Adhyaya 58

Verse 1

विष्णुरुवाच । क्रीडाप्रयुक्तासु वनं प्रविष्टा वैश्यस्य भार्या सुकला सुतन्वी । ददर्श सर्वं गहनं मनोरमं तामेव पप्रच्छ सखीं सती सा

Wisnu bersabda: Terdorong oleh keinginan bermain, Sukala—isteri Vaisya yang ramping dan berbudi luhur—memasuki hutan. Melihat hutan yang lebat dan menyenangkan itu, wanita suci itu bertanya kepada temannya.

Verse 2

अरण्यमेतत्प्रवरं सुपुण्यं दिव्यं सखे कस्य मनोभिरामम् । सिद्धंसुकामैः प्रवरैः समस्तैः पप्रच्छ हर्षात्सुकला सखीं ताम्

Hutan ini adalah yang utama, sangat suci dan ilahi, wahai sahabat—milik siapakah taman yang menyenangkan ini? Dengan gembira, Sukala bertanya kepada temannya tentang tempat yang disempurnakan oleh para Siddha itu.

Verse 3

क्रीडोवाच । एतद्वनं दिव्यगुणैः प्रयुक्तं सिद्धस्वभावैः परिभावनेन । पुष्पाकुलं कामफलोपयुक्तं विपश्य सर्वं मकरध्वजस्य

Krida berkata: Lihatlah hutan ini—diberkati dengan sifat-sifat ilahi dan disempurnakan oleh kekuatan para makhluk suci. Hutan ini penuh dengan bunga dan mengabulkan buah keinginan; ketahuilah ini semua milik Makaradhwaja (Kama).

Verse 4

एवं वाक्यं ततः श्रुत्वा हर्षेण महतान्विता । समालोक्य महद्वृत्तं कामस्य च दुरात्मनः

Setelah mendengar kata-kata itu, dia dipenuhi kegembiraan yang besar; dan, setelah meneliti perubahan peristiwa yang berat akibat Kāma yang berhati jahat, dia memahami apa yang telah berlaku.

Verse 5

वायुना नीयमानं तं समाघ्राति न सौरभम् । वाति वायुः स्वभावेन सौरभेण समन्वितः

Walaupun dibawa oleh angin, ia sendiri tidak menghidu haruman. Angin bertiup menurut tabiatnya, meskipun diselubungi bau wangi.

Verse 6

तद्बाणो विशतेनासां यथा तथा सुलीलया । सा गंधं नैव गृह्णाति पुष्पाणां च वरानना

Anaknya memasuki lubang hidungnya, kadang begini kadang begitu, dengan gaya bermain-main; namun wanita bermuka jelita itu langsung tidak menangkap haruman bunga-bunga.

Verse 7

न चास्वादयते सा तु सुरसान्सा महासती । स सखा कामदेवस्य रममाणो विनिर्जितः

Namun mahāsatī Surasānsā tidak menikmati (rasanya) sama sekali. Dan dia—sahabat Kāmadeva—walau sedang bersuka ria, tetap ditewaskan oleh kekalahan.

Verse 8

लज्जितः पराङ्मुखो भूत्वा भूं पपात लवच्छदैः । फलेभ्यो हि सुपक्वेभ्यः पुष्पमंजरिसंस्कृतः

Dengan rasa malu, dia memalingkan wajah lalu jatuh ke bumi, tubuhnya diselubungi daun-daun muda; dihiasi gugusan bunga dan sarat dengan buah-buah yang masak ranum.

Verse 9

लवरूपोपतद्भूमौ रसस्त्वेष तया जितः । मकरंदः सुदीनात्मा फलाद्भूमिं ततः पुनः

Apabila sari itu jatuh ke bumi dalam rupa setitis, ia pun ditundukkan olehnya. Lalu Makaraṃda, hati muram dan dukacita, jatuh lagi dari buah ke tanah.

Verse 10

भक्ष्यते मक्षिकाभिश्च यथामृतो रणे तथा । मक्षिकाभक्ष्यमाणस्तु प्रवाहेन प्रयाति सः

Dia dimakan oleh lalat, sebagaimana orang yang gugur di medan perang (dimakan). Dan ketika sedang dimakan lalat, dia pun dihanyutkan oleh arus.

Verse 11

मंदंमंदं प्रयात्येव तं हसंति च पक्षिणः । नानारुतैः प्रचलंति सुखमानंदनिर्भरैः

Dia bergerak amat perlahan; burung-burung mentertawakannya. Dengan pelbagai kicau, mereka berterbangan lincah—senang, melimpah dengan sukacita.

