Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 116

तं शशाप ततश्छाया क्रुद्धा सा पार्थिवी भृशम् । किंचित्प्रस्फुरमाणोष्ठी विचलत्पाणिपल्लवा

taṃ śaśāpa tataśchāyā kruddhā sā pārthivī bhṛśam | kiṃcitprasphuramāṇoṣṭhī vicalatpāṇipallavā

Lalu Chāyā, sang permaisuri di bumi, sangat murka lalu menyumpahnya; bibirnya bergetar sedikit dan tangan-tangannya yang lembut pun menggigil.

तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; सर्वनाम
शशापcursed
शशाप:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootशप् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्
ततःthen
ततः:
Kriyāviśeṣaṇa (Temporal adverb/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय/तद्-तसिल्)
Formअव्यय (तसिल्): ‘तस्मात्/तदनन्तरम्’
छायाChāyā
छाया:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootछाया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
क्रुद्धाangry
क्रुद्धा:
Karta (Subject qualifier/कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्रुध् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (छाया)
साshe
सा:
Karta (Subject apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
पार्थिवीqueenly/royal lady
पार्थिवी:
Karta (Subject qualifier/कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootपार्थिवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (सा/छाया) — ‘राज्ञी/पृथिव्याः सम्बन्धिनी’
भृशम्greatly, vehemently
भृशम्:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverb/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभृशम् (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण): ‘अत्यन्तम्/vehemently’
किंचित्slightly, somewhat
किंचित्:
Kriyāviśeṣaṇa (Degree adverb/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकिंचित् (अव्यय/सर्वनाम-नपुंसक)
Formअव्ययवत् प्रयोगः (adverbial): ‘अल्पम्/somewhat’
प्रस्फुरमाणोष्ठीwhose lips were quivering
प्रस्फुरमाणोष्ठी:
Karta (Subject qualifier/कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र-√स्फुर् (धातु) + शानच् (कृदन्त) + ओष्ठी (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास: प्रस्फुरमाणौ ओष्ठौ यस्याः सा; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (छाया)
विचलत्पाणिपल्लवाwhose hands/fingers were trembling
विचलत्पाणिपल्लवा:
Karta (Subject qualifier/कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि-चल् (धातु) + शतृ (कृदन्त) + पाणि (प्रातिपदिक) + पल्लव (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास: विचलन्तः पाणिपल्लवाः (हस्ताङ्गुल्यादयः) यस्याः सा; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (छाया)

Īśvara (narrator voice begins in this passage; the verse itself is narrative description)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: Chāyā, queenly yet furious, curses Yama; her lips quiver and her hands tremble, capturing the moment when emotion crystallizes into fate.

C
Chāyā
Y
Yama

FAQs

Unchecked anger disturbs dharma and leads to karmic consequences, even within sacred lineages.

Prabhāsa-kṣetra (Prabhāsatīrtha region) is the narrative setting within the Prabhāsa Khaṇḍa’s māhātmya.

None in this verse; it narrates the onset of a curse (śāpa) within the māhātmya कथा.