Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 56

ततः सुगं नः पन्थेति तस्य मंत्रं विधाय सः । समाचरत्प्रहृष्टात्मा धर्मराजस्य शृण्वतः

tataḥ sugaṃ naḥ pantheti tasya maṃtraṃ vidhāya saḥ | samācaratprahṛṣṭātmā dharmarājasya śṛṇvataḥ

Kemudian, setelah merangkai mantra, “Semoga jalan kami dipermudah,” dia melaksanakan upacara dengan hati yang bersukacita, sementara Dharmarāja mendengarkan.

ततःthen
ततः:
Kriya-visheshana (Temporal/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्ययम्; क्रम/हेत्वर्थक (indeclinable: then/thereupon)
सुगम्easy/auspicious
सुगम्:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसुग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; ‘मन्त्रम्’ इत्यस्य विशेषणम् (Accusative singular neuter)
नःour
नः:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी बहुवचनम् (Genitive plural: our)
पन्थाpath
पन्था:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपथिन्/पन्था (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् (Nominative singular, masculine)
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/इत्यर्थक-अव्ययम् (quotative particle)
तस्यof that
तस्य:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे षष्ठी एकवचनम् (Genitive singular: of that)
मन्त्रम्mantra
मन्त्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया एकवचनम् (Accusative singular, masculine)
विधायhaving composed/formed
विधाय:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootवि-धा (धातु) + ल्यप् (कृदन्त-अव्यय)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त-अव्यय (absolutive/gerund): ‘having composed/arranged’
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् (Nominative singular masculine)
समाचरत्performed/practised
समाचरत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-आ-चर् (धातु)
Formलङ्-लकारः (अनद्यतनभूतः/Imperfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम् (Imperfect, 3rd sg)
प्रहृष्टात्माwith delighted heart
प्रहृष्टात्मा:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रहृष्ट-आत्मन् (प्रातिपदिक; प्रहृष्ट + आत्मन्)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; ‘सः’ इत्यस्य विशेषणम् (Nominative singular masculine)
धर्मराजस्यof Dharmarāja (Yama)
धर्मराजस्य:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootधर्म-राज (प्रातिपदिक; धर्म + राज)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी एकवचनम् (Genitive singular masculine)
शृण्वतःwhile (he) was listening
शृण्वतः:
Sambandha (Genitive attendant circumstance/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootश्रु (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले; पुंलिङ्गे षष्ठी एकवचनम्; ‘धर्मराजस्य’ इत्यस्य विशेषणम् (present participle; gen. sg. masc.: while listening)

Narrator (speaker not explicitly named in this verse)

Type: kshetra

Listener: (contextual) audience

Scene: The son composes a mantra—‘May our path be easy’—and performs the rite joyfully while Dharmarāja listens, suggesting a consecration or yātrā-commencement ritual under dharmic oversight.

D
Dharmarāja (Yama)

FAQs

Dharmic practice done with gladness and sincerity, even in simple mantra-form, is acknowledged by Dharmarāja.

The verse belongs to a tīrtha-glorification section (Tīrthamāhātmya) in Nāgarakhaṇḍa; the exact site is not named in this excerpt.

The creation/establishment and performance of a specific mantra-rite: “sugaṃ naḥ panthā” (“May our path be easy”).