Adhyaya 57

Verse 1

विष्णुरुवाच । क्रीडा सतीरूप धरा प्रभूत्वा गेहं गता चारु पतिव्रतायाः । तामागतां सत्यस्वरूपयुक्ता सा सादरं वाक्यमुवाच धन्या

Viṣṇu bersabda: Demi lila permainan suci, Dewi Bumi mengambil rupa Satī; setelah menzahirkan kekuasaannya, baginda pergi ke rumah isteri yang jelita lagi pativratā. Tatkala baginda tiba, wanita yang diberkati itu—berjiwa kebenaran—berkata dengan penuh hormat begini.

Verse 2

वाक्यैः सुपुण्यैः परिपूजिता सा उवाच क्रीडा सुकलां विहस्य । मायानुगं विश्वविमोहनं सती प्रत्युत्तरं सत्यप्रमेयुक्तम्

Setelah dimuliakan dengan kata-kata yang sangat berpahala, dia berbicara kepada Sukalā sambil tersenyum dalam lila yang lembut. Kemudian wanita suci itu memberikan jawapan yang berpijak pada kebenaran, menanggapi pengikut māyā yang memperdaya seluruh alam.

Verse 3

ममापि भर्ता प्रबलो गुणज्ञो धीरः सविद्यो महिमाप्रयुक्तः । त्यक्त्वा गतः पापतरांसुपुण्यो मामेव नाथः शृणु पुण्यकीर्तिः

Suamiku juga gagah perkasa, mengenal nilai kebajikan, teguh dan berilmu, dikurniai wibawa serta keagungan. Namun setelah meninggalkanku, lelaki yang berpunya itu pergi ke tengah mereka yang lebih berdosa. Wahai Nātha, dengarlah—wahai yang masyhur dengan kemuliaan suci—dialah pelindungku yang sebenar.

Verse 4

वाक्यैस्तु पुण्यैरबलास्वभावादाकर्ण्य सर्वं सुकला समुक्तम् । संशुद्धभावां च विचिंत्य चाह कस्माद्गतः सुंदरि तेऽद्य नाथः

Setelah mendengar segala yang diucapkan Sukalā—kata-kata berpahala yang terbit daripada kesederhanaan tabiat seorang wanita—(dia) menimbang niatnya yang suci lalu berkata: “Wahai yang jelita, mengapa Nātha-mu pergi pada hari ini?”

Verse 5

विहाय ते रूपमतीव सत्यमाचक्ष्व सर्वं भवती सुभर्तुः । ध्यानोपयुक्ता सकलं करोति सखीस्वरूपा गृहमागता मे

Ketepikanlah rupa parasmu, dan ceritakan kepadaku segala-galanya dengan benar tentang suamimu yang baik. Apabila seseorang tenggelam dalam dhyāna, segala urusan dapat disempurnakan. Engkau telah datang ke rumahku dalam rupa seorang sahabat.

Verse 6

क्रीडा बभाषे शृणु सत्यमेतं चरित्रभावं मम भर्त्तुरस्य । अहं प्रिये यस्य सदैव युक्ता यमिच्छते तं प्रतिसांत्वयामि

Krīḍā berkata: “Dengarlah—ini kebenaran: tingkah laku dan tabiat suamiku demikian, wahai kekasih, bahawa kepada sesiapa pun dia sentiasa terpaut, aku juga tetap setia bersamanya; dan sesiapa yang dia kehendaki, aku berusaha memujuk serta mendamaikannya.”

Verse 7

कर्तुः सुपुण्यं वचनं सुभर्तुर्ध्यानोपयुक्ता सकलं करोमि । एकांतशीला सगुणानुरूपा शुश्रूषयैकस्तमिहैव देवि

Wahai Dewi, perintah yang amat berpahala daripada tuanku—suamiku yang mulia—aku laksanakan sepenuhnya dengan jiwa yang tenggelam dalam dhyāna. Hidup menyendiri, selaras dengan kebajikannya, di sinilah aku berkhidmat kepada dia seorang sahaja.

