो विद्वान् सुप्रियवाक्यवान् / भुक्त्वा तु विपुलान् भोगांस्तततीर्थं भजते पुनः
ဂုဏ်သတ္တိပြည့်ဝ၍ ရုပ်ရည်လှပ၊ ပညာရှိ၊ စကားချိုမြိန်သူဖြစ်ကာ များပြားသော လောကီအပျော်အပါးကို ခံစားသော်လည်း—နောက်ဆုံးတွင် ထိုတီရ္ထ (သန့်ရှင်းရာကူးကန်) ကို ထပ်မံဆည်းကပ်၍ အားကိုးကာ ကုသိုလ်ကို ရှာဖွေပြန်သည်။
Verse 14
उत्तरे यमुनातीरे प्रयागस्य तु दक्षिणे / ऋणप्रमोचनं नाम तीर्थं तु परमं स्मृतम्
ယမုနာမြစ်၏ မြောက်ဘက်ကမ်းတွင်၊ ပြယာဂ၏ တောင်ဘက်၌ «ဋဏ-ပရမောစန» (အကြွေးမှ လွတ်မြောက်ခြင်း) ဟူသော တီရ္ထတစ်ခု ရှိပြီး အလွန်မြတ်သော တီရ္ထဟု မှတ်ယူကြသည်။
Verse 15
एकरात्रोषितः स्नात्वा ऋणैस्तत्र प्रमुच्यते / सूर्यलोकमवाप्नोति अनृणश्च सदा भवेत्
တစ်ညတည်း ထိုနေရာ၌ တည်းခိုကာ ရေချိုးလျှင် အကြွေးအပေါင်းမှ လွတ်မြောက်၏။ နေမင်းလောကသို့ ရောက်ပြီးနောက် အမြဲတမ်း အကြွေးမရှိသူ ဖြစ်လိမ့်မည်။
It elevates three days of bathing at Prayāga in Māgha as equivalent in merit to an immense go-dāna (gifting a hundred thousand cows), presenting the saṅgama as a premier purifier that destroys sin and generates lasting spiritual and worldly uplift.
It is placed on the northern bank of the Yamunā, to the south of Prayāga; staying one night and bathing there is said to release one from debts, grant attainment of Sūrya-loka, and establish enduring freedom from indebtedness.
Tapas (such as kārṣāgni and other severe observances) is portrayed as amplifying the tīrtha’s purificatory power, yielding health, sensory completeness, heavenly honor, and righteous rebirth—yet repeatedly redirecting the practitioner back to the tīrtha as the ongoing locus of dharmic renewal.