Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 5

Devanagari script

अगस्त्याश्रममेतद्धि अगस्तिप्रियमुत्तमम् । न्यंकुमत्यास्तटे रम्ये सर्वपातकनाशने

Transliteration

agastyāśramametaddhi agastipriyamuttamam | nyaṃkumatyāstaṭe ramye sarvapātakanāśane

Translation

Sesungguhnya, inilah āśrama Agastya—yang paling utama dan amat dikasihi Agastya—di tebing Nyaṅkumatī yang indah, sungai yang memusnahkan segala dosa.

Word by Word

• अगस्त्याश्रमम्: Agastya’s hermitage
• अगस्त्याश्रमम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अगस्त्य-आश्रम (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (अगस्त्यस्य आश्रमः)

• एतत्: this
• एतत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• हि: indeed/for
• हि: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात (emphatic/causal particle)

• अगस्तिप्रियम्: dear to Agasti/Agastya
• अगस्तिप्रियम्: Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अगस्ति-प्रिय (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (अगस्तेः प्रियः)

• उत्तमम्: excellent/supreme
• उत्तमम्: Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; गुणवाचक

• न्यङ्कुमत्याः: of Nyaṅkumatī (river)
• न्यङ्कुमत्याः: Shashthi-Sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: न्यङ्कुमती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन

• तटे: on the bank
• तटे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तट (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन

• रम्ये: beautiful
• रम्ये: Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: रम्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तट-विशेषण

• सर्वपातकनाशने: in the destroyer of all sins (place)
• सर्वपातकनाशने: Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व-पातक-नाशन (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सर्वेषां पातकानां नाशनः)

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Agastya-āśrama-tīrtha on Nyaṅkumatī

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Audience within Prabhāsa-māhātmya

Visual Art Cues

Scene: A tranquil riverbank with flowering trees; Agastya’s hermitage sits nearby; pilgrims perform respectful bathing and offer water-libations; the atmosphere is calm, luminous, and purifying.

Characters & Entities

• Agastya
• Nyaṅkumatī river
• Agastya-āśrama

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Association with sanctified places connected to great sages is celebrated as purifying and sin-destroying.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Agastya-āśrama on the bank of the Nyaṅkumatī river in Prabhāsa kṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite is stated here; the verse primarily declares the site’s pāpa-nāśana (sin-destroying) power.