Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 30

ऋषय ऊचुः । भृगोः पुत्रो मृकण्डस्तु क्षीणायुस्तस्य बालकः । अकालेन पिता ज्ञात्वा बबंधास्य च मेखलाम्

ṛṣaya ūcuḥ | bhṛgoḥ putro mṛkaṇḍastu kṣīṇāyustasya bālakaḥ | akālena pitā jñātvā babaṃdhāsya ca mekhalām

Para resi berkata: “Mṛkaṇḍa, putera Bhṛgu, mempunyai seorang anak lelaki yang pendek umurnya. Mengetahui hal itu sebelum tiba waktunya (ajal), si bapa mengikatkan mekhalā, tali pinggang brahmacārin, pada anak itu.”

ऋषयःthe sages
ऋषयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriyā (Main predicate)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परस्मैपद) / परोक्षभूत (perfect), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन
भृगोःof Bhṛgu
भृगोः:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootभृगु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
पुत्रःson
पुत्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
मृकण्डःMṛkaṇḍa
मृकण्डः:
Samānādhikaraṇa (Apposition)
TypeNoun
Rootमृकण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; व्यक्तिनाम
तुindeed
तु:
Sambandha/Discourse particle
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (but/indeed)
क्षीणायुःshort-lived / with waning lifespan
क्षीणायुः:
Karta (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootक्षीण (कृदन्त-प्रातिपदिक) + आयुस् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास: ‘क्षीणं आयुः यस्य’; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (बालकः)
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th), एकवचन
बालकःthe child
बालकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबालक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अकालेनprematurely / at an improper time
अकालेन:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; करण/हेतु (by untimeliness/too early)
पिताthe father
पिता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
ज्ञात्वाhaving learned
ज्ञात्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (absolutive), धातु: √ज्ञा; ‘having known’
बबन्धtied / bound
बबन्ध:
Kriyā (Main predicate)
TypeVerb
Rootबन्ध् (धातु)
Formलिट् (परस्मैपद) / परोक्षभूत (perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
अस्यof this (boy)
अस्य:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th), एकवचन
and
:
Sambandha/Conjunction
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (and)
मेखलाम्girdle / waist-band
मेखलाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमेखला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

Ṛṣis (Saptarṣis)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: The sages explain: Mṛkaṇḍa, Bhṛgu’s son, has a short-lived child; foreknowing death, the father ties the brahmacārin’s girdle on him.

B
Bhṛgu
M
Mṛkaṇḍa
B
brahmacārin (boy ascetic)
B
Brahmā

FAQs

When mortality is foreseen, dharmic initiation and disciplined life are embraced as spiritual refuge and remedy.

The account is narrated within Prabhāsakṣetra Māhātmya, connecting personal destiny with sacred geography.

Mekhalā-dhāraṇa, a key element associated with upanayana and brahmacarya discipline, is referenced.