Adhyaya 29
या अध्यायात प्रह्लादाच्या कथनरूप चौकटीत बहुवाणी धर्मतत्त्वचर्चा घडते. नारद सिंह-राशीत गुरूचा शुभ योग पाहून गौतमी (गोदावरी) तीरावर अद्भुत संगम पाहतात—महातीर्थे, नद्या, क्षेत्रे, पर्वत, शास्त्रे, सिद्ध व देवगण एकत्र येऊन त्या स्थळाच्या पावित्र्य-तेजाने विस्मित होतात. मूर्तिमती गौतमी देवी व्यथा व्यक्त करते—दुर्जनसंगामुळे ती थकली असून जणू दग्ध होत आहे; आपली शांत, निर्मळ अवस्था पुन्हा स्थिर व्हावी यासाठी उपाय मागते. नारद व समस्त पवित्र सत्ता विचारमंथन करतात; तेव्हा गौतम ऋषी येऊन महादेवाचे ध्यानपूर्वक आवाहन करतात. मग आकाशवाणी समागमाला उत्तर-पश्चिम समुद्रकिनाऱ्याकडे वळवून द्वारकेला परम शुद्धिक्षेत्र घोषित करते—जिथे गोमती समुद्राला मिळते आणि विष्णु पश्चिमाभिमुख विराजमान आहेत; ते क्षेत्र अग्नीप्रमाणे पाप भस्म करते. शेवटी सर्वजण द्वारकेची स्तुती करतात, गोमती-स्नान, चक्रतीर्थ-स्नान व कृष्णदर्शनाची तीव्र इच्छा व्यक्त करतात; तसेच सत्त्वार्थ स्पष्ट होतो—सत्संगाने शुद्धी वाढते, दुर्जनसंगाने ती कमी होते।
Shlokas
Verse 1
प्रह्लाद उवाच । अथान्यच्च प्रवक्ष्यामि गुह्याद्गुह्यतरं महत् । द्वारकायाः परं पुण्यं माहात्म्यं ह्युत्तमोत्तमम्
प्रह्लाद म्हणाला—आता मी आणखी एक सांगतो, जे गुप्ताहूनही अधिक गुप्त व महान आहे: द्वारकेचे परम पुण्य, तिचे अत्युत्तम माहात्म्य।
Verse 2
इतिहासं पुरावृत्तं वर्णयिष्ये मनोहरम् । तीर्थक्षेत्रादिदेवानामृषीणां संशयापहम्
मी एक मनोहर प्राचीन इतिहास वर्णन करीन, जो तीर्थ, क्षेत्र आणि अधिष्ठात्री देव यांविषयी ऋषींचे संशय दूर करतो।
Verse 3
सौभाम्यमतुलं दृष्ट्वा सिंहराशिगते गुरौ । गोदावर्य्यां द्विजश्रेष्ठा नारदो भगवत्प्रियः
गुरु (बृहस्पती) सिंह राशीत असता अतुल सौभाग्य पाहून, भगवंतप्रिय द्विजश्रेष्ठ नारद गोदावरीकाठी आला।
Verse 4
गौतमस्याऽभितो दृष्ट्वा त्रैलोक्यसंभवानि वै । तीर्थानि सरितः सर्वा विस्मयं परमं गतः
गौतमाच्या सभोवती त्रैलोक्यातून उत्पन्न झालेली म्हणवली जाणारी तीर्थे व सर्व नद्या पाहून तो परम विस्मयात पडला।
Verse 5
तत्र काशी कुरुक्षेत्रमयोध्या मथुरापुरी । माया कांची ह्यवंती च अरण्यान्याश्रमैः सह
तेथे काशी, कुरुक्षेत्र, अयोध्या आणि मथुरापुरी होत्या; माया (हरिद्वार), कांची व अवंतीही—अरण्ये व आश्रमांसह—उपस्थित होत्या।