Verse 12

प्रीत्या शकुनयस्तत्र वनमध्यनगस्थिताः । सुकलया जितो ह्येष निम्नं पंथानमाश्रितः

Di sana burung-burung yang tinggal di gunung di tengah rimba dipenuhi rasa kasih. Sesungguhnya, setelah ditundukkan oleh Sukalā, dia pun menempuh jalan yang lebih rendah.

Verse 13

प्रीत्या समेता रतिः कामभार्या गत्वाब्रवीत्सा सुकलां विहस्य । स्वस्त्यस्तु ते स्वागतमेव भद्रे रमस्व प्रीत्या नयनाभिरामम्

Rati, isteri tercinta Kāma, pergi dengan gembira kepada Sukalā lalu sambil tersenyum berkata: “Semoga sejahtera dan berkat bagimu, wahai yang mulia—selamat datanglah! Bersukarialah dengan penuh kasih di tempat yang indah, menyejukkan pandangan ini.”

Verse 14

ते रूपमिष्टममलमिंद्रस्यापि महात्मनः । यदेष्टं ते तदा ब्रूहि समानेष्ये न संशयः

Rupa tuan yang suci lagi diidamkan itu bahkan dikasihi oleh Indra yang berhati agung. Maka nyatakanlah apa yang tuan kehendaki; pasti akan aku bawakan kepadamu, tiada syak lagi.

Verse 15

सूत उवाच । वदंत्यौ ते स्त्रियौ दृष्ट्वा श्रुत्वोवाच सुभाषितम् । रतिं प्रतिगृहीत्वा मे गतो भर्त्ता महामतिः

Sūta berkata: Melihat dua wanita itu berbicara, dia mendengar lalu menjawab dengan kata-kata yang indah. Setelah menerima kasihku, suamiku—yang berakal besar—pun berangkat pergi.

Verse 16

यत्र मे तिष्ठते भर्त्ता तत्राहं पतिसंयुता । तत्र कामश्च मे प्रीतिरयं कायो निराश्रयः

Di mana suamiku berada, di situlah aku—bersatu dengan tuanku. Di situlah hasrat dan kegembiraanku; selain itu, jasad ini tiada tempat bersandar.

Verse 17

द्वे अप्युक्तं समाकर्ण्य रतिप्रीती विलज्जिते । व्रीडमाने गते ते द्वे यत्र कामो महाबलः

Mendengar kata-kata itu, Rati dan Prīti kedua-duanya menjadi malu. Dengan rasa segan, mereka berdua pergi ke tempat Kāma yang maha perkasa berada.

Verse 18

ऊचतुस्तं महावीरमिंद्रकाय समाश्रितम् । चापमाकर्षमाणं तं नेत्रलक्ष्यं महाबलम्

Mereka berkata kepada wira agung itu—yang bersandar pada rupa Indra. Dia yang maha kuat berdiri sambil menarik busurnya, bidikannya teguh, sasaran ditetapkan oleh pandangannya sendiri.

Verse 19

दुर्जयेयं महाप्राज्ञ त्यज पौरुषमात्मनः । पतिकामा महाभागा पतिव्रता सदैव सा

Wahai resi yang maha bijaksana, wanita itu tidak dapat ditundukkan—tinggalkan keangkuhan dan keperkasaan diri. Wanita yang berbahagia itu sentiasa pativrata, hanya mendambakan suaminya semata-mata.

Verse 20

काम उवाच । अनया लोक्यते रूपमिंद्रस्यास्य महात्मनः । यदि देवि तदा चाहं हनिष्यामि न संशयः

Kāma berkata: “Melalui wanita inilah terlihat rupa Indra yang berhati agung ini. Jika wahai Dewi engkau mengizinkan, pasti akan kupanahkan dia—tiada syak lagi.”

Verse 21

अथ वेषधरो देवो महारूपः सुराधिपः । स तयानुगतस्तूर्णं परया लीलया तदा

Kemudian Tuhan, penguasa para dewa, berwajah amat mulia namun menyamar, segera mengikuti dia pada saat itu juga, dengan lila yang tertinggi lagi bersahaja.

Verse 22

सर्वभोगसमाकीर्णः सर्वाभरणशोभितः । दिव्यमाल्यांबरधरो दिव्यगंधानुलेपनः

Dia sarat dengan segala kenikmatan, dihiasi dengan segala perhiasan; mengenakan kalungan bunga dan busana ilahi, serta disapukan wewangian syurgawi.

