Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 33

तां दृष्ट्वा देवदैत्येन्द्रा मोहिता लभते कथम् । मृगयन्ति स्म तां कन्यामितश्चेतश्च भारत

tāṃ dṛṣṭvā devadaityendrā mohitā labhate katham | mṛgayanti sma tāṃ kanyāmitaścetaśca bhārata

Tatkala melihatnya, para pemimpin dewa dan daitya menjadi terpukau, lalu berfikir, “Bagaimanakah dia dapat diperoleh?” Wahai Bhārata, mereka pun mencari gadis itu ke sana dan ke mari.

ताम्her
ताम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सर्वनाम
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (gerund/absolutive)
देवgods
देव:
Visheshya (विशेष्य/Member)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; समासाङ्ग
दैत्यdaityas
दैत्य:
Visheshya (विशेष्य/Member)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; समासाङ्ग
इन्द्राःthe chiefs
इन्द्राः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; द्वन्द्व-समास (देव-दैत्य-इन्द्राः = ‘lords among gods and daityas’)
मोहिताःbewildered
मोहिताः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootमुह् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण
लभतेis obtained / can be attained
लभते:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootलभ् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
कथम्how?
कथम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्नवाचक-अव्यय (interrogative adverb)
मृगयन्तिthey seek/hunt for
मृगयन्ति:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootमृगय् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
स्मindeed/then (narrative)
स्म:
Kriya-anubandha (क्रियानुबन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootस्म (अव्यय)
Formस्म-प्रयोग (particle indicating past/narrative emphasis)
ताम्her
ताम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
कन्याम्the maiden
कन्याम्:
Karma (कर्म/Object - apposition)
TypeNoun
Rootकन्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
इतश्from here/this way
इतश्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootइतस् (अव्यय)
Formदिशावाचक-अव्यय (adverb: ‘from here/this side’)
चेतःmind
चेतः:
Adhikarana (अधिकरण/Locative sense: ‘in mind’)
TypeNoun
Rootचेतस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समुच्चय-प्रयोगे (paired with इतश्चेतश्च)
and
:
Samuccaya (समुच्चय/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
एतश्from there/that way
एतश्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएतस् (अव्यय)
Formदिशावाचक-अव्यय (adverb: ‘from there/that side’)
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
भारतO Bhārata
भारत:
Sambodhana (सम्बोधन/Address)
TypeNoun
Rootभारत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन

Purāṇic narrator addressing Bhārata (Yudhiṣṭhira lineage epithet)

Tirtha: Revā (Narmadā)

Type: river

Listener: Bhārata (epic-style addressee within narration)

Scene: Deva and Daitya leaders, captivated, scan the directions searching for the maiden; their faces show confusion and longing, movement in multiple directions.

D
Deva-indras (leaders of gods)
D
Daitya-indras (leaders of demons)
B
Bhārata
T
The maiden (unnamed here)

FAQs

Even powerful beings fall into moha when desire dominates; dharma requires restraint and discernment rather than possessive pursuit.

No specific tīrtha is identified in this verse.

None.