Adhyaya 367

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे सामान्यनामलिङ्गानि नाम षट्षष्ट्यधिकत्रिशततमो ऽध्यायः अथ सप्तषष्ट्यधिकत्रिशततमो ऽध्यायः नित्यनैमीत्तिकप्राकृतप्रलयाः अग्निर् उवाच चतुर्विधस्तु प्रलयो नित्यो यः प्राणिनां लयः सदा विनाशो जातानां ब्राह्मो नैमित्तिको लयः

ဤသို့ အဂ္နိ မဟာပုရာဏ၌ «အများသုံးနာမ်နှင့် လိင်အမျိုးအစားများ» ဟူသော အခန်းသည် ၃၆၆ မြောက်အခန်း ဖြစ်၏။ ယခု ၃၆၇ မြောက်အခန်း «နိတျ၊ နိုင်မိတ္တိက နှင့် ပရာကృత ပျက်လဲမှုများ» ကို စတင်၏။ အဂ္နိ မိန့်တော်မူသည်— «ပရလယ (ပျက်လဲမှု) သည် လေးမျိုးရှိ၏။ ‘နိတျ’ ပျက်လဲမှုသည် သတ္တဝါတို့၏ အမြဲတမ်း သေဆုံးပျောက်ကွယ်ခြင်း—မွေးဖွားလာသူတို့၏ ဆက်တိုက် ပျက်စီးခြင်း ဖြစ်၏။ ‘နိုင်မိတ္တိက’ ပျက်လဲမှုသည် ဗြဟ္မာနှင့် ဆက်နွယ်သော (ကာလပတ်လည်) ပျက်လဲမှု ဖြစ်၏»။

Verse 2

चतुर्युगसहस्रान्ते प्राकृतः प्राकृतो लयः लय आत्यन्तिको ज्ञानादात्मनः परमात्मनि

လေးယုဂ စက်ဝန်းတစ်ထောင် ပြီးဆုံးချိန်၌ ပေါ်ထွန်းလာသော လောက၏ သဘာဝဆန်သော (ပရာကృత) ပျက်လဲမှု ဖြစ်ပေါ်၏။ သို့ရာတွင် အတိအကျ (အာတျယန္တိက) ပျက်လဲမှုသည် လွတ်မြောက်စေသော ဉာဏ်ကြောင့် ကိုယ်တော် (အတ္တ) သည် ပရမအတ္တ (ပရမတ္မာ) ထဲသို့ ပေါင်းစည်းဝင်ရောက်ခြင်း ဖြစ်၏။

Verse 3

नैमित्तिकस्य कल्पान्ते वक्ष्ये रूपं लयस्य ते चतुर्युगसहस्रान्ते क्षीणप्राये महीतले

ကလ္ပ အဆုံး၌ နိုင်မိတ္တိက (အခါအားလျော်စွာ) ပျက်လဲမှု၏ ပုံသဏ္ဌာန်ကို သင်တို့အား ငါ ပြောပြမည်။ လေးယုဂ စက်ဝန်းတစ်ထောင် အဆုံး၌ မြေပြင်သည် အားကုန်လုနီးပါး ဖြစ်၍ ခြောက်သွေ့ပျက်စီးလျက်ရှိသော အခါ၌ ဖြစ်သည်။

Verse 4

अनावृष्टिरतीवोग्रा जायते शतवार्षिकी ततः सत्त्वक्षयः स्याच्च ततो विष्णुर्जगत्पतिः

အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ် မိုးမရွာခြင်းသည် နှစ်တစ်ရာကြာ ဖြစ်ပေါ်၏။ ထို့နောက် သတ္တဝါတို့၏ အသက်ဓာတ် (စတ္တ) လျော့ပါးကုန်၍၊ ထို့နောက် လောက၏ အရှင် ဗိဿဏု သည် (နောက်တစ်ဆင့် ကမ္ဘာလှည့်ပြောင်းမှုကို) ဆောင်ရွက်၏။

