Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 35

Devanagari script

परमेष द्विजः पूतश्चंडशर्मा भविष्यति । ब्राह्मोऽयं नागरः ख्यातः समस्ते धरणीतले

Transliteration

parameṣa dvijaḥ pūtaścaṃḍaśarmā bhaviṣyati | brāhmo'yaṃ nāgaraḥ khyātaḥ samaste dharaṇītale

Translation

Wahai Yang Maha Utama, Caṇḍaśarmā sesungguhnya akan disucikan sebagai seorang brāhmaṇa. Nāgara ini akan termasyhur sebagai “Brāhma” di seluruh muka bumi.

Word by Word

• परमेष: O supreme one
• परमेष: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8/सम्बोधन), एकवचन; ‘परम’ इत्यस्य सम्बोधन-रूपम्

• द्विजः: a Brahmin
• द्विजः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1/कर्ता), एकवचन

• पूतः: purified
• पूतः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पू (धातु) → पूत (कृदन्त, क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1/विशेष्य), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त

• चण्डशर्मा: Caṇḍaśarmā
• चण्डशर्मा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: चण्डशर्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1/कर्ता), एकवचन

• भविष्यति: will become
• भविष्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• ब्राह्मः: Brahminical, belonging to Brahmins
• ब्राह्मः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ब्राह्म (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1/विशेष्य), एकवचन; ‘नागरः’ इति विशेषण

• अयम्: this
• अयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1/कर्ता), एकवचन

• नागरः: citizen (Nāgara)
• नागरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नागर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1/कर्ता), एकवचन

• ख्यातः: renowned, known
• ख्यातः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: ख्या (धातु) → ख्यात (कृदन्त, क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1/विशेष्य), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त

• समस्ते: in the whole
• समस्ते: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: समस्त (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7/अधिकरण), एकवचन; ‘धरणीतले’ इति विशेषण

• धरणीतले: on the surface of the earth
• धरणीतले: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: धरणीतल (प्रातिपदिक: धरणी + तल)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7/अधिकरण), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (धरण्याः तलम्)

Speaker

Bhagavān (Bhāsvat/Sūrya in context; prophetic assurance)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Puṣpa / assembled brāhmaṇas and Nāgaras (implied)

Visual Art Cues

Scene: A blessing scene: Caṇḍaśarmā is declared purified; a Nāgara figure is proclaimed ‘Brāhma’ and destined for fame; the atmosphere is celebratory yet solemn, with witnesses and sacred setting.

Characters & Entities

• Caṇḍaśarmā
• Nāgara
• Brāhma (epithet/title)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine grace can restore purity and honor, transforming stigma into lasting renown when dharma is upheld.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse emphasizes outcome (purification and fame) rather than naming the chapter’s tīrtha explicitly.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct prescription; it gives the promised result—purification and widespread recognition.