Adhyaya 201

Verse 1

ऑपन--माजल छा जि: एकाधिकंद्विशततमो<्ध्याय: पाण्डवोंको पराक्रमसे दबानेके लिये कर्णकी सम्मति कर्ण उवाच दुर्योधन तव प्रज्ञा न सम्यगिति मे मति: । 82 20 ते शक्‍्या: पाण्डवा: कुरुवर्धन

Karna berkata: “Duryodhana, pada pertimbanganku nasihatmu itu tidak kukuh. Wahai pengembang kemuliaan kaum Kuru, para Pandava tidak dapat ditundukkan dengan cara sedemikian.”

Verse 2

पूर्वमेव हि ते सूक्ष्मैरुपायैर्यतितास्त्वया । निग्रहीतुं तदा वीर न चैव शकितास्त्वया

Karna berkata: “Sesungguhnya, dahulu pun engkau telah berusaha—dengan helah yang halus dan rahsia—untuk menundukkan mereka. Namun ketika itu, wahai pahlawan, engkau tidak mampu mengekang mereka. Bahkan ketika mereka masih kanak-kanak tinggal di sini di bawah kuasamu, tanpa pihak kuat yang menyokong, engkau tetap tidak berjaya mencederakan atau menindas mereka.”

Verse 3

इहैव वर्तमानास्ते समीपे तव पार्थिव । अजातपक्षा: शिशव: शकिता नैव बाधितुम्‌

Karna berkata: “Bahkan ketika mereka berada di sini juga, dekat denganmu, wahai raja—sekadar kanak-kanak, ‘sayap’ belum tumbuh, tanpa pihak yang menyokong—engkau tetap tidak mampu mencederakan atau menindas mereka. Dahulu pun engkau mencuba banyak helah rahsia untuk menekan para Pandava, namun engkau tidak dapat membawa mereka di bawah kawalanmu.”

Verse 4

जातपक्षा विदेशस्था विवृद्धा: सर्वशोउ्द्य ते । नोपायसाध्या: कौन्तेया ममैषा मतिरच्युत

Karna berkata: “Kini mereka telah membesar, menjadi kuat dan membina sokongan mereka sendiri; mereka tinggal di negeri asing, dan dalam segala hal kekuatan mereka meningkat. Maka, putera-putera Kunti itu tidak lagi dapat dibawa di bawah kawalan dengan langkah yang engkau cadangkan. Wahai Acyuta, yang tidak pernah menyimpang daripada usaha seorang lelaki—itulah pertimbanganku yang masak.”

Verse 5

न च ते व्यसनैर्योक्तुं शक्‍्या दिष्टकृतेन च । शकिताश्रैप्सवश्चैव पितृपैतामहं पदम्‌

Karna berkata: “Mereka juga tidak dapat disekat dengan bencana—bahkan oleh apa yang telah ditentukan takdir. Mereka telah menjadi mampu dan teguh, dan dalam diri mereka telah bangkit hasrat untuk memperoleh kedaulatan warisan bapa dan nenek moyang.”

Verse 6

परस्परेण भेदश्न नाधातुं तेषु शक्‍्यते । एकस्यां ये रता: पत्न्यां न भिद्यन्ते परस्परम्‌

Karna berkata: “Tidak mungkin menimbulkan perpecahan di antara mereka dengan memperalat seorang melawan yang lain. Mereka yang bersatu dalam kasih terhadap seorang isteri yang sama tidak akan jatuh ke dalam persaingan sesama sendiri.”

Verse 7

न चापि कृष्णा शक्‍्येत तेभ्यो भेदयितुं पर: । परिद्यूनान्‌ वृतवती किमुताद्य मृजावत:

Karna berkata: “Dan tidak mungkin sesiapa pun dapat menjauhkan Kṛṣṇā daripada mereka dengan menabur perpecahan. Kerana dia memilih para Pāṇḍava ketika mereka jatuh sehina-hinanya—hidup dengan meminta sedekah dan serba kekurangan; apatah lagi sekarang, ketika mereka makmur, bersih, dan berhias indah, bagaimana mungkin dia berpaling daripada mereka?”

Verse 8

ईप्सितश्न गुण: स्त्रीणामेकस्या बहुभर्तृता । तं च प्राप्तवती कृष्णा न सा भेदयितु क्षमा

Karna berkata: “Satu sifat yang sering diidamkan oleh kaum wanita ialah seorang wanita mempunyai ramai suami. Kṛṣṇā (Draupadī) telah pun memperoleh keadaan itu dengan hidup bersama para Pāṇḍava; maka dia tidak dapat diperalat untuk menimbulkan perpecahan di antara mereka.”

Verse 9

आर्यव्रतश्न॒ पाज्चाल्यो न स राजा धनप्रिय: । न संत्यक्ष्यति कौन्तेयान्‌ राज्यदानैरपि ध्रुवम्‌

Karna berkata: “Raja Pañcāla, Drupada, berpegang teguh pada laku mulia para ārya; baginda bukanlah pencinta harta. Maka, sekalipun kamu menyerahkan seluruh kerajaan, baginda pasti tidak akan meninggalkan putera-putera Kuntī—para Kaunteya.”

