Previous Verse
Next Verse

Shloka 24

सप्तनवतितमः सर्गः (Yuddha Kāṇḍa 97): Sugrīva’s Onslaught and the Fall of Virūpākṣa

तेनखडगप्रहारेणरक्षसाबलिनाहतः ।मुहूर्तमभवद्वीरोविसंज्ञइववानरः ।।।।

tena khaḍgaprahāreṇa rakṣasā balinā hataḥ | muhūrtam abhavad vīro visaṃjña iva vānaraḥ ||

Dipukul oleh tebasan pedang Raksasa yang perkasa itu, wira Vanara itu terluka; seketika lamanya dia seakan-akan tidak sedarkan diri.

तेनby that
तेन:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun), नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), एकवचन
खड्गप्रहारेणby the sword-blow
खड्गप्रहारेण:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootखड्ग (प्रातिपदिक) + प्रहार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (खड्गस्य प्रहारः)
रक्षसाby the rākṣasa
रक्षसा:
कर्ता (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootrakṣas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), एकवचन
बलिनाmighty
बलिना:
कर्ता (Agent/कर्ता)
TypeAdjective
Rootbalin (प्रातिपदिक)
Formविशेषण (adjective), नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; रक्षसा इति विशेष्यस्य विशेषणम्
हतःstruck/wounded
हतः:
कर्म (Patient/कर्म)
TypeAdjective
Roothan (धातु) → hata (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; वानरः/वीरः इति विशेष्यस्य विशेषणम्
मुहूर्तम्for a moment
मुहूर्तम्:
अधिकरण (Time/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootmuhūrta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; कालाधिकरणार्थे (accusative of duration)
अभवत्became
अभवत्:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
वीरःthe hero
वीरः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvīra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; वानरः इत्यस्य समानाधिकरणम्
विसंज्ञःunconscious
विसंज्ञः:
कर्ता (Subject-complement/कर्ता)
TypeAdjective
Rootvisaṃjña (प्रातिपदिक)
Formविशेषण, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; वानरः इति विशेष्यस्य विशेषणम्
इवas if
इव:
सम्बन्ध (Comparison/उपमा)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formउपमा-अव्यय (particle of comparison)
वानरःthe monkey (warrior)
वानरः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvānara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

Struck by the mighty Rakshasa with a sword, the Vanara leader, a heroic one, got wounded, and became unconscious for a while.

S
Sugrīva
V
Virūpākṣa
R
Rākṣasa
V
Vānara

FAQs

Steadfastness in righteous struggle: even a leader may be momentarily overcome, yet the duty of resistance against adharma is not abandoned.

In the battlefield duel, Virūpākṣa strikes Sugrīva with a sword, leaving him briefly dazed/unconscious.

Sugrīva’s vīratva (heroic resilience), shown by enduring a severe blow without the battle’s purpose being forsaken.