Adhyaya 3
YogavrittaAdhyaya 3

Adhyaya 3

အခန်း 5.3_3316 သည် စခန်းအတွင်း လူမှုကွန်ယက်များကို ကုန်ကျစရိတ်နည်းသော သတင်းအချက်အလက်အစုအဖွဲ့များအဖြစ် အသုံးချကာ စည်းကမ်းပျက်ကွက်မှုနှင့် ဝင်ရောက်စိမ့်ဝင်မှုကို တားဆီးရန် ရိက္ခာနှင့် လစာကို စောင့်ကြည့်ရေးနှင့် စိတ်ဓာတ်မြှင့်တင်ရေး ကိရိယာအဖြစ် ပြောင်းလဲထားသည်။ လျော်ကြေးကို ကူညီထောက်ပံ့ရေးသာမက အခြေအနေခွဲခြမ်းသိမြင်ရန် လက်ကိုင်တံအဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။ စခန်းအနီးအနားရှိ အုပ်စုများ (sattrins၊ မင်းသမီး/အပျော်အပါးအလုပ်သမားများ၊ လက်မှုပညာရှင်များ၊ ဖျော်ဖြေသူများ၊ အပြစ်ဒဏ်ကြောင့် ခိုင်မာလာသူများ) ကို သတင်းအချက်အလက် node များအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ နိုင်ငံတော်သည် စစ်သား들의 သုံးစွဲမှု၊ ပြောဆိုမှုနှင့် ပေါင်းသင်းဆက်ဆံမှုများမှ သစ္စာရှိမှုနှင့် စည်းကမ်းကို ဖတ်ရှုသည်။ ကောလာဟလနှင့် အကျင့်ပျက်မှုကို ကိုယ်ကျင့်တရားပြဿနာမဟုတ်ဘဲ လုံခြုံရေးအပြောင်းအလဲကိန်းများအဖြစ် စီမံခန့်ခွဲသည်။ အစောပိုင်းလက္ခဏာများပေါ်လာသည်နှင့် အဆင့်လိုက်ညှိထားသော daṇḍa နှင့် ပြုပြင်ထောက်ပံ့ရေးကို လုပ်ဆောင်ကာ အခြေအနေမကြီးထွားစေရန် တားဆီးသည်။ Sena ကို တိုက်ရိုက်ခိုင်မာစေပြီး Kośa (အလဟဿရှောင်ရှားမှု) နှင့် Durga/Janapada (အတွင်းရေးတည်ငြိမ်မှု) ကိုလည်း ကာကွယ်ပေးသည်။

Sutras

Sutra 1

दुर्गजनपदशक्त्या भृत्यकर्म समुदयपादेन स्थापयेत्कार्यसाधनसहेन वा भृत्यलाभेन ॥ कZ_०५.३.०१ ॥

ခံတပ်နှင့် ကျေးလက်ဒေသ၏ စွမ်းအားကို အသုံးပြု၍ မင်းသည် အမှုထမ်း/အရာရှိတို့၏ အလုပ်နှင့် လစာကို ထွက်ရှိလာသော အကျိုးအမြတ်၏ အစိတ်အပိုင်းအဖြစ် သတ်မှတ်ရမည်၊ သို့မဟုတ် (အခြားနည်း) တာဝန်ကို အောင်မြင်စွာ ပြီးစီးခြင်းနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသော အမြတ်ရရှိမှုကို ပေးအပ်ရမည်။

Sutra 2

शरीरमवेक्षेत न धर्मार्थौ पीडयेत् ॥ कZ_०५.३.०२ ॥

သူသည် ကိုယ်ခန္ဓာ (ကျန်းမာရေး) ကို စောင့်ရှောက်ရမည်၊ ထို့ပြင် ဓမ္မနှင့် အဓ္ဓ (artha) ကို မဖိစီး မထိခိုက်စေရ။

Sutra 3

ऋत्विगाचार्यमन्त्रिपुरोहितसेनापतियुवराजराजमातृराजमहिष्योऽष्टचत्वारिंशत्साहस्राः ॥ कZ_०५.३.०३ ॥