Verse 10

यथास्य पुत्रो गुणवाननुरक्तश्न पाण्डवान्‌ | तस्मान्नोपायसाध्यांस्तानहं मन्‍्ये कथंचन

Karna berkata: “Demikian juga, puteranya Dhṛṣṭadyumna itu berbudi dan setia kepada para Pāṇḍava. Maka aku tidak menganggap mereka—dengan apa jua cara—boleh ditundukkan melalui helah yang telah dicadangkan sebelum ini.”

Verse 11

इदं त्वद्य क्षमं कर्तुमस्माकं पुरुषर्षभ । यावन्न कृतमूलास्ते पाण्डवेया विशाम्पते

Karna berkata: “Wahai lembu jantan di antara manusia, inilah satu-satunya jalan yang wajar untuk kita tempuh pada hari ini. Wahai tuan rakyat jelata, selagi putera-putera Pāṇḍu belum lagi berakar kukuh, kita mesti memukul mereka sekarang. Hanya dengan cara itulah mereka dapat ditundukkan dan dikawal.”

Verse 12

तावत्‌ प्रहरणीयास्ते तत्‌ तुभ्यं तात रोचताम्‌ । अस्मत्पक्षो महान्‌ यावद्‌ यावत्‌ पाड्चालको लघु: । तावत्‌ प्रहरणं तेषां क्रियतां मा विचारय

Karna berkata: “Selagi masih boleh memukul mereka, pukullah—wahai ayahanda yang dikasihi, semoga nasihat ini berkenan di hati tuanku. Ketika pihak kita masih kuat dan ketika raja Pāñcāla masih lebih lemah berbanding kita, lancarkan serangan terhadap mereka. Jangan bertangguh lagi.”

Verse 13

वाहनानि प्रभूतानि मित्राणि च कुलानि च । यावन्न तेषां गान्धारे तावद्‌ विक्रम पार्थिव

Karna berkata: “Wahai raja—wahai putera Gandhārī—selagi mereka belum memperoleh kereta perang dan kenderaan lain yang banyak, sekutu-sekutu, serta keluarga-keluarga penyokong, perlihatkanlah keberanianmu terhadap mereka sekarang. Pukul ketika para Pāṇḍava masih belum mempunyai asas kukuh dari segi sumber dan hubungan.”

Verse 14

यावच्च राजा पाज्चाल्यो नोद्यमे कुरुते मन: । सह पुन्रैर्महावीर्यैस्तावद्‌ विक्रम पार्थिव

Karna berkata: “Selagi raja Pāñcāla belum lagi menetapkan hati untuk mara terhadap kita bersama putera-putera baginda yang perkasa, maka wahai raja—tuan empunya bumi—perlihatkanlah kekuatan dan keberanianmu sekarang.”

Verse 15

यावन्नायाति वार्ष्णेय: कर्षन्‌ यादववाहिनीम्‌ । राज्यार्थे पाण्डवेयानां पाड्चाल्यसदनं प्रति

Karna berkata: “Engkau masih mempunyai masa hanya sehingga Vārṣṇeya (Kṛṣṇa) tiba—menarik bersama bala tentera Yādava—dalam perjalanannya ke istana raja Pāñcāla, dengan niat untuk mendapatkan kerajaan bagi putera-putera Pāṇḍu.”

Verse 16

वसूनि विविधान्‌ भोगान्‌ राज्यमेव च केवलम्‌ । नात्याज्यमस्ति कृष्णस्य पाण्डवार्थे कथंचन,पाण्डवोंके लिये श्रीकृष्णकी ओरसे धन-रत्न, भाँति-भाँतिके भोग तथा सारा राज्य-- कुछ भी अदेय नहीं है

Karna berkata: “Harta pelbagai jenis, kenikmatan segala rupa, bahkan seluruh kerajaan—tiada sedikit pun yang Krishna akan tahan atau enggan berikan, dalam apa jua keadaan, jika itu demi kepentingan para Pandava.”

Verse 17

विक्रमेण मही प्राप्ता भरतेन महात्मना । विक्रमेण च लोकांस्त्रीज्जितवान्‌ू पाकशासन:,महात्मा भरतने पराक्रमसे ही यह पृथ्वी प्राप्त की। इन्द्रने पराक्रमसे ही तीनों लोकोंपर विजय पायी

Karna berkata: “Dengan keberanian, Bharata yang berhati agung memperoleh bumi ini; dan dengan keberanian juga Pākaśāsana (Indra) menakluk tiga alam. Kedaulatan dan kemasyhuran dicapai melalui usaha kepahlawanan, bukan semata-mata tuntutan atau kelahiran.”

