Adhyaya 90

Verse 1

सूतौवाच । एवमाकर्ण्य तत्सर्वं समुज्ज्वलस्य भाषितम् । कुंजलः स हि धर्मात्मा प्रत्युवाच सुतं प्रति

Sūta berkata: Setelah mendengar segala yang diucapkan oleh Samujjvala, Kuñjala—yang berjiwa dharma—pun menjawab kepada anaknya.

Verse 2

कुंजल उवाच । संप्रवक्ष्याम्यहं तात श्रूयतां स्थिरमानसः । सर्वसंदेहविध्वंसं चरित्रं पापनाशनम्

Kuñjala berkata: “Wahai anakku, kini akan aku kisahkan—dengarlah dengan hati yang teguh. Ini suatu riwayat suci yang memusnahkan segala keraguan dan menghapuskan dosa.”

Verse 3

इंद्रलोके प्रववृते संवादो देव कौतुकः । सभायां तस्य देवस्य इंद्रस्यापि महात्मनः

Di alam Indra, bermulalah suatu wacana ilahi yang sarat keajaiban—di balairung perhimpunan dewa Indra yang berhati agung itu juga.

Verse 4

देवं द्रष्टुं सहस्राक्षं नारदस्त्वरितं ययौ । समागतं सहस्राक्षः सूर्यतेजःसमप्रभम्

Dengan hasrat untuk menatap dewa Sahasrākṣa (Indra), Nārada segera bergegas pergi. Di sana Sahasrākṣa menampakkan diri, bersinar setara gemilang suria.

Verse 5

तं दृष्ट्वा हर्षमायातः समुत्थाय महामतिः । ददावर्घं च पाद्यं च भक्त्या प्रणतमानसः

Melihat baginda, insan berakal agung itu dipenuhi sukacita; lalu bangkit, dengan hati tunduk dalam bhakti, mempersembahkan arghya serta air pādya untuk membasuh kaki.

Verse 6

बद्धांजलिपुटोभूत्वा प्रणाममकरोत्तदा । आसने कोमले पुण्ये विनिवेश्य द्विजोत्तमम्

Kemudian, dengan tangan dirapatkan, dia menunduk memberi pranam; lalu mendudukkan dwija yang utama pada asana yang lembut lagi suci, sebagai penghormatan.

Verse 7

पप्रच्छ प्रणतो भूत्वा श्रद्धया परया युतः । कस्माच्चागमनं तेऽद्य कारणं वद सांप्रतम्

Setelah menunduk dengan penuh śraddhā yang luhur, dia bertanya: “Apakah sebab tuan datang ke sini hari ini? Nyatakanlah puncanya sekarang.”

Verse 8

इत्युक्तो देवराजेन प्रत्युवाच महामुनिः । भवंतं द्रष्टुमायातः पृथिव्यास्तु पुरंदरः

Demikianlah disapa oleh raja para dewa, orang suci yang agung itu menjawab: "Wahai Purandara, kamu telah datang untuk melihat Bumi."

Verse 9

स्नात्वा पुण्यप्रदेशेषु तीर्थेषु च सुश्रद्धया । देवान्पितॄन्समभ्यर्च्य दृष्ट्वा तीर्थान्यनेकशः

Setelah mandi dengan penuh keyakinan di tempat-tempat suci dan tirtha, serta memuja para dewa dan leluhur, seseorang telah mengunjungi banyak tirtha berulang kali.

Verse 10

एतत्ते सर्वमाख्यातं यत्त्वया पृच्छितं पुरा । देवेंद्र उवाच । दृष्टानि पुण्यतीर्थानि सुक्षेत्राणि त्वया मुने

"Semua ini telah dijelaskan sepenuhnya kepadamu—apa yang kamu tanyakan sebelumnya." Indra, raja para dewa, berkata: "Wahai orang suci, kamu telah melihat tempat-tempat suci (tirtha) dan kawasan suci yang penuh berkah (kshetra)."

Verse 11

किं तीर्थं प्राप्य मुच्येत ब्रह्मघ्नो ब्रह्महत्यया । सुरापोमुच्यतेपापाद्गोघ्नोहेमापहारकः

Dengan mencapai tirtha suci manakah seorang pembunuh brahmana dibebaskan daripada dosa pembunuhan brahmana? Dan dengan tirtha manakah seorang peminum arak dibebaskan daripada dosa—demikian pula pembunuh lembu dan pencuri emas?