ယဇ်ပူဇော်ပုရောဟိတ် (ṛtvij)၊ ရာဇဂုရု (ācārya)၊ ဝန်ကြီး၊ ပုရောဟိတ်ချုပ် (purohita)၊ စစ်တပ်အကြီးအကဲ၊ အိမ်ရှေ့မင်း၊ မိဖုရားမိခင်နှင့် အဓိက မိဖုရား(များ) အတွက် ထောက်ပံ့ကြေးမှာ တစ်နှစ်လျှင် ၄၈,၀၀၀ ဖြစ်သည်။

Sutra 4

एतावता भरणेनानास्पद्यत्वमकोपकं चैषां भवति ॥ कZ_०५.३.०४ ॥

ဤအဆင့်အတိုင်း ထောက်ပံ့ထားလျှင် သူတို့သည် လာဘ်ပေးလှုံ့ဆော်မှုကို မခံနိုင်အောင် (မလွယ်ကူအောင်) ဖြစ်လာပြီး မနာကြည်းမဒေါသထွက်ကြ။

Sutra 5

दौवारिकान्तर्वंशिकप्रशास्तृसमाहर्तृसंनिधातारश्चतुर्विंशतिसाहस्राः ॥ कZ_०५.३.०५ ॥

တံခါးစောင့်/အခန်းဝင်အရာရှိ (dauvārika)၊ အတွင်းနန်းတော်အရာရှိ (antarvaṃśika)၊ ကြီးကြပ်ရေး/စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေးမှူး (praśāstṛ)၊ အခွန်ဝင်ငွေစုဆောင်းရေးချုပ် (samāhartṛ) နှင့် خز خز/သိုလှောင်ရုံထိန်း (saṃnidhātṛ) တို့အတွက် ထောက်ပံ့ကြေးမှာ ၂၄,၀၀၀ ဖြစ်သည်။

Sutra 6

एतावता कर्मण्या भवन्ति ॥ कZ_०५.३.०६ ॥

ဤအဆင့် (ထောက်ပံ့မှု) တွင် သူတို့သည် မိမိတို့၏ အလုပ်တွင် ထိရောက်စွာ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နိုင်သည်။

Sutra 7

कुमारकुमारमातृनायकपौरव्यावहारिककार्मान्तिकमन्त्रिपरिषद्राष्ट्रान्तपालाश्च द्वादशसाहस्राः ॥ कZ_०५.३.०७ ॥

မင်းသား၏ အမှုထမ်းများ (kumāra-)၊ မင်းသားမိခင်၏ အဖွဲ့အစည်း/အိမ်တော်၊ ခေါင်းဆောင်/တပ်ခေါင်း (nāyaka)၊ မြို့အုပ်ချုပ်ရေးမှူး (paura)၊ တရားရေးအရာရှိ (vyāvahārika)၊ လုပ်ငန်းရုံ/စက်မှုကြီးကြပ်ရေးမှူး (kārmāntika)၊ ဝန်ကြီးကောင်စီ (mantri-pariṣad) ၏ အဖွဲ့ဝင်/အတွင်းရေးမှူးအဖွဲ့၊ နှင့် နယ်စပ်ကာကွယ်ရေး (rāṣṭrānta-pāla) တို့၏ လစာမှာ တစ်သောင်းနှစ်ထောင် ဖြစ်သည်။

Sutra 8

स्वामिपरिबन्धबलसहाया ह्येतावता भवन्ति ॥ कZ_०५.३.०८ ॥

ဤအဆင့်တွင် သူတို့သည် သခင် (မင်း) နှင့် ချည်နှောင်ခံရပြီး သူ၏ အာဏာကို ထောက်ပံ့သူများအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ကြသည်။

Sutra 9

श्रेणीमुख्या हस्त्यश्वरथमुख्याः प्रदेष्टारश्चाष्टसाहस्राः ॥ कZ_०५.३.०९ ॥

အသင်းအဖွဲ့ခေါင်းဆောင်များ (śreṇīmukhya)၊ ဆင်တပ်/မြင်းတပ်/ရထားတပ် ခေါင်းဆောင်များ၊ နှင့် pradeṣṭṛ (ဒေသဆိုင်ရာ တရားရေး/အပြစ်ပေး အရာရှိ) တို့၏ လစာမှာ ရှစ်ထောင် ဖြစ်သည်။

Sutra 10

स्ववर्गानुकर्षिणो ह्येतावता भवन्ति ॥ कZ_०५.३.१० ॥

ဤအဆင့်တွင် သူတို့သည် မိမိတို့၏အုပ်စုကို (ဘုရင်၏ဦးတည်ရာသို့) ဆွဲခေါ်၍ လိုက်ပါစေနိုင်သော စွမ်းရည်ရှိလာသည်။

