
စစ်တပ်ကို အလှပြမှုမဟုတ်ဘဲ «ဗိဘာဝ» အပေါ်မူတည်၍ စီမံဖွဲ့စည်းရမည်။ စစ်ဆင်ရေးပုံစံတိုင်းသည် လိုဂျစ်တစ်နှင့် ဘဏ္ဍာရေးအရ တည်တံ့နိုင်အောင် အင်အားအစိတ်အပိုင်းများကို ပြောင်းလဲညှိနှိုင်းရမည်။ စစ်ပွဲသည် «ဒဏ္ဍ» ကို စီမံခန့်ခွဲခြင်းဖြစ်ပြီး ယုံကြည်စိတ်ချရမှုသည် သတ္တိထက် အဖွဲ့အစည်းကနေ ထွက်ပေါ်သည်။ «ဗိဘာဝ» (လူ၊ တိရစ္ဆာန်၊ ထောက်ပံ့ရေးပစ္စည်း၊ ငွေ) သည် အင်အားအရွယ်အစားနှင့် ပေါင်းစပ်ပုံကို ဆုံးဖြတ်သည့် အဓိကကန့်သတ်ချက်ဖြစ်သည်။ «အင်္ဂ-ဝိကလ္ပ» အရ ဆင်တပ်/မြင်းတပ်/ခြေလျင်/ရထားတပ်/အင်ဂျင်နီယာ/အကူအညီတပ် စသည့် အင်္ဂါရပ်များကို မြေမျက်နှာသွင်ပြင်နှင့် ရာသီအလိုက် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းရမည်။ «ကိုဿ» နှင့် «ဒုရ္ဂ» သည် လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်နိုင်စွမ်းကြာရှည်မှုကို ထိန်းချုပ်သဖြင့် အင်အားဒီဇိုင်းသည် နှစ်ခုလုံးကို ဖိအားမဖြစ်အောင် ကာကွယ်ရမည်။ ဤသဘောတရား၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ စွမ်းရည်အပေါ်မူတည်၍ ချဲ့ထွင်နိုင်ပြီး စီမံခန့်ခွဲနိုင်သော လုပ်ဆောင်ချက်အဖြစ် အောင်နိုင်ရေးကို ပြုလုပ်ကာ မဟာဗျူဟာအလွန်အကျွံချဲ့ထွင်မှုကို တားဆီးခြင်းဖြစ်သည်။
Sutra 1
मौलभृतकश्रेणीमित्रामित्राटवीबलानां समुद्दानकालाः ॥ कZ_०९.२.०१ ॥
အမွေဆက်ခံ (အမြဲတမ်း) တပ်ဖွဲ့များ၊ ငှားရမ်းတပ်ဖွဲ့များ၊ အသင်းအဖွဲ့ (ဂီလ်ဒ်) တပ်ဖွဲ့များ၊ မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များ၊ ရန်သူတပ်ဖွဲ့များနှင့် တောတပ်ဖွဲ့များကို အသုံးချရန် သင့်လျော်သော အချိန်/အခြေအနေများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
Sutra 2
मूलरक्षणादतिरिक्तं मौलबलमत्यावापयुक्ता वा मौला मूले विकुर्वीरन्बहुलानुरक्तमौलबलः सारबलो वा प्रतियोद्धा व्यायामेन योद्धव्यम् प्रकृष्टेऽध्वनि काले वा क्षयव्ययसहत्वान्मौलानाम् बहुलानुरक्तसम्पाते च यातव्यस्योपजापभयादन्यसैन्यानां भृतादीनामविश्वासे बलक्षये वा सर्वसैन्यानां इति मौलबलकालः ॥ कZ_०९.२.०२ ॥