Verse 23

तया रत्या समायातो यत्रास्ते पतिदेवता । प्रत्युवाच महाभागां सुकलां सत्यचारिणीम्

Bersama Rati, dia datang ke tempat wanita yang menyanjung suami sebagai dewa itu tinggal; lalu Sukalā, yang berpegang pada kebenaran dan kebajikan, menjawab wanita mulia tersebut.

Verse 24

पूर्वं दूती समक्षं ते प्रीत्या च प्रहिता मया । कस्मान्न मन्यसे भद्रे भजंतं त्वामिहागतम्

Dahulu, kerana kasih sayang, aku telah mengutus seorang duti perempuan kepadamu di hadapanmu sendiri. Mengapa, wahai wanita mulia, engkau tidak menerima aku yang datang ke sini dengan bhakti untuk memuja dirimu?

Verse 25

सुकलोवाच । रक्षायुक्तास्मि भद्रं ते भर्तुः पुत्रैर्महात्मभिः । एकाकिनीसहायैश्च नैव कस्य भयं मम

Sukalā berkata: “Semoga sejahtera atasmu; aku berada dalam lindungan putera-putera mulia suamiku, serta para sahabat pendamping. Maka aku tidak takut kepada sesiapa pun.”

Verse 26

शूरैश्च पुरुषाकारैः सर्वत्र परिरक्षिता । नाति प्रस्तावये वक्तुं व्यग्रा कर्मणि तस्य च

Di mana-mana dia dikawal oleh para pahlawan yang gagah, berwibawa laksana lelaki sejati. Aku tidak menemui ruang yang sesuai untuk berkata-kata, dan dia pula tenggelam dalam tugas-tugasnya.

Verse 27

यावत्प्रस्यंदते नेत्रं तावत्कालं महामते । भवान्न लज्जते कस्माद्रममाणो मया सह

Selama matamu masih mengalirkan air mata, wahai yang berjiwa besar, sepanjang waktu itu—mengapa engkau tidak berasa malu, bersuka-ria bersamaku?

Verse 28

भवान्को हि समायातो निर्भयो मरणादपि । इंद्र उवाच । त्वामेवं हि प्रपश्यामि वनमध्ये समागताम्

“Siapakah engkau yang datang ke sini, tidak gentar bahkan terhadap kematian?” Indra berkata: “Aku melihatmu demikian—telah tiba di sini, di tengah rimba.”

Verse 29

समाख्यातास्त्वया शूरा भर्तुश्च तनयाः पुनः । कथं पश्याम्यहं तावद्दर्शयस्व ममाग्रतः

Engkau telah menyebut lagi para wira itu—anak-anak lelaki suamiku. Namun bagaimana aku dapat melihat mereka? Mohon perlihatkanlah mereka di sini, tepat di hadapan mataku.

Verse 30

सुकलोवाच । सनिजसकलवर्गस्याधिपत्ये निवेश्य धृतिमतिगतिबुद्ध्य्ख्यैस्तु संन्यस्य सत्यम् । अचलसकलधर्मो नित्ययुक्तो महात्मा मदनसबलधर्मात्मा सदामां जुगोप

Sukala berkata: Setelah menempatkan seluruh rombongan miliknya pada kedudukan-kedudukan kuasa, dan dengan sebenar-benarnya melepaskan tuntutan atas keteguhan, fikiran, gerak, bahkan akal budi, Mahātmā itu—teguh dalam segala dharma dan sentiasa bersatu dalam yoga—walau sifatnya digoncang oleh Kāma (nafsu), tetap senantiasa melindungiku.

Verse 31

मामेवं परिरक्षते दमगुणैः शौचैस्तु धर्मः सदा सत्यं पश्य समागतं मम पुरः शांतिक्षमाभ्यांयुतम् । बोधश्चातिमहाबलः पृथुयशा यो मां न मुंचेत्कदा बद्धाहं दृढबंधनैः स्वगुणजैः सांनिध्यमेवं गतः

Demikianlah aku dilindungi oleh kebajikan pengendalian diri; dengan kesucian, Dharma sentiasa tegak. Lihatlah—Satya sendiri telah datang di hadapanku, dihiasi kedamaian dan kesabaran. Dan Bodha yang amat perkasa serta termasyhur luas tidak pernah melepaskanku. Aku terikat kuat oleh ikatan teguh yang lahir daripada sifat-sifatku sendiri, lalu sampailah aku kepada keadaan kedekatan ini.

Verse 32

रक्षायुक्ताः कृताः सर्वे सत्याद्या मम सांप्रतम् । धर्मलाभादिकाः सर्वे दमबुद्धिपराक्रमाः

Kini semuanya—bermula dari Satya—telah ditempatkan di bawah perlindunganku. Mereka semua, dihiasi Dharma dan hasil perolehannya, memiliki pengendalian diri, kebijaksanaan yang benar, dan keberanian.