Verse 12

स्वामिद्रोहान्महाभाग नारीहंता कथं सुखी । नारद उवाच । यानि कानि च तीर्थानि गयादीनि सुरेश्वर

Wahai yang bertuah, bagaimanakah orang yang mengkhianati tuannya, atau yang membunuh seorang wanita, boleh berbahagia? Narada berkata: "Wahai raja para dewa, tempat-tempat ziarah suci apa pun yang ada—bermula dengan Gaya—..."

Verse 13

तेषां नैव प्रजानामि विशेषं पापनाशनम् । सुपुण्यानि सुदिव्यानि पापघ्नानि समानि च

Tentang mereka, aku sama sekali tidak mengetahui perbezaan khusus pada kuasa memusnahkan dosa; semuanya sama—amat besar pahalanya, benar-benar bersifat ilahi, dan penghapus dosa.

Verse 14

सर्वाण्येव सुतीर्थानि जानाम्यहं पुरंदर । अविशेषं विशेषं वै नैव जानामि सांप्रतम्

Wahai Purandara, aku mengetahui semua tīrtha yang unggul; namun pada saat ini aku tidak mengetahui yang mana ‘umum’ dan yang mana ‘khusus’ di antara mereka.

Verse 15

प्रत्ययं क्रियतां देव तीर्थानां गतिदायकम् । एवमाकर्ण्य तद्वाक्यं नारदस्य महात्मनः

“Wahai Dewa, mohon kurniakan suatu jaminan yang meyakinkan—yang memberi jalan menuju tīrtha-tīrtha suci.” Maka setelah mendengar kata-kata Mahātmā Nārada, …

Verse 16

समाहूतानि चेंद्रेण तीर्थानि भूगतानि च । मूर्तिवर्तीनि दिव्यानि समायातानि शासनात्

Atas panggilan Indra, tīrtha-tīrtha suci—termasuk yang berada di bumi—yang bersifat ilahi dan berwujud, datang berhimpun menurut titahnya.

Verse 17

बद्धांजलीनि दिव्यानि भूषितानि सुभूषणैः । दिव्यांबराणि स्निग्धानि तेजोवंति च सुव्रत

Dengan tangan dirapatkan penuh takzim, mereka tampak ilahi dan bersinar; dihiasi perhiasan yang indah, mengenakan busana syurga—berkilau dan penuh tejas, wahai engkau yang berikrar mulia.

Verse 18

स्त्रीपुंसोश्च स्वरूपाणि कृतानि च विशेषतः । हेमचंदनकाशानि दिव्यरूपधराणि च

Dan khususnya, rupa wanita dan lelaki telah dibentuk—bersinar laksana emas dan cendana, serta menyandang penampilan yang bersifat ilahi.

Verse 19

मुक्ताफलस्यवर्णेन प्रभासंति नरेश्वर । तप्तकांचनवर्णानि सारुण्यानि च तत्र वै

Wahai raja, mereka bersinar dengan warna mutiara; dan di sana tampak juga rupa berwarna emas yang dipanaskan, diselubungi seri kemerah-merahan.

Verse 20

कति शुक्ल सुपीतानि प्रभावंति सभांतरे । कानि पद्मनिभान्येव मूर्तिवर्तीनि तानि तु

Di dalam balairung, betapa banyak—yang putih bersih dan kuning keemasan—bersinar cemerlang! Dan yang manakah di antara mereka tampak laksana teratai, berwujud nyata dan terlihat?

Verse 21

सूर्यतेजः प्रकाशानि तडित्तेजः समानि च । पावकाभानि चान्यानि प्रभासंति सभांतरे

Di dalam balairung, banyak sinar gemilang terpancar—sebahagiannya seperti cahaya matahari, sebahagiannya setara kilat, dan yang lain menyerupai nyala api.

Verse 22

सर्वाभरणशोभाढ्यैः प्रशोभंते नरेश्वर । हारकंकणकेयूरमालाभिस्तु सुचंदनैः

Wahai tuan manusia, mereka bersinar indah—dihiasi keelokan segala perhiasan—memakai kalung, gelang, kelat lengan, dan untaian bunga, serta disapukan cendana yang harum lagi mulia.

