Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 64

Devanagari script

गृहीत्वा देवमुत्सङ्गे गतः कैलासपर्वतम् । शय्यायां शङ्करं न्यस्य निर्ययौ दैत्यराट्ततः

Transliteration

gṛhītvā devamutsaṅge gataḥ kailāsaparvatam | śayyāyāṃ śaṅkaraṃ nyasya niryayau daityarāṭtataḥ

Translation

Dia mengangkat Sang Dewa ke pangkuannya lalu pergi ke Gunung Kailāsa. Setelah meletakkan Śaṅkara di atas pembaringan, raja para Daitya itu pun keluar.

Word by Word

• गृहीत्वा: having seized/taken
• गृहीत्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: ग्रह् (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive)

• देवम्: the god
• देवम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• उत्सङ्गे: in (his) lap
• उत्सङ्गे: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: उत्सङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• गतः: went
• गतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: क्त (past active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• कैलास-पर्वतम्: Mount Kailāsa
• कैलास-पर्वतम्: Karma (Goal/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कैलास (प्रातिपदिक) + पर्वत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कैलासस्य पर्वतः)

• शय्यायाम्: on the bed
• शय्यायाम्: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: शय्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• शङ्करम्: Śaṅkara (Śiva)
• शङ्करम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शङ्कर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• न्यस्य: having placed/laid down
• न्यस्य: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: नि + अस्/स्यन्द? (धातु √अस्/√स्य?); standard: नि + अस् (धातु) in sense 'to place' via √अस्/√न्यस् (denom.)
• Form: क्त्वान्त-समकक्ष अव्ययकृदन्त (gerund) from √न्यस् (to place)

• निर्ययौ: went out, departed
• निर्ययौ: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: निर् + या (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

• दैत्य-राट्: the king of demons
• दैत्य-राट्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दैत्य (प्रातिपदिक) + राज्/राट् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (दैत्यानां राट्)

• ततः: then, thereafter
• ततः: Sambandha (Sequence/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रम/स्थानवाचक (then/from there)

Speaker

Mārkaṇḍeya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kailāsa

Type: peak

Visual Art Cues

Scene: The daitya king cradles Śiva in his lap, traversing toward snow-clad Kailāsa; then gently lays him upon a couch within a divine chamber and steps out.

Characters & Entities

• Kailāsa
• Śaṅkara (Śiva)
• Daityarāṭ (Andhaka implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The narrative underscores Śiva’s transcendence and the unfolding of karmic consequence, even as the antagonist temporarily gains advantage.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Mount Kailāsa is referenced as Śiva’s divine abode; it is a sacred locus in Śaiva sacred geography.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.