Verse 33

मामेवं हि प्ररक्षंति किं मां प्रार्थयसे बलात् । को भवान्निर्भयो भूत्वा दूत्या सार्धं समागतः

“Mereka memang menjaga aku demikian—maka mengapa engkau memaksa permohonanmu kepadaku dengan kekerasan? Siapakah engkau yang tanpa gentar datang ke sini bersama seorang utusan perempuan?”

Verse 34

सत्यं धर्मस्तथा पुण्यं ज्ञानाद्याः प्रबलास्तथा । मम भर्तुः सहायाश्च ते मां रक्षंति वेश्मनि

Kebenaran, dharma, pahala suci dan pengetahuan serta seumpamanya sungguh berkuasa; semuanya ialah sekutu suamiku dan melindungiku di dalam rumah ini.

Verse 35

अहं रक्षायुता नित्यं दमशांतिपरायणा । न मां जेतुं समर्थश्च अपि साक्षाच्छचीपतिः

Aku sentiasa dipelihara dan tetap berpegang pada pengendalian diri serta ketenteraman; bahkan Indra sendiri, suami Śacī, tidak mampu menewaskanku.

Verse 36

यदि वा मन्मथो वापि समागच्छति वीर्यवान् । दंशिताहं सदा सत्यं सत्यकेनैव नान्यथा

Walaupun Manmatha sendiri yang perkasa datang menghadapku—sesungguhnya aku sentiasa telah disengat/digigit, dan itu hanya oleh Satyaka, bukan oleh sesiapa yang lain.

Verse 37

निरर्थकास्तस्य बाणा भविष्यंति न संशयः । त्वामेवं हि हनिष्यंति धर्मादयो महाभटाः

Anak panahnya akan menjadi sia-sia—tiada syak lagi. Dengan cara inilah para pahlawan agung yang dipimpin Dharma pasti akan membunuhmu.

Verse 38

दूरं गच्छ पलायत्वमत्र मा तिष्ठ सांप्रतम् । वार्यमाणो यदा तिष्ठेर्भस्मीभूतो भविष्यसि

Pergilah jauh, larilah dari sini segera; jangan tinggal di sini sekarang. Jika setelah diperingatkan engkau masih bertahan, engkau akan menjadi abu.

Verse 39

भर्त्रा विना निरीक्षेत मम रूपं यदा भवान् । यथा दारु दहेदग्निस्तथा धक्ष्यामि नान्यथा

Jika suamiku tidak hadir lalu engkau memandang rupaku, maka sebagaimana api membakar kayu, demikianlah aku akan membakar engkau; tiada jalan lain.

Verse 40

एवं श्रुत्वा सहस्राक्षो मन्मथस्यापि सम्मुखम् । पश्य पौरुषमेतस्या युध्यस्व निजपौरुषैः

Mendengar demikian, Sahasrākṣa (Indra), bahkan di hadapan Manmatha, berkata: “Lihatlah keberanian wanita ini; bertarunglah dengan kekuatan keperwiraanmu sendiri.”

Verse 41

यथागतास्तथा सर्वे महाशापभयातुराः । स्वंस्वं स्थानं महाराज इंद्राद्याः प्रययुस्तदा

Sebagaimana mereka datang, demikianlah semuanya berangkat, resah kerana takut akan sumpahan besar. Lalu, wahai Maharaja, Indra dan para dewa lainnya kembali ke kediaman masing-masing.

Verse 42

गतेषु तेषु सर्वेषु सुकला सा पतिव्रता । स्वगृहं पुण्यसंयुक्ता पतिध्यानेन चागता

Setelah mereka semua berangkat, Sukalā—isteri setia (pativratā)—kembali ke rumahnya, dikurniai pahala kebajikan, sambil tenggelam dalam meditasi mengingati suaminya.

Verse 43

स्वगृहं पुण्यसंयुक्तं सर्वतीर्थमयं तदा । सर्वयज्ञमयं राजन्संप्राप्ता पतिदेवता

Maka, wahai Raja, rumahnya yang dipenuhi pahala kebajikan menjadi sarat dengan keberkatan semua tīrtha dan hasil semua yajña, kerana isteri yang menyanjung suami sebagai dewa (patidevatā) telah tiba di sana.

Verse 58

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने सुकलाचरित्रेष्टपंचाशत्तमोऽध्यायः

Demikianlah berakhir bab kelima puluh lapan, kisah Sukalā, dalam episod Vena, di Bhūmi-khaṇḍa daripada Padma Purāṇa yang mulia.