Adhyaya 294
AyurvedaAdhyaya 29429 Verses

Adhyaya 294

Daṣṭa-cikitsā (Treatment for Bites) — Mantra-Dhyāna-Auṣadha Protocols for Viṣa

အဂ္နိဘုရားသည် daṣṭa-cikitsā (ကိုက်/ချွန်ထိုးဒဏ်ကုသမှု) အတွက် အာယုဝေဒ အထူးခန်းကို စတင်ကာ မန္တရ (သန့်ရှင်းသော ဂါထာ), ဓျာန (အာရုံစိုက်သဘောတရား/မြင်ကွင်းဖန်တီးခြင်း), နှင့် အော်သဓ (ဆေးဝါးပေးခြင်း) ဆိုသည့် သုံးမျိုးပေါင်း ကုထုံးကို တင်ပြသည်။ “Oṃ namo bhagavate Nīlakaṇṭhāya” ကို ဂျပ်လုပ်ခြင်းက အဆိပ်ကို လျော့စေ၍ အသက်ကာကွယ်နိုင်သည်ဟု ဆိုပြီး viṣa ကို jaṅgama (တိရစ္ဆာန်မူလ—မြွေ၊ ပိုးမွှား) နှင့် sthāvara (အပင်/သတ္တုမူလ) ဟူ၍ ခွဲခြားသည်။ ထို့နောက် Viyati/Tārkṣya (ဂရုဍ) မန္တရကို အခြေခံသော ပူဇော်-ကုသ စနစ်ကို ဖော်ပြကာ အသံ/ဖိုနက်တစ် ကွာခြားချက်များ၊ kavaca နှင့် astra မန္တရများ၊ yantra/maṇḍala (mātṛkā-ပဒုမ) ကို ဓျာနဖြင့် မြင်ကွင်းတည်ဆောက်ခြင်း၊ လက်ချောင်းနှင့် အဆစ်အမြစ်များပေါ် nyāsa ကို အသေးစိတ် ပြောသည်။ မြေ၊ ရေ၊ မီး၊ လေ၊ အာကာသ သတ္တုငါးပါးကို အရောင်၊ ပုံသဏ္ဌာန်၊ အုပ်စိုးဒေဝတားတို့နှင့် တွဲဖက်ကာ “ပြန်လှန်/အပြန်အလှန်” လောဂစ်ဖြင့် အဆိပ်ကို တားဆီး၊ လွှဲပြောင်း၊ ဖျက်ဆီးရန် သုံးသည်။ နိဂုံးတွင် ဂရုဍနှင့် ရုဒြ/နီလကဏ္ဌ မန္တရများ၊ နားထဲသို့ တိုးတိုးဂျပ်ခြင်း (karṇa-jāpa)၊ ကာကွယ်ချည်နှောင်ခြင်း (upānahāva) နှင့် Rudra-vidhāna ပူဇော်မှုတို့ဖြင့် အန္တီဗီနမ်ကို ဆေးပညာနှင့် ဓမ္မရေးရာ ပူဇော်ကိစ္စအဖြစ် တင်ပြသည်။

Shlokas

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे नागलक्षणदिर्नाम त्रिनवत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ चतुर्नवत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः दष्टचिकित्सा अग्निर् उवाच मन्त्रध्यानौषधैर् दष्टचिकित्सां प्रवदामि ते ॐ नमो भगवते नीलकण्ठायेति जपनाद्विषहानिः स्यदौषधं जीवरक्षणं

ဤသို့ အဂ္နိ မဟာပုရာဏ၌ «နာဂလက္ခဏ» ဟူသော အခန်း ၂၉၄ ပြီးဆုံး၏။ ယခု အခန်း ၂၉၅ «ကိုက်ဒဏ်ကုသမှု» စတင်၏။ အဂ္နိ မိန့်တော်မူသည်– «မန္တရ၊ ဓျာနနှင့် ဆေးဝါးတို့ဖြင့် မြွေကိုက်ဒဏ်ကုသနည်းကို သင်တို့အား ဟောပြမည်။ ‘အိုံ နမော ဘဂဝတေ နီလကဏ္ဍာယေ’ ဟူသော ဇပကို ထပ်မံရွတ်ဆိုလျှင် အဆိပ်အာနိသင် လျော့နည်းကာ အသက်ကာကွယ်ရာ ဆေးဖြစ်သည်»။