Sutra 11

पत्त्यश्वरथहस्त्यध्यक्षा द्रव्यहस्तिवनपालाश्च चतुःसाहस्राः ॥ कZ_०५.३.११ ॥

ခြေလျင်၊ မြင်းတပ်၊ ရထားတပ်နှင့် ဆင်တပ်တို့၏ ကြီးကြပ်ရေးမှူးများ၊ ထို့ပြင် သိုလှောင်ပစ္စည်းထိန်းများ၊ ဆင်ထိန်းများနှင့် တောကာကွယ်ရေးများအတွက် လစာမှာ လေးထောင် ဖြစ်သည်။

Sutra 12

रथिकानीकस्थचिकित्सकाश्वदमकवर्धकयो योनिपोषकाश्च द्विसाहस्राः ॥ कZ_०५.३.१२ ॥

ရထားစစ်သည်များ၊ စစ်တပ်အဖွဲ့များနှင့် တွဲဖက်ထားသော ဆရာဝန်များ၊ မြင်းလေ့ကျင့်သူများနှင့် မြင်းမျိုးတိုးမြှင့်သူများ၊ ထို့ပြင် တိရစ္ဆာန်မွေးမြူ/ထိန်းသိမ်းသူများအတွက် လစာမှာ နှစ်ထောင် ဖြစ်သည်။

Sutra 13

कार्तान्तिकनैमित्तिकमौहूर्तिकपौराणिकसूतमागधाः पुरोहितपुरुषाः सर्वाध्यक्षाश्च साहस्राः ॥ कZ_०५.३.१३ ॥

ကာတ္တာန္တိကများ၊ နိမိတ္တဖတ်သူများ (naimittika)၊ ဗေဒင်/အချိန်တွက်ပညာရှင်များ (mauhūrtika)၊ ပုရာဏာကျွမ်းကျင်သူများ၊ စူတများ၊ မာဂဓများ၊ ပုရောဟိတ်၏ ဝန်ထမ်းများနှင့် ကြီးကြပ်ရေးမှူး (adhyakṣa) အားလုံးကို တစ်ထောင် (paṇa) အဆင့်တွင် ထားရမည်။

Sutra 14

शिल्पवन्तः पादाताः संख्यायकलेखकादिवर्गश्च पञ्चशताः ॥ कZ_०५.३.१४ ॥

ကျွမ်းကျင်သော ခြေလျင်စစ်သည်များနှင့် စာရင်းကိုင်များ (saṃkhyāyaka)၊ စာရေးများ (lekhaka) စသည့် အဖွဲ့ဝင်များပါဝင်သော အုပ်စုကို ငါးရာ (paṇa) အဆင့်တွင် ထားရမည်။

Sutra 15

कुशीलवास्त्वर्धतृतीयशताः द्विगुणवेतनाश्चैषां तूर्यकराः ॥ कZ_०५.३.१५ ॥

ဖျော်ဖြေရေးသမား/အနုပညာဖျော်ဖြေသူများ (kuśīlavas) သည် ၂၅၀ (paṇa) အဆင့်တွင်ရှိပြီး၊ ၎င်းတို့အနက် တူရိယကာရ (tūryakaras) ဟုခေါ်သော တူရိယတူရိယ/တူရိယတီးဝိုင်းသမားများသည် လစာနှစ်ဆ ရရှိသည်။

Sutra 16

कारुशिल्पिनो विंशतिशतिकाः ॥ कZ_०५.३.१६ ॥

လက်မှုပညာရှင်နှင့် လက်ရာသမားများ (kārus နှင့် śilpins) သည် ၂,၀၀၀ (paṇa) အဆင့်တွင်ရှိသည်။

Sutra 17

चतुष्पदद्विपदपरिचारकपारिकर्मिकाउपस्थायिकपालकविष्टिबन्धकाः षष्टिवेतनाः आर्ययुक्तारोहकमाणवकशैलखनकाः सर्वोपस्थायिनश्च ॥ कZ_०५.३.१७ ॥

