Adhyaya 163
Śrāddha-kalpa-kathana (Exposition of the Śrāddha Procedure)
ဤအধ্যာယတွင် śrāddha (ရှရဒ္ဓ) ကို လုပ်ထုံးလုပ်နည်းအဖြစ် သဒ္ဓမ္မမြေပုံတစ်ရပ်လို ဖော်ပြပြီး bhukti (ကျန်းမာချမ်းသာ၊ စည်းစိမ်) နှင့် mukti (လွတ်မြောက်ရေးဆိုင်ရာ ကုသိုလ်) နှစ်မျိုးလုံး ပေးနိုင်သော ရိတုအဖြစ် ချီးမြှောက်ထားသည်။ Puṣkara က တစ်နေ့ကြိုတင် ဘြာဟ္မဏများကို ဖိတ်ကြားခြင်းနှင့် နေ့လယ်ပိုင်းတွင် ကြိုဆိုလက်ခံခြင်းမှ စ၍ အစဉ်အလာကို ရှင်းလင်းသည်။ ထိုင်ခုံစီမံကိန်းကို အရှေ့မျက်နှာမူစီ၍ deva-kārya အတွက် ကိန်းစုံ၊ pitṛ-kārya အတွက် ကိန်းမစုံ သတ်မှတ်ကာ မိခင်ဘက် ဘိုးဘွားများအတွက်လည်း တူညီစွာ ချမှတ်သည်။ မန္တရားအုပ်ချုပ်သည့် အဆင့်များတွင် Viśve-devas ကို ဖိတ်ခေါ်ခြင်း၊ pavitra ပါသော အိုးခွက်များ အသုံးပြုခြင်း၊ စပါး/အနှံ့များ ဖြန့်ချခြင်း၊ နို့နှင့် ယဝ/နှမ်း ထည့်ခြင်း၊ arghya ပူဇော်ခြင်း၊ pitṛ များအတွက် apasavya အနေအထားသို့ ပြောင်း၍ ပတ်လည်ကာရဏာ ပြုခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ pitṛyajña ပုံစံ မီးပူဇော်ပြီးနောက် hutaśeṣa ကို ဖြန့်ဝေကာ အိုးခွက်များကို သန့်စင်သက္ကာရပြု၍ မန္တရားဖတ်ခြင်းနှင့် လက်မထိခြင်းဖြင့် အစားအစာကို သန့်ရှင်းစေသည်။ နိဂုံးတွင် ကျန်အစားအစာနှင့် ရေတင်ပူဇော်ခြင်း၊ တောင်မျက်နှာမူ၍ piṇḍa-dāna ပြုခြင်း၊ svasti နှင့် akṣayya-udaka၊ svadhā မန္တရားဖြင့် dakṣiṇā ပေးခြင်း၊ visarjana နှင့် အစာကျွေးပြီးနောက် လိုက်နာရမည့် စည်းကမ်းများကို ဖော်ပြသည်။ ထို့ပြင် ekoddiṣṭa နှင့် sapiṇḍīkaraṇa ကို ခွဲခြားကာ သေဆုံးနေ့/လစဉ်/နှစ်စဉ် śrāddha စက်ဝန်းများ သတ်မှတ်ပြီး အစားအစာနှင့် ဒါနများ၏ အကျိုးရလဒ်များကို ရေတွက်ဖော်ပြသည်။ Gayā နှင့် မင်္ဂလာအချိန်များကို ထင်ရှားစေပြီး နိဂုံးချုပ်တွင် pitṛ များကို śrāddha-devatā ဟု အတည်ပြုကာ အသက်ရှည်ခြင်း၊ စည်းစိမ်၊ ပညာ၊ ကောင်းကင်ဘုံနှင့် လွတ်မြောက်ခြင်းကို ပေးတတ်ကြောင်း ဆိုသည်။
Shlokas
Verse 1
इत्य् आग्नेये महापुराणे धर्मशास्त्रं नाम द्विषष्ट्यधिकशततमो ऽध्यायः अथ त्रिषष्ठ्यधिकशततमो ऽध्यायः श्राद्धकल्पकथनं पुष्कर उवाच श्राद्धकल्पं प्रवक्ष्यामि भुक्तिमुक्तिप्रदं शृणु निमन्त्र्य विप्रान् पूर्वेद्युः स्वागतेनापराह्णतः
ဤသို့ဖြင့် အဂ္နိမဟာပုရာဏ၌ «ဓမ္မရှာသ္တရ» ဟုခေါ်သော အခန်း၊ အခန်း ၁၆၂ သည် ပြီးဆုံး၏။ ယခု အခန်း ၁၆၃ စတင်သည်—«ရှရဒ္ဓ (Śrāddha) လုပ်ထုံးလုပ်နည်းကို ဖော်ပြခြင်း»။ ပုရှ္ကရ (Puṣkara) က ဆိုသည်—«လောကီအကျိုးနှင့် မုတ်ခ္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) နှစ်မျိုးလုံးကို ပေးစွမ်းသော ရှရဒ္ဓ၏ ပူဇော်နည်းကို ငါဖော်ပြမည်၊ နားထောင်လော့။ မနေ့ကတည်းက ဗြာဟ္မဏများကို ဖိတ်ကြားပြီးနောက် နေ့လယ်နောက်ပိုင်းတွင် သင့်လျော်သော ကြိုဆိုမှုဖြင့် လက်ခံဂုဏ်ပြုရမည်»။