Verse 2

साज्यं सकृद्रसं पेयं द्विविधं विषमुच्यते जङ्गमं सर्पभूषादि शृङ्ग्यादि स्थावरं विषं

အဆိပ်ကို အမျိုးနှစ်မျိုးဟု ဆိုကြသည်– ဂျီ (နို့ဆီ) နှင့်ရော၍ သောက်သုံးရသော အမျိုးနှင့် တစ်ကြိမ်တည်း သောက်ရသော ဖျော်ရည် (အနှစ်) အမျိုး။ လှုပ်ရှားသည့် (တိရစ္ဆာန်မှ) အဆိပ်မှာ မြွေ၊ ပိုးမွှား စသည်တို့၏ အဆိပ်ဖြစ်ပြီး၊ မလှုပ်ရှားသည့် (အပင်/သတ္တုမှ) အဆိပ်မှာ «ရှೃင်ဂျီ» စသည့် အဆိပ်ပြင်းအပင်တို့မှ ဖြစ်သည်။

Verse 3

शान्तस्वरान्वितो ब्रह्मा लोहितं तारकं शिवः वियतेर्नाममन्त्रो ऽयं तार्क्षः शब्दमयः स्मृतः

ဗြဟ္မာသည် śānta (ငြိမ်းချမ်း) သံလေသံဖြင့် ပြည့်စုံသူဟု နားလည်ရမည်။ ရှိဝသည် lohita (နီရောင်) တာရက (ကယ်တင်သူ) သံနှင့် ဆက်နွယ်သည်။ ဤသည်မှာ «Viyati» ဟူသော အမည်ရှိ မန္တရဖြစ်၍၊ အသံဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော «Tārkṣya» ဟု မှတ်ယူကြသည်။

Verse 4

ख र्दय विमर्दय कवचाय अप्रतिहतशामनं वं हूं फट् अस्त्राय उग्ररूपवारक सर्वभयङ्कर भीषय सर्वं दह दह भस्मीकुरु कुरु स्वाहा नेत्राय सप्तवर्गान्तयुग्माष्टदिग्दलस्वर केशरादिवर्णरुद्धं वह्निराभूतकर्णकं मातृकाम्बुजं कृत्वा हृदिस्थं तन्मन्त्री वामहस्ततले स्मरेत् अङ्गष्ठादौ न्यसेद्वर्णान्वियतेर्भेदिताः कलाः

«ခ—(နှလုံးအတွက်): ကြိတ်၊ ကြိတ်! (ကဝချာ—ကာကွယ်ရေးအတွက်): မတားဆီးနိုင်သော ရန်အားကို သက်သာစေသူ။ ဝံ၊ ဟူးံ၊ ဖတ်—(အက်စတြာ မန္တရ): ကြမ်းတမ်းသော ရုပ်သဏ္ဌာန်တို့ကို တားဆီးသူ။ ကြောက်မက်ဖွယ် အရာအားလုံးကို ကြောက်ရွံ့စေ၍၊ လောင်စေ လောင်စေ၊ အားလုံးကို မီးရှို့၍ ပြာဖြစ်စေ—လုပ်၊ လုပ်—ဆွာဟာ။ (မျက်စိအတွက်): မာတೃကာ-အမ္ဗုဇ (အက္ခရာကြာပန်း) ကို ဖန်တီး၍—အလယ်ပိုင်းသည် မီးသဘော၊ ပွင့်ဖတ်များသည် အရှစ်ဦးဦးသော ဒిశများ၊ အသံများသည် ဝర్గ ၇ အုပ်စု၏ အဆုံးသတ်ကို အတွဲလိုက် စီထားပြီး၊ အရောင်များကို ဇာဖရန်နှင့် အခြားရောင်များအတွင်း ကန့်သတ်ထားသည်။ မန္တရကျွမ်းကျင်သူသည် ၎င်းကို နှလုံး၌ တည်နေသကဲ့သို့၊ ဘယ်လက်ဖဝါးပေါ်၌ စိတ်ကူးမြင်ရမည်။ လက်မမှစ၍ အက္ခရာများကို နျာသ (nyāsa) ချထားရပြီး၊ ကလာများကို ဗိယတိ (အာကာသ) အလိုက် ခွဲခြားသည်»။