ခြေလေးကောင်နှင့် ခြေနှစ်ကောင်တို့၏ စောင့်ရှောက်သူများ၊ ဝန်ဆောင်မှုလုပ်သားများ (pārikarmika)၊ အကူအညီပေးသူ/စောင့်ထောက်သူများ (upasthāyika)၊ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်သူ/ကာကွယ်သူများ (pālaka)၊ အလုပ်အင်အားအတင်းအကျပ် (corvée) ကို စီမံချုပ်ကိုင်သူများ (viṣṭibandhaka)—ဤသူတို့သည် လစာ ၆၀ (paṇa) ရယူရမည်။ ထို့အတူ ārya-yukta များ၊ စီးနင်းသူများ၊ လေ့ကျင့်သင်တန်းသားများ၊ ကျောက်တူး/သတ္တုတူးဖော်သူများ (śailakhanaka) နှင့် အထွေထွေ အကူအညီပေးသူအားလုံးလည်း ထိုနည်းတူဖြစ်သည်။

Sutra 18

आचार्या विद्यावन्तश्च पूजावेतनानि यथार्हं लभेरन्पञ्चशतावरं सहस्रपरम् ॥ कZ_०५.३.१८ ॥

ဆရာများနှင့် ပညာရှိများသည် အရည်အချင်းအလိုက် ဂုဏ်ပြုကြေးနှင့် လစာကို ရယူရမည်—အနည်းဆုံး ၅၀၀ နှင့် အများဆုံး ၁,၀၀၀ (paṇa) ဖြစ်ရမည်။

Sutra 19

दशपणिको योजने दूतो मध्यमः दशोत्तरे द्विगुणवेतन आयोजनशतादिति ॥ कZ_०५.३.१९ ॥

အလယ်အဆင့် သတင်းပို့သူသည် ယောဇနာတစ်ခုလျှင် ၁၀ (paṇa) လစာရမည်။ ယောဇနာ ၁၀ ကျော်လျှင် လစာကို နှစ်ဆပေးရမည်—ထို့ကြောင့် ယောဇနာ ၁၀၀ အထိ ဖြစ်သည်။

Sutra 20

समानविद्येभ्यस्त्रिगुणवेतनो राजा राजसूयादिषु क्रतुषु ॥ कZ_०५.३.२० ॥

rājasūya စသည့် ယဇ်ပူဇော်ပွဲများတွင် ပညာတူညီသူများနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် ဘုရင်သည် လစာကို သုံးဆနှုန်းဖြင့် ရယူရမည်။

Sutra 21

राज्ञः सारथिः साहस्रः ॥ कZ_०५.३.२१ ॥

မင်း၏ ရထားမောင်းသူသည် တစ်ထောင် (ပါဏာ) အဆင့် လစာအတန်းတွင် ရှိသည်။

Sutra 22

कापटिकोदास्थितगृहपतिकवैदेहकतापसव्यञ्जनाः साहस्राः ॥ कZ_०५.३.२२ ॥

လှည့်ဖြားသမားအေးဂျင့်များ (kāpaṭika)၊ udāsthita များ၊ အိမ်ထောင်ရှင်-အေးဂျင့်များ (gṛhapatika)၊ vaidehaka များ၊ တပသ/အရှင်ဘုန်းတော်ကြီးပုံစံ အေးဂျင့်များ (tāpasa) နှင့် ဖုံးကွယ်/အသွင်ဖျက် အေးဂျင့်များ (vyañjana) တို့သည် တစ်ထောင် (ပါဏာ) အဆင့်တွင် ဖြစ်သည်။

Sutra 23

ग्रामभृतकसत्त्रितीक्ष्णरसदभिक्षुक्यः पञ्चशताः ॥ कZ_०५.३.२३ ॥

ရွာအလုပ်သမားငှား (grāma-bhṛtaka)၊ အများပြည်သူအစာကျွေးအိမ်လုပ်ကိုင်သူ (sattri)၊ ပြင်းထန်/ထက်မြက်သော လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်သူ (tīkṣṇa-rasa) နှင့် ဘိက္ခုနီပုံစံ အေးဂျင့် (bhikṣukī) တို့၏ လစာမှာ ၅၀၀ (ယူနစ်) ဖြစ်သည်။

Sutra 24

चारसंचारिणोऽर्धतृतीयशताः प्रयासवृद्धवेतना वा ॥ कZ_०५.३.२४ ॥

လှည့်လည်သတင်းထောက်အေးဂျင့်များ (cāra-saṃcārin) ကို ၂၅၀ (ယူနစ်) ပေးချေရမည်၊ တာဝန်တွင် အထူးပင်ပန်းခက်ခဲမှု (hardship increment) ပါဝင်လျှင် ထို့ထက်ပိုပေးချေရမည်။