Verse 2
प्राच्योपवेशयेत् पीठे युग्मान्दैवे ऽथ पित्रके अयुग्मान् प्राङ्मुखान्दैवे त्रीन् पैत्रे चैकमेव वा
ဖိတ်ကြားထားသော ဗြာဟ္မဏများကို အရှေ့ဘက်သို့ စီထားသော ထိုင်ခုံပေါ်တွင် ထိုင်စေရာ၌—ဒေဝများအတွက် (दैव) အလှူတွင် အရေအတွက်ကို စုံဂဏန်းဖြစ်စေပြီး၊ ပိတೃများအတွက် (पित्र) အလှူတွင် မစုံဂဏန်းဖြစ်စေရမည်။ ဒေဝအလှူတွင် အရှေ့မျက်နှာမူစေပြီး၊ ပိတೃအလှူတွင် ဗြာဟ္မဏ သုံးဦး ထိုင်စေသော်လည်းကောင်း၊ သို့မဟုတ် တစ်ဦးတည်းသာ ထိုင်စေသော်လည်းကောင်း ရသည်။
Verse 3
मातामहानामप्येवन्तन्त्रं वा वैश्यदेविकं प्राणिप्रक्षालनं दत्त्वा विष्टरार्थं कुशानपि
မိခင်ဘက် အဘိုးအဘွားများ (မాతာမဟာ) အတွက်လည်း ထိုနည်းတူပင် ဆောင်ရွက်ရမည်၊ သို့မဟုတ် «ဝိုင်ရှ္ဝဒေဝ» (Vaiśvadeva) လုပ်ထုံးလုပ်နည်းအတိုင်း ဆောင်ရွက်ရမည်။ ထို့နောက် «ပရာဏိ-ပရက္ခာလန» (prāṇi-prakṣālana) ဟုခေါ်သော ပူဇော်အပ်နှံမှုကို ပေးပြီး၊ ထိုင်ခုံ (viṣṭara) ပြင်ဆင်ရန် ကုရှမြက် (kuśa) ကိုလည်း ချထားရမည်။
Verse 4
आवाहयेदनुज्ञातो विश्वे देवास इत्य् ऋचा यवैरन्ववकीर्याथ भाजने सपवित्रके
ခွင့်ပြုချက်ရပြီးနောက် «Viśve devāsaḥ…» ဟူသော ရိဂ္ဝေဒ ဣဋ္စာဖြင့် (ဒေဝတားတို့ကို) အာဝါဟနာ၍ ဖိတ်ခေါ်ရမည်။ ထို့နောက် ပဝိတြ (ကူရှာကွင်း/သန့်စင်ကိရိယာ) ပါသော အိုးခွက်အတွင်း၌ ယဝ (မုယော) စေ့များကို အနားပတ်လည် ပက်ဖြန့်ရမည်။
Verse 5
शन्नोदेव्या पयः क्षिप्त्वा यवोसीति यवांस् तथा यादिव्या इतिमन्त्रेण हस्ते ह्य् अर्घं विनिक्षिपेत्
«śanno devyā» မန္တရကို ရွတ်ဆို၍ နို့ကို ပူဇော်အတွင်းသို့ လောင်းထည့်ရမည်။ «yavo’si» မန္တရဖြင့်လည်း ယဝ (မုယော) ကို ထပ်ထည့်ရမည်။ ထို့နောက် «yā divyā» မန္တရဖြင့် အရ္ဃျ (arghya) ပူဇော်ပစ္စည်းကို လက်ထဲသို့ ထားရမည်။
Verse 6
दत्वोदकं गन्धमाल्यं धूपदानं प्रदीपकं अपसव्यं ततः कृत्वा पितॄणामप्रदक्षिणं
ရေ၊ အနံ့သာနှင့် ပန်းကုံး၊ သောက်ပူဇော် (ဓူပ) နှင့် မီးအလင်း (ပရဒီပ) ကို ပူဇော်ပြီးနောက်၊ ယဇ္ဉောပဝီတကို အပသဗျ (apasavya) အနေဖြင့် ပြောင်းဝတ်ကာ ပိတೃ (Pitṛs) များအတွက် ညာဘက်မဟုတ်သော ပတ်လည်လှည့်ခြင်း (ဘယ်ဘက်တွင်ထား၍) ကို ပြုလုပ်ရမည်။
Verse 7
द्विगुणांस्तु कुशान् कृत्वा ह्य् उशन्तस्त्वेत्यृचा पितॄन् आवाह्य तदनुज्ञातो जपेदायान्तु नस्ततः
ကူရှာမြက်အစုများကို နှစ်ဆ (အရေအတွက်/အလျား) ပြုလုပ်ပြီး «uśantas tvā…» ဟူသော ရိဂ္ (Ṛk) ဖြင့် ပိတೃ (Pitṛs) များကို အာဝါဟနာ၍ ဖိတ်ခေါ်ရမည်။ ထို့နောက် သူတို့၏ သဘောတူညီချက်ရပြီးလျှင် «အဲဒီနေရာမှ ကျွန်ုပ်တို့ထံ လာကြပါစေ» ဟူသော မန္တရကို ဇပ် (japa) ရမည်။