Verse 5

पीतं वज्रचतुष्कोणं पार्थिवं शक्रदैवतं वृत्तार्धमाप्यपद्मार्धं शुक्लं वरूणदैवतं

မြေဓာတ်သည် အဝါရောင်ဖြစ်၍ စတုရန်းထောင့်လေးထောင့် (စိန်ပုံစံ) အဖြစ်ရှိပြီး၊ အုပ်စိုးတော်မူသော ဒေဝတာမှာ ရှကရ (အိန္ဒြ) ဖြစ်သည်။ ရေဓာတ်သည် အဖြူရောင်ဖြစ်၍ ဝိုင်းတစ်ဝက်နှင့် ကြာပန်းတစ်ဝက်ပုံစံဖြစ်ကာ၊ အုပ်စိုးဒေဝတာမှာ ဝရုဏ ဖြစ်သည်။

Verse 6

त्र्यस्त्रं स्वस्तिकयुक्तञ्च तैजसं वह्निदैवतं वृत्तं विन्दुवृतं वायुदैवतं कृष्णमालिनम्

ထြိအာஸ္တရ ကို စွဝတ္စတိကာ အမှတ်ဖြင့် သတ်မှတ်ရသည်။ တိုင်ဇသ (Taijasa) ကို မီးအဂ္နိ (Agni) က အုပ်စိုးသည်။ စက်ဝိုင်းပုံ (အာယုဓ-မန္ဒလ) သည် အလယ်တွင် အမှတ်တစ်စက်ပါသော စက်ဝိုင်းဖြစ်၍ ဝါယု (Vāyu) က အုပ်စိုးကာ အနက်ရောင် မာလာ (အနက်စက်ဝိုင်းဘောင်) ဖြင့် ဝန်းရံထားသည်။

Verse 7

अङ्गुष्ठाद्यङ्गुलीमध्ये पर्यस्तेषु स्ववेश्मसु सुवर्णनागवाहेन वेष्ठितेषु न्यसेत् क्रमात्

ထို့နောက် အစဉ်အတိုင်း လက်မမှစ၍ လက်ချောင်းများ၏ အလယ်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသော သက်ဆိုင်ရာ «အိမ်ရာများ» (သတ်မှတ်နေရာများ) ပေါ်၌ နျာသ (nyāsa) ကို ပြုလုပ်ရမည်။ ထိုနေရာများသည် ရွှေရောင် နာဂါ-ဝါဟ (nāga-vāha) မြွေစီးကြောင်းဖြင့် ဝန်းရံထားသည်။

Verse 8

वियतेश् चतुरो वर्णान् सुमण्डलसमत्विषः अरूपे रवतन्मात्रे आकाशेशिवदेवते

ဝိယတ် (အီသာ/ကောင်းကင်) အတွင်း၌ ဝဏ္ဏ (varṇa) လေးမျိုး ရှိ၍ တောက်ပမှုသည် လှပသော စက်ဝိုင်းတစ်လုံး၏ တောက်ပမှုနှင့် တူညီသည်။ ရုပ်မဲ့သော အရာ၌—အသံ (rava) ဟူသော သာမန်သိမ်မွေ့အတိုင်းအတာသာရှိသည့်အရာ၌—အာကာသ (ākāśa) ကို အုပ်စိုးသော ဒေဝတာမှာ ရှီဝ (Śiva) ဖြစ်သည်။

Verse 9

कनिष्ठामध्यपर्वस्थे न्यसेत्तस्याद्यमक्षरम् नागानामादिवर्णांश् च स्वमण्डलगतान्न्यसेत्

လက်ချောင်းသေး၏ အလယ်ဖလန်ဂျ် (အလယ်အဆစ်) ပေါ်တွင် ၎င်း၏ ပထမအက္ခရာကို နျာသဖြင့် ထားရမည်။ ထို့ပြင် ကိုယ့်မဏ္ဍလ (maṇḍala) အတွင်း စီစဉ်ထားသကဲ့သို့ နာဂါ (Nāga) များ၏ အစအက္ခရာများကိုလည်း ထားရမည်။

