Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 65

देवदेवस्य वचनात्प्रसन्ना साऽभवत्पुनः । नालं देवोऽपि संगृह्य दक्षिणाशां समाक्षिपत्

devadevasya vacanātprasannā sā'bhavatpunaḥ | nālaṃ devo'pi saṃgṛhya dakṣiṇāśāṃ samākṣipat

Dengan titah Dewa segala dewa, baginda kembali berkenan. Lalu dewa itu pun, sambil memegang tangkai teratai, melemparkannya ke arah selatan.

देवदेवस्यof the God of gods
देवदेवस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘देवः (एव) देवः’ इति कर्मधारयसमासः
वचनात्from (because of) the word/command
वचनात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः (5th/Ablative), एकवचनम्
प्रसन्नाpleased
प्रसन्ना:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्रसन्न (क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, प्र + √सद् (धातु))
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त विशेषणम्
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
अभवत्became
अभवत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु) ‘सत्तायाम्’
Formलङ्-लकारः (Imperfect/Past), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
पुनःagain
पुनः:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formपुनरावृत्त्यर्थक-अव्ययम् (adverb)
नालम्the stalk (nāla)
नालम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनाल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
देवःthe god
देवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
अपिalso, even
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अप्यर्थक-निपातः (particle: also/even)
संगृह्यhaving taken up
संगृह्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootसम् + √ग्रह् (धातु) ‘ग्रहणे’
Formक्त्वान्त-अव्ययम् (gerund/absolutive) ‘having seized/collected’
दक्षिणाशाम्the southern direction
दक्षिणाशाम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक) + आशा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘दक्षिणा आशा’ इति कर्मधारयसमासः
समाक्षिपत्threw/cast
समाक्षिपत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + आ + √क्षिप् (धातु) ‘क्षेपणे’
Formलङ्-लकारः (Imperfect/Past), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

Narrator

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (contextual locus for Mahānāla/Dhruveśvara)

Type: kshetra

Scene: A deity, responding to the ‘God of gods,’ grasps a lotus-stalk (nāla) and hurls it toward the southern quarter; the air is charged, as if the landscape itself awaits consecration.

D
Devadeva (Śiva)
G
Gaurī (Pārvatī)
L
Lotus-stalk (nāla)
S
Southern direction (dakṣiṇāśā)

FAQs

Divine grace is restored through right counsel and reconciliation; Śiva’s word harmonizes and pacifies.

Prabhāsa-kṣetra, within whose māhātmya these divine acts are narrated as sacred history.

None explicitly; it narrates a divine act that may function etiologically within the kṣetra’s sacred geography.