Verse 5

स्थितो जलानि पिवति भानोः सप्तसु रश्मिषु भूपातालसमुद्रादितोयं नयति संक्षयं

နေ၏ ရောင်ခြည် ခုနစ်စင်းအတွင်း၌ တည်နေ၍ သူ (နေ) သည် ရေတို့ကို သောက်ယူ၏။ မြေပြင်၊ ပာတားလ (အောက်လောကများ) နှင့် သမုဒ္ဒရာတို့မှ ရေကို ဆွဲယူကာ လျော့နည်းသွားအောင် (အငွေ့ပျံစေ၍) ပြု၏။

Verse 6

ततस्तस्यानुभावेन तोयाहारोपवृंहिताः त एव रश्मयः सप्त जायन्ते सप्त भास्कराः

ထို့နောက် သူ၏အာနုဘော်တန်ခိုးကြောင့် ရေကို အာဟာရအဖြစ်ခံယူ၍ ပြည့်စုံလာသော ထိုရောင်ခြည်များသည် ခုနှစ်ဆဖြစ်လာပြီး၊ ထို့ကြောင့် နေ၏ရုပ်သဏ္ဌာန် ခုနှစ်ပါး (Bhāskara) ပေါ်ပေါက်လာသည်။

Verse 7

दहन्त्य् अशेषं त्रैलोक्यं सपातालतलं द्विज कूर्मपृष्ठसमा भूः स्यात्ततः कालाग्निरुद्रकः

အို ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေးဖွားသူ)၊ ၎င်းသည် အောက်လောကများအပါအဝင် သုံးလောကလုံးကို အကုန်လောင်ကျွမ်းစေသည်။ မြေကြီးသည် လိပ်၏ကျောကဲ့သို့ ပြားညီလာပြီး၊ ထို့နောက် Kālāgni-Rudra ပေါ်ထွန်းလာသည်။

Verse 8

शेषाहिश्वाससम्पातात् पातालानि दहत्यधः पातालेभ्यो भुवं विष्णुर्भुवः स्वर्गं दहत्यतः

Śeṣa (ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာမြွေ) ၏ အသက်ရှူသံများ အပြင်းအထန်တိုးဝင်လာမှုကြောင့် အောက်ဘက်ရှိ ပာတားလောကများ လောင်ကျွမ်းသည်။ ပာတားလောကများမှစ၍ Viṣṇu သည် မြေကြီးကို လောင်ကျွမ်းစေပြီး၊ မြေကြီးမှစ၍ ကောင်းကင်/သုဝဏ္ဏလောကကိုလည်း လောင်ကျွမ်းစေသည်။

Verse 9

अम्बरीषमिवाभाति त्रैलोक्यमखिलं तथा ततस्तापरीतास्तु लोकद्वयनिवासिनः

ထို့ကြောင့် သုံးလောကလုံးသည် မီးဖိုကြီးကဲ့သို့ တောက်လောင်ထင်ရှားလာသည်။ ထို့နောက် လောကနှစ်ခုတွင် နေထိုင်သူများသည် အပူလောင်ကျွမ်းမှုကြောင့် အနိုင်ယူခံရကြသည်။

Verse 10

गाचन्ति ते महर्लोकं महर्लोकाज्जनं ततः रुद्ररूपी जगद्दग्ध्वा मुखनिश्वासतो हरेः

သူတို့သည် Maharloka သို့ သွားကြပြီး၊ Maharloka မှ ထို့နောက် Janaloka သို့ ရောက်ကြသည်။ Hari သည် Rudra ၏ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ခံယူကာ မိမိပါးစပ်မှ ထွက်သော အသက်ရှူထုတ်မှုဖြင့် စကြဝဠာကို လောင်ကျွမ်းစေသည်။

Verse 11

उत्तिष्टन्ति ततो मेधा नानारूपाः सविद्युतः शतं वर्षाणि वर्षन्तः शमयन्त्यग्निमुत्थितम्

ထို့နောက် မိုးတိမ်မုန်တိုင်းများသည် ပုံသဏ္ဌာန်မျိုးစုံဖြင့် ထလာ၍ လျှပ်စီးတောက်ပကာ၊ နှစ်တစ်ရာတိုင် မိုးရွာသွန်း၍ ထလောင်လာသော မီးကို ငြိမ်းသတ်ကြသည်။

