Home›Skanda Purana›Brahma Khanda›Brahmottara Khanda›Adhyaya 9›Shloka 42
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 42

Devanagari script

तयोर्द्वयोर्भूसुरवर्यपुत्रयोरेकस्त्तया हैमवतीधियार्चितः । एको महादेवधियाभिपूजितः कृतप्रणामौ ययतुस्तदाज्ञया

Transliteration

tayordvayorbhūsuravaryaputrayorekasttayā haimavatīdhiyārcitaḥ | eko mahādevadhiyābhipūjitaḥ kṛtapraṇāmau yayatustadājñayā

Translation

Daripada dua putera brāhmaṇa yang paling utama itu, seorang dipuja olehnya dengan bhāva bakti kepada Haimavatī, dan seorang lagi dimuliakan dengan bhāva kepada Mahādeva. Kedua-duanya bersembah sujud lalu berangkat menurut titahnya.

Word by Word
तयोःof those two
तयोः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), द्विवचन
द्वयोःof the two
द्वयोः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootद्वि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्याशब्द, षष्ठी/सप्तमी-विभक्ति (6th/7th Gen./Loc.), द्विवचन; अत्र षष्ठी (of the two)
भूसुरवर्यपुत्रयोःof the two sons of the best Brahmin
भूसुरवर्यपुत्रयोः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभूसुर (प्रातिपदिक) + वर्य (प्रातिपदिक) + पुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), द्विवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (भूसुरवर्यस्य पुत्रयोः)
एकःone (of them)
एकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
तयाby her
तया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन
हैमवतीधियाwith (her) thought of Haimavatī (Pārvatī)
हैमवतीधिया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootहैमवती (प्रातिपदिक) + धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (हैमवत्याः धिया)
अर्चितःworshipped
अर्चितः:
Karta (Predicate qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeVerb
Rootअर्च् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
एकःone (the other)
एकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
महादेवधियाwith thought of Mahādeva (Śiva)
महादेवधिया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमहादेव (प्रातिपदिक) + धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (महादेवस्य धिया)
अभिपूजितःhonoured, duly worshipped
अभिपूजितः:
Karta (Predicate qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeVerb
Rootअभि + पूज् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कृतप्रणामौhaving made obeisance
कृतप्रणामौ:
Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootकृत (प्रातिपदिक/कृ-धातोः क्त) + प्रणाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष-भावः (कृतः प्रणामः याभ्याम्)
ययतुःthey went
ययतुः:
Kriya (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), द्विवचन; परस्मैपद
तत्that
तत्:
Sambandha (Specifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; अत्र ‘तदाज्ञया’ इत्यत्र समासपूर्वपद
आज्ञयाby (her) command
आज्ञया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootआज्ञा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन
Speaker

Narrator (context not provided; likely a Purāṇic narrator relating events within Brahmottarakhaṇḍa)

Visual Art Cues

Scene: Two brāhmaṇa sons stand before a patron; one is honored with Devī-bhāva (Haimavatī), the other with Śiva-bhāva (Mahādeva). After receiving worship, both bow and depart in obedience to her instruction.

Characters & Entities
H
Haimavatī
M
Mahādeva
D
Dvija

FAQs

Inner intention (bhāva)—seeing the divine while honoring guests—sanctifies worship and service.

No specific tīrtha is referenced in this verse.

Honoring guests as embodiments of the divine—worshiping with Śiva/Devī-bhāva—and dismissing them respectfully after obeisance.

←Previous Verse
Next Verse→