Verse 8
यवार्थास्तु तिलैः कार्याः कुर्यादर्घ्यादि पूर्ववत् दत्त्वार्घ्यं संश्रवान् शेषान् पात्रे कृत्वा विधानतः
သို့ရာတွင် ယဝ (မုယော) ဖြင့် ပြုလုပ်ရမည့် ပူဇော်ပစ္စည်းများကို တီလ (နှမ်း) ဖြင့် အစားထိုး ပြင်ဆင်ရမည်။ အရ္ဃျ (arghya) နှင့် ဆက်စပ်သော အခမ်းအနားများကို ယခင်ညွှန်ကြားချက်အတိုင်းပင် ဆောင်ရွက်ရမည်။ အရ္ဃျကို ပူဇော်ပြီးနောက် ကျန်ရှိသမျှနှင့် သန့်စင်သော စီးဆင်းရည် (saṃśrava) ကို စည်းကမ်းအတိုင်း အိုးခွက်တစ်ခုတွင် စုဆောင်းထားရမည်။
Verse 9
पितृभ्यः स्थानमसीति न्युब्जं पात्रं करोत्यधः अग्नौ करिष्य आदाय पृच्छत्यन्नं घृतप्लुतं
«ဤသည်မှာ ပိတೃများ၏ အာසနဖြစ်သည်» ဟုဆို၍ အိုးခွက်ကို မြေပြင်ပေါ်တွင် ပြောင်းပြန်ချထားသည်။ ထို့နောက် မီးထဲသို့ ဟောမပြုရန် ရည်ရွယ်ကာ ဂီ (ghee) ဖြင့် စိုစွတ်ထားသော အစာကို ယူတင်ပြ၍ ပူဇော်ခွင့်/လက်ခံခွင့်ကို ပူဇော်ပုံစံဖြင့် မေးမြန်းသည်။
Verse 10
कुरुष्वेति ह्य् अनुज्ञातो हुत्वाग्नौ पितृयज्ञवत् हुतशेषं प्रदद्यात्तु भाजनेषु समाहितः
«လုပ်ပါ» ဟု ခွင့်ပြုချက်ရသောအခါ ပိတೃယဇ္ဉ (pitṛyajña) နည်းတူ မီးထဲသို့ ဟောမပြု၍ ပူဇော်ပြီးနောက် စိတ်တည်ငြိမ်စွာဖြင့် ဟောမကျန် (hutaśeṣa) ကို အိုးခွက်များထဲသို့ ခွဲဝေပေးရမည်။
Verse 11
यथालाभोपपन्नेषु रौप्येषु तु विशेषतः दत्वान्नं पृथिवीपात्रमिति पात्राभिमन्त्रणं
ကိုယ့်အင်အားအလိုက် ရရှိသည့် အိုးခွက်များတွင်—အထူးသဖြင့် ငွေသားအိုးခွက်များတွင်—အစာကို ထည့်ပူဇော်ပြီးနောက် «ဤသည်မှာ မြေမှ ဖြစ်သော အိုးခွက်» ဟု မန္တန်ဖြင့် အိုးခွက်ကို အဘိမန္တရ (ပူဇော်သန့်စင်) ပြုရသည်။ ဤသည်မှာ အိုးခွက်အဘိမန္တရ ဖြစ်သည်။
Verse 12
कृत्वेदं विष्णुरित्यन्ने द्विजाङ्गुष्ठं निवेशयेत् सव्याहृतिकां गायत्रीं मधुवाता इति त्यचं
«ဤသည်ပင် ဗိဿနုဖြစ်သည်» ဟု အစာပေါ်တွင် ရွတ်ဆိုပြီးနောက် ဒွိဇ (ဗြာဟ္မဏ) ၏ လက်မကို အစာပေါ်တွင် ထားရမည်။ ထို့နောက် ဗျာဟရတိ (vyāhṛtis) များနှင့်အတူ ဂါယတ္ရီ (Gāyatrī) ကို ရွတ်ဆိုကာ «madhu-vātāḥ …» ဟု စသော ရိဂ္ဝေဒ မန္တန်ကိုလည်း သန့်စင်မంత్రအဖြစ် ရွတ်ဆိုရမည်။
Verse 13
जप्त्वा यथासुखं वाच्यं भुञ्जीरंस्ते ऽपि वाग्यताः अन्नमिष्टं हविष्यञ्च दद्याज्जप्त्वा पवित्रकं
ဂျပ (japa) ပြီးဆုံးသော် သက်သာသလို ပြောဆိုနိုင်သည်။ သူတို့လည်း စကားကို ထိန်းသိမ်းကာ အစာစားနိုင်သည်။ ထို့နောက် ထပ်မံ ဂျပပြု၍ လိုအပ်သည့် အစာနှင့် ဟဝိစ် (havis) ပူဇော်သင့်သော အရာကို ပဝိတြက (pavitraka) သန့်စင်ကွင်း/သန့်မြက်နှင့်အတူ ပေးအပ်ရမည်။
Verse 14
अन्नमादाय तृप्ताः स्थ शेषं चैवान्नमस्य च तदन्नं विकिरेद् भूमौ दद्याच्चापः सकृत् सकृत्