Verse 6
हरिक्षेत्रं गया मिश्रक्षेत्रं च पुरुषोत्तमम् । प्रभासादीनि पुण्यानि मुक्तिक्षेत्राण्यशेषतः
हरिक्षेत्र, गया, प्रसिद्ध मिश्रक्षेत्र आणि पुरुषोत्तम; तसेच प्रभास इत्यादी सर्व पुण्यतीर्थे—ही सर्व, अपवाद न ठेवता, मुक्तिक्षेत्रे आहेत।
Verse 7
जाह्नवी यमुना रेवा तत्र पुण्या सरस्वती । सरयूर्गंडकी तापी पयोष्णी सरितां वरा
जाह्नवी (गंगा), यमुना, रेवा (नर्मदा) आणि तेथील पुण्य सरस्वती; सरयू, गंडकी, तापी व पयोष्णी—या नद्यांमध्ये श्रेष्ठ आहेत।
Verse 8
कृष्णा भीमरथी पुण्या कावेर्य्याद्याः सरिद्वराः । स्वर्गे मर्त्ये च पाताले वर्त्तमानाः सतीर्थकाः
कृष्णा, पुण्य भीमरथी आणि कावेरी आदी श्रेष्ठ नद्या—या तीर्थयुक्त होऊन स्वर्ग, मर्त्य व पाताळ या तिन्ही लोकी विद्यमान आहेत।
Verse 9
स्थिता गोदावरीतीरे सिंहराशिं गते गुरौ । तथा च पुष्करादीनि सप्तसिंधुसरांसि च
गुरु (बृहस्पती) सिंह राशीत गेल्यावर ते गोदावरीच्या तीरावर वास करतात; तसेच पुष्कर आदी आणि सप्तसिंधूंची सरोवरे यांनाही (तेथे) जातात।
Verse 10
मेर्वादिपर्वताः पुण्या दर्शनात्पापनाशनाः । तीर्थराज प्रयागश्च सर्वतीर्थसमन्वितः
मेरू इत्यादी पर्वत पुण्य आहेत; त्यांच्या दर्शनमात्राने पापांचा नाश होतो. आणि तीर्थराज प्रयाग सर्व तीर्थांनी समन्वित आहे.
Verse 11
वेदोपवेदाः शास्त्राणि पुराणानि च सर्वशः । सिद्धा मुनिगणाः सर्वे देवर्षिपितृदेवताः
वेद-उपवेद, शास्त्रे आणि सर्व प्रकारची पुराणे; तसेच सिद्ध, सर्व मुनिगण, देवर्षी, पितृगण व देवता—हे सर्व तेथे उपस्थित होते.
Verse 12
चंद्रादित्यौ सुरगणाः सिंहस्थे च बृहस्पतौ । स्थिता गोदावरीतीरे वर्षमेकं प्रहर्षिताः
बृहस्पती सिंह राशीत असता, चंद्र-सूर्य व देवगणांसह सर्वजण गोदावरीच्या तीरावर एक वर्ष आनंदाने स्थिर राहिले.
Verse 13
यानि कानि च पुण्यानि तीर्थक्षेत्राणि संति वै । त्रैलोक्ये तानि सर्वाणि गौतम्यां वीक्ष्य विस्मिताः
त्रैलोक्यात जी जी पुण्य तीर्थक्षेत्रे आहेत, ती सर्व गौतमीमध्ये (एकवटल्याप्रमाणे) पाहून ते विस्मित झाले.
Verse 14
देवर्षिर्नारदस्तत्र मुनिभिर्मुदितोऽवसत् । सिंहस्यांते च सर्वाणि स्वस्थानगमनाय वै
तेथे देवर्षी नारद मुनिंनी आनंदित होऊन वास करत होते; आणि सिंहकाळाच्या शेवटी सर्वजण आपल्या-आपल्या धामास जाण्यास सिद्ध झाले.