Sutra 25

शतवर्गसहस्रवर्गाणामध्यक्षा भक्तवेतनलाभमादेशं विक्षेपं च कुर्युः ॥ कZ_०५.३.२५ ॥

အယောက် ၁၀၀ နှင့် ၁၀၀၀ အုပ်စုတို့၏ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးများသည် (i) ရိက္ခာ/ထောက်ပံ့ကြေးနှင့် လစာ၊ (ii) ခွင့်ပြုထားသော အကျိုးအမြတ်/အခွင့်အရေးများ၊ (iii) တာဝန်ချထားခြင်း/ပြောင်းရွှေ့ခြင်း (vikṣepa) ကို စည်းမျဉ်းသတ်မှတ်၍ စီမံခန့်ခွဲရမည်။

Sutra 26

अविक्षेपो राजपरिग्रहदुर्गराष्ट्ररक्षावेक्षणेषु च ॥ कZ_०५.३.२६ ॥

တော်ဝင်ပိုင်ဆိုင်မှု/အဖွဲ့အစည်းများ၊ ကာကွယ်ရေးခံတပ်လုံခြုံရေး၊ နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးနှင့် စစ်ဆေးကြီးကြပ်ရေး လုပ်ငန်းများတွင် ပြောင်းရွှေ့/တာဝန်ပြန်လည်ချထားခြင်း (avikṣepa) မပြုလုပ်သင့်။

Sutra 27

नित्यमुख्याः स्युरनेकमुख्याश्च ॥ कZ_०५.३.२७ ॥

သူတို့တွင် အမြဲတမ်း ခေါင်းဆောင်များ ရှိရမည်၊ ထို့ပြင် (လိုအပ်သလို) ခေါင်းဆောင်များ အများအပြားလည်း ရှိရမည်။

Sutra 28

कर्मसु मृतानां पुत्रदारा भक्तवेतनं लभेरन् ॥ कZ_०५.३.२८ ॥

တာဝန်ထမ်းဆောင်နေစဉ် သေဆုံးသူတို့၏ သားများနှင့် ဇနီးများသည် ရိက္ခာနှင့် လစာကို ရရှိသင့်သည်။

Sutra 29

बालवृद्धव्याधिताश्चैषामनुग्राह्याः ॥ कZ_०५.३.२९ ॥

၎င်းတို့အနက် ကလေးများ၊ အိုမင်းသူများနှင့် နာမကျန်းသူများကို အထူးဂရုစိုက်ကာ ထောက်ပံ့ရမည်။

Sutra 30

प्रेतव्याधितसूतिकाकृत्येषु चैषामर्थमानकर्म कुर्यात् ॥ कZ_०५.३.३० ॥

အသုဘအခမ်းအနား၊ နာမကျန်းမှုနှင့် မီးဖွားရေးဆိုင်ရာ တာဝန်များတွင် နိုင်ငံတော်သည် ငွေကြေး၊ ဂုဏ်သိက္ခာ/အဆင့်အတန်းနှင့် လိုအပ်သော ဝန်ဆောင်မှုများဖြင့် ကူညီပံ့ပိုးရမည်။

Sutra 31

अल्पकोशः कुप्यपशुक्षेत्राणि दद्यात् अल्पं च हिरण्यम् ॥ कZ_०५.३.३१ ॥

ဘဏ္ဍာတိုက်ငွေကြေးနည်းပါးသော် ကုန်ပစ္စည်းများ၊ တိရစ္ဆာန်များနှင့် လယ်မြေများကို ပေး၍ ရွှေ(ငွေသား)ကိုတော့ အနည်းငယ်သာ ပေးရမည်။

Sutra 32

शून्यं वा निवेशयितुमभ्युत्थितो हिरण्यमेव दद्यात् न ग्रामं ग्रामसंजातव्यवहारस्थापनार्थम् ॥ कZ_०५.३.३२ ॥

လွတ်လပ်နေသောဒေသကို နေရာချထားရန် စီစဉ်ဆောင်ရွက်နေပါက ငွေသား(ရွှေ)ကိုသာ ပေးရမည်၊ ရွာကို မပေးရ—ရှိပြီးသားရွာ၏ တည်ဆဲ အရောင်းအဝယ်နှင့် အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်ကို မနှောင့်ယှက်စေရန် ဖြစ်သည်။