Verse 23

दिव्यचंदनदिग्धानि सुरभीणि गुरूणि च । कमंडलुकराण्येव आयातानि सभांतरे

Disapukan dengan cendana samawi, harum dan berwibawa lagi berat, bejana kamaṇḍalu serta peralatan yang berkaitan pun tiba di tengah balairung perhimpunan.

Verse 24

गंगा च नर्मदा पुण्या चंद्रभागा सरस्वती । देविका बिंबिका कुब्जा कुंजला मंजुला श्रुता

Sungai-sungai suci ialah Gaṅgā, Narmadā, Candrabhāgā yang mulia, dan Sarasvatī; demikian juga Devikā, Bimbikā, Kubjā, Kuñjalā, Mañjulā serta Śrutā.

Verse 25

रंभा भानुमती पुण्या पारा चैव सुघर्घरा । शोणा च सिंधुसौवीरा कावेरी कपिला तथा

Rambhā, Bhānumatī, Puṇyā, serta Pārā dan Sughargharā; demikian juga Śoṇā, Sindhu-Sauvīrā, Kāverī dan Kapilā.

Verse 26

कुमुदा वेदनदी पुण्या सुपुण्या च महेश्वरी । चर्मण्वती तथा ख्याता लोपा चान्या सुकौशिकी

Kumudā, Vedanadī, Puṇyā, Supuṇyā dan Maheśvarī; demikian juga sungai yang masyhur bernama Carmaṇvatī; serta Lopā dan satu lagi yang dikenali sebagai Sukauśikī.

Verse 27

सुहंसी हंसपादा च हंसवेगा मनोरथा । सुरुथास्वारुणा वेणा भद्र वेणा सुपद्मिनी

Suhaṃsī, Haṃsapādā, Haṃsavegā, Manorathā; Suruthā, Svāruṇā, Veṇā, Bhadrā, Veṇā dan Supadminī—demikianlah nama-nama itu dihitung dan disebutkan.

Verse 28

नाहलीसुमरी चान्या पुण्या चान्या पुलिंदिका । हेमा मनोरथा दिव्या चंद्रिका वेदसंक्रमा

Dan yang lain bernama Nāhalī-sumarī; yang lain Puṇyā; yang lain Puliṃdikā; serta Hemā, Manorathā, Divyā, Caṃdrikā dan Veda-saṃkramā (itulah nama-namanya).

Verse 29

ज्वालाहुताशनी स्वाहा काला चैव कपिंजला । स्वधा च सुकला लिंगा गंभीरा भीमवाहिनी

Jvālāhutāśanī, Svāhā, Kālā dan juga Kapiñjalā; Svadhā, Sukalā, Liṅgā, Gambhīrā dan Bhīmavāhinī—demikianlah nama-nama yang sedang disenaraikan.

Verse 30

देवद्रीची वीरवाहा लक्षहोमा अघापहा । पाराशरी हेमगर्भा सुभद्रा वसुपुत्रिका

Devadrīcī, Vīravāhā, Lakṣahomā—penghapus dosa; Pārāśarī, Hemagarbhā, Subhadrā dan Vasuputrikā—itulah (nama-namanya).

Verse 31

एता नद्यो महापुण्या मूर्तिमत्यो नरेश्वर । सर्वाभरणशोभाढ्याः कुंभहस्ताः सुपूजिताः

Wahai raja manusia, sungai-sungai ini amat besar pahalanya—menjelma sebagai rupa ilahi—berseri dengan keindahan segala perhiasan, memegang kendi air di tangan, dan dipuja dengan sewajarnya.

Verse 32

प्रयागः पुष्करश्चैव अर्घदीर्घो मनोरथा । वाराणसी महापुण्या ब्रह्महत्या व्यपोहिनी

Prayāga dan Puṣkara, juga Arghadīrgha dan Manorathā; serta Vārāṇasī—amat suci—ialah tirtha yang menghapus bahkan dosa brahmahatyā (membunuh brahmana).

Verse 33

द्वारावती प्रभासश्च अवंती नैमिषस्तथा । चंडकश्च महारत्नो महेश्वरकलेश्वरौ

Dvārāvatī, Prabhāsa, Avantī dan juga Naimiṣa; serta Caṇḍaka, Mahāratna, dan dua dhāma suci—Maheśvara dan Kaleśvara.

