Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 66

स्वाहाकारस्वधाकारैर्यजंति पितृदेवताः । निःक्षुधः कुरुते यस्माद्गर्भौषधिसुधाऽमृतैः

svāhākārasvadhākārairyajaṃti pitṛdevatāḥ | niḥkṣudhaḥ kurute yasmādgarbhauṣadhisudhā'mṛtaiḥ

Para dewa Pitṛ dipuja dengan lafaz ‘svāhā’ dan ‘svadhā’. Dan kerana Bumi membebaskan makhluk daripada lapar melalui herba dari rahimnya, sari manis, serta rezeki laksana amṛta, maka ia dihormati sebagai penghapus kebuluran dan kekurangan.

स्वाहाकारस्वधाकारैःwith the utterances ‘svāhā’ and ‘svadhā’
स्वाहाकारस्वधाकारैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootस्वाहा-कार (प्रातिपदिक) + स्वधा-कार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; समासः—स्वाहाकारश्च स्वधाकारश्च (इतरेतर-द्वन्द्व)
यजन्तिworship/sacrifice
यजन्ति:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootयज् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपद
पितृदेवताःthe Pitṛ-deities (ancestral deities)
पितृदेवताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक) + देवता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; समासः—पितॄणां देवताः (षष्ठी-तत्पुरुष)
निःक्षुधःfree from hunger
निःक्षुधः:
Karma-pradhana predicate (object-complement)
TypeAdjective
Rootनिःक्षुध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषण
कुरुतेmakes (someone)
कुरुते:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद
यस्मात्because of which
यस्मात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; सर्वनाम; हेत्वर्थे (because of which)
गर्भौषधिसुधाembryo, herbs, and nectar
गर्भौषधिसुधा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगर्भ (प्रातिपदिक) + औषधि (प्रातिपदिक) + सुधा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः—गर्भश्च औषधिश्च सुधा च (समाहार-द्वन्द्व/बहुपद)
अमृतैःwith ambrosias/immortal essences
अमृतैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअमृत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन

Sūta (deduced for Prabhāsa-khaṇḍa māhātmya narration)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A ritual scene where offerings are made with ‘svāhā’ into fire and ‘svadhā’ with water/til for ancestors; Earth as a maternal figure holding herbs and a pot of nectar-like sustenance, symbolizing freedom from hunger.

P
Pitṛ-devatāḥ
S
Svāhā
S
Svadhā

FAQs

Dharma is sustained through proper ritual speech and gratitude to the ancestors; sacred utterances and offerings uphold cosmic nourishment.

The broader setting is Prabhāsa-kṣetra, praised in the Prabhāsakṣetramāhātmya section.

Use of ‘svāhā’ in deva-offerings and ‘svadhā’ in Pitṛ rites (śrāddha/tarpaṇa) as the correct Vedic form of worship.