Verse 10

भूतादिवर्णान् विन्यसेदङ्गुष्टाद्यन्तपर्वसु तन्मात्रादिगुणाभ्यर्णानङ्गुलीषु न्यसेद्बुधः

ပညာရှိသော အကျင့်သမားသည် လက်မမှစ၍ အဆုံးအဆစ်များအထိ အဆစ်အမြစ်များပေါ်တွင် ဘူတ (bhūta) မှစသော အက္ခရာများကို ဗိနျာသ/နျာသ ဖြင့် ချထားရမည်။ ထို့ပြင် လက်ချောင်းများပေါ်တွင် တန်မာတ်ရ (tanmātra) မှစသော ဂုဏ် (guṇa) များနှင့် သက်ဆိုင်နီးစပ်သော အက္ခရာများကို ချထားရမည်။

Verse 11

स्पर्शनादेवतार्क्षेण हस्ते हन्याद्विषद्वयं मण्डलादिषु तान् वर्णान् वियतेः कवयो जितान्

ထိတွေ့ခြင်းသာဖြင့် တာရ္က္ရှျ (ဂရုဍ) အားဖြင့် လက်ဖြင့် အဆိပ်နှစ်မျိုးကို ချေမှုန်းရမည်။ မဏ္ဍလ စသည့် ပုံရေးအတွင်း၌ အာကာသဓာတ်နှင့် သက်ဆိုင်၍ ရှင်ပညာရှိတို့က အနိုင်ယူထားသော အက္ခရာပျဉ်းများကို ရေးထိုးရမည်။

Verse 12

श्रेष्ठद्व्यङ्गुलिभिर्देहनाभिस्थानेषु पर्वसु भेदिकास्तथेति ख वरतन्मत्रे इति ख आजानुतः सुवर्णाभमानाभेस्तुहिनप्रभम्

အကောင်းဆုံး စံနှုန်းဖြစ်သော အင်္ဂုလ နှစ်လုံးအတိုင်းအတာဖြင့်၊ ကိုယ်ခန္ဓာအဆစ်အမြစ်များကို နာဘိနေရာ (ကိုယ်အလယ်) အနီးရှိ အဆစ်ပိုင်းများတွင် ခွဲခြားမှတ်အမှတ် (ဘေဒိကာ) အဖြစ် သတ်မှတ်မှတ်သားရမည်။ ဒူးမှ အောက်ပိုင်းတွင် အရောင်အသားအရေသည် ရွှေရောင်သဏ္ဌာန်ဖြစ်၍၊ နာဘိဒေသတွင် နှင်းကဲ့သို့ တောက်ပကြည်လင်သည်။

Verse 13

कुङ्कुमारुणमाकण्ठादाकेशान्तात् सितेतरं ब्रह्माण्डव्यापिनं तार्क्षञ्चन्द्राख्यं नागभूषणम्

လည်ချောင်းမှ ခေါင်းထိပ်အထိကို ကုင်္ကူမနှင့် ဇာဖရန်ကဲ့သို့ နီမြန်းသောအရောင်ဟု စိတ်တွင်မြင်ရမည်။ ထိုမှ အောက်ဘက်တွင် အခြားအရောင်ဖြစ်၍ ဖြူဖျော့သဏ္ဌာန်ဖြစ်သည်။ ထိုရုပ်သဏ္ဌာန်သည် ဘြဟ္မာဏ္ဍ (ကမ္ဘာလောက) ကို ပြည့်နှံ့စေသော အလုံးစုံပျံ့နှံ့သူဖြစ်၍ တာရ္က္ရှျ နှင့် «စန္ဒြာချ» ဟု ခေါ်ကြပြီး မြွေများကို အလှဆင်အဖြစ် ဝတ်ဆင်ထားသည်။

Verse 14

नीलोग्रनाशमात्मानं महापक्षं स्मरेद्बुधः एवन्तात्क्षात्मनो वाक्यान्मन्त्रः स्यान्मन्त्रिणो विषे

ပညာရှိသော မန္တ্ৰပညာရှင်သည် ကိုယ်အတွင်း၌ အတောင်ကြီးသူကို—ပြင်းထန်သော “အပြာ” အဆိပ်ကို ဖျက်ဆီးသူကို—စိတ်တွင် သတိပြု၍ မြင်ယောင်ရမည်။ ထိုသို့သော မြင်ယောင်ခြင်းနှင့် ကိုယ်တိုင် ထုတ်ဖော်သော စကားသံတို့မှ မန္တ্ৰသည် မန္တ্ৰသိသူအတွက် အဆိပ်တားဆီးရာတွင် ထိရောက်သော မန္တ্ৰဖြစ်လာသည်။