မြို့တော်/အခြေခံဒေသကို ကာကွယ်ရန်လိုအပ်သည့်အရေအတွက်ထက် ပိုသော အမြဲတမ်း (မူလ) တပ်ဖွဲ့များကို အသုံးချသင့်သည်။ သို့မဟုတ် အရေးပေါ်လိုအပ်သည့်အခါ အခြေခံဒေသမှပင် အမြဲတမ်းတပ်ကို ခေါ်ထုတ်စည်းရုံးသင့်သည်။ သစ္စာရှိသော အမြဲတမ်းတပ်အင်အားများစွာရှိသည့် စစ်သူကြီး သို့မဟုတ် ထူးချွန်သော အဓိကတပ် (core) ရှိသူသည် အားထုတ်၍ တိုက်ခိုက်ခြင်း (တိုက်ရိုက်တိုက်ပွဲ) ဖြင့် တိုက်သင့်ပြီး၊ ခက်ခဲသော လမ်းကြောင်းများ သို့မဟုတ် အရေးကြီးသော အချိန်များတွင်လည်း ထိုသို့လုပ်သင့်သည်—အကြောင်းမှာ အမြဲတမ်းတပ်သည် ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုနှင့် ကုန်ကျစရိတ်ကို ခံနိုင်ရည်ရှိသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် သစ္စာခံများအများအပြားနှင့်အတူ ချီတက်ရမည့်အခါ၊ လှုံ့ဆော်ဝယ်ယူ၍ သစ္စာဖောက်စေနိုင်သည့် အန္တရာယ်ရှိသည့်အခါ၊ ငှားရမ်းတပ်စသည့် အခြားတပ်ဖွဲ့များကို မယုံကြည်ရသည့်အခါ၊ သို့မဟုတ် စစ်တပ်စုစုပေါင်း အင်အားကျဆင်းနေသည့်အခါ—ဤသည်တို့သည် အမြဲတမ်းတပ်ကို အသုံးချရန် သင့်လျော်သော အချိန်များဖြစ်သည်။
Sutra 3
प्रभूतं मे भृतबलमल्पं च मौलबलम्ण् परस्याल्पं विरक्तं वा मौलबलम् फल्गुप्रायमसारं वा भृतसैन्यम्ण् मन्त्रेण योद्धव्यमल्पव्यायामेनण् ह्रस्वो देशः कालो वा तनुक्षयव्ययह्ण् अल्पावापं शान्तोपजापं विश्वस्तं वा मे सैन्यम्ण् परस्याल्पः प्रसारो हन्तव्यह्ण् भृतबलकालः ॥ कZ_०९.२.०३ ॥
ငါ့တွင် ငှားရမ်းတပ်အင်အားများပြီး အမြဲတမ်းတပ်အင်အားနည်းသောအခါ၊ ရန်သူ၏ အမြဲတမ်းတပ်အင်အားနည်း သို့မဟုတ် စိတ်မပါ/သစ္စာမရှိသောအခါ၊ ရန်သူ၏ ငှားရမ်းတပ်သည် အများအားဖြင့် အားနည်း၍ အနှစ်သာရမရှိသောအခါ၊ တိုက်ပွဲကို အကြံဉာဏ်/မဟာဗျူဟာဖြင့် ကိုယ်အားထုတ်မှုနည်းနည်းဖြင့် အနိုင်ရသင့်သောအခါ၊ စစ်မြေပြင် သို့မဟုတ် အချိန်ကာလတို၍ ဆုံးရှုံးမှုနှင့် ကုန်ကျစရိတ်နည်းသောအခါ၊ ငါ့တပ်ဖွဲ့များသည် လှုံ့ဆော်ဝယ်ယူမှုကို မလွယ်ကူစွာ ခံရ၊ ဖျက်ဆီးနှောင့်ယှက်မှုကို တည်ငြိမ်စွာ ခံနိုင်ပြီး ယုံကြည်စိတ်ချရသောအခါ၊ နှင့် ရန်သူ၏ ဖြန့်ကျက်မှုနည်း၍ ထိုးနှက်နိုင်သောအခါ—ဤသည်တို့သည် ငှားရမ်းတပ်ကို အသုံးချရန် သင့်လျော်သော အချိန်များဖြစ်သည်။
Sutra 4
प्रभूतं मे श्रेणीबलं शक्यं मूले यात्रायां चाधातुम्ण् ह्रस्वः प्रवासः श्रेणीबलप्रायः प्रतियोद्धा मन्त्रव्यायामाभ्यां प्रतियोद्धुकामः दण्डबलव्यवहारः इति श्रेणीबलकालः ॥ कZ_०९.२.०४ ॥