Verse 12

सप्तर्षिस्थानमाक्रम्य स्थिते ऽम्भसि शतं मरुत् मुखनिश्वासतो विष्णोर्नाशं नयति तान्घनान्

ရေများသည် သတ္တရ္ဓိ (Saptarṣi-maṇḍala) ၏ နေရာကို လွှမ်းမိုးနေသည့်အခါ၊ ဗိဿဏု၏ ပါးစပ်မှ ထွက်သော အသက်ရှူထုတ်မှ ပေါ်လာသည့် မရုတ်တစ်ရာက ထိုမိုးတိမ်များကို ဖျက်ဆီးသို့ ပို့ဆောင်သည်။

Verse 13

वायुं पीत्वा हरिः शेषे शेते चैकार्णवे प्रभुः ब्रह्मरूपधरः सिद्धैर् जलगैर् मुनिभिस्तुतः

ဟရီဘုရားသည် ဝါယု (vāyu) ဟူသော အသက်လေကို စုပ်ယူပြီး၊ အလုံးစုံကို ဖုံးလွှမ်းသော တစ်ခုတည်းသော မဟာသမုဒ္ဒရာ၌ ရှေရှ (Śeṣa) ပေါ်တွင် အရှင်အဖြစ် လဲလျောင်းတော်မူသည်။ ဘြဟ္မာ (Brahmā) ရုပ်ကို ဆောင်ယူသော အရှင်ကို စိဒ္ဓ (Siddha) များနှင့် ရေတွင် နေထိုင်သော မုနိများက ချီးမွမ်းကြသည်။

Verse 14

आत्ममायामयीं दिव्यां योगनिद्रां समास्थितः आत्मानं वसिदेवाख्यं चिन्तयन्मधुसूदनः

မဓုဆူဒန (Madhusūdana) သည် မိမိ၏ မာယာ (māyā) ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ဒိဗ္ဗ ယောဂနိဒ္ဒရာ (Yoga-nidrā) ထဲသို့ ဝင်ရောက်တည်နေပြီး၊ ဝါစုဒေဝ (Vāsudeva) ဟု ခေါ်သော မိမိ၏ အတ္တကို စိတ်ဖြင့် ဆင်ခြင်တော်မူသည်။

Verse 15

कल्पं शेते प्रबुद्धो ऽथ ब्रह्मरूपी सृजत्य् असौ द्विपरार्धन्ततो व्यक्तं प्रकृतौ लीयते द्विज

အရှင်သည် ကလ္ပ (kalpa) တစ်လျှောက်လုံး ယောဂနိဒ္ဒရာ၌ လဲလျောင်းတော်မူ၏။ ထို့နောက် နိုးထလာသော် ဘြဟ္မာ (Brahmā) ရုပ်ကို ဆောင်ယူ၍ ဖန်ဆင်းခြင်းကို ပြုတော်မူသည်။ ပရာအာဓ (parārdha) နှစ်ခု ပြည့်စုံသည့်အခါ ထင်ရှားလာသော လောကသည် ပရကృతိ (Prakṛti) ထဲသို့ ပြန်လည်လျောကွယ်သွားသည်၊ အို ဒွိဇ (twice-born) ရေ။

Verse 16

स्थानात् स्थानं दशगुणमेकस्माद्गुण्यते स्थले ततो ऽष्टादशमे भागे परार्धमभिधीयते

နေရာတန်ဖိုးတစ်ခုမှ နောက်တစ်ခုသို့ ရွှေ့သော် အဆင့်တိုင်းတွင် ပမာဏကို ဆယ်ဆတိုး၍ မြှောက်သည်။ ထို့မှ ဆယ့်ရှစ်ပိုင်းမြောက်တွင် «ပါရာဓ» (parārdha) ဟူသော ယူနစ်ကို ကြေညာထားသည်။

