Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 69

Devanagari script

साङ्गोपाङ्गांस्तथा वेदाञ्जपन्नित्यं समाहितः । न तत्फलमवाप्नोति गायत्र्या संयमी यथा

Transliteration

sāṅgopāṅgāṃstathā vedāñjapannityaṃ samāhitaḥ | na tatphalamavāpnoti gāyatryā saṃyamī yathā

Translation

Walaupun seseorang dengan tumpuan yang teguh mengulang Weda setiap hari beserta segala aṅga dan upāṅga, namun ia tidak memperoleh hasil yang setara dengan seorang yang mengawal diri serta teguh berpegang pada Gāyatrī.

Word by Word

• साङ्गोपाङ्गान्: with the limbs and subsidiary limbs (ancillaries)
• साङ्गोपाङ्गान्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स (अव्यय-उपसर्गार्थ) + अङ्ग (प्रातिपदिक) + उपाङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; द्वन्द्व-समासः (अङ्ग + उपाङ्ग) तदन्ते 'स-' उपपद (with)

• तथा: and likewise
• तथा: Connector (अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय/तद्वत् (and likewise)

• वेदान्: the Vedas
• वेदान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वेद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन

• जपन्: reciting
• जपन्: Karta (Agent participle/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: जप् (धातु)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तरि (while reciting)

• नित्यम्: always
• नित्यम्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: नित्य (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण

• समाहितः: concentrated
• समाहितः: Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम् + आ + धा (धातु) → समाहित (कृदन्त/प्रातिपदिक)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; 'collected/concentrated'

• न: not
• न: Negation (निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध

• तत्: that
• तत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् (फलम्)

• फलम्: fruit/result
• फलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• अवाप्नोति: attains
• अवाप्नोति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अव + आप् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुषः, एकवचन; परस्मैपदम्

• गायत्र्या: by (means of) Gayatrī
• गायत्र्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: गायत्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन

• संयमी: a self-controlled one
• संयमी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: संयमिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• यथा: as
• यथा: Upamana marker (Comparison)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; उपमानवाचक (as)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (contextual deduction)

Characters & Entities

• Gāyatrī
• Vedas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Discipline and concentrated Gāyatrī-japa are portrayed as especially potent—surpassing even extensive rote recitation without the same inner restraint.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Revā/Narmadā milieu is the backdrop, where such japa is recommended for heightened merit.

What ritualistic prescription is mentioned?

Regular Gāyatrī-japa performed with saṃyama (self-restraint) and mental collectedness.