Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 93

हेरंबाद्वह्निदिग्भागे चिंतामणि विनायकः । भक्तचिंतामणिः साक्षाच्चिंतितार्थ समर्पकः

heraṃbādvahnidigbhāge ciṃtāmaṇi vināyakaḥ | bhaktaciṃtāmaṇiḥ sākṣācciṃtitārtha samarpakaḥ

Dari Heramba, di penjuru api (tenggara), hadir Cintāmaṇi Vināyaka—permata pengabul hajat bagi para bhakta—yang secara langsung menganugerahkan tujuan yang tersimpan dalam hati.

हेरम्बात्from Heramba
हेरम्बात्:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootहेरम्ब (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन
वह्निदिग्भागेin the direction-quarter of Agni (southeast)
वह्निदिग्भागे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवह्नि + दिक् + भाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (वह्नेः दिक्-भागः)
चिन्तामणिःCintāmaṇi (wish-fulfilling jewel; epithet)
चिन्तामणिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootचिन्ता + मणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; तत्पुरुषः (चिन्तायाः मणिः)
विनायकःVināyaka
विनायकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविनायक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
भक्तचिन्तामणिःwish-fulfiller for devotees
भक्तचिन्तामणिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभक्त + चिन्तामणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (भक्तानां चिन्तामणिः)
साक्षात्directly, manifestly
साक्षात्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसाक्षात् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण/निपात (indeclinable particle)
चिन्तितार्थthe desired object/aim
चिन्तितार्थ:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootचिन्तित (चिन्त् धातु, क्त/कृदन्त) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (समासपद); कर्मधारय/तत्पुरुष-भावः (चिन्तितः अर्थः)
समर्पकःbestower, giver
समर्पकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसम् + अर्प् (धातु) + अक (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कृदन्त (ण्वुल्/अक-प्रत्ययान्त) कर्तृवाचक

Skanda (deduced; Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Cintāmaṇi Vināyaka (Agni-dik, Kāśī)

Type: kshetra

Listener: Ṛṣi audience / internal Kāśī interlocutors

Scene: Cintāmaṇi Vināyaka appears in the Agni quarter with a warm, fire-lit aura; devotees approach with folded hands, their thought-bubbles (symbolic) dissolving into a radiant jewel-like light as the deity grants ‘cintita-artha’.

H
Heramba
C
Cintāmaṇi Vināyaka
A
Agni-dik (southeast)

FAQs

In Kāśī, Vināyaka is celebrated as a living ‘cintāmaṇi’—devotional approach leads to the fulfillment of rightful desires.

A localized Kāśī setting associated with Heramba and the Agni (southeast) quarter, marking sacred geography through Vināyaka shrines.

No detailed rite is listed; the verse implies devotion/worship to Cintāmaṇi Vināyaka for desired results.