Verse 15

सुष्टिस्तार्क्षकरस्यान्तःस्थिताङ्गुष्ठविषापहा तार्क्षं हस्तं समुद्यम्य तत्पञ्चाङ्गुलिचालनात्

«သုဋ္ဌိ» ဟုခေါ်သော မုဒြာ/မန္တ্ৰသည် «တာရ္က္ရှ-လက်» အတွင်း၌ တည်ရှိပြီး လက်မကို အတွင်းသို့ ထည့်ထားခြင်းဖြင့် အဆိပ်ကို ဖယ်ရှားပေးသည်။ တာရ္က္ရှ-လက်ကို မြှောက်ကာ လက်ချောင်းငါးချောင်းကို လှုပ်ရှား (လှုပ်ခါ) သောကြောင့် အဆိပ်ပျောက်ကင်းသည်။

Verse 16

कुर्याद्विषस्य स्तम्भादींस्तदुक्तमदवीषया आकाशादेष भूवीजः पञ्चार्णाधिपतिर्मनुः

အဒာ-ဝီသာ မန္တရားဖြင့် ယခင်ဆိုထားသကဲ့သို့ အဆိပ်ကို တားဆီးခြင်း (stambhana) မှ စ၍ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများကို ဆောင်ရွက်ရမည်။ ဤမန္တရားသည် အာကာသမှ ပေါ်ထွန်းသော မြေမျိုးစေ့ (bhū-bīja) ဖြစ်ပြီး အက္ခရာငါးလုံး၏ အဓိပတိမန္တရား ဖြစ်သည်။

Verse 17

संस्तम्भयेतिविषतो भाषया स्तम्भ्येद्विषम् व्यत्यस्तभूषया वीजो मन्त्रो ऽयं साधुसाधितः

သင့်လျော်သော ဝါစာဖြင့် “saṃstambhaye” ဟူသော စကားအစရှိသည့် မန္တရားကို ထုတ်ဆိုကာ အဆိပ်ကို တားဆီးရမည်။ ဤသည်မှာ မှန်ကန်စွာ အောင်မြင်အောင် ပြုလုပ်ထားသော bīja-မန္တရားဖြစ်ပြီး အက္ခရာများကို ပြောင်းပြန်/ပြန်လှန် စီစဉ်၍ အသုံးချရသည်။

Verse 18

संप्लवः प्लावय यमः शब्दाद्यः संहरेद्विषं दण्डमुत्थापयेदेष सुजप्ताम्भो ऽभिषेकतः

“Saṃplava” သည် ရေလွှမ်းမိုးစေသည်၊ “Plāvaya” သည် (ရန်သူ၏တပ်ဖွဲ့ကို) လွင့်မျောစေသည်၊ “Yama” သည် ထိန်းချုပ်တားဆီးသည်။ အာဓိက ‘အသံ’ မှ စတင်သော “Śabdādya” မန္တရားသည် ရန်သူကို ဖျက်ဆီးသည်။ ဤပူဇော်ပွဲသည် မန္တရားဖြင့် ကောင်းစွာ ဇပ်ထားသော ရေဖြင့် အဘိသေက စိမ့်ချခြင်းအားဖြင့် “တံတောင်ကို မြှောက်ခြင်း” (အပြစ်ပေးအာဏာကို တည်စေခြင်း) ကို ဖြစ်စေသည်။

Verse 19

सुजप्तशङ्खभेर्यादिनिस्वनश्रवणेन वा संदहत्येव संयुक्तो भूतेजोव्यत्ययात् स्थितः

သို့မဟုတ် မန္တရားဖြင့် ကောင်းစွာ သန့်စင်ကာ အဘိသေက ပြုထားသော သင်္ခ၊ ဘေရီ စသည့် တူရိယာများ၏ တုန်ခါသံကို ကြားရုံဖြင့်လည်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ဓာတ်တရားများနှင့် မီးဓာတ်တို့၏ ပြောင်းပြန်ဆန်မှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော အခြေအနေ၌ ရှိနေသော အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေသည့် အတ္တဝိညာဉ်သည် ထိုပူဇော်ပွဲနှင့် ထိတွေ့သည့်အခါ မီးလောင်သကဲ့သို့ ထင်ရသည်။