Verse 34

कलिंजरो ब्रह्मक्षेत्रं माथुरो मानवाहकः । मायाकांती तथान्यानि दिव्यानि विविधानि च

Kaliñjara, Brahmakṣetra, Mathurā dan Mānavāhaka; demikian juga Māyākāntī—beserta pelbagai lagi tirtha ilahi yang beraneka jenis.

Verse 35

अष्टषष्टिः सुतीर्थानि नदीनां शतकोटयः । गोदावरीमुखाः सर्वा समायातास्तदाज्ञया

Enam puluh lapan su-tirtha yang mulia dan ratusan krore sungai—bermula dari Godāvarī—semuanya berhimpun di sini menurut titah baginda.

Verse 36

द्वीपानां तु समस्तानि सुतीर्थानि महांति च । मूर्तिलिंगधराण्येव सहस्राक्षं सुरेश्वरम्

Sesungguhnya di seluruh dvīpa ada su-tirtha, bahkan yang agung; dan ada juga rupa yang menegakkan mūrti serta liṅga—semuanya memuja Sahasrākṣa, Tuhan para dewa.

Verse 37

समाजग्मुः समस्तानि तदादेशकराणि च । प्रणेमुर्देवदेवेशं नतशीर्षाणि सर्वशः

Kemudian mereka semua—yang melaksanakan titahnya—berhimpun bersama; dan dengan kepala tunduk dari segala arah, mereka menyembah Dewa segala dewa, Tuhan segala tuhan.

Verse 38

सूत उवाच । तैः प्रोक्तं तु महातीर्थैर्देवराजं यशस्विनम् । कस्मात्त्वया समाहूता देवदेव वदस्व नः

Sūta berkata: lalu para mahātīrtha itu berkata kepada Dewa-raja Indra yang termasyhur, “Wahai Dewa segala dewa, nyatakanlah kepada kami—mengapakah Engkau memanggil kami?”

Verse 39

ब्रूहि नः कारणं सर्वं नमस्तुभ्यं सुराधिप । एवमाकर्ण्य तद्वाक्यं देवराजोभ्यभाषत

“Wahai Penguasa para sura, nyatakanlah seluruh sebabnya kepada kami; salam hormat (namaskara) kami kepada-Mu.” Setelah mendengar kata-kata itu, Dewa-raja Indra pun menjawab.

Verse 40

कः समर्थो महातीर्थो ब्रह्महत्यां व्यपोहितुम् । गोवधाख्यं महापापं स्त्रीवधाख्यमनुत्तमम्

Mahātīrtha manakah yang mampu menghapus dosa brahmahatyā (membunuh brahmana), juga mahāpāpa yang disebut pembunuhan lembu, serta dosa tiada bandingan yang disebut pembunuhan wanita?

Verse 41

स्वामिद्रोहाच्च संभूतं सुरापानाच्च दारुणम् । हेमस्तेयात्तथा जातं गुरुनिंदा समुद्भवम्

Dosa itu timbul daripada pengkhianatan terhadap tuan, dan menjadi dahsyat kerana meminum arak; ia juga lahir daripada mencuri emas serta berpunca daripada mencela guru.

Verse 42

भ्रूणहत्यां महाघोरां नाशयेत्कः समर्थवान् । राजद्रोहान्महापापं बहुपीडाप्रदायकम्

Siapakah yang berupaya mampu memusnahkan dosa yang amat mengerikan, iaitu pembunuhan janin (bhrūṇahatya)? Dan (siapakah yang dapat menghapus) mahāpāpa akibat penderhakaan terhadap raja, yang mendatangkan banyak penderitaan?

Verse 43

मित्रद्रोहात्तथा चान्यदन्यद्विश्वासघातकम् । देवभेदं तथा चान्यं लिंगभेदमतः परम्

Begitu juga, pengkhianatan terhadap sahabat dan sebarang perbuatan lain yang melanggar kepercayaan; menyebabkan perpecahan di kalangan dewa, dan mewujudkan perpecahan berdasarkan tanda-tanda mazhab.

Verse 44

वृत्तिच्छेदं च विप्राणां गोप्रचारप्रणाशनम् । आगारदहनं चान्यद्गृहदीपनकं तथा

Memutuskan mata pencarian para Brahmana, memusnahkan tempat ragut dan pergerakan lembu, membakar rumah, dan perbuatan lain seperti membakar tempat kediaman.