အစာကိုယူစား၍ တင်းတိမ်ပြီးနောက် ကျန်ရှိသောအပိုင်းကိုလည်း သီးသန့်ထားရမည်။ ထိုကျန်အစာကို မြေပေါ်တွင် ဖြန့်ချ၍ ရေကို ထပ်ခါထပ်ခါ ပူဇော်လှူဒါန်းရမည်။
Verse 15
सर्वमन्नमुपादाय सतिलं दक्षिणामुखः उच्छिष्टसन्निधौ पिण्डान् प्रदद्यात् पितृयज्ञवत्
ပြင်ဆင်ထားသော အစာအားလုံးကို နှမ်းနှင့်အတူ ယူ၍ တောင်ဘက်ကို မျက်နှာမူကာ အစာကျန်အနီးတွင် ပိဏ္ဍ (ထမင်းလုံး) များကို ပိတೃယဇ္ဉ (ဘိုးဘွားပူဇော်ပွဲ) နည်းတူ ပူဇော်တင်ရမည်။
Verse 16
मातामहानामप्येवं दद्यादाचमनं ततः स्वस्ति वाच्यं ततः कुर्यादक्षय्योदकमेव च
ထိုနည်းတူ မိခင်ဘက် အဘိုးများအတွက်လည်း အာစမန (ပါးစပ်ဆေးရေ) ကို ပူဇော်ရမည်။ ထို့နောက် ဆွஸ္တိ (မင်္ဂလာကောင်းချီး) ကို ရွတ်ဆိုရမည်။ ထို့နောက် ‘အက္ရှယျယ-ဥဒက’ ဟုခေါ်သော မကုန်ခန်းသော ရေဘူဇာကို ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 17
दत्वा तु दक्षिणां शक्त्या स्वधाकारमुदाहरेत् वाच्यतामित्यनुज्ञातः स्वपितृभ्यः स्वधोच्यतां
စွမ်းအားအလိုက် ဒက္ခိဏာ (ပူဇော်ခ) ကို ပေးပြီးနောက် ဆွဓာ (Svadhā) မန္တရကို ထုတ်ဆိုရမည်။ “ရွတ်ဆိုပါစေ” ဟု ခွင့်ပြုချက်ရလျှင် မိမိ၏ ပိတೃ (ဘိုးဘွား) များအတွက် “ဆွဓာ” ဟု ထပ်မံ ကြေညာရမည်။
Verse 18
मातामहानामित्यादिः, स्वपितृभ्यः स्वधोच्यतामित्यन्तः पाठः झ पुस्तके नास्ति कुर्युरस्तु स्वधेत्युक्ते भूमौ सिञ्चेत्ततो जलं प्रीयन्तामिति वा दैवं विश्वे देवा जलं ददेत्
“မိခင်ဘက် အဘိုးများသို့ …” ဟူ၍ စတင်သော ပုဒ်တွင် “မိမိ၏ ပိတೃများအတွက် ဆွဓာ ဟု ဆိုပါစေ” ဟူ၍ အဆုံးသတ်သည့် ဖတ်ပုံကို ဂျာ (Jha) လက်ရေးမူတွင် မတွေ့ရ။ “သူတို့လုပ်ကြပါစေ—ဆွဓာ” ဟု ဆိုသောအခါ မြေပေါ်သို့ ရေကို လောင်းချရမည်။ သို့မဟုတ် “သူတို့ စိတ်ကျေနပ်ပါစေ” ဟု ဆိုနိုင်သည်။ ထို့အပြင် ဒေဝပူဇော်အဖြစ် Viśve-deva များထံ ရေကို ပေးလှူရမည်။
Verse 19
दातारो नो ऽभिवर्धन्तां वेदाः सन्ततिरेव च श्रद्धा च नो माव्यगमद्बहुदेयं च नो स्त्विति
ကျွန်ုပ်တို့၏ အလှူရှင်များ တိုးပွားပါစေ။ ဝေဒ (သန့်ရှင်းသော ပညာ) နှင့် မျိုးဆက်သန္တတိလည်း ဖွံ့ဖြိုးပါစေ။ ယုံကြည်သဒ္ဓါသည် ကျွန်ုပ်တို့ထံမှ မခွာပါစေနှင့်၊ အလှူပေးရန် အမြဲ များစွာ ရှိပါစေ—ဟူ၍ ဆုတောင်းရမည်။
Verse 20
इत्युक्त्वा तु प्रिया वाचः प्रणिपत्य विसर्जयेत् वाजे वाज इति प्रीतपितृपूर्वं विसर्जनं
ဤသို့ နှစ်သက်ဖွယ် စကားများကို ပြောပြီးနောက် ဦးညွှတ်ပူဇော်ကာ ထို့နောက် တရားဝင် ပြန်လွှတ်ရမည်။ ပြန်လွှတ်ခြင်းကို ပထမဦးစွာ စိတ်ကျေနပ်သော ပိတೃ (ဘိုးဘွား) များအတွက် «vāje vāja» မန္တရဖြင့် ဆောင်ရွက်ရသည်။
Verse 21
यस्मिंस्तु संश्रवाः पूर्वमर्घपात्रे निपातिताः पितृपात्रं तदुत्तानं कृत्वा विप्रान् विसर्जयेत्