Verse 20

भूवायुव्यत्ययान्मन्त्रो विषं संक्रामयत्यसौ अन्तस्थो निजवेश्मस्थो वीजाग्नीन्दुजलात्मभिः

မြေဓာတ်နှင့် လေဓာတ်တို့ကို စည်းကမ်းတကျ အပြန်အလှန် ပြောင်းလဲထိန်းချုပ်ခြင်းကြောင့် ထိုမန္တရားသည် အဆိပ်ကို တစ်နေရာမှ တစ်နေရာသို့ ကူးပြောင်းစေသည်။ အကျင့်ပြုသူသည် (လူနာ၏ ကိုယ်အတွင်း) အတွင်း၌ ရှိနေစေကာမူ၊ သို့မဟုတ် မိမိအိမ်တွင်း၌ တည်နေစေကာမူ၊ မျိုးစေ့အက္ခရာများ၊ မီး၊ လ၊ နှင့် ရေတို့ကို လုပ်ဆောင်စွမ်းအားအဖြစ် အသုံးပြု၍ အကျိုးသက်ရောက်စေသည်။

Verse 21

एतत् कर्म नयेन्मन्त्री गरुडाकृतिविग्रहः तार्क्षवर्णगेहस्थस्तज्जपान्नाशयेद्विषम्

မန္တရားကျင့်သူသည် ဂရုဍပုံသဏ္ဍာန်အဖြစ် (အနေအထား/ရုပ်သဏ္ဍာန်) ခံယူကာ ဤကర్మကို ဆောင်ရွက်ရမည်။ တာရ္က္ရှျ (ဂရုဍ) ၏ အရောင်/အမှတ်အသားဖြင့် သတ်မှတ်ထားသော နေရာ၌ တည်နေပြီး ထိုမန္တရားကို ဇပကာ အဆိပ်ကို ဖျက်ဆီးရမည်။

Verse 22

जामुदण्डीदमुदितं स्वधाश्रीवीजलाञ्छितं स्नानपानात्सर्वविषं ज्वरातोगापमृत्युजित्

ဤနေရာတွင် ကြေညာထားသော «ဇာမုဒဏ္ဍီ» ဟူသော မန္တရားသည် စွဝဓာ၊ သရီ၊ ဝီဇလာ တို့၏ အင်အားဖြင့် အမှတ်အသားပြုထားသည်။ ထိုမန္တရားဖြင့် အဘိမန္တရဏာပြုသော ရေကို ရေချိုးခြင်းနှင့် သောက်သုံးခြင်းအားဖြင့် အဆိပ်အားလုံး၊ ဖျားနာမှု၊ ရောဂါနှင့် အချိန်မတိုင်မီ သေဆုံးခြင်းကို အနိုင်ယူသည်။

Verse 23

पक्षि पक्षि महापक्षि महापक्षि विधि स्वाहा यश इति ञ पक्षि पक्षि महापक्षि महापक्षि क्षि क्षि स्वाहा

«ငှက်ရေ၊ ငှက်ရေ; မဟာငှက်ရေ၊ မဟာငှက်ရေ—ဗိဓိ (အမိန့်/နည်းလမ်း) အရ၊ ဆွာဟာ။ ‘ယရှ’ (ဂုဏ်သတင်း) ဟူ၍—ဉ (ña) သရအက္ခရာနှင့် ဆို၏။ ထပ်မံ၍—ငှက်ရေ၊ ငှက်ရေ; မဟာငှက်ရေ၊ မဟာငှက်ရေ—‘ခ္ṣi ခ္ṣi’ ဆွာဟာ။»

Verse 24

द्वावेतौ पक्षिराड्मन्त्रौ विषघ्नावभिमन्त्रणात् पक्षिराजाय विध्महे पक्षिदेवाय धीमहि तत्रो गरुड प्रचोदयात् वह्निस्थौ पार्श्वतत्पूर्वौ दन्तश्रीकौ च दण्डिनौ सकालो लाङ्गली चेति नीलकण्ठाद्यमीरितं वक्षःकण्ठशिखाश्वेतं न्यसेत्स्तम्भे सुसंस्कृतौ