Verse 8

मम पूर्व विपाकोऽयं संप्रत्येव प्रवर्तते । यतस्त्यक्त्वा गतो भर्त्ता मामेवं मंदभागिनीम्

Inilah masaknya buah karma lamaku yang kini juga sedang berbuah; sebab itu suamiku meninggalkan aku—si malang ini—lalu pergi.

Verse 9

सखे न धारये जीवं स्वकीय कायमेव च । पत्याहीनाः कथं नार्यः सुजीवंति च निर्घृणाः

Wahai sahabat, kini aku tidak mampu lagi menanggung nyawaku—bahkan tubuhku sendiri. Bagaimana wanita yang kehilangan suami dapat terus hidup, sedemikian kejamnya takdir?

Verse 10

रूपशृंगारसौभाग्यं सुखं संपच्च नान्यथा । नारीणां हि महाभागो भर्ता शास्त्रेषु गीयते

Keindahan, perhiasan, tuah yang baik, kebahagiaan dan kemakmuran—itulah yang dikatakan milik wanita; kerana dalam śāstra, suami dipuji sebagai mahā-bahagia bagi wanita.

Verse 11

तया सर्वं समाकर्ण्य यदुक्तं क्रीडया तदा । सत्यभावं विदित्वा सा मेने संभाषितं तदा

Setelah mendengar segala yang diucapkan ketika itu secara bersenda, dia mengetahui maksud yang sebenar lalu menganggapnya sebagai kata-kata yang sungguh.

Verse 12

विश्वस्ता सा महाभागा सुकला पतिदेवता । तामुवाच पुनः सर्वमात्मचेष्टानुगं वचः

Sukalā yang percaya dan berbahagia—yang memuliakan suaminya sebagai pati-devatā—disapa lagi dengan kata-kata yang sepenuhnya seiring dengan niat dan perbuatannya sendiri.

Verse 13

समासेन समाख्यातं पूर्ववृत्तांतमात्मनः । यथा भर्ता गतो यात्रां पुण्यसाधनतत्परः

Secara ringkas, telah aku ceritakan riwayat silam diriku—bagaimana suamiku berangkat menunaikan ziarah tīrtha, bersungguh-sungguh mengusahakan pahala kebajikan.

Verse 14

आत्मदुःखं सुसत्यं च तप एव मनस्विनि । बोधिता क्रीडया सा तु समाश्वास्य पतिव्रता

“Duka diri, tutur yang benar, dan tapa—itulah jalan, wahai wanita berjiwa teguh.” Setelah dinasihati demikian (walau bersenda), isteri pativrata itu menenteramkan dan meyakinkan hatinya.

Verse 15

सूत उवाच । एकदा तु तया प्रोक्तं क्रीडया सुकलां प्रति । सखे पश्य वनं सौम्यं दिव्यवृक्षैरलंकृतम्

Sūta berkata: Pada suatu ketika, dalam gurau, dia berkata kepada Sukalā, “Wahai sahabat, lihatlah rimba yang indah ini, dihiasi pepohon ilahi.”

Verse 16

तत्र तीर्थं परं पुण्यमस्ति पातकनाशनम् । नानावल्लीवितानैश्च सुपुष्पैः परिशोभितम्

Di sana ada tīrtha yang amat suci, pemusnah dosa; indah berseri dihiasi aneka junjung sulur dan bunga-bunga yang elok.

Verse 17

आवाभ्यामपि गंतव्यं पुण्यहेतोर्वरानने । समाकर्ण्य तया सार्द्धं सुकला मायया तदा

“Wahai yang berwajah jelita, demi meraih pahala kebajikan, kita berdua juga harus pergi ke sana.” Mendengarnya, Sukalā pun dengan daya māyā-nya segera menyertai dia.

Verse 18

प्रविवेश वनं दिव्यं नंदनोपममेव सा । सर्वर्तुकुसुमोपेतं कोकिलाशतनादितम्

Dia memasuki rimba samawi yang menakjubkan, seumpama Taman Nandana sendiri—dihiasi bunga segala musim dan bergema dengan seruan ratusan burung kukila.