saṃśravāḥ (အလှူကျန်/လွန်ကျော် အပိုင်း) ကို အရ္ဃျ ပန်းကန်ထဲသို့ အရင်လောင်းချပြီးနောက်၊ ပိတೃပန်းကန်ကို အပေါ်ဘက်သို့ မှန်ကန်စွာ ထားကာ (အဆုံးသတ် အနေအထားဖြင့်) ဗြာဟ္မဏများကို တရားဝင် ပြန်လွှတ်ရမည်။
Verse 22
प्रदक्षिणमनुब्रज्य भक्त्वा तु पितृसेवितं ब्रह्मचारी भवेत्तान्तु रजनीं ब्राह्मणैः सह
သူတို့ကို ဂုဏ်ပြု၍ ညာဘက်လှည့်ပတ် (pradakṣiṇa) လိုက်ပါပြီး၊ ဘိုးဘွားများအတွက် ဆောင်ရွက်ထားသော ပူဇော်အစာကို စားသုံးပြီးနောက်၊ သူသည် ဗြဟ္မစရိယ (အပျိုအပျို) ကို ထိန်းသိမ်းသော ဘြဟ္မစာရီ ဖြစ်ရမည်။ ထိုညတွင် ဗြာဟ္မဏများနှင့်အတူ နေရမည်။
Verse 23
एवं प्रदक्षिणं कृत्वा वृद्धौ नान्दीमुखान् पितॄन् यजेत दधिकर्कन्धुमिश्रान् पिण्डान् यवैः क्रिया
ဤသို့ pradakṣiṇa ကို ပြုလုပ်ပြီးနောက်၊ အကြီးအကဲများအတွက် ဝృద్ధ (vṛddha) ရိတုတွင် Nandīmukha ပိတೃ (နန္ဒီမုခ ဘိုးဘွား) များကို ပူဇော်ရမည်။ ဒဓိ (နို့ချဉ်) နှင့် ကရ္ကန္ဓု (jujube) ရောစပ်ထားသော piṇḍa (ပင်္ဍ) များကို ဆက်ကပ်၍၊ ကရိယာ (လုပ်ငန်း) ကို ယဝ (barley) ဖြင့် ဆောင်ရွက်ရသည်။
Verse 24
एकोद्दिष्टं दैवहीनमेकार्घैकपवित्रकं आवाहनाग्नौकरणरहितं ह्य् अपसव्यवत्
တစ်ဦးတည်းအတွက် ဆောင်ရွက်သော ekoddiṣṭa (śrāddha) ကို နတ်ဘုရားများသို့ ပူဇော်မှုမပါဘဲ ပြုလုပ်ရသည်။ arghya တစ်ခွက်နှင့် pavitra (kuśa မြက်ဖြင့် ပြုလုပ်သော လက်စွပ်) တစ်ခုသာရှိပြီး၊ āvāhana-agni (မီးကို ဖိတ်ခေါ်သည့် အခမ်းအနား) မပါဘဲ၊ ယဇ္ဉောပဝီတကို ညာဘက်သို့ ဝတ်ဆင်သော apasavya နည်းဖြင့် ဆောင်ရွက်ရသည်။
Verse 25
उपतिष्ठतामित्यक्षय्यस्थाने पितृविसर्जने अभिरम्यतामिति वदेद् ब्रूयुस्ते ऽभिरताः स्म ह
Pitṛ များကို ပြန်လွှတ်ရာတွင် akṣayya-sthāna (မပျက်မယွင်းသော နေရာ) တွင် “upatiṣṭhatām—ယခု ထ၍/ထွက်ခွာကြပါစေ” ဟု ဆိုရမည်။ ထို့နောက် “abhiramyatām—မိမိတို့ နေရာ၌ ပျော်ရွှင်ကြပါစေ” ဟု ပြောရမည်။ သူတို့သည် ကျေနပ်၍ ထိုသို့ပင် ပြန်လည်တုံ့ပြန်ကြသည်ဟု ဆိုသည်။
Verse 26
गन्धोदकतिलैर् युक्तं कुर्यात् पात्रचतुष्टयं अर्घार्थपितृपात्रेषु प्रेतपात्रं प्रसेचयेत्
အနံ့ရေ (gandhodaka) နှင့် နှမ်းစေ့ (tila) ပါဝင်အောင် ရိုးရာပုံး/ခွက် လေးလုံးကို ပြင်ဆင်ရမည်။ ထို့နောက် preta-pātra (ပရေတာခွက်) ထဲမှ အစိတ်အပိုင်းကို arghya အတွက်နှင့် Pitṛ များအတွက် သတ်မှတ်ထားသော ခွက်များထဲသို့ လောင်းထည့်ရမည်။
Verse 27
ये समाना इति द्वाभ्यां शेषं पूर्ववदाचरेत् एतत् सपिण्डीकरणमेकोद्दिष्टं स्तिया सह
“ye samānāḥ …” ဟု စသော မန္တရ နှစ်ပုဒ်ဖြင့် ကျန်ရှိသော လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများကို ယခင်က ဖော်ပြသကဲ့သို့ပင် ဆောင်ရွက်ရမည်။ ဤသည်မှာ sapiṇḍīkaraṇa အခမ်းအနားဖြစ်ပြီး၊ အသစ်ကွယ်လွန်သူအတွက် ekoddiṣṭa (တစ်ဦးတည်းဆောင်ရွက်သော śrāddha) ကို ဇနီးနှင့်အတူ ပြုလုပ်ရခြင်းဖြစ်သည်။
