Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 51›Shloka 64
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 64

Devanagari script

नंदिन्युवाच । तपः कृते प्रशंसंति त्रेतायां ध्यानमेव च । द्वापरे यज्ञयोगं च दानमेकं कलौ युगे । सर्वेषामेव दानानां नास्ति दानमतः परम्

Transliteration

naṃdinyuvāca | tapaḥ kṛte praśaṃsaṃti tretāyāṃ dhyānameva ca | dvāpare yajñayogaṃ ca dānamekaṃ kalau yuge | sarveṣāmeva dānānāṃ nāsti dānamataḥ param

Translation

Nandinī berkata: Pada zaman Kṛta dipuji tapa (pertapaan); pada zaman Tretā dipuji dhyāna (meditasi) semata; pada zaman Dvāpara dipuji yoga yajña (disiplin korban suci). Namun pada zaman Kali, dāna (sedekah/derma) ialah satu jalan yang tertinggi—antara segala pemberian, tiada pemberian yang melebihi ini.

Word by Word
नन्दिनीNandinī
नन्दिनी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनन्दिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; parasmaipada
तपःausterity
तपः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
कृतेin the Kṛta (age)
कृते:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकृत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; युगविशेषे (in Kṛta-yuga)
प्रशंसन्तिthey praise
प्रशंसन्ति:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + शंस् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथम-पुरुषः, बहुवचनम्; parasmaipada
त्रेतायाम्in Tretā (age)
त्रेतायाम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootत्रेता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; युगविशेषे
ध्यानम्meditation
ध्यानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootध्यान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
एवindeed, alone
एव:
Emphasis (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्ययम्; अवधारण-निपात (emphatic particle)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चय-निपात
द्वापरेin Dvāpara (age)
द्वापरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootद्वापर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; युगविशेषे
यज्ञयोगम्the discipline of sacrifice
यज्ञयोगम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयज्ञ + योग (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (यज्ञस्य योगः)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चय-निपात
दानम्gift, charity
दानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
एकम्one (as the main)
एकम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (दानम्)
कलौin Kali (age)
कलौ:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; युगविशेषे
युगेin the age
युगे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्
सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक-लिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् (दानानाम्)
एवindeed
एव:
Emphasis (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्ययम्; अवधारण-निपात
दानानाम्of gifts/charities
दानानाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम्
नnot
न:
Negation (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्ययम्; निषेध-निपात
अस्तिis
अस्ति:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; parasmaipada
दानम्a gift/charity
दानम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
अतःthan this / from this
अतः:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootअतः (अव्यय)
Formअव्ययम्; हेत्वर्थ/अपादानार्थ-अव्यय (from this/therefore)
परम्higher, superior
परम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (दानम्)
Speaker

Nandinī

Skanda Dialogue

Listener: Vyāghra (tiger) and/or the inquiring seeker in the dialogue frame

Visual Art Cues

Scene: Nandinī, composed and authoritative, enumerates the four yugas’ principal disciplines, culminating in Kali’s dāna; symbolic vignettes of tapas, meditation, yajña-fire, and giving appear around her.

Characters & Entities
K
Kṛta-yuga
T
Tretā-yuga
D
Dvāpara-yuga
K
Kali-yuga

FAQs

Dharma adapts by age; in Kali-yuga, dāna (charitable giving) is emphasized as the highest practical spiritual discipline.

The verse is part of a larger Tīrthamāhātmya narrative; the local sanctity culminates in worship of a renowned Liṅga mentioned shortly after.

It prescribes dāna (charity) as the foremost practice in Kali-yuga.

←Previous Verse
Next Verse→