Verse 19

गीयमानं सुमधुरैर्नादैर्मधुकरैरपि । कूजद्भिः पक्षिभिः पुण्यैः पुण्यध्वनिसमाकुलम्

Rimba itu bergema dengan bunyi yang teramat merdu, seolah-olah lebah turut melagukannya; dan dipenuhi getaran suci daripada burung-burung mulia yang berkicau di segenap penjuru.

Verse 20

चंदनादिकवृक्षैश्च सौरभैश्च विराजितम् । सर्वभोगैः सुसंपूर्णं माधव्या माधवेन वै

Rimba itu dihiasi pohon cendana dan pepohon harum yang lain, serta berseri dengan semerbak wangi; ia lengkap dengan segala kenikmatan—sesungguhnya oleh Mādhavī bersama Mādhava.

Verse 21

रचितं मोहनायैव सुकलायाश्च कारणात् । तया सार्धं प्रविष्टा सा तद्वनं सर्वभावनम्

Rimba itu dicipta semata-mata untuk memukau, dan juga kerana sebab Sukalā; bersama dirinya, dia pun memasuki rimba yang menyenangkan segala rasa, memikat segala hati itu.

Verse 22

ददर्श सौख्यदं पुण्यं मायाभावं न विंदति । वीक्षमाणा वनं दिव्यं तया सह जनेश्वर

Dia menyaksikan pemandangan yang suci lagi mengurniakan kebahagiaan, dan tidak menyedari sebarang keadaan maya. Sambil menatap rimba ilahi itu, sang raja manusia berjalan bersama dirinya.

Verse 23

शक्रोपि चाभ्ययात्तत्र देवमूर्तिविराजितः । तया दूत्या समं प्राप्तः कामस्तत्र समागतः

Di sana, Śakra (Indra) pun tiba, bersinar dalam rupa ketuhanan; dan Kāma, dewa keinginan, juga datang ke tempat itu bersama utusan perempuan tersebut.

Verse 24

सर्वभोगपतिर्भूत्वा कामलीलासमाकुलः । काममाह समाभाष्य एषा सा सुकुला गता

Setelah menjadi tuan segala kenikmatan dan tenggelam sepenuhnya dalam lila asmara, dia berkata kepada Kāma: “Gadis mulia nan elok, Sukulā, telah pergi.”

Verse 25

प्रहरस्व महाभाग क्रीडायाः पुरतः स्थिताम् । मायां कृत्वा समानीता क्रीडया तव संनिधौ

Wahai yang mulia, panahlah dia yang berdiri di hadapan Krīḍā. Dengan māyā, Krīḍā telah membawanya ke hadiratmu dalam permainan ini.

Verse 26

पौरुषं दर्शयाद्यैव यद्यस्ति कुरु निश्चितम् । काम उवाच । आत्मरूपं दर्शयस्व चतुरं लीलयान्वितम्

Tunjukkan keperkasaanmu pada hari ini—jika ada padamu, bertindaklah dengan tekad. Kāma berkata: “Perlihatkan rupa sejati dirimu, bijaksana dan dihiasi pesona lila yang bermain.”

Verse 27

येनाहं प्रहराम्येतां पंचबाणैः सहस्रदृक् । इंद्र उवाच । क्वास्ते ते पौरुषं मूढ येन लोकं विडंबसे

“Dengan apa aku akan memanahnya dengan lima anak panah,” kata Sang Seribu Mata. Indra berkata: “Wahai si dungu, di manakah keperkasaanmu yang dengannya engkau memperolok-olok dunia?”}]}

Verse 28

ममाधारपरोभूत्वा योद्धुमिच्छसि सांप्रतम् । काम उवाच । तेनापि देवदेवेन महादेवेन शूलिना

Setelah bergantung pada sokonganku, kamu kini ingin bertarung. Kata Kama, Malah oleh Dewa segala dewa itu—Mahadeva, pemegang trisula...