Verse 28
अर्वाक्सपिण्डीकरणं यस्य संवत्सराद् भवेत् पितृपूर्वं विसर्जयेदिति ख , छ , झ च स्त्र्या अपीति ख , छ च तस्याप्यन्नं सोदकुम्भं दद्यात् संवत्सरं द्विजे
တစ်နှစ်မပြည့်မီ sapiṇḍīkaraṇa ကို ဆောင်ရွက်ရသူအတွက်၊ ပထမဦးစွာ Pitṛ များကို visarjana (ပြန်လွှတ်ခြင်း) ပြုလုပ်ရမည်ဟု Kha, Cha, Jha စာမူများက ဆိုသည်။ မိန်းမဖြစ်သော်လည်းဟု Kha နှင့် Cha က ဆိုသကဲ့သို့၊ ထိုသူအတွက်လည်း တစ်နှစ်ပတ်လုံး ဗြာဟ္မဏတစ်ဦးအား အစာနှင့် udaka-kumbha (ရေအိုး) ကို ပေးလှူရမည်။
Verse 29
मृताहनि च कर्तव्यं प्रतिमासन्तु वत्सरं प्रतिसंवत्सरं कार्यं श्राद्धं वै मासिकान्नवत्
သေဆုံးသည့်နေ့တည်းကပင် ထုံးတမ်းကို ဆောင်ရွက်ရမည်။ ထို့နောက် တစ်နှစ်ပတ်လုံး လစဉ် ဆောင်ရွက်ရမည်။ ထို့နောက် နှစ်စဉ်လည်း စြာဒ္ဓ (śrāddha) ကို လစဉ် အစာပူဇာပေးသကဲ့သို့ အတူတူသောနည်းဖြင့် ပြုလုပ်ရမည်။
Verse 30
हविष्यान्नेन वै मासं पायसेन तु वत्सरं मात्स्यहारिणकौरभ्रशाकुनच्छागपार्षतैः
ဟဝိෂ္ယာန်န (haviṣyānna) ဖြင့် တစ်လကြာ ဤစည်းကမ်းကို လိုက်နာရမည်။ နို့ထမင်းပျစ် (pāyasa) ဖြင့် တစ်နှစ်ကြာ လိုက်နာရမည်။ ထို့အပြင် စည်းကမ်းအတိုင်း ခွင့်ပြုထားသည့် အစာအဖြစ် ငါး၊ သမင်၊ ဝက်တော၊ သိုး၊ ငှက်၊ ဆိတ်၊ ယုန်တို့ဖြင့်လည်း လိုက်နာနိုင်သည်။
Verse 31
ऐणरौरववाराहशाशैर् मांसैर् यथाक्रमं मासवृद्ध्याभितृप्यन्ति दत्तैर् एव पितामहाः
အဲန (ena) သမင်၊ ရုရုသမင် (ruru-deer)၊ ဝက်တော၊ ယုန်တို့၏ အသားကို အစဉ်လိုက် သင့်တော်သကဲ့သို့ ပူဇာပေးလျှင် ပိတာမဟာ (ဘိုးဘွားကြီးများ) သည် ပြည့်ဝစွာ ကျေနပ်ကြပြီး၊ ထိုကျေနပ်မှုသည် လစဉ်လစဉ် ထိုပူဇာများကြောင့်ပင် တိုးပွားလာသည်။
Verse 32
खड्गामिषं महाशल्कं मधुयुक्तान्नमेव च लोहामिषं कालशाकं मांसं वार्धीनसस्य च
ကြံ့အသား၊ အကြေးအလွှာကြီးသော ငါးကြီး၊ ပျားရည်ရောစပ်ထားသော ထမင်း/အစာပြင်ဆင်မှုများ၊ အနီရောင်အသားရှိသော rohita မျိုး၏ အသား၊ ကာလာ-ရှာက (kāla-śāka) ဟုခေါ်သော အမည်းရောင် အရွက်ဟင်း၊ ထို့ပြင် vārdhīnasa ဟုခေါ်သော ရေတွင်းသတ္တဝါ၏ အသား—ဤတို့ကို အထူးအစားအစာများအဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။
Verse 33
यद्ददाति गयास्थञ्च सर्वमानन्त्यमुच्यते तथा वर्षात्रयोदश्यां मघासु च न संशयः
ဂယာ (Gayā) တွင် နေထိုင်စဉ် ပေးလှူသမျှ အရာအားလုံးသည် အစဉ်မကုန်သော ကုသိုလ်အကျိုးကို အလုံးစုံအရ ပြုစေသည်ဟု ကြေညာထားသည်။ ထို့အတူ မိုးရာသီ၏ လဆန်း/လဆုတ် တစ်ဆယ့်သုံးရက်နေ့တွင် ပေးလှူခြင်းနှင့် လသည် မဂ္ဃာ (Maghā) နက္ခတ်၌ ရောက်သည့်အခါ ပေးလှူခြင်းတို့လည်း အကျိုးမလွဲ—သံသယမရှိ။
Verse 34
