Previous Verse
Next Verse

Shloka 78

कुम्भकर्णविबोधनम्

The Awakening of Kumbhakarna

सर्वमद्यैवयूपाक्षहरिसैन्यंसलक्ष्मणम् ।राघवंचरणेजित्वाततोद्रक्ष्यामिरावणम् ।।।।

sarvam adyaiva yūpākṣa harisainyaṃ salakṣmaṇam |rāghavaṃ ca raṇe jitvā tato drakṣyāmi rāvaṇam ||

Wahai Yūpākṣa, pada hari ini juga aku akan menewaskan di medan perang seluruh bala Vānara, bersama Lakṣmaṇa dan Rāghava; kemudian aku akan pergi menghadap Rāvaṇa.

sarvamall
sarvam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्; object of implied ‘I will conquer’
adyatoday/now
adya:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootadya (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्ययम् (temporal adverb)
evaindeed/just
eva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारण-अव्ययम् (emphatic particle)
yūpākṣaO Yupaksha
yūpākṣa:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootyūpākṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन (8th case), एकवचनम्; vocative
hari-sainyamthe vanara army
hari-sainyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roothari (प्रातिपदिक) + sainya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘हरीणां सैन्यम्’
sa-lakṣmaṇamalong with Lakshmana
sa-lakṣmaṇam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsa (प्रातिपदिक/उपसर्गवत्) + lakṣmaṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्; बहुव्रीहिः ‘लक्ष्मणः सह यस्य’ = together with Lakshmana; qualifies harisainyam
rāghavamRaghava (Rama)
rāghavam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootrāghava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्ययम्
raṇein battle
raṇe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootraṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी, एकवचनम्
jitvāhaving conquered
jitvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootji (धातु) + ktvā (क्त्वा)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्तः; ‘having conquered’
tataḥthen
tataḥ:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्ययम्; क्रम/अनन्तरबोधक (then/thereafter)
drakṣyāmiI will see
drakṣyāmi:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootdṛś (धातु)
Formलृट्-लकारः (simple future), उत्तमपुरुषः, एकवचनम्; parasmaipada
rāvaṇamRavana
rāvaṇam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootrāvaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्

"I will conquer now the Vanara army along with Lakshmana and Raghava in war and see Ravana."

K
Kumbhakarṇa
Y
Yūpākṣa
V
Vānara army (hari-sainya)
L
Lakṣmaṇa
R
Rāghava (Rāma)
R
Rāvaṇa

FAQs

The verse illustrates how pride can eclipse dharma: confident boasting replaces careful reflection, foreshadowing ruin born of adharma.

Kumbhakarṇa declares immediate intent to defeat Rāma, Lakṣmaṇa, and the vānaras, and then report to Rāvaṇa.

Negative exemplar: uncontrolled confidence and aggression (ahaṅkāra) rather than disciplined courage.