Verse 15
आमन्त्र्य गौतमीं देवीं स्थितानि पुरतस्ततः । सर्वेषां शृण्वतां विप्रा गौतमी खिन्नमानसा । तप्ता दुर्जनसंसर्गान्नारदं दुःखिताऽब्रवीत्
देवी गौतमीला नमस्कार करून निरोप घेत ते तिच्या समोर उभे राहिले. तेव्हा सर्व ब्राह्मण ऐकत असताना, मनाने खिन्न व दुर्जनसंगाने संतप्त झालेली गौतमी दुःखाने नारदांना म्हणाली.
Verse 16
गौतम्युवाच । पश्यैतानि सुतीर्थानि गंगाद्याः सरितोऽमलाः । सागरा गिरयः पुण्या गयात्रितयमेव च
गौतमी म्हणाली—“पाहा, ही उत्तम तीर्थे; गंगा इत्यादी निर्मळ नद्या, सागर, पुण्य पर्वत आणि त्रिविध गया—हे सर्व येथेच आहे.”
Verse 17
क्षेत्राणि मोक्षदान्यंग त्रैलोक्यजानि नारद । देवाश्च पितरः सिद्धा ऋषयो मानवादयः
“हे प्रिय, ही क्षेत्रे मोक्ष देणारी आहेत, हे नारदा—त्रैलोक्यात प्रसिद्ध. येथे देव, पितर, सिद्ध, ऋषी आणि मानव इत्यादीही आहेत.”
Verse 18
तीर्थ राज प्रयागश्च सर्वतीर्थसमन्वितः । एतेषामेव सर्वेषां मत्संसर्गान्महामुने । विशुद्धानां प्रकाशेन राजते भुवनत्रयम्
“आणि तीर्थराज प्रयाग—सर्व तीर्थांनी युक्त. हे महामुने, माझ्या संसर्गाने हे सर्व शुद्ध होतात; शुद्धांच्या तेजाने त्रिभुवन उजळून निघते.”
Verse 19
प्रयांति तानि सर्वाणि स्वंस्वं स्थानं प्रति प्रभो । अधुनाऽहं परिश्रांता दह्यमाना त्वहर्निशम्
“हे प्रभो, ती सर्वे आपापल्या स्थानी निघून जात आहेत. आणि आता मी अत्यंत थकले आहे; जणू दिवस-रात्र जळत आहे.”
Verse 20
दुर्जनानां सुसंपर्काद्भृशं पापात्मना प्रभो । सौभण्यमधुना प्राप्तं सत्संसर्गेण नारद
हे प्रभो! दुर्जनांच्या निकट संगतीमुळे मी अत्यंत पापी झालो होतो. पण आता, हे नारद, सत्संगामुळे मला कल्याण व सौभाग्य प्राप्त झाले आहे.
Verse 21
प्रयांत्येतानि सर्वाणि स्वस्थानं मुदितानि च
ही सर्वजण आपापल्या धामास प्रस्थान करतात आणि आनंदित होऊन पुढे जातात.
Verse 22
एतानि मत्प्रसादेन पुण्यानि कथितानि च । कथय श्रमशांत्यर्थं दुःखि ता किं करोम्यहम्
आपल्या कृपेने ही पुण्यकथा सांगितली गेली. आता माझा श्रम शमविण्यासाठी सांगा—दुःखाने पीडित मी काय करू?
Verse 23
प्रह्लाद उवाच । गोदावर्य्या वचः श्रुत्वा भगवान्नारदो द्विजाः । क्षणं ध्यात्वा तु दुःखार्त्तः प्राह संशयमानसः
प्रह्लाद म्हणाला—हे द्विजांनो! गोदावरीचे वचन ऐकून भगवान नारद क्षणभर चिंतन करू लागले; मग दुःखाने व्याकुळ होऊन, संशययुक्त मनाने बोलले.
