Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 32

वैदिशे नगरे चास्ति मणिभद्रो महाधनी । कुब्जांगः क्षत्रियो देव जरावलिसमन्वितः

vaidiśe nagare cāsti maṇibhadro mahādhanī | kubjāṃgaḥ kṣatriyo deva jarāvalisamanvitaḥ

Di kota Vidiśā ada Maṇibhadra, amat kaya raya—seorang kṣatriya, wahai Tuanku; tubuhnya bongkok dan bertanda dengan kalungan usia tua.

वैदिशेin Vidiśā (Vaidiśa)
वैदिशे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootवैदिश (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; स्थानविशेषण
नगरेin the city
नगरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनगर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
अस्तिthere is
अस्ति:
Kriya (Existence/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मणिभद्रःMaṇibhadra (name)
मणिभद्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमणिभद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
महाधनीvery wealthy
महाधनी:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक) + धनी (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (महान् धनी)
कुब्जाङ्गःhaving a hunchbacked body
कुब्जाङ्गः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकुब्ज (प्रातिपदिक) + अङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहि (कुब्जानि अङ्गानि यस्य)
क्षत्रियःa kṣatriya
क्षत्रियः:
Karta (Subject complement/कर्ता)
TypeNoun
Rootक्षत्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
देवO lord
देव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
जरावलिसमन्वितःendowed with wrinkles/marks of old age
जरावलिसमन्वितः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootजरा (प्रातिपदिक) + आवलि (प्रातिपदिक) + समन्वित (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तृतीया/षष्ठी-तत्पुरुषार्थ (जरावलिभिः/जरावलिसहितः समन्वितः = endowed with lines of old age)

Puṣpa (continuing his explanation of the boon’s purpose)

Tirtha: Vidiśā (as narrative locale)

Type: kshetra

Scene: A prosperous city scene of Vidiśā: mansions, markets, and banners; Maṇibhadra, a richly dressed but hunchbacked kṣatriya, stands amid attendants, his wealth contrasted with his bodily curvature and signs of age.

P
Puṣpa
V
Vidiśā (Vaidiśa nagara)
M
Maṇibhadra

FAQs

Worldly power (wealth, status) is portrayed alongside bodily decline, underscoring impermanence and the need for dharmic orientation.

Vidiśā is referenced as a geographic setting; the tīrtha being praised is not explicitly named in this verse.

None; it introduces a character and location relevant to the forthcoming request.