Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 101

चक्रतीर्थे नरः स्नात्वा गोमत्यां रुक्मिणीह्रदे । दृष्ट्वा कृष्णमुखं रम्यं कुलानां तारयेच्छतम्

cakratīrthe naraḥ snātvā gomatyāṃ rukmiṇīhrade | dṛṣṭvā kṛṣṇamukhaṃ ramyaṃ kulānāṃ tārayecchatam

Setelah mandi di Cakratirtha—di Sungai Gomati, di tasik Rukmini—apabila seseorang memandang wajah Kṛṣṇa yang indah, dia mampu menyelamatkan seratus keturunan dalam salasilahnya.

चक्र-तीर्थेat Cakra-tirtha
चक्र-तीर्थे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootचक्र (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
नरःa man
नरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive); पूर्वक्रिया
गोमत्याम्in Gomati
गोमत्याम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootगोमती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
रुक्मिणी-ह्रदेin the lake of Rukmini
रुक्मिणी-ह्रदे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootरुक्मिणी (प्रातिपदिक) + ह्रद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वक्रिया
कृष्ण-मुखम्Krishna’s face
कृष्ण-मुखम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक) + मुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
रम्यम्beautiful
रम्यम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootरम्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (मुखम् इति)
कुलानाम्of (his) families/lineages
कुलानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन
तारयेत्would deliver / should ferry across
तारयेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootतॄ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
शतम्a hundred
शतम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; संख्यावाचक (numeral)

Sūta (deduced: Prabhāsa Khaṇḍa narration style)

Tirtha: Cakratīrtha (Gomati) and Rukmiṇī-hrada

Type: ghat

Listener: Pilgrimage-inquirer (contextual)

Scene: A pilgrim emerges from the Gomati at Cakratīrtha, water dripping, hands folded; nearby the serene Rukmiṇī-hrada glints. In the distance, the temple doorway frames the radiant, smiling face of Kṛṣṇa, drawing the gaze; faint ancestral silhouettes rise upward, symbolizing kula-tāraṇa.

C
Cakratīrtha
G
Gomatī
R
Rukmiṇī-hrada
K
Kṛṣṇa
R
Rukmiṇī

FAQs

Dvārakā tirtha-bathing combined with Kṛṣṇa-darśana is depicted as saving not only the pilgrim but also their lineage.

Cakratīrtha on the Gomati, specifically Rukmiṇī-hrada (Rukmiṇī’s lake) in the Dvārakā sacred landscape.

Snāna at Cakratīrtha/Rukmiṇī-hrada on the Gomati, followed by Kṛṣṇa-darśana.