Verse 24
नारद उवाच । अहो अत्यद्भुतं ह्येतद्गौतम्या व्यसनं महत् । पश्यन्त्वसंशयं देवास्तीर्थक्षेत्रसरिद्वराः
नारद म्हणाले—अहो! गौतमीचे हे महान व्यसन किती अद्भुत आहे. देवगण तसेच तीर्थ, क्षेत्र आणि नद्यांतील श्रेष्ठजन—निःसंशय हे पाहोत.
Verse 25
सत्पुण्यनिचयो यस्यां युष्माकं समभूद्ध्रुवम् । तस्याः पापाग्निशमनं कथं स्यादिति चिन्त्यताम्
जिच्यामध्ये तुमचा सत्पुण्यसंचय निश्चयाने उत्पन्न झाला आहे, तिच्या पापरूपी अग्नीचे शमन कसे होईल—याचा विचार करा।
Verse 26
श्रीप्रह्लाद उवाच । तदा चिन्तयतां तेषां सर्वेषां भावितात्मनाम् । गौतमो भगवांस्तत्र समायातो मुनीश्वराः
श्रीप्रह्लाद म्हणाले—ते सर्व भावितात्मे असे चिंतन करीत असता, तेथे भगवंत मुनिश्रेष्ठ गौतम येऊन पोहोचले।
Verse 27
दृष्ट्वा तमृषयो देवा यथोचितमपूजयन् । जाह्नवी यमुना पुण्या नर्मदा च सरस्वती
त्यांना पाहून ऋषी व देवांनी यथोचित पूजन केले; तेथे जाह्नवी (गंगा), यमुना, पुण्य नर्मदा आणि सरस्वतीही उपस्थित होत्या।
Verse 28
अन्याश्च सर्वाः सरितस्त्रैलोक्यमनुवर्तिताः । वाराणसी कुरुक्षेत्र प्रमुखान्याश्रमैः सह । युगपत्तानि सर्वाणि संपूज्य मुनिमबुवन्
आणि त्रैलोक्यात पूज्य अशा इतर सर्व नद्या; वाराणसी, कुरुक्षेत्र इत्यादी प्रमुख तीर्थे व त्यांच्या आश्रमांसह—त्या सर्वांनी एकत्र येऊन मुनिंचे सम्यक् पूजन करून त्यांना सांगितले।
Verse 29
त्वत्प्रसादेन वै त्राताः सम्यक्छुद्धा महामुने । यदानीता त्वया गंगा गौतमी भूतलं प्रति
हे महामुने! तुमच्या प्रसादाने आम्ही त्राण पावलो व पूर्ण शुद्ध झालो, कारण तू गंगेला गौतमी रूपाने भूतलावर आणलेस।
Verse 30
कृतार्था मानवाः सर्वे सर्वपापविवर्जिताः । किंतु दुर्जनसंपर्कात्संतप्ता गौतमी भृशम्
सर्व मानव कृतार्थ होऊन सर्व पापांपासून मुक्त झाले; परंतु दुर्जनांच्या संगदोषामुळे गौतमी नदी अत्यंत संतप्त झाली।
Verse 31
कथं पापैर्विनिर्मुक्ता परमानन्दसंप्लुता । सुप्रभा जायते देवी तद्गौतम विचिन्त्यताम्
ती देवी (नदी) ‘सुप्रभा’ कशी होईल—पापांपासून पूर्ण मुक्त आणि परमानंदाने परिप्लुत? हे गौतम, याचा विचार करावा।
Verse 32
प्रह्लाद उवाच । एवमुक्तो मुनिस्तैस्तु चिन्ताकुलितमानसः । नारदस्य मुखं वीक्ष्य प्रहसन्गौतमोऽब्रवीत्
प्रह्लाद म्हणाला—त्यांनी असे म्हटल्यावर मुनींचे मन चिंतेने व्याकुळ झाले. नारदांचे मुख पाहून गौतम हसत म्हणाले।
Verse 33
गौतम उवाच । सर्वेषां क्षेत्रतीर्थानां महाशुभविनाशिनी । गौतमीयं महाभागा अस्यास्तापः क्व शाम्यति
गौतम म्हणाले—हे महाभागे! ही गौतमी सर्व क्षेत्र-तीर्थांची महान अशुभनाशिनी आहे; मग हिचा संताप कुठे शमेल?