ကျွန်ုပ်တွင် ဂီလ်ဒ်/အသင်းအဖွဲ့တပ်ဖွဲ့များ များစွာရှိပြီး အခြေစိုက်နေရာနှင့် စစ်ဆင်ရေးခရီးစဉ်တွင်လည်း တပ်ချထားနိုင်သည့်အခါ; အိမ်မှကွာနေချိန်တိုသည့်အခါ; ရန်သူက အဓိကအားဖြင့် ဂီလ်ဒ်တပ်ဖွဲ့များကို အားထားသည့်အခါ; မဟာဗျူဟာနှင့် ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှု နှစ်မျိုးလုံးဖြင့် တန်ပြန်လိုသည့်အခါ; ထို့ပြင် အင်အားသုံးဖိအားပေးခြင်းနှင့် အပြစ်ဒဏ်မူဝါဒကို အသုံးချနိုင်သည့်အခါ—ဤအရာတို့သည် ဂီလ်ဒ်တပ်ဖွဲ့များကို အသုံးချရန် အချိန်အခါများဖြစ်သည်။
Sutra 5
प्रभूतं मे मित्रबलं शक्यं मूले यात्रायां चाधातुम्ण् अल्पः प्रवासो मन्त्रयुद्धाच्च भूयो व्यायामयुद्धम्ण् मित्रबलेन वा पूर्वमटवीं नगरस्थानमासारं वा योधयित्वा पश्चात्स्वबलेन योद्धयिष्यामिण् मित्रसाधारणं वा मे कार्यम्ण् मित्रायत्ता वा मे कार्यसिद्धिह्ण् आसन्नमनुग्राह्यं वा मे मित्रम्ण् अत्यावापं वास्य इति मित्रबलकालः ॥ कZ_०९.२.०५ ॥
ကျွန်ုပ်တွင် မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များ များစွာရှိပြီး အခြေစိုက်နေရာနှင့် စစ်ဆင်ရေးခရီးစဉ်တွင်လည်း တပ်ချထားနိုင်သည့်အခါ; အိမ်မှကွာနေချိန်တိုသည့်အခါ; တိုက်ပွဲသည် မဟာဗျူဟာထက် ကိုယ်ကာယတိုက်ခိုက်မှု ပိုများမည့်အခါ; သစ်တော၊ ကာကွယ်ရေးမြို့တော်များ သို့မဟုတ် ဝိုင်းဝန်းတိုက်ခိုက်မှုများတွင် မဟာမိတ်တပ်ကို အရင်တိုက်ခိုက်စေပြီး နောက်မှ ကိုယ့်တပ်ဖြင့် ဆက်တိုက်မည့်အခါ; ရည်မှန်းချက်က မဟာမိတ်နှင့် အတူတူဖြစ်သည့်အခါ သို့မဟုတ် အောင်မြင်မှုက မဟာမိတ်ပေါ် မူတည်သည့်အခါ; မဟာမိတ်က နီးကပ်ပြီး ထောက်ပံ့သင့်သည့်အခါ; နှင့် အရေးတကြီး သူ့ကို တာဝန်ထမ်းဆောင်စေမည့်အခါ—ဤအရာတို့သည် မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များကို အသုံးချရန် အချိန်အခါများဖြစ်သည်။
Sutra 6
प्रभूतं मे शत्रुबलं शत्रुबलेन योधयिष्यामि नगरस्थानमटवीं वा तत्र मे श्ववराहयोः कलहे चण्डालस्येवान्यतरसिद्धिर्भविष्यतिण् आसाराणामटवीनां वा कण्टकमर्दनमेतत्करिष्यामिण् अत्युपचितं वा कोपभयान्नित्यमासन्नमरिबलं वासयेदन्यत्राभ्यन्तरकोपशङ्कायाः शत्रुयुद्धावरयुद्धकालश्च इत्यमित्रबलकालः ॥ कZ_०९.२.०६ ॥