ဤ «ငှက်ဘုရင်» (ဂရုဍဆိုင်ရာ) မန္တရား နှစ်ပုဒ်သည် အဘိမန္တရဏာ (အာနုဘော်သွင်း၍ သန့်စင်ကာ အာဏာပေးခြင်း) အတွက် အသုံးပြုလျှင် အဆိပ်ဖျက် မန္တရားများ ဖြစ်လာသည်—«ငှက်ဘုရင်ကို ငါတို့ ဆင်ခြင်၏; ငှက်ဒေဝတাকে ငါတို့ ဓီမဟိ (သမาธိ) ပြု၏; ထိုဂရုဍသည် ငါတို့ကို ပရချိုဒယာတ် (လှုံ့ဆော်စေ) ပါစေ»။ ထို့နောက် သန့်စင်ကာ သေချာစွာ သက္ကရာဇ်ပြုထားသော တိုင်ပေါ်တွင် နျာသ (တင်သွင်းတပ်ဆင်) ရမည်—မီး၌ တည်သော «ဒန္တသြရီက» နှင့် «ဒဏ္ဍင်» အတွဲကို «သ-ကာလ» နှင့် «လाङ္ဂလီ» တို့နှင့်အတူ၊ နီလကဏ္ဍ္ဍမှ စ၍ သင်ကြားထားသကဲ့သို့—ရင်ဘတ်၊ လည်ချောင်းနှင့် ရှိခါ (ထိပ်) တွင် အဖြူရောင်အဖြစ် သတ်မှတ်တင်ထားရမည်။

Verse 25

हर हर हृदयाय नमः कपर्दिने च शिरसे नीलकण्ठाय वै शिखां कालकूटविषभक्षणाय स्वाहा अथ वर्म च कण्ठे नेत्रं कृत्तिवासास्त्रिनेत्रं पूर्वाद्यैर् आननैर् युक्तं श्वेतपीतारुणासितैः अभयं वरदं चापं वासुकिञ्च दधद्भुजैः यस्योपरीतपार्श्वस्थगौरीरुद्रो ऽस्य देवता

«ဟရ၊ ဟရ! နှလုံး၌ ရုဒြအား နမဿကာရ။ ခေါင်း၌ ကပရ္ဒိန်အား နမဿကာရ။ ရှိခါ (ထိပ်ဆံပင်) ၌ နီလကဏ္ဍ္ဍအား နမဿကာရ။ ကာလကူဋ အဆိပ်ကို စားသုံးသူအား ဆွာဟာ။ ထို့နောက် လည်ချောင်း၌ ဝရ္မ (ကာကွယ်အာဝရဏ) ကို ထား၍ ထိုနေရာ၌ နေတရ (မျက်စိ) ကို ထားရမည်—ကೃတ္တိဝာသသ်၊ သုံးမျက်စိရှင်၊ အရှေ့မျက်နှာမှ စ၍ မျက်နှာများပါဝင်ပြီး ထိုမျက်နှာများသည် အဖြူ၊ အဝါ၊ အနီညို၊ အနက် ဖြစ်သည်။ လက်များသည် အဘယ (မကြောက်မရွံ့) နှင့် ဝရဒ (ကောင်းချီးပေး) မုဒြာတို့ကို ဆောင်ကာ၊ ထို့ပြင် လေးနှင့် ဝာသုကိ (မြွေ) ကို ကိုင်ထားသည်။ ဤကဝစ/တင်ထားခြင်း၏ ဒေဝတာမှာ အပေါ်ဘက်/ဘေးဖက်၌ ဂေါရီနှင့်အတူ ရုဒြ ဖြစ်သည်။

Verse 26

पादजानुगुहानाभिहृत्कण्ठाननमूर्धसु मन्त्रार्णान्न्यस्य करयोरङ्गुष्ठाद्यङ्गुलीषु च

မန္တရ၏ အက္ခရာများကို ခြေ၊ ဒူး၊ ပေါင်ခြံ၊ ချက်၊ နှလုံး၊ လည်ချောင်း၊ မျက်နှာနှင့် ခေါင်းပေါ်တွင် နျာသ (nyāsa) ထားပြီးနောက် လက်များပေါ်တွင်လည်း မေတ္တာလက်မနှင့် အခြားလက်ချောင်းများပေါ်တွင် ထားရမည်။