Verse 29

पूर्वमेव हृतं रूपं ममकायो न विद्यते । इच्छाम्यहं यदा नारीं हंतुं शृणुष्व सांप्रतम्

Bentukku telah diambil sebelum ini; aku tidak lagi mempunyai tubuh sendiri. Namun apabila aku berhasrat untuk menakluki seorang wanita, dengarlah sekarang.

Verse 30

पुंसां कायं समाश्रित्य आत्मरूपं प्रदर्शये । पुमांसं वा सहस्राक्ष नार्याः कार्यं समाश्रये

Dengan berlindung pada tubuh lelaki, aku menunjukkan wujudku; atau, wahai Sahasraksha, dengan berlindung pada lelaki, aku mengambil tugas yang berkaitan dengan wanita.

Verse 31

पूर्वदृष्टा यदा नारी तामेव परिचिंतयेत् । चिंत्यमानस्य पुंसस्तु नार्यारूपं पुनःपुनः

Apabila seorang lelaki telah melihat seorang wanita sebelum ini, dia terus memikirkan wanita itu sahaja; dan bagi lelaki yang tenggelam dalam fikiran sedemikian, wujud wanita itu muncul berulang kali.

Verse 32

अदृष्टं तु समाश्रित्य पुंसमुन्मादयाम्यहम् । तथाप्युन्मादयाम्येवं नारीरूपं न संशयः

Dengan berlindung pada yang tidak kelihatan, aku membuat lelaki itu gila; dan walaupun begitu, dengan cara ini juga, aku membuatnya gila melalui wujud wanita—tidak diragukan lagi.

Verse 33

संस्मरणात्स्मरो नाम मम जातं सुरेश्वर । तां दृष्ट्वा तादृशोरंग वस्तुरूपं समाश्रये

Wahai Tuhan para dewa, hanya dengan mengingati, dalam diriku telah bangkit ‘Smara’ (nafsu keinginan). Melihatnya, wahai yang bertubuh ular, aku berlindung pada hakikat sejati Yang Nyata.

Verse 34

आत्मतेजः प्रकाशेन बाध्यबाधकतां व्रजेत् । नारीरूपं समाश्रित्य धीरं पुरुषं प्रमोहयेत्

Dengan sinar daya batin sendiri, seseorang boleh mencapai keadaan tidak terikat dan tidak mengikat; namun dengan menyarung rupa wanita, ia mampu mengelirukan bahkan lelaki yang teguh.

Verse 35

पुरुषं तु समाश्रित्य भावयामि सुयोषितम् । रूपहीनोस्मि हे इंद्र अस्मद्रूपं समाश्रयेत्

Dengan berlindung pada seorang lelaki, aku dapat menjadi wanita berbudi (suyositā). Wahai Indra, aku tidak berwajah elok; semoga dia menyarung rupaku.

Verse 36

तवरूपं समाश्रित्य तां साधये यथेप्सिताम् । एवमुक्त्वा स देवेंद्रं कायं तस्य महात्मनः

“Dengan menyarung rupamu, aku akan menyempurnakan urusannya tepat seperti yang dihajati.” Setelah berkata demikian, dia mendatangi Devendra lalu memasuki tubuh mahatma itu.

Verse 37

सखासौ माधवस्यापि समाश्रित्य सुमायुधः

Sumāyudha itu, menjadikan Mādhava sebagai sahabat, lalu berlindung kepadanya,

Verse 38

तामेव हंतुं कुसुमायुधोपि साध्वीं सुपुण्यां कृकलस्य भार्याम् । समुत्सुकस्तिष्ठति बाणलक्षं तस्याश्च कायं नयनैर्विलोक्य

Kusumayudha (Kama) menatap tubuh isteri Krikala, wanita yang suci dan berbudi luhur, lalu bersedia untuk memanahnya dengan panah asmara.

Verse 57

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने सुकलाचरित्रे सप्तपंचाशत्तमोऽध्यायः

Demikianlah berakhir bab kelima puluh tujuh, kisah Sukala, dalam narasi Vena di Bhumi-khanda dari Padma Purana yang mulia.