Verse 45

षोडशैते महापापा अगम्यागमनं तथा । स्वामित्यागात्समुद्भूतं रणस्थानात्पलायनात्

Inilah enam belas dosa besar—seperti mendatangi orang yang tidak sepatutnya didekati; dan dosa berat yang timbul daripada meninggalkan tuan yang sah, iaitu melarikan diri dari medan perang.

Verse 46

एतानि नाशयेत्को वै समर्थस्तीर्थौत्तमः । समर्थो भवतां मध्ये प्रायश्चित्तं विना ध्रुवम्

Wahai Tirtha suci yang terbaik, siapakah yang mampu menghapuskan dosa-dosa ini? Di antara kamu, pasti ada yang mampu melakukannya—pasti, walaupun tanpa sebarang upacara penebusan dosa.

Verse 47

पश्यतां देवतानां च नारदस्य च पश्यतः । ब्रुवंतु सर्वे संचिंत्य विचार्यैवं सुनिश्चितम्

Semasa para dewa dan Narada sedang melihat, biarlah semua orang bercakap, setelah merenung dan mempertimbangkan, dengan keputusan yang telah dipastikan ini.

Verse 48

एवमुक्ते शुभे वाक्ये देवराज्ञामहात्मना । संमंत्र्य तीर्थराजेन प्रोचुः शक्रं सभागतम्

Setelah Raja para dewa yang berhati agung menuturkan kata-kata yang suci itu, mereka bermusyawarah dengan Tīrtharāja lalu menyapa Śakra (Indra) yang hadir dalam persidangan.

Verse 49

तीर्थान्यूचुः । श्रूयतामभिधास्यामो देवराज नमोस्तु ते । संति वै सर्वतीर्थानि सर्वपापहराणि च

Para Tīrtha berkata: “Dengarlah—kami akan menyatakan. Wahai Raja para dewa, sembah sujud kepada tuanku. Sesungguhnya semua tīrtha itu ada, dan semuanya juga penghapus segala dosa.”

Verse 50

ब्रह्महत्यादिकान्यांश्च त्वया प्रोक्तान्सुरेश्वर । महाघोरान्सुदीप्तांश्च नाशितुं नैव शक्नुमः

Wahai Penguasa para dewa, dosa yang tuanku sebutkan—bermula daripada brahma-hatyā dan yang lain, amat dahsyat lagi menyala garang—kami tidak mampu memusnahkannya.

Verse 51

प्रयागः पुष्करश्चैव अर्घतीर्थमनुत्तमम् । वाराणसी महाभाग समर्था पापनाशिनी

Prayāga dan Puṣkara, juga Argha-tīrtha yang tiada bandingan; serta Vārāṇasī, wahai yang amat berbahagia—semuanya benar-benar berkuasa melenyapkan dosa.

Verse 52

महापातकनाशार्थे चत्वारोमितविक्रमाः । उपपातकनाशार्थं चत्वारोमितविक्रमाः

Untuk memusnahkan mahāpātaka (dosa besar), ditetapkan empat langkah yang terukur; dan untuk memusnahkan upapātaka (dosa kecil), empat langkah yang terukur juga ditetapkan demikian.

Verse 53

सृष्टा धात्रा च देवेंद्र पुष्कराद्या महाबलाः । एवमाकर्ण्य तद्वाक्यं तीर्थानां सुरराट् ततः

Wahai Dewa Indra! Dhātṛ, Sang Pencipta, telah menjadikan tīrtha-tīrtha suci yang perkasa, bermula dengan Puṣkara. Setelah mendengar kata-kata itu tentang tīrtha, raja para dewa pun lalu bertindak.

Verse 54

हर्षेण महताविष्टस्तेषां स्तोत्रं चकार सः

Diliputi kegembiraan yang besar, baginda pun menggubah sebuah stotra, himpunan puji-pujian, untuk mereka.

Verse 90

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थमाहात्म्ये । च्यवनचरित्रे नवतितमोऽध्यायः

Demikianlah berakhir bab kesembilan puluh, “Caritra Cyavana”, dalam Bhūmi-khaṇḍa Śrī Padma Purāṇa, dalam rangka kisah Vena serta pemuliaan Guru-tīrtha.