အသုံးချနိုင်အောင် လှည့်သုံးနိုင်သော ရန်သူတပ်ဖွဲ့များ များစွာ ရှိသည့်အခါ၊ ရန်သူ၏ ကိုယ်ပိုင်တပ်ဖွဲ့များကို အသုံးပြုပြီး တိုက်ခိုက်မည်—ကာကွယ်ရေးမြို့တော်တွင်ဖြစ်စေ သစ်တောမြေပြင်တွင်ဖြစ်စေ။ ထိုနေရာတွင် ခွေးနှင့် တောဝက် တိုက်ခိုက်သကဲ့သို့၊ နိမ့်ကျသော အေးဂျင့်တစ်ဦး (ချန်ဒာလာကဲ့သို့) သည် ဘယ်ဘက်က အနိုင်ရပါစေ အောင်မြင်မှုရနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် “ဆူးပင်များ” ကို ချေမှုန်းခြင်း—ဝိုင်းဝန်းတိုက်ခိုက်မှုများနှင့် သစ်တောအတားအဆီးများကို ဖယ်ရှားခြင်း—ကို ဆောင်ရွက်မည်။ ထို့ပြင် ရန်သူတပ်ဖွဲ့က အလွန်အကျွံ ကြီးထွားလာပါက၊ ၎င်း၏ ဒေါသကို မနှိုးဆော်မိစေရန် ကြောက်ရွံ့သဖြင့် ထိုရန်သူတပ်ကို အခြားနေရာတွင် တပ်စခန်းချစေသင့်သည်၊ အမြဲနီးကပ်စွာ ထားရှိခြင်းသည် အတွင်းပုန်ကန်မှု အန္တရာယ်ရှိသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ဤသည်မှာ ရန်သူနှင့် စစ်ဆင်ရေးနှင့် ကိုယ်စားစစ် (proxy war) အတွက်—ဆိုလိုသည်မှာ ရန်သူတပ်ဖွဲ့များကို အသုံးချသည့် အချိန်အခါဖြစ်သည်။
Sutra 7
तेनाटवीबलकालो व्याख्यातः ॥ कZ_०९.२.०७ ॥
ထိုဆွေးနွေးချက်ကြောင့် သစ်တောတပ်ဖွဲ့များကို အသုံးချရန် အချိန်အခါကို ရှင်းလင်းပြီးဖြစ်သည်။
Sutra 8
मार्गादेशिकम् परभूमियोग्यमरियुद्धप्रतिलोममटवीबलप्रायः शत्रुर्वा बिल्वं बिल्वेन हन्यताम्ण् अल्पः प्रसारो हन्तव्यः इत्यटवीबलकालः ॥ कZ_०९.२.०८ ॥
ရန်သူသည် အဓိကအားဖြင့် တော/မျိုးနွယ်စုတပ်ဖြစ်ပြီး—လမ်းကြောင်းများကို သိကျွမ်းကာ အခြားသူ၏ နယ်မြေတွင် လှုပ်ရှားလုပ်ဆောင်ရန် သင့်တော်ပြီး မမှန်ကန်သော (irregular) နည်းလမ်းများဖြင့် တိုက်ခိုက်သူဖြစ်လျှင်—သူ့လိုသူ့မျိုးဖြင့် ပြန်လည်တုံ့ပြန်ရမည် («bilva ကို bilva ဖြင့် ထိုးနှက်သည်»)။ ထိန်းချုပ်နိုင်သော ကန့်သတ်ထားသည့် စစ်ဆင်ရေးများဖြင့် ထိတွေ့တိုက်ခိုက်ကာ လှုပ်ရှားမှုကို ကန့်သတ်၍ ဖျက်ဆီးရမည်။ ဤသည်မှာ တောတပ်များကို အသုံးချရမည့် အခြေအနေဖြစ်သည်။
Sutra 9
सैन्यमनेकमनेकस्थमुक्तमनुक्तं वा विलोपार्थं यदुत्तिष्ठति तदौत्साहिकं अभक्तवेतनं विलोपविष्टिप्रतापकरं भेद्यं परेषामभेद्यं तुल्यदेशजातिशिल्पप्रायं संहतं महत् । इति बलोपादानकालाह् ॥ कZ_०९.२.०९ ॥
နေရာအများအပြားတွင် ထတက်လာပြီး အစိတ်အပိုင်းများစွာဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော—ခေါ်ယူထားသည်ဖြစ်စေ မခေါ်ယူထားသည်ဖြစ်စေ—အဓိကအားဖြင့် လုယက်ရန်အတွက် ထတက်လာသော တပ်ဖွဲ့ကို «စိတ်အားထက်သန်မှု/စွန့်စားမှုတပ်» (autsāhika) ဟု ခေါ်သည်။ ၎င်းသည် လစာမပေးခြင်း သို့မဟုတ် မမှန်ကန်စွာပေးခြင်းဖြစ်ပြီး