कन्यां प्रजां वन्दिनश् च पशून् मुख्यान् सुतानपि घृतं कृषिं च वाणिज्यं द्विशफैकशफं तथा
အလှူ/ကောင်းချီးအဖြစ် ဆိုကြသည်မှာ—သမီးပျို၊ မှီခိုသူများ (ပြည်သူ/အောက်ခံများ)၊ ချီးမွမ်းကဗျာဆိုသူများ၊ အကောင်းဆုံးနွားတိရစ္ဆာန်များ၊ သားများပင်; ထို့ပြင် ဂျီ (ထောပတ်ရှင်း)၊ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ကုန်သွယ်ရေး; ထို့အတူ ခွာကွဲတိရစ္ဆာန်နှင့် ခွာတစ်ခွာတိရစ္ဆာန်တို့လည်း ပါဝင်သည်။
Verse 35
ब्रह्मवर्चस्विनः पुत्रान् स्वर्णरूप्ये सकुप्यके ज्ञातिश्रैष्ठ्यं सर्वकामानाप्नोति श्राद्धदः सदा
ရှရဒ္ဓ (Śrāddha) ပူဇော်ရာတွင် ရွှေ၊ ငွေ နှင့် အခြေခံသတ္တုများကိုလည်း လှူဒါန်းသူသည် အမြဲတမ်း ဗြဟ္မတေဇ (သန့်ရှင်းရောင်ခြည်) ပါသော သားများ၊ ဆွေမျိုးအတွင်း အထက်မြတ်ဆုံးအဆင့်၊ နှင့် ဆန္ဒအားလုံး ပြည့်စုံခြင်းကို ရရှိသည်။
Verse 36
प्रतिपत्प्रभृतिष्वेतान्वर्जयित्वा चतुर्दशीं शस्त्रेण तु हता ये वै तेषां तत्र प्रदीयते
ဤအလှူပူဇော်မှုများအတွက် လဆန်းတစ်ရက်မှစ၍—တစ်ဆယ်လေးရက် (caturdaśī) ကို ချန်လှပ်ပြီး—အဲဒီနေရာတွင် ပူဇော်သမျှသည် လက်နက်ဖြင့် သတ်ခံရသူတို့အတွက် သတ်မှတ်၍ ပေးအပ်သည်။
Verse 37
स्वर्गं ह्य् अपत्यमोजश् च शौर्यं क्षेत्रं बलं तथा पुत्रश्रैष्ठ्यं ससौभाग्यमपत्यं मुख्यतां सुतान्
အမှန်တကယ် သားသမီးသည် ကောင်းကင်သို့ရောက်ရာ အကြောင်းတရားဖြစ်၏; ၎င်းသည် အင်အား (အိုဇ) နှင့် သတ္တိ (ရှော်ရျ) ဖြစ်ပြီး မျိုးဆက်ဆက်လက်ရန် “လယ်ကွင်း” (ကွင်းပြင်) လည်းဖြစ်ကာ အားအင်လည်းဖြစ်သည်။ သားတို့၏ အထူးကောင်းမြတ်မှုနှင့် ကံကောင်းခြင်းတို့နှင့်အတူ—သားသမီး၊ အထူးသဖြင့် သားများကို ပိုင်ဆိုင်မှုတို့အနက် အမြင့်ဆုံးဟု ကြေညာသည်။
Verse 38
मात्स्याविहारिणौरभ्रशाकुनच्छागपार्षतैर् इति छ दत्तैर् इहेति घ , ङ , ञ च मधुमुद्गान्नमेव वेति ङ सर्वमानन्त्यमश्नुते इति घ , ङ च स्वर्णमिति ख , छ च प्रवृत्तचक्रतां पुत्रान् वाणिज्यं प्रसुतां तथा अरोगित्वं यशो वीतशोकतां परमाङ्गतिं
ငါး၊ အသား၊ ငှက်သား၊ ဆိတ်သား စသည့် သင့်လျော်သော အစားအစာများကို လှူဒါန်း/ပူဇော်လျှင် ဤလောက၌ စည်းစိမ်တိုးပွားမှုကို ရသည်။ ပျားရည်၊ မုန့်ပဲ (mung) နှင့် ချက်ပြီးအစာကို ပူဇော်လျှင် အရာရာ၌ မကုန်ခန်းသော ပြည့်စုံမှုကို ရသည်။ ရွှေကို ပူဇော်လျှင် လုပ်ငန်းလည်ပတ်တိုးတက်ခြင်း (လှုပ်ရှားမှု၏ စက်ဝိုင်း), သားများ၊ ကုန်သွယ်ရေးအောင်မြင်မှု၊ မျိုးဆက်တိုးပွားမှု၊ ရောဂါကင်းခြင်း၊ ဂုဏ်သတင်း၊ ဝမ်းနည်းမှုကင်းသော အခြေအနေ၊ နှင့် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော အဂတိ/အဆုံးစွန်သော အခြေအနေကို ရသည်။
Verse 39
घनं विद्यां भिषकसिद्धिं रूप्यं गाश्चाप्यजाविकं अश्वानायुश् च विधिवत् यः श्राद्धं सम्प्रयच्छति