Verse 34
नास्ति लोकत्रये तीर्थं स्नातुं सिंहगते गुरौ । यद्वै नायाति गौतम्यां क्षेत्रं चापि विशुद्धये । काशीप्रयागमुख्यानि राजंते यत्प्रसादतः
त्रैलोक्यात असे कोणतेही तीर्थ नाही की गुरु सिंह राशीत असता स्नानासाठी जे गौतमीकडे येत नाही; तसेच शुद्धीसाठी असे कोणतेही क्षेत्र नाही जे तिथे येत नाही. काशी, प्रयाग इत्यादी श्रेष्ठ तीर्थे तिच्या प्रसादानेच शोभतात।
Verse 35
वदंतु मुनयः सर्वे क्षेत्रतीर्थसमाश्रिताः । शुद्धं विचार्यं यत्कार्य्यं मयाऽस्मिञ्जातसंकटे
क्षेत्र-तीर्थांचा आश्रय घेतलेले सर्व मुनी आपला निर्णय सांगोत. या उत्पन्न संकटात मला काय करावे, ते शुद्ध विवेकाने विचारून ठरवावे.
Verse 36
प्रह्लाद उवाच । इत्युक्त्वा मुनयः सर्वे नोचुः किञ्चिद्विमोहिताः । तत्रोपायमविज्ञाय गौतमीं गौतमोऽब्रवीत्
प्रह्लाद म्हणाला: असे बोलून सर्व मुनी विमोहित होऊन काहीच बोलले नाहीत. तेथे उपाय न कळल्याने गौतमाने गौतमीला संबोधिले.
Verse 37
गौतम उवाच । आनीतासि मया देवि तपसाऽराध्य शंकरम् । वदिष्यति स चोपायमित्युक्त्वाऽचिन्तयत्तदा
गौतम म्हणाला: हे देवी, तपश्चर्येने शंकराची आराधना करून मी तुला येथे आणले आहे. ‘तोच उपाय सांगेल’ असे म्हणून तो तेव्हा गहन चिंतन करू लागला.
Verse 38
गौतमः श्रद्धया भक्त्या गंगामौलिमखंडधीः । तदाऽभून्महदाश्चर्यं शृण्वंतु ऋषयोऽमलाः
गंगामौली प्रभूवर श्रद्धा-भक्ती ठेवून, अखंड बुद्धीचा गौतम तेव्हा महान आश्चर्य पाहू लागला. “निर्मळ ऋषींनो, ऐका,” असे कथन आहे.
Verse 39
ध्यायमाने महादेवे गौतमेन महात्मना । अकस्मादभवद्वाणी हर्षयन्ती जगत्त्रयम्
महात्मा गौतम महादेवाचे ध्यान करीत असता, अकस्मात एक दिव्य वाणी प्रकट झाली, जी त्रिलोकीला हर्षित करणारी होती.