သိမ်းယူခြင်းနှင့် အတင်းအကျပ်လုပ်အားဖြင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းကာ အင်အားကြီးမား၍ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသည်။ ခွဲထုတ်/လှည့်ဖျားနိုင်သော (bhedya) ဖြစ်သော်လည်း အခြားသူများအတွက် ခွဲထုတ်ရန်ခက်ကာ တူညီသော ဒေသ၊ လူမှုအုပ်စုနှင့် အလုပ်အကိုင်တို့ကြောင့် အများအားဖြင့် စည်းလုံးညီညွတ်နေပြီး စည်းကမ်းတကျ တင်းကျပ်ကာ အရွယ်အစားကြီးမားသည်။ ဤအရာများသည် တပ်ဖွဲ့စုဆောင်းရာကာလနှင့် သက်ဆိုင်သော အခြေအနေများဖြစ်သည်။
Sutra 10
तेषां कुप्यभृतममित्राटवीबलं विलोपभृतं वा कुर्यात् ॥ कZ_०९.२.१० ॥
ထိုကဲ့သို့သော တပ်ဖွဲ့များအနက် ရန်သူ၏ တောတပ်ကို ပစ္စည်း/တန်ဖိုးရှိသော အထောက်အပံ့ (kupyā) ဖြင့် ထောက်ပံ့ထားခြင်း သို့မဟုတ် လုယက်ခြင်းဖြင့် အသက်မွေးခွင့်ပြုခြင်းဖြင့် ထိန်းသိမ်းထားသင့်သည်။
Sutra 11
अमित्रस्य वा बलकाले प्रत्युत्पन्ने शत्रुबलमवगृह्णीयात् अन्यत्र वा प्रेषयेत् अफलं वा कुर्यात् विक्षिप्तं वा वासयेत्काले वातिक्रान्ते विसृजेत् ॥ कZ_०९.२.११ ॥
ရန်သူ၏ တပ်ဖွဲ့စုဆောင်းရမည့် အချိန်ရောက်လာသောအခါ ရန်သူတပ်ကို ဖမ်းဆီး/ထိန်းသိမ်းထားရမည်၊ သို့မဟုတ် အခြားနေရာသို့ ပို့ရမည်၊ သို့မဟုတ် အကျိုးမရှိအောင် လုပ်ရမည်၊ သို့မဟုတ် ပြန့်ကျဲစွာ တပ်ချထားရမည်။ အရေးကြီးသော အချိန်ကာလ ကျော်လွန်သွားလျှင် ထိုတပ်ကို လွှတ်ပေးရမည်။
Sutra 12
परस्य चैतद्बलसमुद्दानं विघातयेत् आत्मनः सम्पादयेत् ॥ कZ_०९.२.१२ ॥
ပြိုင်ဘက်၏ တပ်ဖွဲ့စုစည်း/စုဆောင်းမှုကို တားဆီးကာ မိမိ၏ တပ်ဖွဲ့စုဆောင်းမှုကို အောင်မြင်စေရမည်။
Sutra 13
पूर्वं पूर्वं चैषां श्रेयः सम्नाहयितुम् ॥ कZ_०९.२.१३ ॥
ဤတပ်ဖွဲ့များကို ပြင်ဆင်ရာတွင် “အရင်ဖော်ပြထားသည့်အရာကို အရင်ဆုံး” ဟူသော အစဉ်အတိုင်း (ဆိုလိုသည်မှာ အစောပိုင်းဖော်ပြထားသော အမျိုးအစားများကို ဦးစားပေး) ပြင်ဆင်ခြင်းက ပိုကောင်းသည်။
Sutra 14
तद्भावभावित्वान्नित्यसत्कारानुगमाच्च मौलबलं भृतबलाच्छ्रेयः ॥ कZ_०९.२.१४ ॥
အမြဲတမ်းတည်မြဲသော သစ္စာ/အတူတကွဖြစ်တည်မှုအပေါ် အခြေခံထားခြင်းနှင့် အစဉ်မပြတ် အသိအမှတ်ပြုကာ ထောက်ပံ့ပေးခြင်းမှ ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းကြောင့် ဘုရင်၏ ကိုယ်ပိုင်အခြေခံ/အဓိကတပ် (maula) သည် ငှားရမ်းတပ် (bhṛta) ထက် ပိုကောင်းသည်။
Sutra 15
