Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 21

अस्मिन्स्थाने सदा तिष्ठ मुनीनां हितकाम्यया । कंटकाः शोषिता दैत्यास्तेन कंटकशोषिणी । अद्यप्रभृति नामास्तु तेन देवि सदा त्विह

asminsthāne sadā tiṣṭha munīnāṃ hitakāmyayā | kaṃṭakāḥ śoṣitā daityāstena kaṃṭakaśoṣiṇī | adyaprabhṛti nāmāstu tena devi sadā tviha

“Tinggallah sentiasa di tempat ini, wahai Dewi, demi menghendaki kebaikan para muni. Oleh sebab para daitya—bagai ‘duri’—telah Engkau keringkan (Engkau binasakan), maka biarlah nama-Mu di sini ialah ‘Kaṇṭakaśoṣiṇī’, yakni ‘Dia yang Mengeringkan Duri’. Mulai hari ini, wahai Devi, biarlah nama itu kekal, dan Engkau bersemayam di sini selama-lamanya.”

अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; Locative singular
स्थानेplace
स्थाने:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; Locative singular
सदाalways
सदा:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formअव्यय; नित्यत्ववाचक क्रियाविशेषण (adverb)
तिष्ठstay, stand
तिष्ठ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ/Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
मुनीनाम्of the sages
मुनीनाम्:
Sambandha (Beneficiary relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; Genitive plural
हित-काम्ययाwith the desire for (their) welfare
हित-काम्यया:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootहित (प्रातिपदिक) + काम्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; तृतीया-हेतु/भाव: 'हितं कामयते' (desire for welfare)
कण्टकाःthorns, troubles
कण्टकाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकण्टक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; Nominative plural
शोषिताःdried up, destroyed
शोषिताः:
Kriya (Result state/क्रिया)
TypeVerb
Rootशुष् (धातु) → शोषित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; PPP predicative
दैत्याḥthe Daityas (demons)
दैत्याḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; Nominative plural (apposition to कण्टकाः)
तेनtherefore, by that
तेन:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; Instrumental singular (therefore/by that)
कण्टक-शोषिणी(she) the destroyer of troubles
कण्टक-शोषिणी:
Karta (Predicate nominative/कर्ता)
TypeNoun
Rootकण्टक (प्रातिपदिक) + शोषिणी (प्रातिपदिक; शुष्-धातु से)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष: 'कण्टकान् शोषयति'
अद्य-प्रभृतिfrom today onward
अद्य-प्रभृति:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय) + प्रभृति (अव्यय)
Formअव्ययीभाव-समास; कालवाचक अव्यय (from today onward)
नामname
नाम:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Nominative singular
अस्तुlet it be
अस्तु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ/Imperative/benedictive sense), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
तेनtherefore/by that
तेन:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; Instrumental singular
देविO Goddess
देवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; Vocative singular
सदाalways
सदा:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formअव्यय; नित्यत्ववाचक क्रियाविशेषण
त्विindeed (particle)
त्वि:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic/contrastive particle), छन्दसि 'त्वि' रूप
इहhere
इह:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (locative adverb)

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Kaṇṭakaśoṣiṇī

Type: kshetra

Listener: Devī

Scene: The sages petition the Devī to remain permanently; a symbolic withering of thorny shrubs/demonic forms occurs as her gaze falls, and a new shrine-marker (liṅga/śakti-pīṭha-like emblem) is established with the name ‘Kaṇṭakaśoṣiṇī’.

Ī
Īśvara (Śiva)
D
Devī
M
Munis (sages)
D
Daityas

FAQs

Divine presence is established in a sacred place for the welfare of seekers; the Goddess removes obstacles (‘thorns’) that hinder dharma.

A Devi-sthāna within Prabhāsakṣetra, praised under the epithet “Kaṇṭakaśoṣiṇī” in the Prabhāsa Khaṇḍa.

No explicit rite is prescribed in this verse; it primarily establishes the deity’s abiding presence and name at the site.