Verse 18

विक्रमं च प्रशंसन्ति क्षत्रियस्य विशाम्पते । स्वको हि धर्म: शूराणां विक्रम: पार्थिवर्षभ,राजन! क्षत्रियके लिये पराक्रमकी ही प्रशंसा की जाती है। नृपश्रेष्ठ! पराक्रम करना ही शूरवीरोंका स्वधर्म है

“Wahai tuan rakyat, keberanian dipuji sebagai keunggulan utama seorang Kshatriya. Sesungguhnya, wahai banteng di antara raja-raja, bagi para pahlawan, menzahirkan keperwiraan itulah svadharma—tugas yang ditetapkan bagi mereka.”

Verse 19

ते बलेन वयं राजन्‌ महता चतुरद्धिणा । प्रमथ्य ट्रुपदं शीघ्रमानयामेह पाण्डवान्‌,राजन्‌! हमलोग विशाल चतुरंगिणी सेनाके द्वारा राजा ट्रपदको कुचलकर शीघ्र ही यहाँ पाण्डवोंको कैद कर लायें

Karna berkata: “Wahai Raja, dengan kekuatan kita dan bala tentera besar yang lengkap empat angkatan, kita akan segera menghancurkan Raja Drupada dan membawa para Pandava ke mari sebagai tawanan.”

Verse 20

न हि साम्ना न दानेन न भेदेन च पाण्डवा: । शकक्‍्या: साधयितुं तस्माद्‌ विक्रमेणैव ताज्जहि,न सामसे, न दानसे और न भेदकी नीतिसे पाण्डवोंको वशमें किया जा सकता है। अतः उन्हें पराक्रमसे ही नष्ट करो

Karna berkata: “Para Pandava tidak dapat ditundukkan—bukan dengan perdamaian, bukan dengan pemberian, dan bukan juga dengan memecah-belahkan. Maka, binasakan mereka hanya dengan keberanian.”

Verse 21

तान्‌ विक्रमेण जित्वेमामखिलां भुड्क्षव मेदिनीम्‌ | अतो नानयं प्रपश्यामि कार्योपायं जनाधिप

Karna berkata: “Tewaskan mereka dengan keberanianmu sendiri, lalu nikmatilah kedaulatan atas seluruh bumi ini. Wahai tuan manusia, selain daripada itu aku tidak melihat jalan lain untuk menjayakan maksudmu.”

Verse 22

वैशम्पायन उवाच श्रुत्वा तु राधेयवचो धृतराष्ट्र: प्रतापवान्‌ | अभिपूज्य तत: पश्चादिदं वचनमब्रवीत्‌

Vaiśampāyana berkata: “Wahai Janamejaya, setelah mendengar kata-kata Rādheya (Karna), Dhṛtarāṣṭra yang perkasa memujinya dengan penghormatan yang sewajarnya; kemudian, sesudah itu, baginda bertitah demikian.”

Verse 23

उपपन्नं महाप्राज्ञे कृतास्त्रे सूतनन्दने । त्वयि विक्रमसम्पन्नमिदं वचनमीदृशम्‌

Vaiśampāyana berkata: “Wahai Karna, kata-kata seperti ini memang paling layak keluar daripada dirimu—yang amat bijaksana, mahir dalam senjata, dan menjadi kebanggaan keturunan Sūta. Ucapan yang sarat keberanian begini hanya sesuai untukmu.”

Verse 24

भूय एव तु भीष्मश्च द्रोणो विदुर एव च । युवां च कुरुतं बुद्धि भवेद्‌ या न: सुखोदया

Vaiśampāyana berkata: “Namun sekali lagi, biarlah Bhīṣma, Droṇa, dan Vidura—dan kamu berdua juga—duduk bersama bermusyawarah semula, dan temukan suatu jalan yang akan membawa kesejahteraan dan kebahagiaan kepada kita pada masa mendatang.”

Verse 25

तत आनाय्य तानू्‌ सर्वान्‌ मन्त्रिण: सुमहायशा: । धृतराष्ट्रो महाराज मन्त्रयामास वै तदा

Kemudian, setelah memanggil semua menteri yang masyhur, Raja Dhṛtarāṣṭra yang termasyhur pun memulakan musyawarah dengan mereka pada waktu itu.

Verse 200

इस प्रकार श्रीमहाभारत आदिपर्वके अन्तर्गत विदुरागमन-राज्यलम्भपर्वमें दुर्योधनवाक्यविषयक दो सौवाँ अध्याय पूरा हुआ

Demikianlah berakhir bab ke-dua ratus dalam «Śrī Mahābhārata», Ādi Parva, dalam bahagian tentang kedatangan Vidura dan perolehan kerajaan, khusus mengenai kata-kata Duryodhana.

Verse 2031

इति श्रीमहाभारते आदिपर्वणि विदुरागमनराज्यलम्भपर्वणि धृतराष्ट्रमन्त्रणे एकाधिकद्विशततमो<ध्याय:

Demikianlah berakhir, dalam «Śrī Mahābhārata» pada Ādi Parva, bahagian tentang kedatangan Vidura dan perolehan kerajaan—khususnya episod perundingan Dhṛtarāṣṭra—bab ke-dua ratus satu.