नित्यानन्तरं क्षिप्रोत्थायि वश्यं व भृतबलं श्रेणीबलाच्छ्रेयः ॥ कZ_०९.२.१५ ॥
ငှားရမ်းတပ်သည် အဖွဲ့အစည်း/ဂီလ်ဒ်တပ်ထက် ပိုကောင်းသည်။ အကြောင်းမှာ အမြဲတမ်း အဆင်သင့်ထားနိုင်ပြီး လျင်မြန်စွာ စုဆောင်းတင်မြှောက်နိုင်ကာ ပိုမိုထိန်းချုပ်လွယ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
Sutra 16
जानपदमेकार्थोपगतं तुल्यसंघर्षामर्षसिद्धिलाभं च श्रेणीबलं मित्रबलाच्छ्रेयः ॥ कZ_०९.२.१६ ॥
ဂီလ်ဒ်တပ်သည် မိတ်ဖက်တပ်ထက် ပိုကောင်းသည်။ အကြောင်းမှာ ၎င်းသည် ဒေသခံ (jānapada) ဖြစ်ပြီး ရည်မှန်းချက်တစ်ခုတည်းအတွက် အတူတကွ ကတိကဝတ်ပြုထားကာ ပဋိပက္ခများ၊ မကျေနပ်မှုများ၊ အောင်မြင်မှုများနှင့် အကျိုးအမြတ်များကို တူညီစွာ မျှဝေသဖြင့် (လှုံ့ဆော်ချက်များလည်း တစ်သမတ်တည်း ဖြစ်သည်)။
Sutra 17
अपरिमितदेशकालमेकार्थोपगमाच्च मित्रबलममित्रबलाच्छ्रेयः ॥ कZ_०९.२.१७ ॥
မိတ်ဖက်တပ်သည် ရန်သူတပ်ထက် ပိုကောင်းသည်။ အကြောင်းမှာ နေရာနှင့် အချိန် အကန့်အသတ်မရှိ အတူတကွ ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်နိုင်ပြီး ရည်မှန်းချက်တစ်ခုတည်းအတွက် ကိုက်ညီအောင် ချိန်ညှိနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
Sutra 29
कवचिनो रथा आवरणिनः पत्तयश्च चतुरङ्गबलस्य प्रतिबलम् ॥ कZ_०९.२.२९ ॥
သံကာတပ်ဖွဲ့များ၊ ရထားစစ်တပ်များ၊ ကာကွယ်ကာရံ/ဖုံးကွယ်တပ်ဖွဲ့များနှင့် ခြေလျင်တပ်ဖွဲ့များသည် လေးအင်္ဂတပ်၏ တန်ပြန်အင်အား (pratibala) ဖြစ်သည်။
Sutra 30
विभवेन स्वसैन्यानां कुर्यादङ्गविकल्पशः ॥ कZ_०९.२.३०च्द् ॥
မိမိ၏ အရင်းအမြစ်နှင့် စွမ်းဆောင်ရည်အလိုက် မိမိတပ်ကို လိုအပ်သလို အစိတ်အပိုင်းများ (လက်နက်တပ်ဖွဲ့အမျိုးအစားများ) ကို ပြောင်းလဲကာ စီစဉ်သင့်သည်။
A sustainable war-footing: the state avoids exhausting treasury and supplies, maintains troop readiness, reduces collapse-risk during campaigns, and preserves internal security by not stripping the countryside of protection.
Implied rather than codified here: commanders/officials who misreport capacity or cause preventable loss through overextension would be liable to royal punishment—dismissal, fines, confiscation, or harsher danda depending on the scale of ruin to kośa and bala.