Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 43

शबर्युवाच । पुष्पाणि संतु तव देव ममेंद्रियाणि धूपोऽगुरुर्वपुरिदं हृदयं प्रदीपः । प्राणा हवींषि करणानि तवाक्षताश्च पूजाफलं व्रजतु सांप्रतमेष जीवः

śabaryuvāca | puṣpāṇi saṃtu tava deva mameṃdriyāṇi dhūpo'gururvapuridaṃ hṛdayaṃ pradīpaḥ | prāṇā havīṃṣi karaṇāni tavākṣatāśca pūjāphalaṃ vrajatu sāṃpratameṣa jīvaḥ

Śabarī berkata: “Wahai Dewa, biarlah indriya-indriyaku menjadi bunga bagi-Mu; biarlah tubuh ini menjadi dupa harum agaru; biarlah hatiku menjadi pelita. Biarlah nafas-hidupku menjadi āhuti, dan segala dayaku menjadi akṣata yang utuh bagi-Mu; kini biarlah jiwa ini sendiri berangkat sebagai buah pemujaan.”

शबरीŚabarī
शबरी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशबरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
पुष्पाणिflowers
पुष्पाणि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुष्प (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन
सन्तुlet them be
सन्तु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलोट्-लकार (imperative/benedictive sense), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन
तवyour
तव:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th case/genitive), एकवचन
देवO god
देव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (vocative/सम्बोधन), एकवचन
ममmy
मम:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th case/genitive), एकवचन
इन्द्रियाणिsenses
इन्द्रियाणि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइन्द्रिय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन
धूपःincense
धूपः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
अगुरुःaloeswood (aguru)
अगुरुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअगुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
वपुःbody
वपुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवपुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
इदम्this
इदम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम-विशेषण, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; विशेषण (वपुः/हृदयम्)
हृदयम्heart
हृदयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहृदय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
प्रदीपःlamp
प्रदीपः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रदीप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
प्राणाःlife-breaths
प्राणाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्राण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन
हवींषिoblations
हवींषि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहविस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन
करणानिinstruments (organs), faculties
करणानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन
तवyour
तव:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th case/genitive), एकवचन
अक्षताःunbroken grains (rice)
अक्षताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअक्षत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction: 'and')
पूजाफलम्fruit of worship
पूजाफलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपूजा + फल (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative: 'fruit of worship'), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd case), एकवचन
व्रजतुlet it go/attain
व्रजतु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootव्रज् (धातु)
Formलोट्-लकार (imperative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
साम्प्रतम्now
साम्प्रतम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसाम्प्रतम् (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time: 'now, at present')
एषःthis
एषः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
जीवःlife, living being (my life)
जीवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजीव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन

Śabarī

Tirtha: Mānasa-pūjā-kṣetra (inner worship-field)

Type: kshetra

Scene: Śabarī, hands folded, speaks a luminous inner-pūjā hymn: flowers become her senses, incense her body, lamp her heart; subtle icons of these offerings appear as symbolic overlays around her, while Śiva’s presence is felt beyond the flames.

Ś
Śiva
Ś
Śabarī

FAQs

The highest worship is inner self-offering—transforming senses, mind, and prāṇa into sacred articles of pūjā for Śiva.

No tīrtha is mentioned; the verse glorifies the inner sanctuary of the heart where Sadāśiva is worshipped.

It teaches a symbolic ‘mānasa-pūjā’: flowers (senses), incense (body), lamp (heart), oblations (prāṇa), and akṣata (faculties).