Verse 27

तर्जन्यादितदन्तासु सर्वमङ्गुष्ठयोर् न्यसेत् ध्यात्वैवं संहरेत् क्षिप्रं वद्धया शूलमुद्रया

လက်ညှိုးမှစ၍ လက်ချောင်းထိပ်များပေါ်တွင် နျာသထားရမည့်အရာအားလုံးကို ထားပြီးနောက် မေတ္တာလက်မနှစ်ဖက်ပေါ်တွင် ထပ်မံထားရမည်။ ထိုသို့ သတိစူးစိုက်၍ စိတ်တွင်ပုံဖော်ပြီးလျှင် ချည်နှောင်ထားသော Śūla-မုဒြာဖြင့် လျင်မြန်စွာ ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းရမည်။

Verse 28

कनिष्ठा ज्येष्ठया वद्धा तिश्रो ऽन्याः प्रसृतेर्जवाः विषनाशे वामहस्तमन्यस्मिन् दक्षिणं करं

လက်မနှင့် လက်ချောင်းသေးကို ချည်နှောင်၍ အခြားလက်ချောင်းသုံးချောင်းကို လျင်မြန်စွာ ဖြန့်ထုတ်ထားလျှင်၊ အဆိပ်ဖျက်ရန်အတွက် ဤဟန်ပန်ဖြင့် ဘယ်လက်ကို အသုံးပြု၍ အခြားဘက်တွင် ညာလက်ကို အသုံးပြုရမည်။

Verse 29

ॐ नमो भगवते नीलकण्ठाय चिः अमलकण्ठाय चिः सर्वज्ञकण्ठाय चिः क्षिप ॐ स्वाहा अमलनीलकण्ठाय नैकसर्वविषापहाय नमस्ते रुद्रमन्यव इतिसर्मार्जनाद्विषं विनश्यति न सन्देहः कर्णजाप्या उपानहावा यजेद्रुद्रविधानेन नीलग्रीवं महेश्वरम् विषव्याधिविनाशः स्यात् कृत्वा रुद्रविधानकं

“အိုမ်—နီလကဏ္ဍ သခင်ဘုရားအား နမော; အမလကဏ္ဍအား ‘ciḥ’; စರ್ವဇ္ဉကဏ္ဍအား ‘ciḥ’; ‘kṣipa’; အိုမ် svāhā။ အမလနီလကဏ္ဍ၊ အဆိပ်အမျိုးမျိုးနှင့် အဆိပ်အားလုံးကို ဖယ်ရှားသူအား နမස්တေ။ ‘namas te rudra manyava’ မန္တရကို ရွတ်ဆို၍ sarmārjana (ပွတ်သုတ်သန့်စင်ပူဇော်) ပြုလျှင် အဆိပ်သည် ပျက်စီးသည်—သံသယမရှိ။ ၎င်းကို နားထဲသို့ တိုးတိုးရွတ် (karṇa-jāpa) ရပြီး upānahāva (ကာကွယ်ချည်နှောင်/အမူလက်) အဖြစ်လည်း အသုံးချရမည်။ ရုဒြ-ဗိဓာနအတိုင်း နီလဂြီဝ မဟေရှ್ವರကို ပူဇော်ရမည်; ရုဒြ-ကర్మ ပြုလုပ်ပြီးလျှင် အဆိပ်ကြောင့်ဖြစ်သော ရောဂါများ ပျက်စီးမည်။”

Frequently Asked Questions

A structured anti-poison protocol combining (1) poison taxonomy (jaṅgama/sthāvara), (2) mantra sets (kavaca/astra/bīja), (3) mātṛkā-ambuja visualization and maṇḍala inscription, and (4) precise nyāsa placements on finger-phalanxes and bodily joints with elemental color-shape-deity correspondences.

It frames healing as dharma-sādhana: devotion to Nīlakaṇṭha/Rudra and disciplined mantra-dhyāna are presented as life-protecting powers, aligning medical action (bhukti) with purity, restraint, and sacred speech that support inner steadiness and spiritual progress (mukti).