Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 37

ईश्वर उवाच । कस्यैषा दुर्मतिर्जाता क्षिप्तः सर्पमुखे करः । ललाटे च कृतं वर्म स यास्यति यमालयम्

īśvara uvāca | kasyaiṣā durmatirjātā kṣiptaḥ sarpamukhe karaḥ | lalāṭe ca kṛtaṃ varma sa yāsyati yamālayam

Īśvara bersabda: “Siapakah yang menimbulkan niat jahat ini—menghulur tangan ke dalam mulut ular, dan meletakkan zirah pada dahi? Dia akan pergi ke kediaman Yama.”

ईश्वरःĪśvara (Lord)
ईश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
कस्यof whom
कस्य:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
एषाthis (she/this)
एषा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
दुर्मतिःevil-mindedness, wicked thought
दुर्मतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदुर्मति (प्रातिपदिक; दुर् + मति)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
जाताhas arisen/been born
जाता:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु) + त (कृत्-प्रत्यय)
Formभूतकृदन्त (Past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (जाता = ‘arisen/been born’)
क्षिप्तःthrown
क्षिप्तः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्षिप् (धातु) + त (कृत्-प्रत्यय)
Formभूतकृदन्त (Past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सर्पमुखेin the serpent’s mouth
सर्पमुखे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसर्पमुख (प्रातिपदिक; सर्प + मुख)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
करःhand
करः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
ललाटेon the forehead
ललाटे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootललाट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
and
:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
कृतम्made/done
कृतम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + त (कृत्-प्रत्यय)
Formभूतकृदन्त (Past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (कृतम् = ‘done/made’)
वर्मarmor, protective covering
वर्म:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवर्मन्/वर्म (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
यास्यतिwill go
यास्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple future), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
यमालयम्to Yama’s abode
यमालयम्:
Gati/Karma (Destination as object)
TypeNoun
Rootयमालय (प्रातिपदिक; यम + आलय)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

Īśvara (Śiva)

Scene: Śiva speaks in stern astonishment: a foolhardy figure thrusts a hand into a serpent’s gaping mouth; a strange ‘armor’ is strapped to the forehead; the shadow of Yama’s city looms as a moral consequence.

Ī
Īśvara (Śiva)
Y
Yama
A
Andhaka (implied)

FAQs

Arrogant, self-destructive adharma—trying to ‘outsmart’ the inevitable—leads to downfall and death.

The context remains Kailāsa, the seat of Īśvara, where transgression is judged instantly.

None; it is a moral pronouncement and warning.