Verse 40
नादयन्ती दिशः सर्वा आब्रह्मभुवनं द्विजाः । अरूपलक्षणाकारा विषादशमनी शुभा
हे द्विजांनो! तो नाद सर्व दिशांत ब्रह्मलोकापर्यंत घुमला—शुभ, विषाद शमविणारा, आणि रूप-लक्षण-आकाररहित।
Verse 41
दिव्यवाण्युवाच । अहो बत महाश्चर्य्यं सर्वेषां सुखदे शुभे । प्रसंगेऽत्र महाक्षेत्रे मग्ना दुःखार्णवे बुधाः
दिव्यवाणी म्हणाली—“अहो! किती महाआश्चर्य! सर्वांना सुख देणाऱ्या या शुभ महाक्षेत्रातही प्रसंगवश पंडितजन दुःखसागरात बुडाले आहेत।”
Verse 42
अहो हे गौतमाचार्य्य ऋषयो नारदादयः । शृण्वंतु तीर्थक्षेत्राणि कृपया संवदाम्यहम्
“अहो! हे गौतमाचार्य आणि नारदादि ऋषींनो—ऐका. कृपेने मी तीर्थे व पवित्र क्षेत्रे यांविषयी सांगतो.”
Verse 43
पश्चिमस्य समुद्रस्य तीरमाश्रित्य वर्तते । अस्माच्च दिशि वायव्यां द्वारकाक्षेत्रमुत्तमम्
“पश्चिम समुद्राच्या तीरावर आश्रय घेऊन, येथून वायव्य दिशेला द्वारकेचे उत्तम क्षेत्र वसले आहे.”
Verse 44
यत्राऽस्ते गोमती पुण्या सागरेण समन्विता । पश्चिमाभिमुखो यत्र महाविष्णुः सदा स्थितः
“तेथे पुण्य गोमती नदी सागराशी संयुक्त आहे; आणि तेथेच पश्चिमाभिमुख महाविष्णू सदा विराजमान आहेत.”
Verse 45
अनेकपापराशीनामुग्राणामपि सर्वदा । दाहस्थान समाख्यातमिन्धनानां यथाऽनलः
हे स्थान सदा ‘दाहस्थान’ म्हणून प्रसिद्ध आहे—उग्र पापांचे ढीगही जसे अग्नी इंधन जाळतो तसे भस्म होतात।
Verse 46
देवविश्वद्रुहो यत्र दग्ध्वा पातकमद्भुतम् । लोकत्रयवधाज्जातं विराजतेऽर्कवत्सदा
तेथे देवद्रोह व त्रिलोकी-वधातून उत्पन्न झालेले अद्भुत पातकही दग्ध होते; आणि ते पवित्र धाम सदा सूर्याप्रमाणे तेजस्वी भासते।
Verse 47
तद्गम्यतां महाभागा गोमतीमघदाहकाम् । गोदावरीं पुरस्कृत्य क्षेत्रतीर्थसमन्विताम्
म्हणून, हे महाभागांनो, पापदाहिनी गोमतीकडे चला; आणि क्षेत्र-तीर्थांनी युक्त गोदावरीला अग्रस्थानी ठेवून तिचा सन्मान करा।
Verse 48
प्राप्य द्वारवतीं पुण्यां मत्प्रसादाद्द्विजोत्तमाः । प्रभावाद्द्वारकायाश्च सत्यमाविर्भविष्यति
हे द्विजोत्तमांनो, माझ्या कृपेने पुण्य द्वारवतीला पोहोचल्यावर—आणि द्वारकेच्या प्रभावाने—सत्य प्रकट होईल।
Verse 49
प्रह्लाद उवाच । इत्युक्ते सति ते सर्वे हर्ष निर्भरमानसाः । श्रुत्वा सर्वोत्तमं क्षेत्रं जगर्जुर्हरिनामभिः
प्रह्लाद म्हणाला—हे ऐकताच ते सर्वे आनंदाने भरून गेले; त्या सर्वोत्तम क्षेत्राचे श्रवण करून, हरिनामांचा उच्च घोष करू लागले।
Verse 50
जितं भो जितमस्भाभिर्धन्या धन्यतमा वयम् । दैवादपगतो मोहो ज्ञातं तीर्थोत्तमोत्तमम्
जय झाला—होय, जय आमचाच झाला! आम्ही धन्य, अतिशय धन्य. दैवयोगाने आमचा मोह दूर झाला आणि तीर्थांतील परमश्रेष्ठ तीर्थ आम्हांस कळले.