Verse 17

परार्धं द्विगुणं यत्तु प्राकृतः प्रलयः स्मृतः अनावृष्ट्याग्निसम्पर्कात् कृते संज्वलने द्विज

«ပါရာဓ» (parārdha) ၏ နှစ်ဆဖြစ်သော အရာကို «ပရာကෘတ ပရလယ» (Prākṛta pralaya) ဟု မှတ်ယူကြသည်။ အို ဒွိဇ၊ မိုးမရွာခြင်းကြောင့် ရေခမ်း၍ မီးနှင့် ထိတွေ့ကာ မီးလောင်မှု ဖြစ်ပေါ်လာသော် ထိုပရလယ ဖြစ်ပွားသည်။

Verse 18

महदादेर्विकारस्य विशेषान्तस्य संक्षये कृष्णेच्छाकारिते तस्मिन् सम्प्राप्ते प्रतिसञ्चरे

မဟတ် (Mahat) မှ စ၍ အထူးသတ္တဝါ/အထူးဓာတ်များ (viśeṣa) အထိ အဆုံးသတ်သော ပြောင်းလဲမှု (vikāra) သည် ပျက်လျက်လျောသွားသောအခါ—ကృష్ణ (Kṛṣṇa) ၏ အလိုတော်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော ပြန်လည်စုပ်ယူခြင်း (pratisañcara) အတွင်း၌—

Verse 19

आपो ग्रसन्ति वै पूर्वं भूमिर्गन्धादिकं गुणं आत्मगन्धात्ततो भूमिः प्रलयत्वाय कल्पते

အရင်ဦးစွာ ရေသည် မြေ၏ ဂုဏ်သတ္တိများ—အနံ့မှ စ၍—ကို အမှန်တကယ် မျိုသိမ်းယူသည်။ ထို့နောက် ကိုယ်ပိုင်အနံ့ ပျောက်ကွယ်သွားသော မြေသည် ပရလယသို့ ဝင်ရန် သင့်တော်လာသည်။

Verse 20

रसात्मिकाश् च तिष्ठन्ति ह्य् आपस्तासां रसो गुणः पीयते ज्योतिषा तासु नष्टास्वग्निश् च दीप्यते

ရေသည် ရသ (rasa—အနှစ်သာရ/အရည်ဓာတ်) အဖြစ် တည်ရှိနေပြီး ၎င်းတို့၏ သတ်မှတ်ဂုဏ်သတ္တိမှာ «ရသ» ဖြစ်သည်။ ထိုရသကို အတွင်းအလင်းတေဇ (tejas) က «သောက်ယူ» သကဲ့သို့ စုပ်ယူသွားသည်။ ထိုရေများ ပျောက်ကွယ်သွားသောအခါ အဂ္နိ (Agni) သည် တောက်လောင်ထွန်းတောက်လာသည်။

Verse 21

ज्योतिषो ऽपि गुणं रूपं वायुर्ग्रसति भास्करं नष्टे ज्योतिषि वायुश् चबली दोधूयते महान्

အလင်း၏ ဂုဏ်နှင့် မြင်ရသော ရုပ်သဏ္ဍာန်တိုင်အောင် လေက မျိုသိမ်း၍ နေမင်းကိုပါ ဖုံးလွှမ်းသည်။ အလင်း ပျောက်ကွယ်သွားသောအခါ အလွန်အားကြီးလာသော မဟာလေသည် လှိုင်းထ၍ လှည့်ဝဲလျက် တုန်ခါလှုပ်ရှားသည်။

Verse 22

वायोरपि गुणं स्पर्शमाकाशं ग्रसते ततः वायौ नष्टे तु चाकाशन्नीरवं तिष्ठति द्विज

ထို့နောက် အာကာသ (ākāśa) သည် လေ၏ ဂုဏ်ဖြစ်သော “ထိတွေ့မှု” (sparśa) ကိုပါ စုပ်ယူသိမ်းဆည်းသည်။ လေ ပျောက်ကွယ်သွားသောအခါ အာကာသသည် အသံမဲ့စွာ ကျန်ရစ်နေ၏၊ အို ဒွိဇ။