Sutra 33

एतेन भृतानामभृतानां च विद्याकर्मभ्यां भक्तवेतनविशेषं च कुर्यात् ॥ कZ_०५.३.३३ ॥

ဤနည်းလမ်းတူတူဖြင့် လစာရသူနှင့် လစာမရသူ အလုပ်သမား/ဝန်ထမ်း နှစ်မျိုးစလုံးအတွက် ပညာ/ကျွမ်းကျင်မှု (vidyā) နှင့် လုပ်ဆောင်သည့် အလုပ် (karma) အပေါ်မူတည်၍ အစားအစာရိက္ခာနှင့် လုပ်ခလစာကို ကွဲပြားသတ်မှတ်ရမည်။

Sutra 34

षष्टिवेतनस्याढकं कृत्वा हिरण्यानुरूपं भक्तं कुर्यात् ॥ कZ_०५.३.३४ ॥

လုပ်ခနှုန်း ၆၀ နှင့် ကိုက်ညီသည့် စံအဖြစ် အာဍ္ဍက (စပါးတိုင်းတာပမာဏ) ကိုယူပြီး၊ ငွေသား (ဟိရဏ္ယ) အစိတ်အပိုင်းနှင့် အချိုးကျအောင် ရိက္ခာခွဲဝေမှုကို သတ်မှတ်ရမည်။

Sutra 35

पत्त्यश्वरथद्विपाः सूर्योदये बहिः संधिदिवसवर्जं शिल्पयोग्याः कुर्युः ॥ कZ_०५.३.३५ ॥

ခြေလျင်တပ်၊ မြင်းတပ်၊ ရထားတပ်နှင့် ဆင်တပ်တို့သည် နေထွက်ချိန်တွင် မြို့/အခြေချနေရာအပြင်ဘက်၌ ကျွမ်းကျင်မှုလေ့ကျင့်ခန်းများကို ပြုလုပ်ရမည်—သို့သော် သဘောတူစာချုပ်/အပစ်ရပ်နေ့များကို မပါဝင်စေရ။

Sutra 36

तेषु राजा नित्ययुक्तः स्यात् अभीक्ष्णं चैषां शिल्पदर्शनं कुर्यात् ॥ कZ_०५.३.३६ ॥

ဘုရင်သည် ဤကိစ္စများတွင် အမြဲတမ်း ပါဝင်တက်ကြွနေသင့်ပြီး၊ သူတို့၏ လေ့ကျင့်မှုနှင့် နည်းပညာကျွမ်းကျင်မှုကို မကြာခဏ စစ်ဆေးကြည့်ရှုရမည်။

Sutra 37

कृतनरेन्द्राङ्कं शस्त्रावरणमायुधागारं प्रवेशयेत् ॥ कZ_०५.३.३७ ॥

ဘုရင်၏ တရားဝင်အမှတ်တံဆိပ် ပါသော လက်နက်နှင့် ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းများကို နိုင်ငံတော် လက်နက်တိုက်ထဲသို့ သွင်းအပ်ထားရမည်။

Sutra 38

अशस्त्राश्चरेयुः अन्यत्र मुद्रानुज्ञातात् ॥ कZ_०५.३.३८ ॥

သူတို့သည် လက်နက်မပါဘဲ သွားလာရမည်—တံဆိပ်တင်ခွင့်ပြုစာဖြင့် ခွင့်ပြုထားသည့် နေရာများကိုသာ ခြွင်းချက်ထားသည်။

Sutra 39

नष्टं विनष्टं वा द्विगुणं दद्यात् ॥ कZ_०५.३.३९ ॥

ပစ္စည်းဥစ္စာ ပျောက်ဆုံးသွားခြင်း သို့မဟုတ် ဖျက်ဆီးခံရခြင်းအတွက် သူသည် နှစ်ဆလျော်ကြေးပေးရမည်။

Sutra 40

विध्वस्तगणनां च कुर्यात् ॥ कZ_०५.३.४० ॥

ထို့အပြင် ပျက်စီးသွားသော သို့မဟုတ် ဖျက်ဆီးခံရသော အရာများ၏ စာရင်း/တွက်ချက်မှုကိုလည်း ပြုစုရမည်။