နည်းလမ်းတကျ ပိတೃဘိုးဘွားအတွက် Śrāddha (ရှရဒ္ဓ) ကို ပူဇော်လှူဒါန်းသူသည် ထူထဲသော ဥစ္စာဓန၊ ပညာဗဟုသုတ၊ ဆေးပညာအောင်မြင်မှု၊ ငွေ (ရူပျ)၊ နွား၊ ဆိတ်နှင့် သိုး၊ မြင်း၊ နှင့် အသက်ရှည်ခြင်းတို့ကို ရရှိစေသည်။
Verse 40
कृत्तिकादिभरण्यन्ते स कामानाप्नुयादिमान् वसुरुद्रादितिसुताः पितरः श्राद्धदेवताः
Kṛttikā မှ စ၍ Bharaṇī အထိ အစီအစဉ်အတိုင်း ထိုပူဇော်ပွဲကို ပြုလုပ်သူသည် ဤလိုအင်ဆန္ဒများကို ရရှိမည်။ Vasus၊ Rudras၊ Ādityas နှင့် Pitṛs တို့သည် Śrāddha ၏ အုပ်စိုးသည့် နတ်ဘုရားများ ဖြစ်ကြသည်။
Verse 41
प्रीणयन्ति मनुष्याणां पितॄन् श्राद्धेन तर्पिताः आयुः प्रजां धनं विद्यां स्वर्गं मोक्षं सुखानि च
လူသားတို့၏ Pitṛs (ဘိုးဘွားဝိညာဉ်) များကို Śrāddha ဖြင့် တရ্পဏပြု၍ စိတ်ကျေနပ်စေသော်၊ သူတို့သည် ပျော်ရွှင်ကာ အသက်ရှည်ခြင်း၊ သားသမီး၊ ဥစ္စာဓန၊ ပညာ၊ ကောင်းကင်ဘုံ၊ မောက္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) နှင့် ချမ်းသာသုခတို့ကို ပေးသနားကြသည်။
Verse 42
प्रयच्छन्ति तथा राज्यं प्रीता नॄणां पितामहाः
ထိုနည်းတူပင် လူတို့၏ ပိတామဟ (ဘိုးဘွားကြီး) များ စိတ်ကျေနပ်လျှင် အာဏာပိုင်ရာဇ్య (နိုင်ငံအုပ်ချုပ်မှု) ကို ပေးသနားကြသည်။
Frequently Asked Questions
Invitation and reception of brāhmaṇas, regulated seating (deva vs pitṛ), mantra-led invocations, arghya and related offerings with pavitra-equipped vessels, apasavya pitṛ-circumambulation, pitṛyajña-style fire offering, distribution of remnants, piṇḍa-dāna facing south, svasti and akṣayya-udaka, dakṣiṇā with svadhā, and formal visarjana/dismissal.
It defines ekoddiṣṭa as deva-hīna (without offerings to gods), with a single arghya and single pavitra, performed without āvāhana-agni, and carried out in apasavya mode—marking it as a focused rite for a single departed person.
It is the rite that integrates the newly departed into the ancestral line, described here as an ekoddiṣṭa-related procedure performed with specific mantras (“ye samānāḥ…”), and stated to be done together with the wife; it also notes variant readings about early performance before one year.
The Vasus, Rudras, and Ādityas, together with the Pitṛs, are declared the presiding deities of śrāddha.
It explicitly frames śrāddha as bhukti-mukti-prada and concludes that satisfied pitṛs grant both worldly goods (āyuḥ, prajā, dhana, vidyā, rājya) and transcendent ends (svarga, mokṣa, sukha).