Verse 23

आकाशस्याथ वै शब्दं भूतादिर्ग्रसते च खं अभिमानात्मकं खञ्च भूतादिं ग्रसते महान्

ထို့နောက် အာကာသ (ākāśa) ထဲမှ “အသံ” ဟူသော ဂုဏ်ကို ဓာတ်များ၏ မူလအရင်းအမြစ် (bhūtādi) က စုပ်ယူသည်၊ ထို့ပြင် bhūtādi သည် အာကာသကိုပါ မျိုသိမ်းသည်။ ထို့နောက် ကိုယ်တိုင်ဟု သတ်မှတ်ခြင်း (abhimāna) သဘောရှိသော အဟင်ကာရ (ahaṃkāra) မဟာတရားက ထိုအာကာသကို စုပ်ယူ၍ နောက်တစ်ဖန် မဟတ် (mahat) သည် bhūtādi ကို စုပ်ယူသည်။

Verse 24

भूमिर्याति लयञ्चाप्सु आपो ज्योतिषि तद्ब्रजेत् वायौ वायुश् च खे खञ्च अहङ्कारे लयं स च

မြေသည် ရေထဲသို့ လယ (ပျော်ဝင်ပျက်သိမ်း) သွားသည်။ ရေသည် ထို့နောက် မီး (တောက်ပမှု/ရောင်ခြည်) ထဲသို့ ဝင်ရောက်သည်။ မီးသည် လေထဲသို့ ပျော်ဝင်၍ လေသည် အာကာသ (eter) ထဲသို့ ဝင်ရောက်သည်။ အာကာသကိုယ်တိုင်လည်း အဟင်ကာရ (ahaṅkāra) ထဲသို့ လယ ရောက်သည်။

Verse 25

महात्तत्वे महान्तञ्च प्रकृतिर्ग्रसते द्विज व्यक्ताव्यक्ता च प्रकृतिर्व्यक्तस्याव्यक्तके लयः

အို ဒွိဇ၊ ပရကృతိ (Prakṛti) သည် မဟတ်-တတ္တဝ (Mahat-tattva) နှင့် ကောစမစ် “မဟာ” သဘောတရားကိုပါ စုပ်ယူသိမ်းဆည်းသည်။ ထိုပရကృతိသည် ထင်ရှားသောအရာနှင့် မထင်ရှားသောအရာ နှစ်မျိုးလုံးဖြစ်၍ ထင်ရှားသောအရာသည် မထင်ရှားသောအရာထဲသို့ လယ ဝင်ရာ အခြေခံတည်နေရာ ဖြစ်သည်။

Verse 26

पुमाने काक्षरः शुद्धः सो ऽप्यंशः परमात्मनः प्रकृतिः पुरुषश् चैतौ लीयेते परमात्मनि

ပုရုရှ (Puruṣa) သည် မပျက်စီးနိုင်သော၊ သန့်ရှင်းသော အသိရှိသူ ဖြစ်ပြီး၊ ထိုသူလည်း အမြင့်ဆုံး အတ္တမန် (Paramātman) ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ ပရကృతိ (Prakṛti) နှင့် ပုရုရှ တို့သည် နောက်ဆုံးတွင် အမြင့်ဆုံး အတ္တမန်ထဲသို့ ပျော်ဝင်သွားကြသည်။

Verse 27

न सन्ति यत्र सर्वेशे नामजात्यादिकल्पनाः सत्तामात्रात्मके ज्ञेये ज्ञानात्मन्यात्महः परे

အရာအားလုံး၏ အမြင့်ဆုံး အရှင်၌ အမည်၊ အမျိုးအစား စသည့် အယူအဆတည်ဆောက်မှုများ မရှိ။ သိရမည့်အရာသည် ရှိခြင်းသာ၏ သဘောတရားဖြစ်ပြီး၊ သန့်ရှင်းသော ဉာဏ်၏ အတ္တဖြစ်သော ထိုအမြင့်ဆုံး၌ အတ္တကို အဝိဇ္ဇာဖြင့် ဖျက်ဆီးသူတို့ မတည်နိုင်ကြ။