Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 12

ब्राह्मणा ऊचुः । कृत्वा श्राद्धं महाराज प्रदातव्याऽथ दक्षिणा । ब्राह्मणेभ्यस्ततः श्राद्धं पितॄणां चोपतिष्ठति

brāhmaṇā ūcuḥ | kṛtvā śrāddhaṃ mahārāja pradātavyā'tha dakṣiṇā | brāhmaṇebhyastataḥ śrāddhaṃ pitṝṇāṃ copatiṣṭhati

Para brāhmaṇa berkata: “Wahai Maharaja, setelah melaksanakan śrāddha, hendaklah diberikan dakṣiṇā (pemberian kehormatan). Kerana apabila diserahkan kepada para brāhmaṇa, śrāddha itu pun sampai dengan sempurna kepada para leluhur dan membawa manfaat.”

ब्राह्मणाःthe Brahmins
ब्राह्मणाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु) लिट् (परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, बहुवचन
Formलिट् (Perfect/parokṣa-past); प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्
कृत्वाhaving performed
कृत्वा:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Root√कृ (धातु) त्वा (क्त्वान्त अव्यय)
Formक्त्वान्त-अव्यय; पूर्वकालिक क्रिया (having done)
श्राद्धम्the śrāddha rite
श्राद्धम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
महा-राजO great king
महा-राज:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + राजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन (8th), एकवचन; समासः—कर्मधारय (महान् राजा)
प्रदातव्याmust be given
प्रदातव्या:
Kriya (Predicate obligation/विधेय)
TypeAdjective
Rootप्र + √दा (धातु) तव्यत् (कृत्य-प्रत्यय)
Formकृत्य (gerundive/obligatory); स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; विधेयविशेषण (to be given)
अथthen
अथ:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तरार्थक (then)
दक्षिणाthe honorarium/gift
दक्षिणा:
Karta (Grammatical subject of obligation/कर्ता)
TypeNoun
Rootदक्षिणा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st/कर्ता/विधेय), एकवचन
ब्राह्मणेभ्यःto the Brahmins
ब्राह्मणेभ्यः:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; चतुर्थी (4th/सम्प्रदान), बहुवचन
ततःthereupon/then
ततः:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तदनन्तरं/तस्मात् (thereupon/then)
श्राद्धम्the śrāddha (offering)
श्राद्धम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
पितॄणाम्of the ancestors
पितॄणाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी (6th/सम्बन्ध), बहुवचन
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (and)
उपतिष्ठतिreaches/benefits/attends
उपतिष्ठति:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootउप + √स्था (धातु) लट्, प्रथमपुरुष, एकवचन
Formलट् (Present); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

Brāhmaṇas

Type: kshetra

Listener: Mahārāja (king)

Scene: A king completes a śrāddha rite; brāhmaṇas seated on kuśa mats receive dakṣiṇā while offerings are mentally dedicated to pitṛs.

B
Brāhmaṇas
M
Mahārāja
Ś
Śrāddha
D
Dakṣiṇā
P
Pitṛs

FAQs

Ritual sincerity must be completed through generosity—dakṣiṇā is portrayed as the seal that carries śrāddha’s benefit to the ancestors.

This is a dharma-instruction within the Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya; the verse itself does not specify a single tīrtha name.

After śrāddha, dakṣiṇā must be given to brāhmaṇas; this is stated as essential for the rite to properly reach the pitṛs.