Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 11

Devanagari script

अस्मिन्पदे मया न्यस्ते यांति लोकाः सहस्रशः । स्पृशंतु ऋषयः सर्वे देवाश्चापि पदं मम

Transliteration

asminpade mayā nyaste yāṃti lokāḥ sahasraśaḥ | spṛśaṃtu ṛṣayaḥ sarve devāścāpi padaṃ mama

Translation

“Apabila tanda suci ini Aku tegakkan, beribu-ribu makhluk mencapai alam yang lebih tinggi. Biarlah semua resi—bahkan para dewa sekalipun—menyentuh tanda-Ku ini.”

Word by Word

• अस्मिन्: in this
• अस्मिन्: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: idam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (अधिकरण), एकवचनम्; सर्वनाम-शब्दः (locative singular, neuter)

• पदे: in the place/footstep
• पदे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: pada (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (अधिकरण), एकवचनम् (locative singular, neuter)

• मया: by me
• मया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: asmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया-विभक्तिः (करण), एकवचनम् (instrumental singular)

• न्यस्ते: placed/laid down
• न्यस्ते: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Verb
• Root: ni-√as (धातु) + kta (कृत्)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्तः (क्त-प्रत्ययान्त), नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘न्यस्ते’ = ‘न्यस्ते (पदे)’—स्थिते/निक्षिप्ते (locative singular agreeing with ‘पदे’)

• यान्ति: go
• यान्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √yā (धातु)
• Form: लट्-लकारः (वर्तमान), प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्, परस्मैपदम् (present, 3rd plural)

• लोकाः: worlds/people
• लोकाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: loka (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (कर्ता), बहुवचनम् (nominative plural)

• सहस्रशः: by thousands
• सहस्रशः: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: sahasraśas (अव्यय-प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययम्; प्रकार/परिमाण-वाचक क्रियाविशेषणम् (adverb: by thousands)

• स्पृशन्तु: let (them) touch
• स्पृशन्तु: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √spṛś (धातु)
• Form: लोट्-लकारः (आज्ञार्थ/विधिलिङ्ग-आदेश), प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्, परस्मैपदम् (imperative, 3rd plural)

• ऋषयः: sages
• ऋषयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ṛṣi (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (कर्ता), बहुवचनम् (nominative plural)

• सर्वे: all
• सर्वे: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: sarva (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् (agreeing with ‘ऋषयः’)

• देवाः: gods
• देवाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: deva (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (कर्ता), बहुवचनम् (nominative plural)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ca (अव्यय)
• Form: समुच्चय-बोधक अव्ययम् (conjunction)

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: api (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; अपि = ‘also/even’ (particle)

• पदं: the place/footstep
• पदं: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: pada (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), एकवचनम् (accusative singular)

• मम: my
• मम: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: asmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी-विभक्तिः (सम्बन्ध), एकवचनम् (genitive singular)

Speaker

Brahmā

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Mahāpada

Type: peak

Skanda Dialogue

Listener: Sages (and by extension devas)

Visual Art Cues

Scene: A procession-like tableau: sages and devas approach the Mahāpada; the imprint radiates upward as if forming a ladder of light toward higher worlds, suggesting many beings ascending.

Characters & Entities

• Brahmā
• Mahāpada
• Devas
• Ṛṣayaḥ

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A divinely empowered tīrtha can elevate vast numbers; sacred geography functions as a universal mercy for all classes of beings.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Brahmā’s Mahāpada (his established sacred mark/footprint) in the Arbuda context.

What ritualistic prescription is mentioned?

Touching (spṛś-) the Mahāpada is again prescribed, now emphasized as beneficial even for devas.