Verse 51
तदा सर्वाणि तीर्थानि क्षेत्रारण्याश्रमैः सह । वाराणसीप्रयागादि सरांसि सिन्धवो नगाः
तेव्हा सर्व तीर्थे, पवित्र क्षेत्रे, अरण्ये व आश्रमांसह—वाराणसी, प्रयाग इत्यादी; सरोवरे, नद्या व पर्वत—सर्वच (उत्साहाने) हलले.
Verse 52
गया च देवखातानि पितरो देवमानवाः । श्रुत्वा प्रमुदिता वाचं प्रोचुर्जयजयेति च
गया, देवखात पवित्र कुंडे, पितर, देव व मानव—ते आनंददायक शब्द ऐकून—‘जय! जय!’ असे उद्गारले.
Verse 54
श्रीप्रह्लाद उवाच । श्रुत्वा सर्वोत्तमं क्षेत्रं तीर्थं सर्वोत्तमोत्तमम् । देवोत्तमोत्तमं देवं श्रीकृष्णं क्लेशनाशनम्
श्रीप्रह्लाद म्हणाले—सर्वोत्तम क्षेत्र, तीर्थांतील परमश्रेष्ठ तीर्थ, आणि देवांतील श्रेष्ठतम देव—क्लेशनाशक श्रीकृष्ण—यांचे वर्णन ऐकून—
Verse 55
उत्कण्ठा ह्यभवत्तेषां तीर्थादीनां ह्यनुत्तमा । प्रोचुरन्योन्यतो वाचं सर्वाणि युगपत्तदा
तेव्हा त्या तीर्थादी सर्वांमध्ये अनुपम उत्कंठा उत्पन्न झाली; आणि ते सर्व एकाच वेळी परस्परांशी बोलू लागले.
Verse 56
ऋषितीर्थदेवा ऊचुः । कदा द्रक्ष्यामहे पुण्यां द्वारकां कृष्णपालिताम् । श्रीकृष्णदेवमूर्तिं च कृष्णवक्त्रं सुशोभितम्
ऋषी, तीर्थे व देव म्हणाले—कधी आम्ही पुण्यधाम, श्रीकृष्णरक्षित द्वारका पाहू? आणि कधी श्रीकृष्णाची दिव्य मूर्ती व त्यांचे सुशोभित, तेजस्वी मुख दर्शनास येईल?
Verse 57
कदा नु गोमतीस्नानमस्माकं तु भविष्यति । चक्रतीर्थे कदा स्नात्वा कृष्णदेवस्य मंदिरम् । द्रक्ष्यामः सुमहापुण्यं मुक्तिद्वारमपावृतम्
आमचे गोमतीत पवित्र स्नान कधी होईल? आणि चक्रतीर्थात स्नान करून आम्ही कधी भगवान कृष्णाच्या त्या परम-पुण्य मंदिराचे दर्शन घेऊ, जे जणू मुक्तीचे उघडे द्वार आहे?
Verse 58
दुर्ल्लभो द्वारकावासो दुर्ल्लभं कृष्णदर्शनम् । दुर्ल्लभं गोमती स्नानं रुक्मिणीदर्शनं द्विजाः
द्वारकेत वास दुर्लभ, भगवान कृष्णांचे दर्शन दुर्लभ. गोमतीत स्नान दुर्लभ, आणि हे द्विजांनो—रुक्मिणीचे दर्शनही दुर्लभ आहे.
Verse 93
अहो सर्वोत्तमं क्षेत्रं सर्वेषां नोऽघनाशनम् । राजानं तीर्थराजानं द्वारकां शिरसा नमः
अहो! द्वारका हे सर्वोत्कृष्ट क्षेत्र, आमचे सर्व पाप नाश करणारे. तीर्थराज, राजाधिराज द्वारकेला आम्ही मस्तक झुकवून नमस्कार करतो.