Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 61

यम उवाच । यदि मे वांछितं देव ददासि तर्हि शंकर । अस्मिन्स्थाने महाक्षेत्रे मन्नामा भव सर्वदा

yama uvāca | yadi me vāṃchitaṃ deva dadāsi tarhi śaṃkara | asminsthāne mahākṣetre mannāmā bhava sarvadā

Yama berkata: “Wahai Deva, wahai Śaṅkara, jika Engkau mengurniakan hajatku yang paling kuingini, maka di tempat ini—di mahākṣetra ini—biarlah namaku kekal selama-lamanya.”

यमःYama
यमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन
यदिif
यदि:
Sambandha (Clause linker)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्तार्थक-अव्यय (conditional particle)
मेto me / for me
मे:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-एकवचन (Genitive/Dative singular; enclitic)
वाञ्छितम्the desired (boon/thing)
वाञ्छितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवाञ्छित (कृदन्त; √वाञ्छ्)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन; ‘desired (thing)’
देवO god
देव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
ददासिyou give
ददासि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यम-पुरुष, एकवचन
तर्हिthen
तर्हि:
Sambandha (Discourse adverb)
TypeIndeclinable
Rootतर्हि (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्यय (then/thereupon)
शंकरO Śaṅkara
शंकर:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootशंकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; विशेषण (to ‘sthāne’)
स्थानेplace
स्थाने:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
महाक्षेत्रेin the great sacred field
महाक्षेत्रे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमहाक्षेत्र (प्रातिपदिक: महा + क्षेत्र)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
मत्-नामnamed after me
मत्-नाम:
Karta (Predicate nominal/विधेय)
TypeAdjective
Rootमत् (अस्मद्-प्रातिपदिक) + नामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; ‘whose name is mine’ इति विशेषण (to implied ‘kṣetra/ sthāna’)
भवbecome / be
भव:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन
सर्वदाalways
सर्वदा:
Kriya-viseshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसर्वदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)

Yama

Tirtha: Dharmāraṇya (requested to bear Yama’s name)

Type: kshetra

Listener: Śaṅkara (Śiva)

Scene: Yama, dignified and restrained, petitions Śaṅkara: ‘Let my name abide here forever’; the kṣetra is shown as a vast sacred grove with a central liṅga or luminous axis.

Y
Yama
Ś
Śaṅkara (Śiva)
M
Mahākṣetra (great holy field)

FAQs

Holy places become enduring centers of merit when sanctioned by divine will and upheld by dharma.

The Mahākṣetra identified as Dharmāraṇya (Dharmāraṇyakhaṇḍa).

No specific ritual is prescribed; the focus is on establishing the site’s enduring sacred identity (nāma-khyāti).