Sutra 41

सार्थिकानां शस्त्रावरणमन्तपाला गृह्णीयुः समुद्रमवचारयेयुर्वा ॥ कZ_०५.३.४१ ॥

နယ်စပ်/လမ်းကြောင်း စောင့်တပ်များသည် ကာရဝန်ကုန်သည်များ၏ လက်နက်နှင့် ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းများကို ထိန်းသိမ်းအပ်နှံယူရမည်၊ သို့မဟုတ် မဟုတ်လျှင် ပင်လယ်လမ်းကြောင်းကို သွားရန် ညွှန်ကြားရမည်။

Sutra 42

यात्रामभ्युत्थितो वा सेनामुद्योजयेत् ॥ कZ_०५.३.४२ ॥

သူသည် စစ်ဆင်ရေးခရီး (ယာတြာ) ထွက်ရန် ထလာသောအခါ စစ်တပ်ကို အဆင်သင့်ပြင်ဆင်၍ စုစည်းလှုပ်ရှားစေရမည်။

Sutra 43

ततो वैदेहकव्यञ्जनाः सर्वपण्यान्यायुधीयेभ्यो यात्राकाले द्विगुणप्रत्यादेयानि दद्युः ॥ कZ_०५.३.४३ ॥

ထို့နောက် ဗိုက်ဒေဟက (Vaidehaka) အမွှေးအကြိုင်နှင့် စျေးကွက်ကုန်ပစ္စည်း ပံ့ပိုးသူများသည် စစ်တပ် ခရီးထွက်ချိန်တွင် ကုန်ပစ္စည်းအားလုံးကို ကြိုတင်ပေးအပ်ရမည်၊ ထိုကြိုတင်ပေးအပ်မှုကို နှစ်ဆဖြင့် ပြန်လည်ကောက်ခံရမည် (အရေအတွက်/တန်ဖိုးကို နှစ်ဆဖြင့် ပြန်ဆပ်ရမည်)။

Sutra 44

एवं राजपण्ययोगविक्रयो वेतनप्रत्यादानं च भवति ॥ कZ_०५.३.४४ ॥

ထို့ကြောင့် (i) တော်ဝင်ကုန်ပစ္စည်းများကို စနစ်တကျ ရောင်းချ/ထုတ်ပေးခြင်းနှင့် (ii) ပြန်လည်ပေးဆပ်ခြင်း/စာရင်းရှင်းလင်းခြင်းဖြင့် လစာကို ပြန်လည်ရယူ/ညှိနှိုင်းခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။

Sutra 45

एवमवेक्षितायव्ययः कोशदण्डव्यसनं नावाप्नोति ॥ कZ_०५.३.४५ ॥

ဝင်ငွေထွက်ငွေကို ဤသို့ စောင့်ကြည့်ထိန်းချုပ်ထားလျှင် ဘဏ္ဍာတိုက်နှင့် အာဏာသုံးဒဏ်ခတ်ရေး (ဒဏ်ကြေး/ပြစ်ဒဏ်) ကို ထိခိုက်စေသော ဘေးအန္တရာယ်များ မကြုံရ။

Sutra 46

इति भक्तवेतनविकल्पः ॥ कZ_०५.३.४६ ॥

ဤသည်မှာ ရိက္ခာနှင့် လစာဆိုင်ရာ အစားထိုးရွေးချယ်မှုများ၏ အဆုံးသတ် ဖြစ်သည်။

Sutra 47

दण्डवृद्धाश्च जानीयुः शौचाशौचमतन्द्रिताः ॥ कZ_०५.३.४७च्द् ॥

ထို့ပြင် စည်းကမ်း/အပြစ်ဒဏ်အတွေ့အကြုံရှိသူများသည် သန့်ရှင်းသောအရာနှင့် မသန့်ရှင်းသောအရာကို သိရှိ (နှင့် စောင့်ကြည့်) ရမည်၊ အမြဲသတိရှိ၍ မပျင်းမနာ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ရမည်။

Frequently Asked Questions

Stable military discipline and reduced internal insecurity: fair/structured provisioning limits grievance, while continuous verification via social informant networks prevents corruption, desertion, and factionalization—protecting public order and the state’s capacity to defend and expand.

This passage implies (rather than enumerates) daṇḍa: those found in aśauca conduct—corruption, disloyalty, or indiscipline—are to be classified and subjected to proportionate punishment/administrative action under the king’s coercive authority, based on verified intelligence.